Magħmul skont l-Artikolu 3(5) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew ^[1]

Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. Dan l-ilment jikkonċerna talba għal aċċess għal dokumenti relatati maċ-ċertifikazzjoni mill-EASA ta’ organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru (“Organizzazzjonijiet tal-Kontinwità tal-Ajrunavigabbiltà”- CAOs, minn hawn ’il quddiem “organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni”) li huma bbażati barra mill-UE.

2. Skont l-Artikolu 20(2)(b)(iii) u 20(2)(c) tar-Regolament 216/2008 dwar regoli komuni fil-qasam tal-avjazzjoni ċivili u li jistabbilixxi l-EASA ^[2], l-EASA toħroġ u ġġedded iċ-ċertifikati tal-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni li jinsabu barra mill-UE. L-organizzazzjonijiet approvati kollha huma soġġetti għal sorveljanza kontinwa - kull 24 xahar - mill-EASA. L-EASA tista’ temenda, tissospendi jew tirrevoka ċ-ċertifikat tagħha meta l-organizzazzjoni tal-manutenzjoni ma tibqax tikkonforma mar-rekwiżiti. Sabiex tieħu deċiżjoni dwar l-istatus tal-approvazzjoni, l-EASA twettaq, hija stess jew permezz tal-awtoritajiet nazzjonali tal-avjazzjoni (NAAs) jew entitajiet kwalifikati, spezzjonijiet u awditi tal-organizzazzjonijiet li tiċċertifika (skont l-Artikolu 20.2 (a) tar-Regolament 216/2008).

3. Ir-regoli dettaljati dwar iċ-ċertifikazzjoni tal-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni u l-persunal tagħhom huma stabbiliti fir-Regolament 2042/2003 ^[3]. L-Artikolu 4 tar-Regolament (“Approvazzjonijiet tal-Organizzazzjonijiet tal-Manutenzjoni”- MOAs) jiddikjara li l-organizzazzjonijiet involuti fil-manutenzjoni ta’ inġenji tal-ajru kbar jew kummerċjali tat-trasport għandhom jiġu approvati skont id-dispożizzjonijiet tal-Anness II “Parti 145”. Fost ir-rekwiżiti li għandhom jiġu ssodisfati minn organizzazzjoni biex tikkwalifika għall-ħruġ jew il-kontinwazzjoni ta’ approvazzjoni hemm ir-regola 145.A.30 li tikkonċerna “Rekwiżiti tal-persunal”.

4. Kull 24 xahar, l-awdituri tal-EASA jħejju "Rapport ta' Rakkomandazzjoni ta' Approvazzjoni tal-Parti 145 tal-EASA (EASA Formola 6 Parti 4)" b'sejbiet u rakkomandazzjonijiet rilevanti dwar l-approvazzjoni tal-EASA. Is-sejbiet jistgħu jiġu kklassifikati bħala sejbiet tal-Livell 1 (kwalunkwe nuqqas ta’ konformità sinifikanti mar-rekwiżiti tal-Parti 145 li jbaxxi l-istandard tas-sikurezza u jipperikola serjament is-sikurezza tat-titjira) jew tal-Livell 2 (kwalunkwe nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżiti tal-Parti 145 li jista’ jbaxxi l-istandard tas-sikurezza u possibbilment jipperikola s-sikurezza tat-titjira). Wara li jirċievi n-notifika tas-sejbiet, id-detentur tal-approvazzjoni tal-organizzazzjoni tal-manutenzjoni għandu jfassal pjan ta’ azzjoni korrettiva u juri azzjonijiet korrettivi għas-sodisfazzjon tal-EASA f’perjodu miftiehem. Għas-sejbiet tal-Livell 1, l-EASA trid tieħu azzjoni immedjata biex tirrevoka, temenda jew tissospendi kompletament jew parzjalment l-approvazzjoni sakemm tittieħed azzjoni korrettiva b’suċċess mill-organizzazzjoni. Għas-sejbiet tal-Livell 2, l-EASA tagħti perjodu ta’ azzjoni korrettiva li jkun xieraq għan-natura tas-sejba.

5. L-ilmentatur huwa interessat f’rapporti fejn instab nuqqas ta’ konformità minn organizzazzjonijiet ta’ manutenzjoni barranin mar-“rekwiżiti tal-persunal”. Fid-19 ta' Diċembru 2013, huwa għamel talba lill-EASA għal aċċess pubbliku ^[4] għal:

"[a] udits u riżoluzzjoni tal-parti 145 għal stazzjonijiet tat-tiswija barranin iċċertifikati mill-EASA u mhux minn awtorità kompetenti oħra fejn ġie nnutat nuqqas ta’ konformità fir-rigward tal-AMC [Mezzi Aċċettabbli ta’ Konformità] 145.A.30(e) Rekwiżiti tal-persunal (7) speċifikament relatati mal-GM [Materjal ta’ Gwida] 145.A.30(e) u b’mod partikolari t-taqsimiet

1. "Ħiliet adegwati ta' komunikazzjoni u litteriżmu"

2. "Ħila li jifhem l-ordnijiet tax-xogħol, il-karti tax-xogħol u jirreferi għal u
juża d-data tal-manutenzjoni applikabbli"

3. “Ħila li jirreġistra u jiffirma b’mod xieraq għax-xogħol imwettaq”[5].

6. Fit-22 ta' Jannar 2014, l-EASA rrifjutat l-aċċess għad-dokumenti abbażi tal-Artikolu 4(1)(b) (il-protezzjoni tal-privatezza u l-integrità tal-individwu) u l-Artikolu 4(2), it-tielet inċiż (il-protezzjoni tal-iskop tal-ispezzjonijiet, l-investigazzjonijiet u l-awditi), tar-Regolament 1049/2001 [6].

7. Fit-22 ta' Jannar 2014, l-ilmentatur għamel "applikazzjoni konfermatorja" (applikazzjoni għal rieżami tad-deċiżjoni). Huwa argumenta li l-aċċess għad-dokumenti relatati ma’ kif l-EASA tiċċertifika l-istazzjonijiet tat-tiswija tal-avjazzjoni huwa ta’ importanza fundamentali u li ċ-ċittadini tal-UE għandhom ikunu jistgħu jimmonitorjaw l-attività tal-EASA. B’mod partikolari, huwa ddikjara li l-proċess tal-awditjar u l-mod kif l-EASA tittratta każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità jikkostitwixxu kwistjoni vitali ta’ sikurezza għall-industrija tal-avjazzjoni u għaċ-ċittadini tal-UE. Fir-rigward tal-eċċezzjoni tal-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament 1049/2001, l-ilmentatur argumenta li ma kienx interessat f’informazzjoni li tikkonċerna individwi u li tali informazzjoni tista’ faċilment tiġi redatta mid-dokumenti.

8. Fis-6 ta’ Frar 2014, l-EASA żammet ir-rifjut tagħha li tagħti aċċess għad-dokumenti. L-EASA ddikjarat li d-dokumenti ta’ spezzjoni huma elementi essenzjali għall-proċess ta’ awditjar u kontroll fil-kuntest tas-sorveljanza kontinwa ta’ organizzazzjoni tal-manutenzjoni approvata. L-EASA qalet ukoll li parti sostanzjali tal-informazzjoni fir-rapporti tal-awditjar tinġabar minn individwi taħt l-iskema ta’ rapportar intern tal-organizzazzjoni approvata. Huwa argumenta li tali rappurtar intern jista’ jirnexxi biss jekk il-prinċipji ta’ “kultura ġusta”, in-nuqqas ta’ ritaljazzjoni ta’ min jagħmel ir-rapport, u l-fiduċja reċiproka jiġu rispettati bis-sħiħ. Konsegwentement, in-natura kumplessa u delikata ta’ dawn id-dokumenti teħtieġ l-eżerċizzju ta’ attenzjoni partikolari. L-EASA ddikjarat li, peress li l-ilmentatur ma kienx interessat f’informazzjoni li tikkonċerna individwi jew organizzazzjonijiet, hija ma għadhiex tiddependi fuq l-eċċezzjoni tal-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament 1049/2001. Madankollu, hija sostniet li hija ma setgħetx tirrilaxxa d-dokumenti abbażi tal-eċċezzjoni dwar il-protezzjoni tal-għanijiet tal-investigazzjonijiet, u invokat ukoll eċċezzjoni ġdida, jiġifieri l-protezzjoni tal-interessi kummerċjali:

Protezzjoni tal-iskop tal-ispezzjonijiet, l-investigazzjonijiet u l-awditi (l-Artikolu 4(2), it-tielet inċiż)

9. L-EASA sostniet li l-iżvelar tad-dokumenti mitluba jimmina l-protezzjoni tal-iskop tal-ispezzjonijiet, l-investigazzjonijiet u l-awditi. Hija argumentat li l-attività ta’ sorveljanza kontinwa tal-organizzazzjonijiet ta’ manutenzjoni ċċertifikati mill-EASA tikkwalifika bħala attività ta’ investigazzjoni u awditjar peress li l-għan tagħha huwa li tivverifika li l-organizzazzjonijiet jikkonformaw u jkomplu jikkonformaw mar-rekwiżiti legali.

10. L-EASA argumentat li, sabiex tkun tista’ twettaq il-kompiti tagħha u tirċievi l-informazzjoni kollha meħtieġa mill-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni, irid ikun hemm klima ta’ fiduċja reċiproka bejn l-EASA u l-organizzazzjonijiet spezzjonati. Il-qafas legali rilevanti jirrikjedi li l-organizzazzjonijiet awditjati jkunu trasparenti fir-rigward tal-EASA. F’din is-sitwazzjoni, il-kooperazzjoni in bona fide u l-fiduċja reċiproka bejn il-partijiet huma indispensabbli sabiex il-partijiet ikunu jistgħu jesprimu ruħhom liberament. Dan huwa ta’ importanza fundamentali għall-proċess ta’ sikurezza. Għalhekk, l-iżvelar pubbliku tad-dokumenti kkonċernati jikkomprometti d-djalogu u l-klima ta’ fiduċja reċiproka bejn l-EASA u l-organizzazzjonijiet spezzjonati kif ukoll jaffettwa l-attività ta’ sorveljanza kontinwa tal-EASA.

11. L-EASA qalet li l-iskop tal-investigazzjonijiet u l-awditi ssirlu ħsara anke jekk l-ismijiet tal-organizzazzjonijiet jiġu redatti mid-dokumenti. L-ewwel nett, ma jkunx diffiċli għal qarrej infurmat li jidentifika l-organizzazzjoni abbażi tal-informazzjoni rilaxxata. It-tieni nett, peress li informazzjoni dettaljata dwar l-affarijiet interni tal-organizzazzjoni ssir pubblika, l-organizzazzjoni awditjata, kif ukoll organizzazzjonijiet approvati oħra, fil-futur ikunu inqas lesti li jipprovdu lill-EASA bl-informazzjoni kollha meħtieġa.

Protezzjoni tal-interessi kummerċjali ta’ persuna ġuridika (l-Artikolu 4(2), l-ewwel inċiż)

12. L-EASA ddikjarat li d-dokumenti mitluba fihom informazzjoni kummerċjalment sensittiva dwar l-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-proċess tekniku għat-twettiq tal-attivitajiet ta’ manutenzjoni mid-detenturi tal-approvazzjonijiet. L-EASA argumentat li l-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni għandhom interess leġittimu li jipprevjenu lil partijiet terzi milli jiksbu informazzjoni strateġika jew informazzjoni oħra kummerċjalment sensittiva li tinsab fid-dokumenti mitluba. Barra minn hekk, jekk tali informazzjoni kummerċjali ssir pubblika, l-organizzazzjonijiet approvati jsiru ħafna inqas trasparenti lejn l-EASA u dan jista’ jkollu wkoll effett negattiv fuq il-proċess ta’ sikurezza.

Aċċess parzjali

13. L-EASA ddikjarat li kienet ikkunsidrat il-possibbiltà li tagħti aċċess parzjali. Madankollu, it-tħassir tal-ismijiet ta’ individwi u organizzazzjonijiet f’dan il-każ ma jagħmilx id-dokumenti inkwistjoni inqas sensittivi. L-EASA ddikjarat li biex tissodisfa r-rwol ta’ sorveljanza kontinwa tagħha, teħtieġ aċċess mingħajr xkiel għal kwalunkwe informazzjoni u għall-informazzjoni kollha mill-organizzazzjonijiet inkwistjoni. Barra minn hekk, ir-redazzjoni ta’ partijiet minn kull wieħed mid-dokumenti mitluba tpoġġi piż amministrattiv eċċessiv fuq l-EASA u tista’ tirriżulta f’formoli kompletament vojta. Dan imur kontra l-prinċipju ġenerali tal-proporzjonalità kif stabbilit fl-Artikolu 5(4) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.

Interess pubbliku prevalenti

14. Bi tweġiba għall-argument tal-ilmentatur li hemm interess pubbliku prevalenti għaċ-ċittadini tal-UE biex ikunu jistgħu jimmonitorjaw kif l-UE, u b’mod partikolari l-EASA, tiċċertifika l-istazzjonijiet tat-tiswija tal-avjazzjoni, l-EASA ddikjarat li l-leġiżlatura kienet fdat il-missjoni li tippromwovi l-ogħla standards ta’ sikurezza speċifikament lill-EASA u lill-awtoritajiet kompetenti l-oħra tal-avjazzjoni ċivili. F’dik il-kapaċità, l-EASA diġà qed tqis bis-sħiħ l-interess pubbliku biex tiżgura li ċ-ċittadini jingħataw livelli għoljin u uniformi ta’ sikurezza. Id-divulgazzjoni tad-dokumenti inkwistjoni tipperikola l-klima ta’ fiduċja fost l-entitajiet involuti direttament jew indirettament fl-awditi u t-twemmin tagħhom li s-sikurezza jew l-informazzjoni kummerċjalment sensittiva mhux se tiġi ddivulgata. Skont l-EASA, l-ilmentatur ma kienx wera x’tip ta’ interess pubbliku prevalenti jista’ jipprevali fuq il-protezzjoni tal-interessi tal-Artikolu 4(2), l-ewwel u t-tielet inċiż, tar-Regolament 1049/2001.

15. Fis-6 ta' Frar 2014, l-ilmentatur kiteb lura lill-EASA fejn iddikjara li kien talab speċifikament għas-sejbiet tal-ispetturi tal-EASA u li għalhekk ma kienx interessat f'awditi interni. Huwa ddikjara li r-redazzjoni tal-ismijiet tal-individwi u tal-organizzazzjonijiet tħassar ir-raġunijiet kollha invokati mill-EASA biex ma tirrilaxxax id-dokumenti. L-ilmentatur argumenta li kien importanti li l-pubbliku jkun jaf kif l-EASA tiċċertifika li l-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni għandhom il-persunal xieraq.

L-inkjesta

16. Fis-7 ta' Frar 2014, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar l-ilment u identifikat l-allegazzjoni u t-talba li ġejjin:

Allegazzjoni:

L-EASA rrifjutat b’mod żbaljat li tagħti aċċess għad-dokumenti mitluba mill-ilmentatur fit-talba tiegħu tad-19 ta’ Diċembru 2013.

Pretensjoni:

L-EASA għandha tagħti aċċess għad-dokumenti mitluba.

17. Meta stieden lill-EASA tippreżenta opinjoni, l-Ombudsman talab lill-EASA tgħid kemm-il organizzazzjoni tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru kienu koperti mit-talba tal-ilmentatur. Barra minn hekk, fir-rigward tal-eċċezzjoni relatata mal-għan tal-ispezzjonijiet, tal-investigazzjonijiet u tal-awditi, l-Ombudsman talab lill-EASA tindika jekk, wara l-konklużjoni tagħha li l-organizzazzjonijiet ikkonċernati ma kinux konformi mar-rekwiżit rilevanti, hija kinitx ħadet deċiżjoni finali li ċ-ċertifikat ta’ approvazzjoni kellu jiġi rrifjutat, emendat, sospiż jew revokat.

18. Matul l-inkjesta, l-Ombudsman irċieva l-opinjoni tal-EASA dwar l-ilment u, sussegwentement, il-kummenti qosra tal-ilmentatur bi tweġiba għall-opinjoni tal-EASA. Is-servizzi tagħha wettqu wkoll spezzjoni tal-fajl tal-EASA. Is-soluzzjoni proposta mill-Ombudsman tqis l-argumenti u l-opinjonijiet imressqa mill-partijiet.

Allegatament rifjut żbaljat li jingħata aċċess għar-rapporti tal-awditjar

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

19. Bi tweġiba għall-mistoqsija tal-Ombudsman dwar kemm organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru kienu koperti mit-talba tal-ilmentatur, l-EASA ddikjarat li t-talba mhux biss kopriet approvazzjonijiet attivi, iżda wkoll iċ-ċertifikati kollha ċeduti u revokati matul l-aħħar għaxar snin. F’Mejju 2014, l-EASA kellha 320 approvazzjoni attiva, 5 revokati u 68 ċeduti, u b’hekk total ta’ 393 organizzazzjoni. L-ebda waħda mid-deċiżjonijiet tal-EASA ma kienet tikkonċerna sejba tal-livell 1. Barra minn hekk, fir-rigward tal-għadd ta' dokumenti koperti mit-talba tal-ilmentatur, l-EASA indikat li, b'mod ġenerali, il-frekwenza tal-awditi u r-rapporti relatati tvarja bejn 1 u 4 fis-sena. Fuq il-bażi ta’ suppożizzjoni ta’ 2 awditi fis-sena fl-aħħar 10 snin li jikkonċernaw 300 organizzazzjoni, it-talba tal-ilmentatur tkopri madwar 6000 rapport tal-awditjar separat.

20. L-EASA argumentat li hija ffaċċjat diversi diffikultajiet prattiċi fit-trattament tat-talba tal-ilmentatur għal aċċess, b’mod partikolari fl-identifikazzjoni tad-dokumenti mitluba: L-ewwel nett, it-talba tal-ilmentatur tirreferi għal taqsimiet tal-Materjal ta’ Gwida (MĠ) għar-rekwiżiti tal-Parti 145. Il-"proċedura ta' valutazzjoni tal-kompetenza GM 2 145.A.30(e)" tistabbilixxi li l-organizzazzjoni tal-manutenzjoni għandha tiżviluppa proċedura li tiddeskrivi l-proċess ta' valutazzjoni tal-kompetenza tal-persunal u fiha matriċi twila (bi 38 punt) li telenka suġġetti għall-valutazzjoni tal-gruppi differenti ta' persunal. Din il-lista mhijiex eżawrjenti u jistgħu jiġu inklużi punti oħra abbażi tas-sitwazzjoni/l-attività speċifika tal-organizzazzjoni. L-awditi se jivverifikaw l-implimentazzjoni korretta tal-proċedura ta’ valutazzjoni fuq bażi ta’ kampjunar. Madankollu, minħabba n-natura kumplessa ta’ din il-matriċi, ir-referenzi invokati għal dawn it-taqsimiet mhumiex faċli biex jiġu identifikati fir-rapporti ta’ spezzjoni.

21. It-tieni nett, għalkemm il-Formola 6 tal-EASA fiha referenza għall-paragrafu 145.A.30 meta jsiru s-sejbiet, ma hemm l-ebda referenza sistematika għal dan is-subparagrafu dettaljat. Għalhekk, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet hija meħtieġa reviżjoni tat-test sħiħ bis-sejbiet biex jiġi identifikat in-nuqqas ta’ konformità mas-subparagrafu 145.A.30(e).

22. It-tielet, it-talba tal-ilmentatur għal aċċess ma tispeċifikax perjodu ta’ żmien li fih ġew identifikati n-nuqqasijiet ta’ konformità. Għalhekk, it-talba tal-kwerelant tkopri l-attivitajiet kollha tal-EASA li jikkonċernaw dan il-kompitu sa mill-bidu tal-2004.

23. L-EASA qalet li hija tarkivja d-dokumenti relatati mal-attività ta’ sorveljanza tagħha f’arkivji stampati u f’kopji pdf, u li ma ddaħħalx din id-data f’sistema ta’ bażi tad-data elettronika. Data limitata biss li tikkonċerna l-approvazzjonijiet tinħażen f’format elettroniku (bħan-numru tal-approvazzjoni, l-isem tal-organizzazzjoni, l-attivitajiet approvati, eċċ.). L-EASA spjegat li l-fajls attivi reċenti jinsabu fi 8 kabinetti kbar għall-iffajljar fl-uffiċċji tal-persunal ikkonċernat. Il-fajls mhux attivi jinsabu f’kamra tal-arkivji li tinkludi madwar 8000 fajl li jinsabu f’madwar 800 kaxxa. Għalhekk, sabiex jiġu identifikati s-sejbiet li jikkonċernaw is-subparagrafu speċifiku 145.A.30(e), il-persunal tal-EASA jkollu jgħaddi manwalment mill-fajls kollha tal-aħħar 10 snin (li fihom madwar 6000 dokument) u jaqra r-rapporti sabiex isib dawk ir-rapporti li fihom is-sejbiet li jikkorrispondu għat-taqsimiet speċifiċi ħafna msemmija mill-ilmentatur. L-EASA kkonkludiet li kwalunkwe talba li mhijiex limitata minn, pereżempju, in-numru tal-organizzazzjoni, il-perjodu ta’ żmien, it-tip ta’ dokument, toħloq ammont ta’ xogħol eċċessiv għaliha. L-EASA kkonkludiet li t-talba tal-ilmentatur f’termini tas-sejbiet kienet vaga.

24. L-EASA ddikjarat li, minkejja d-diffikultajiet ta' hawn fuq, hija kienet ivvalutat it-talba tal-ilmentatur skont ir-Regolament 1049/2001 iżda kienet ikkonkludiet li ma seta' jingħata l-ebda aċċess. L-EASA tenniet l-argumenti tagħha mid-deċiżjoni tagħha tas-6 ta' Frar 2014 dwar l-applikazzjoni konfermatorja (ara hawn fuq) u pprovdiet l-ispjegazzjonijiet addizzjonali li ġejjin.

25. Fir-rigward tal-protezzjoni tal-iskop tal-ispezzjonijiet, tal-investigazzjonijiet u tal-awditi, l-EASA argumentat li jrid ikun hemm klima ta’ fiduċja mhux biss meta l-organizzazzjoni tikkonforma mar-rekwiżiti rilevanti, iżda wkoll meta l-organizzazzjoni jkollha bżonn tikkoreġi n-nuqqasijiet sabiex terġa’ tikseb l-approvazzjoni.

26. Fir-rigward tal-protezzjoni tal-interessi kummerċjali ta’ persuna ġuridika, l-EASA ddikjarat li l-iżvelar tal-informazzjoni kummerċjali li tinsab fid-dokumenti (dwar id-detenturi tal-approvazzjoni, iżda wkoll dwar il-klijenti tagħhom u l-inġenji tal-ajru tagħhom li jkunu qed isirulhom manutenzjoni) kien ta’ ħsara mhux biss għall-interessi kummerċjali tad-detentur tal-approvazzjoni, iżda wkoll għall-klijenti tiegħu, b’referenza partikolari għall-prodotti li jkunu qed isirulhom manutenzjoni.

27. Fir-rigward tal-għoti ta’ aċċess parzjali, l-EASA ddikjarat li, skont il-każistika "[f]’każijiet eċċezzjonali, deroga mill-obbligu li jingħata aċċess parzjali tista’ tkun permissibbli meta l-piż amministrattiv tal-inbjankjar tal-partijiet li jistgħu ma jiġux żvelati jirriżulta li huwa partikolarment tqil, u b’hekk jaqbeż il-limiti ta’ dak li jista’ jkun raġonevolment meħtieġ"[7]. Fil-fehma tal-EASA, mhux biss ir-redazzjoni, iżda - fin-nuqqas ta' bażi tad-data speċifika - l-identifikazzjoni nnifisha tad-dokumenti kollha tpoġġi piż amministrattiv eċċessiv fuqha, li mhuwiex konformi mal-prinċipju ġenerali tal-proporzjonalità stabbilit fl-Artikolu 5(4) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.

28. L-EASA qalet ukoll li timmaniġġja l-approvazzjonijiet b’mod trasparenti peress li l-lista ta’ detenturi tal-approvazzjoni validi, kif ukoll il-lista ta’ detenturi tal-approvazzjoni sospiżi jew revokati, jiġu ppubblikati b’mod proattiv fuq is-sit web tagħha. Barra minn hekk, l-EASA tinforma wkoll lill-Kummissjoni Ewropea dwar l-approvazzjonijiet kollha sospiżi, limitati jew revokati. Għalhekk, l-informazzjoni dwar l-istatus tal-approvazzjoni hija fid-dominju pubbliku.

29. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur sempliċement qal li kien miftuħ għal "soluzzjoni faċli" fir-rigward tat-talba tiegħu għal aċċess, iżda li l-EASA ma kienet għamlet l-ebda sforz biex tindirizzah fir-rigward ta' soluzzjoni faċli matul l-ipproċessar tal-applikazzjoni inizjali.

Il-valutazzjoni preliminari tal-Ombudsman li twassal għall-proposta għal soluzzjoni amikevoli

30. Għalkemm it-talba inizjali tal-ilmentatur għal aċċess pubbliku ġiet ifformulata f’termini mhux ċari, deher ċar mill-korrispondenza sussegwenti bejn l-ilmentatur u l-EASA li l-ilmentatur irid aċċess għar-rapporti tar-rakkomandazzjonijiet ta’ approvazzjoni tal-EASA ta’ organizzazzjonijiet barranin tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru li fihom instab nuqqas ta’ konformità ma’ rekwiżiti speċifiċi. L-Ombudsman tinnota li l-kwistjoni dwar jekk l-EASA għandhiex tagħti aċċess pubbliku għat-tip ta' rapporti mitluba mill-ilmentatur diġà ġiet ittrattata mill-Ombudsman, b'mod aktar partikolari fl-abbozz ta' rakkomandazzjoni tagħha lill-EASA fl-ilment 1174/2011/MMN [8]. Il-każ preżenti huwa fl-istess ħin simili għal u differenti mill-każ 1174/2011/MMN:

31. Il-każ preżenti huwa simili għall-każ 1174/2011/MMN, fis-sens li dan tal-aħħar kien jikkonċerna wkoll talba għal aċċess pubbliku għar-"rapporti ta' rakkomandazzjoni tal-approvazzjoni tal-Parti 145" tal-EASA, il-formola 6 tal-EASA, relatati mal-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru bbażati barra mill-UE (organizzazzjonijiet tal-"Parti 145"). L-argumenti mressqa mill-EASA biex tirrifjuta l-aċċess għar-rapporti fil-każ 1174/2011/MMN huma l-istess bħal dawk li ressqet f’dan il-każ. Fiż-żewġ każijiet, l-EASA bbażat ruħha fuq l-eċċezzjonijiet tal-Artikolu 4(2), l-ewwel (il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali) u t-tielet inċiż (il-protezzjoni tal-iskop tal-ispezzjonijiet, l-investigazzjonijiet u l-awditi), tar-Regolament 1049/2001. L-Ombudsman ikkonkluda li l-EASA ma kinitx intitolata tirrifjuta l-aċċess għar-rapporti abbażi ta’ dawk l-eċċezzjonijiet. Hija għamlet proposta għal soluzzjoni amikevoli li l-EASA għandha tagħti aċċess sħiħ jew mill-inqas parzjali għar-rapporti ta’ rakkomandazzjoni ta’ approvazzjoni, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li jiġi rrifjutat l-iżvelar ta’ kwalunkwe informazzjoni kummerċjalment sensittiva. Meta l-EASA rrifjutat li taċċetta din is-soluzzjoni, l-Ombudsman imbagħad għamel abbozz ta' rakkomandazzjoni f'dak il-każ [9].

32. B'mod aktar partikolari, l-Ombudsman ħadet il-pożizzjoni li ġejja fir-rigward taż-żewġ eċċezzjonijiet invokati mill-EASA. Fir-rigward tal-protezzjoni tal-iskop tal-ispezzjonijiet, l-investigazzjonijiet u l-awditi, l-Ombudsman qabel li s-sorveljanza kontinwa tal-EASA tal-organizzazzjonijiet ta' manutenzjoni tikkwalifika bħala attività ta' investigazzjoni jew awditjar fis-sens ta' dak l-Artikolu. Madankollu, l-Ombudsman ddubitat jekk is-sempliċi fatt li l-organizzazzjonijiet jiġu awditjati kull sentejn huwiex biżżejjed biex jiġi konkluż li l-investigazzjonijiet jew l-awditi jistgħu jitqiesu bħala " għaddejjin" . L-Ombudsman qabel ukoll li l-EASA għandha interess leġittimu li tirċievi mingħand l-organizzazzjonijiet spezzjonati l-informazzjoni kollha li teħtieġ u li, għalhekk, il-kooperazzjoni tal-organizzazzjonijiet spezzjonati kienet utli jew saħansitra meħtieġa. Madankollu, l-Ombudsman enfasizzat li l-"fiduċja reċiproka" li rreferiet għaliha l-EASA ma setgħetx tirriżulta mis-suppożizzjoni li l-informazzjoni miksuba mill-organizzazzjonijiet, li tista' tiżvela kwistjonijiet ta' sikurezza, tibqa' sigrieta għal perjodu ta' żmien indefinit. L-Ombudsman innotat li, kif rikonoxxut mill-EASA nnifisha, l-organizzazzjonijiet spezzjonati għandhom obbligu legali li jkunu trasparenti lejn l-EASA. L-Ombudsman qieset li l-aċċettazzjoni tal-pożizzjoni tal-EASA twassal għall-aċċettazzjoni li l-EASA tista' b'mod ġenerali tipprevjeni l-aċċess, għal perjodu indefinit, għar-rapporti kollha ta' rakkomandazzjoni ta' approvazzjoni u li dan imur kontra l-ispirtu tar-Regolament 1049/2001. L-Ombudsman irrimarka wkoll li, fil-każ tal-EASA, il-leġiżlazzjoni speċifika għas-settur ma fiha l-ebda regola restrittiva dwar l-aċċess għall-fajl u l-aċċess għad-dokumenti li abbażi tagħha tista’ tiġi invokata l-ġurisprudenza Technische Glaswerke Ilmenau (jiġifieri li hemm preżunzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ divulgazzjoni tad-dokumenti mitluba).

33. Fir-rigward tal-eċċezzjoni dwar il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali, l-Ombudsman qies li l-EASA ma setgħetx tinvoka din l-eċċezzjoni billi tirrifjuta li tagħti mill-inqas aċċess parzjali għar-rapporti ta’ rakkomandazzjoni ta’ approvazzjoni, u li l-EASA setgħet tħassar l-informazzjoni li tista’ titqies bħala kummerċjalment sensittiva, bħal pereżempju l-ismijiet tal-klijenti u ta’ ċerti manifatturi ta’ inġenji tal-ajru. L-Ombudsman sabet li mhuwiex immedjatament ovvju għaliex l-organizzazzjonijiet ikkonċernati għandu jkollhom interess kummerċjali leġittimu fin-nuqqas ta' żvelar ta' dokumenti li jkun fihom informazzjoni dwar problemi potenzjali fir-rigward tas-sigurtà tal-avjazzjoni fir-rigward ta' dawn l-organizzazzjonijiet. L-Ombudsman ikkonkluda li l-informazzjoni li tista’ taffettwa l-interessi kummerċjali tal-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni tista’ faċilment tiġi separata mill-bqija tal-informazzjoni.

34. Wara l-abbozz ta' rakkomandazzjoni tal-Ombudsman, f'Novembru 2014 l-EASA tat aċċess parzjali għall-verżjonijiet (imħassra) tar-rapporti. Minbarra r-rapporti mitluba mill-ilmentatur, l-EASA ħarġet ukoll, sabiex tippromwovi trasparenza akbar, rapporti oħra ta’ rakkomandazzjonijiet ta’ approvazzjoni ta’ organizzazzjonijiet oħra ta’ manutenzjoni (b’mod mhux identifikat) magħżula b’mod aleatorju. L-Ombudsman tinnota li, fir-rapporti kollha rilaxxati, l-EASA ħassret l-ismijiet tal-individwi, tal-kumpaniji, kif ukoll ir-referenzi li jippermettu l-identifikazzjoni tal-kumpaniji.

35. L-Ombudsman huwa tal-fehma li, peress li l-ilmentatur f’dan il-każ talab aċċess għal rapporti simili għal dawk inkwistjoni fil-każ 1174/2011/MMN, ir-raġunament ta’ hawn fuq għandu japplika b’analoġija għal dan il-każ. L-EASA għandha għalhekk, fil-prinċipju, tagħti aċċess għal verżjonijiet redatti tar-rapporti ta' rakkomandazzjoni ta' approvazzjoni, bl-istess mod kif għamlet bi tweġiba għall-abbozz ta' rakkomandazzjoni tal-Ombudsman fil-każ 1174/2011/MMN.

36. Madankollu, fil-każ 1174/2011/MMN l-ilmentatur kien għamel talba speċifika ħafna għal aċċess, fost dokumenti oħra, għar-rapporti ta' rakkomandazzjoni ta' approvazzjoni tal-EASA relatati ma' erba' organizzazzjonijiet speċifiċi tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru bbażati fl-Asja li ġew identifikati permezz tan-numri ta' referenza ta' approvazzjoni tal-EASA [10]. B'kuntrast ma' dan, f'dan il-każ, it-talba tal-ilmentatur għal aċċess hija estremament wiesgħa u miftuħa, peress li i) ma tikkonċernax organizzazzjonijiet ta' manutenzjoni identifikati speċifikament u ii) barra minn hekk mhijiex limitata fiż-żmien, u għalhekk potenzjalment tkopri madwar 6000 rapport fuq perjodu ta' għaxar snin, mill-2004. L-Ombudsman jinnota f'dan ir-rigward li l-ilmentatur kellu l-possibbiltà li jagħmel it-talba tiegħu aktar speċifika, peress li s-sit web tal-EASA fih link għal-"Lista ta' approvazzjonijiet mhux validi tal-Parti 145 tal-EASA"(enfasi miżjuda), li telenka l-ismijiet tal-organizzazzjonijiet ta' manutenzjoni barranin u l-pajjiż ta' oriġini li għalihom l-EASA rrevokat jew issospendiet iċ-ċertifikat ta' approvazzjoni, jew fejn id-detentur tal-approvazzjoni rritorna ċ-ċertifikat tiegħu lill-EASA. Il-lista ssemmi wkoll id-data meta ċ-ċertifikat tal-approvazzjoni ma jibqax validu ^[11].

37. L-Ombudsman jirrimarka li r-Regolament 1049/2001 jipprevedi s-sitwazzjoni fejn - bħal f'dan il-każ - istituzzjoni tkun iffaċċjata b'talba għal aċċess li ma tkunx speċifika biżżejjed u/jew tkopri għadd kbir ħafna ta' dokumenti. L-Ombudsman jiġbed l-attenzjoni tal-EASA għall-Artikolu 6(2) u 6(3) tar-Regolament 1049/2001. L-Artikolu 6(2) jipprovdi li, "[f]'applikazzjoni mhix preċiża biżżejjed, l-istituzzjoni għandha titlob lill-applikant biex jiċċara l-applikazzjoni u għandha tgħin lill-applikant biex jagħmel dan, ...". Barra minn hekk, l-Artikolu 6(3) jipprovdi li “[f]il-każ ta’ applikazzjoni relatata ma’ dokument twil ħafna jew ma’ numru kbir ħafna ta’ dokumenti, l-istituzzjoni kkonċernata tista’ tikkonsulta mal-applikant b’mod informali, bil-ħsieb li tinstab soluzzjoni ġusta”(enfasi miżjuda).

38. Madankollu jidher li, fl-ebda mument fit-trattament tat-talbiet inizjali u konfermatorji għal aċċess, l-EASA ma kkonferiet mal-ilmentatur sabiex tistiednu jillimita l-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba tiegħu, biex jagħmilha aktar speċifika jew biex isib soluzzjoni ġusta. Huwa biss fl-opinjoni tagħha lill-Ombudsman li l-EASA għall-ewwel darba semmiet li t-talba tal-ilmentatur ma speċifikatx perjodu ta' żmien jew organizzazzjonijiet ta' manutenzjoni speċifiċi u li kopriet madwar 6000 rapport. L-EASA enfasizzat ukoll li kellha diffikultajiet prattiċi fl-identifikazzjoni tad-dokumenti mitluba peress li ma teżisti l-ebda kopja elettronika sinifikanti ta’ dawk ir-rapporti. L-Ombudsman jaqbel mal-fehma tal-EASA li, sabiex jiġu identifikati d-dokumenti li fihom huwa interessat l-ilmentatur, u minħabba li ma hemm l-ebda referenza sistemika għall-matriċijiet, aħseb u ara għas-subparagrafu dettaljat 145.A.30(e), fir-rapporti ta' spezzjoni, il-persunal tal-EASA jkollu f'dan il-każ jeżamina/jaqra madwar 6000 rapport sabiex isib dawk li fihom referenzi għall-matriċijiet li fihom huwa interessat l-ilmentatur. Għalhekk, fin-nuqqas ta' bażi tad-data elettronika, l-Ombudsman jikkondividi l-pożizzjoni tal-EASA li l-identifikazzjoni tad-dokumenti mitluba tpoġġi piż mhux raġonevoli fuq l-amministrazzjoni tal-EASA.

39. Hija ħasra li l-EASA naqset milli tuża l-mekkaniżmi previsti fl-Artikolu 6(2) u 6(3) tar-Regolament 1049/2001. Il-kjarifika ta’ x’qed ifittex preċiżament min jagħmel it-talba, u t-tfittxija ta’ soluzzjoni ġusta fejn talba tkun voluminuża, għandha tkun il-prattika tajba standard għall-istituzzjonijiet kollha tal-UE fejn talba għal aċċess ma tkunx ċara jew tidher li hija relatata ma’ għadd kbir ta’ dokumenti. Din il-kjarifika għandha tintalab mill-istituzzjoni (l-EASA f’dan il-każ) mill-bidu nett u mhux fi stadju aktar tard fl-ipproċessar tat-talba. Kieku l-EASA ħadet dan il-pass mill-bidu nett, seta’ kien possibbli li tinstab soluzzjoni sodisfaċenti għal kull waħda mill-partijiet. B’mod partikolari, jidher li jista’ ma jkunx meħtieġ fi kwalunkwe każ li l-EASA tgħaddi mis-6000 rapport kollha msemmija hawn fuq. L-ispezzjoni tal-Ombudsman uriet li l-EASA kienet identifikat mill-inqas xi rapporti ta' rakkomandazzjonijiet ta' approvazzjoni mis-snin 2005 sal-2014 dwar organizzazzjonijiet ta' manutenzjoni li għalihom l-EASA kienet issospendiet jew irrevokat iċ-ċertifikat u li kien fihom referenzi għas-subparagrafu 145.A.30(e) tal-AMC u l-GM. Abbażi ta' dan, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-EASA setgħet tat lill-ilmentatur soluzzjoni ġusta fir-rigward tat-talba tiegħu għal aċċess sabiex jingħata aċċess parzjali għal mill-inqas xi rapporti ta' rakkomandazzjonijiet ta' approvazzjoni (imħassra).

40. Barra minn hekk, meta wieħed iqis li l-ilmentatur indika fl-osservazzjonijiet tiegħu li kien miftuħ għal soluzzjoni amikevoli, l-Ombudsman għalhekk jagħmel proposta korrispondenti għal soluzzjoni amikevoli hawn taħt, f'konformità mal-Artikolu 3(5) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew.

41. L-Ombudsman tinnota li huwa rari ħafna, għal attività tant importanti relatata mas-sikurezza tal-ajru bħas-sorveljanza kontinwa tal-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru, li ma teżisti l-ebda bażi tad-data elettronika, u li d-dokumenti rilevanti jinżammu f'arkivji stampati u f'kopji pdf biss. Li kieku kien il-każ li l-EASA ħażnet ir-rapporti ta' rakkomandazzjonijiet ta' approvazzjoni rilevanti f'bażi ta' data elettronika, kien ikun ħafna aktar faċli għall-EASA li tittratta t-talba ta' aċċess tal-ilmentatur.

42. Fit-13 ta' Jannar 2015, l-EASA infurmat lill-Ombudsman dwar ir-Rapport tagħha ta' Diċembru 2014 dwar il-Programm ta' Trasparenza tal-EASA. Waħda mir-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rapport hija li, skont l-Artikolu 11 tar-Regolament 1049/2001, l-EASA għandha tistabbilixxi reġistru pubbliku tad-dokumenti. Ir-Rapport fih ukoll tabella ta’ diversi dokumenti tal-EASA identifikati għall-pubblikazzjoni potenzjali. Fir-rigward tal-proċess ta’ ċertifikazzjoni, it-tabella tirreferi kemm għar-“rapport dwar l-attivitajiet ta’ ċertifikazzjoni” kif ukoll għall-“verżjoni sommarja tar-rapport finali dwar iċ-ċertifikazzjoni” u tirrakkomanda li dawn għandhom jiġu ppubblikati, madankollu mingħajr ma tiġi rilaxxata informazzjoni kunfidenzjali. L-Ombudsman tissuġġerixxi li, fil-kuntest tal-Programm ta’ Trasparenza tagħha, l-EASA tagħti attenzjoni partikolari lill-Parti 145 tar-Rapporti ta’ Rakkomandazzjoni ta’ Approvazzjoni tal-EASA (il-Formola 6 tal-EASA, il-Parti 4). F’dak il-kuntest, l-EASA tista’ tikkunsidra jekk dawk ir-rapporti għandhomx jiddaħħlu f’bażi tad-data elettronika. L-Ombudsman għalhekk se jagħmel rimarka oħra korrispondenti hawn taħt.

Il-proposta għal soluzzjoni amikevoli

B'kont meħud tas-sejbiet ta' hawn fuq, l-Ombudsman jipproponi li, f'konformità mal-Artikolu 6(2) u (3) tar-Regolament 1049/2001, l-EASA għandha tikkonsulta mal-ilmentatur sabiex tinstab soluzzjoni ġusta għat-talba tiegħu għal aċċess. Soluzzjoni ġusta tista’ tkun li jingħata aċċess parzjali għal xi rapporti ta’ rakkomandazzjonijiet ta’ approvazzjoni ta’ organizzazzjonijiet barranin tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru li fihom instab nuqqas ta’ konformità mas-subparagrafu 145.A.30(e) tal-AMC u tal-GM.

Kummenti oħra

Fil-kuntest tal-Programm ta’ Trasparenza tagħha, jenħtieġ li l-EASA tagħti attenzjoni partikolari lill-parti 145 tar-Rapporti ta’ Rakkomandazzjoni tal-Approvazzjoni tal-EASA (il-Formola 6 tal-EASA, il-Parti 4) u tikkunsidra jekk dawk ir-rapporti jenħtieġx li jiddaħħlu f’bażi tad-data elettronika li tista’ titfittex.

Bħala kwistjoni ta’ prattika tajba b’mod ġenerali, l-EASA għandha dejjem tinvolvi ruħha ma’ min jagħmel it-talba, mill-bidu nett, meta talba għal aċċess għal dokumenti magħmula skont ir-Regolament 1049/2001 ma tkunx ċara jew preċiża, jew meta t-talba tkun għal dokument twil ħafna, jew għal għadd kbir ħafna ta’ dokumenti. Tali involviment, kif previst fl-Artikolu 6 tar-Regolament 1049/2001, huwa potenzjalment għall-benefiċċju kemm tal-EASA kif ukoll ta’ min jagħmel it-talba.

 

Emily O'Reilly Ombudsman
Ewropew
Strasburgu, 05/05/2015

 

[1] Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta’ Marzu 1994 dwar ir-regolamenti u l-kundizzjonijiet ġenerali li jirregolaw it-twettiq tal-obbligi tal-Ombudsman (94/262/KEFA, KE, Euratom), ĠU 1994 L 113, p. 15.

[2] Ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Frar 2008 dwar regoli komuni fil-kamp tal-avjazzjoni ċivili u li jistabblixxi Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni, u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 91/670/KEE, ir-Regolament (KE) Nru 1592/2002 u d-Direttiva 2004/36/KE, ĠU 2008, L 79, p. 1, il-verżjoni kkonsolidata hija disponibbli fuq: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2008R0216:20091214:EN:PDF

[3] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2042/2003, tal-20 ta’ Novembru 2003, dwar il-kapaċità kontinwata li jintużaw fl-ajru ta’ inġenji tal-ajru u prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiku, u dwar l-approvazzjoni ta’ organizzazzjonijiet u persunal involut f’dan ix-xogħol (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 7, p. 205), ġie emendat diversi drabi. Il-verżjoni kkonsolidata hija disponibbli fuq http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2003R2042:20120801:EN:PDF

[4] It-talba saret permezz tas-sit web Asktheeu.org. It-talba u t-tweġibiet tal-EASA huma disponibbli fuq: http://www.asktheeu.org/en/request/non_compliances_with_amc_1_145a3#outgoing-2378

[5] It-talba tal-ilmentatur ma speċifikatx il-perjodi ta’ żmien li magħhom kienu relatati d-dokumenti mitluba.

[6] Ir-Regolament 1049/2001 japplika għad-dokumenti tal-EASA skont l-Artikolu 58(1) tar-Regolament 216/2008.

[7] Il-Kawża T-211/00 Kuijer V il-Kummissjoni 2002 Ġabra II 485, il-paragrafu 57.

[8] http://www.ombudsman.europa.eu/cases/draftrecommendation.faces/en/53185/html.bookmark

[9] L-EASA aġixxiet fuq din ir-rakkomandazzjoni - ara l-Paragrafu 34 hawn taħt.

[10] Approvazzjonijiet EASA 145.0137, EASA 145.0139, EASA 145.0140 u EASA 145.0080.

[11] http://easa.europa.eu/system/files/dfu/Foreign_EASA_Part_145_not_valid%20.pdf.