Achtergrond van de klacht

1. De Marie Skłodowska-Curie-acties (MSCA) zijn een door de EU gefinancierd programma voor doctoraal onderwijs en postdoctorale opleiding van onderzoekers.[1] Het programma wordt namens de Commissie beheerd door het Europees Uitvoerend Agentschap onderzoek (REA).

2. De klager is een senior onderzoeker die heeft deelgenomen aan een financieringsvoorstel dat door een Spaanse universiteit is ingediend naar aanleiding van de oproep tot het indienen van postdoctorale beurzen van MSCA in 2021. Volgens het voorstel had zijn rol moeten zijn om toezicht te houden op een postdoctoraal project dat wordt uitgevoerd door een onderzoeker aan dezelfde universiteit. Na een conflict tussen de klager en de onderzoeker besloot de universiteit een nieuwe supervisor aan het project toe te wijzen. Het REA stemde in met de verandering van toezichthouder en financierde het voorstel.

3. Ontevreden over het besluit van het REA heeft klager met het REA van gedachten gewisseld over de verandering van toezichthouder. In het kader van deze uitwisselingen heeft klager het REA ook verzocht hem toegang te verlenen tot alle documenten in verband met het besluit van het REA om de projecttoezichthouder te wijzigen, met inbegrip van de overeenkomsten, e-mails en andere documenten die deel uitmaakten van de onderhandelingen met de universiteit.

4. Het REA behandelde het verzoek om toegang tot documenten op grond van de EU-wetgeving inzake de toegang van het publiek tot documenten [2]. Het stelde vast dat 11 documenten binnen het toepassingsgebied van het verzoek vielen. Het weigerde de toegang tot een en verleende gedeeltelijke toegang tot de rest van de documenten, om de privacy en integriteit van het individu te beschermen [3].

5. Klager verzocht vervolgens het REA zijn besluit tot weigering van toegang te herzien (door een zogenoemd "bevestigend verzoek" in te dienen). Hij stond erop dat hij volledige toegang tot de documenten wilde, met inbegrip van de delen die om privacyredenen zijn bewerkt. In januari 2023 bevestigde het REA zijn besluit.

6. Ontevreden over de wijze waarop REA zijn verzoek om toegang van het publiek tot documenten had behandeld, wendde klager zich tot de Ombudsman. Hij beperkte de reikwijdte van zijn klacht tot twee documenten, namelijk een brief van de universiteit aan REA en een e-mail van de onderzoeker aan REA over de verandering van toezichthouder.

Het onderzoek

7. De Ombudsman opende een onderzoek naar de weigering van REA om het publiek volledige toegang te verlenen tot de twee in de klacht genoemde documenten.

8. In de loop van het onderzoek heeft de Ombudsman de niet-geredigeerde kopieën van de litigieuze documenten geïnspecteerd. De Ombudsman ontving ook aanvullende standpunten van het REA over de klacht.

Aan de Ombudsman voorgelegde argumenten

9. Klager zei dat de twee gevraagde documenten relevante informatie bevatten om zich te verdedigen tegen vermeende valse beschuldigingen van personeel dat voor de universiteit en de onderzoeker werkt. Klager voerde aan dat de redacties in één document zo belangrijk zijn dat zij hem beletten de inhoud van het document te begrijpen.

10. De klager voerde ook aan dat de documenten geen informatie bevatten die de privacy of integriteit van een van de betrokken personen negatief zou kunnen beïnvloeden.

11. REA voerde aan dat de gevraagde documenten persoonsgegevens bevatten, zoals namen, achternamen, handtekeningen, e-mailadressen, telefoonnummers, professionele achtergrond en meningen van personeel/onderzoekers van de universiteit en/of van REA-personeel, die onder de definitie van persoonsgegevens vallen. Als zodanig zou openbaarmaking de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de integriteit van deze personen ondermijnen [4], overeenkomstig de EU-wetgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens [5].

12. REA heeft uitgelegd dat de wetgeving inzake gegevensbescherming bepaalt dat persoonsgegevens alleen aan een ontvanger mogen worden doorgegeven als hij of zij aantoont dat het noodzakelijk is dat de gegevens worden doorgegeven voor een specifiek doel in het algemeen belang. REA voerde aan dat klager geen overtuigend argument had aangevoerd om een dergelijke noodzaak aan te tonen. REA zei dat klager algemene argumenten gebruikte, waarbij hij alleen verwees naar zijn recht van verweer, en dat de door hem aangevoerde belangen als een particulier belang en niet als een openbaar belang moeten worden beschouwd.

Beoordeling door de Ombudsman

13. Het onderzoek van het onderzoeksteam van de Ombudsman bevestigde dat de twee documenten in kwestie persoonsgegevens bevatten en dat de door het REA toegepaste bewerkingen betrekking hebben op die persoonsgegevens.

14. Het begrip “persoonsgegevens” in de EU-wetgeving inzake gegevensbescherming is zeer ruim. Persoonsgegevens omvatten “alle informatie met betrekking tot een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon”[6] en omvatten “alle soorten informatie, niet alleen objectief maar ook subjectief, in de vorm van meningen en beoordelingen, mits deze “betrekking heeft” op de betrokkene”.[7]

15. REA voerde terecht aan dat het REA, om de persoonsgegevens aan de klager door te geven (met andere woorden, de documenten volledig openbaar te maken zonder de bewerkingen van persoonsgegevens), eerst moet controleren of de klager heeft aangetoond dat deze persoonsgegevens aan hem moeten worden doorgegeven voor een specifiek doel in het algemeen belang.

16. Klager zei dat hij volledige toegang tot de documenten nodig had om zich te kunnen verdedigen tegen vermeende valse beschuldigingen. Volgens de EU-jurisprudentie is dit echter een zuiver particulier belang [8].

17. De Ombudsman concludeert derhalve dat de weigering van REA om het publiek volledige toegang te verlenen tot de twee betrokken documenten redelijk was.

Conclusie

Op basis van het onderzoek sluit de Ombudsman deze zaak af met de volgende conclusie [9]:

Er was in dit geval geen sprake van wanbeheer door het Europees Uitvoerend Agentschap onderzoek.

Klager en REA zullen van dit besluit in kennis worden gesteld.

Rosita Hickey
Directeur Onderzoeken

Straatsburg, 23/06/2023

[1] Ga voor meer informatie naar https://marie-sklodowska-curie-actions.ec.europa.eu/

[2] Verordening 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32001R1049

[3] Deze uitzondering is vastgelegd in artikel 4, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 1049/2001.

[4] Artikel 4, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 1049/2001.

[5] Verordening (EU) 2018/1725 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de instellingen, organen en instanties van de Unie en betreffende het vrije verkeer van die gegevens: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32018R1725

[6] Artikel 3, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725.

[7] Zie het arrest van het Gerecht van 20 december 2017 in zaak C-434/16, Peter Nowak tegen Data Protection Commissioner, punt 34, beschikbaar op: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-434/16

[8] Arrest van het Gerecht van 9 oktober 2018 in zaak T-634/17, Anikó Pint/Europese Commissie, punt 59, beschikbaar op: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=T-634/17&language=en

[9] Deze klacht is behandeld in het kader van gedelegeerde behandeling van zaken, overeenkomstig het besluit van de Europese Ombudsman tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen: https://www.ombudsman.europa.eu/en/legal-basis/implementing-provisions/en