Wilt u een klacht indienen tegen een instelling of orgaan van de EU?
- NL Nederlands
Machinevertalingen kunnen fouten bevatten die de duidelijkheid en nauwkeurigheid van de informatie kunnen schaden; de Ombudsman kan niet aansprakelijk worden gehouden voor eventuele afwijkingen. Voor de grootste mate van betrouwbaarheid en rechtszekerheid wordt verwezen naar de bronversie in het Engels (klik op de link hierboven).
Meer informatie vindt u in ons taal- en vertaalbeleid.
Besluit in zaak 129/2019/MIG over de weigering van de Europese Commissie om het publiek toegang te verlenen tot documenten betreffende de kosten in verband met het officiële bezoek van een commissaris aan de Verenigde Staten van Amerika
Besluiten
Zaak 129/2019/MIG - Geopend op Dinsdag | 22 januari 2019 - Besluit over Dinsdag | 03 september 2019 - Betrokken instelling Europese Commissie ( Geen verder onderzoek gerechtvaardigd ) - Land België
De zaak betrof een verzoek om toegang van het publiek tot documenten betreffende de kosten in verband met een werkgerelateerde reis van een commissaris naar de Verenigde Staten van Amerika (VS).
De Commissie heeft de door de commissaris gemaakte kosten bekendgemaakt. Zij heeft echter geweigerd informatie bekend te maken over de kosten die zijn gemaakt door het personeel van de Commissie dat de commissaris vergezelt.
De Ombudsman aanvaardde dat de documenten persoonsgegevens bevatten en dat de niet-openbaarmaking in overeenstemming was met de EU-wetgeving inzake gegevensbescherming. De Ombudsman stelde echter voor dat de Commissie de totale bedragen bekendmaakt die aan de reis zijn besteed, met inbegrip van de uitgaven van de personeelsleden die de commissaris vergezellen.
De Commissie verwierp de door de Ombudsman voorgestelde oplossing. De Ombudsman is teleurgesteld dat haar voorstel niet is aanvaard, maar is van mening dat er geen verdere onderzoeken gerechtvaardigd zijn en sluit dit onderzoek af. Zij bekritiseert de Commissie echter vanwege de aanzienlijke vertragingen bij de behandeling van deze kwestie.
Achtergrond van de klacht
1. In november 2017 heeft klager, een in Brussel gevestigde journalist, de Europese Commissie verzocht hem toegang te verlenen [1] tot documenten in verband met het officiële bezoek van de toenmalige commissaris voor Digitale Economie en Samenleving aan de VS in oktober 2016, met inbegrip van documenten waaruit de reiskosten blijken.
2. Na talrijke aanmaningen van klager heeft de Commissie klager in oktober 2018 gedeeltelijke toegang verleend tot 13 documenten. Geen van deze documenten bevatte informatie over de kosten in verband met de reis van de commissaris.
3. Klager verzocht daarom om een herziening van het besluit van de Commissie (hij diende een zogenaamd “confirmatief verzoek” in). Hij verklaarde dat de Commissie ook facturen, vliegtickets en andere soortgelijke documenten openbaar moet maken “in verband met de reiskosten (...) van [de commissaris] en zijn delegatie”.
4. Nadat klager geen inhoudelijk antwoord had ontvangen, wendde hij zich in januari 2019 tot de Ombudsman.
5. De Commissie heeft vervolgens geantwoord op het verzoek om een nieuw onderzoek van de klager (zij heeft een zogenaamd “bevestigend besluit” vastgesteld). Zij heeft de toegang van het publiek tot de relevante documenten, zoals reisbiljetten en hotelrekeningen, geweigerd op grond van de noodzaak om de persoonsgegevens van de commissaris en het personeel dat hem had vergezeld, te beschermen [2]. De Commissie verstrekte klager echter een overzicht van de door de commissaris gemaakte kosten.
Weigering van toegang van het publiek tot documenten
Het voorstel van de Ombudsman voor een oplossing
6. Na een inspectie van de documenten die de Commissie in de confirmatieve fase had vastgesteld, deed de Ombudsman een voorstel voor een oplossing [3].
7. De EU-regels inzake toegang tot documenten en gegevensbescherming stellen een zeer hoge wettelijke drempel vast voor het verlenen van toegang tot documenten die persoonsgegevens bevatten - persoonsgegevens kunnen alleen worden onthuld als de persoon die om toegang verzoekt, aantoont dat aan een specifieke behoefte wordt voldaan door de vrijgave van de persoonsgegevens. Zelfs dan kunnen de persoonsgegevens niet worden vrijgegeven indien de vrijgave onevenredig zou zijn, rekening houdend met eventuele legitieme belangen van de betrokken personen.
8. Aangezien klager geen specifieke noodzaak had aangegeven om de betrokken persoonsgegevens aan hem door te geven [4], aanvaardde de Ombudsman dat de Commissie de toegang tot de documenten mocht weigeren.
9. De Ombudsman merkte echter ook op dat transparantie over de besteding van het geld van de burgers van cruciaal belang is voor het creëren en behouden van vertrouwen en verantwoordingsplicht in democratieën. Zij stelt daarom voor dat de Commissie de totale kosten van de reis bekendmaakt, met inbegrip van de kosten van het personeel dat de commissaris heeft vergezeld. Dit kan worden gedaan zonder inbreuk te maken op de EU-wetgeving inzake gegevensbescherming.
10. De Commissie verwierp het voorstel van de Ombudsman voor een oplossing [5]. Zij verklaarde dat zij, door de door de commissaris gemaakte kosten bekend te maken, haar onlangs vastgestelde beleid inzake de transparantie van de uitgaven van de commissarissen had gevolgd. Dit beleid dekt geen kosten die door personeel van de Commissie worden gemaakt. Zij voerde ook aan dat klager haar niet had gevraagd om de geaggregeerde gegevens met betrekking tot de uitgaven van het begeleidende personeel. Meer in het algemeen heeft de Commissie verklaard dat de kosten van een personeelslid geen verband houden met die van de commissaris die hij tijdens een reis vergezelt. Ze worden apart vergoed. Het is ook mogelijk dat de kosten niet gekoppeld zijn aan de reis van de commissaris, bijvoorbeeld wanneer personeelsleden andere vergaderingen en/of conferenties bijwonen tijdens dezelfde reis. De Commissie heeft verklaard dat zij derhalve niet in staat was het publiek systematisch te informeren over de uitgaven van het personeel dat de commissarissen tijdens hun reizen vergezelt, aangezien dit aanzienlijke administratieve lasten met zich mee zou brengen.
Beoordeling door de Ombudsman na het voorstel voor een oplossing
11. Het is duidelijk dat de Commissie de totale bedragen die in verband met de betrokken zakenreis zijn uitgegeven, had kunnen vrijgeven zonder afbreuk te doen aan de rechten van het personeel van de Commissie op het gebied van persoonsgegevens. De Ombudsman is teleurgesteld dat de Commissie de gelegenheid niet heeft aangegrepen om bij deze gelegenheid transparanter te zijn.
12. Met betrekking tot de argumenten van de Commissie dat het vrijgeven van de in deze zaak aan de orde zijnde informatie een buitensporige administratieve last zou hebben meegebracht, is de Ombudsman het ermee eens dat dit argument in beginsel enige waarde zou hebben indien het begeleidende personeel van de Commissie in feite hun reis had verlengd en werkzaamheden had verricht tijdens hun reis, die geen verband hield met de reis van de commissaris. De Ombudsman is het ermee eens dat het misschien niet in alle gevallen gemakkelijk of zelfs haalbaar is om de uitgaven van het personeel (nauwkeurig) toe te rekenen aan specifieke delen/verschillende doeleinden van hun reizen. In dit specifieke geval is de Ombudsman echter van mening dat de Commissie deze informatie zonder bijzondere moeilijkheden had kunnen identificeren en vrijgeven. De commissaris werd slechts door twee personeelsleden vergezeld. Bovendien lijken de uitgaven van deze personeelsleden geen betrekking te hebben gehad op vergaderingen of andere evenementen die geen verband hielden met de reis van de commissaris.
13. De Ombudsman betreurt het dan ook dat de Commissie ervoor heeft gekozen het voorstel van de Ombudsman om deze informatie openbaar te maken, niet te volgen. Meer transparantie over de rechtmatig gemaakte kosten vergroot het vertrouwen van de burgers in de instellingen. Zij beschouwt het niet opener zijn over de totale kosten van het bezoek dan ook als een gemiste kans. Het voorwerp van deze klacht was echter de weigering van de Commissie om het publiek toegang te verlenen tot de betrokken documenten, en, zoals uiteengezet in haar voorstel voor een oplossing, aanvaardt de Ombudsman dat de niet-openbaarmaking van de documenten in overeenstemming was met Verordening (EG) nr. 1049/2001.
14. De Ombudsman erkent derhalve dat in dit geval, aangezien haar voorstel voor een oplossing is afgewezen, geen verder onderzoek naar de weigering van toegang van het publiek door de Commissie kan worden gerechtvaardigd.
Vertraging bij de behandeling van het verzoek om toegang
15. Wat de vertragingen in deze zaak betreft, is de Ombudsman van mening dat de tijdsduur tussen het oorspronkelijke verzoek om toegang van het publiek tot documenten en de vaststelling door de Commissie van een definitief besluit (elf maanden in de initiële fase en nog eens drie maanden in de evaluatiefase) onaanvaardbaar is. De Commissie heeft in de eerste fase niet alle documenten geïdentificeerd die relevant zijn voor het verzoek om toegang en heeft herhaaldelijk reeds verlengde termijnen gemist. De Ombudsman is zich ervan bewust dat de Commissie derden moest raadplegen waarvan sommige documenten afkomstig waren. De noodzaak om derden te raadplegen rechtvaardigt op zich echter niet de aanzienlijke vertraging die zich in dit geval heeft voorgedaan. Dergelijke vermijdbare vertragingen weerspiegelen de Commissie niet goed en kunnen neerkomen op wanbeheer.
16. De Ombudsman is daarom van mening dat de vertraging in de antwoorden van de Commissie op de verzoeken van klagers om toegang van het publiek en om herziening ernstige kritiek verdient. De Ombudsman doet in dit geval echter geen formele bevinding van wanbeheer of aanbeveling, aangezien dit geen praktisch doel zou dienen, aangezien de vertraging zich reeds heeft voorgedaan en dus niet langer kan worden verholpen.
17. Niettemin is de Ombudsman zich er ten volle van bewust dat de tijd die de Commissie vaak in beslag neemt en de gemiste termijnen en vertragingen vaak een punt van zorg zijn bij klachten die zij ontvangt over de toegang van het publiek tot documenten. De Ombudsman zal deze kwestie daarom nauwlettend blijven volgen.
Conclusies
Op basis van het onderzoek sluit de Ombudsman deze zaak af met de volgende bevindingen:
Na de afwijzing van het voorstel van de Ombudsman voor een oplossing zijn geen verdere onderzoeken gerechtvaardigd met betrekking tot de weigering om het publiek toegang te verlenen tot de relevante documenten, aangezien de weigering gerechtvaardigd is op grond van de EU-wetgeving inzake gegevensbescherming.
De klager en de Commissie zullen van dit besluit in kennis worden gesteld.
Emily O'Reilly
Europese Ombudsman
Straatsburg, 03/09/2019
[1] Krachtens Verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049&from=EN.
[2] Overeenkomstig artikel 4, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 1049/2001.
[3] Ga voor de volledige tekst van het voorstel voor een oplossing naar: https://www.ombudsman.europa.eu/en/solution/en/116575.
[4] Artikel 9 van Verordening (EU) 2018/1725 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de instellingen, organen en instanties van de EU: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018R1725&from=EN.
[5] Ga voor de volledige tekst van het antwoord naar: https://www.ombudsman.europa.eu/en/correspondence/en/116576#.