Magħmul skont l-Artikolu 3(5) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew [1]

Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilmentatur, ċittadin Lussemburgiż, sar jaf b'avviż ta' post battal maħruġ mill-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati ("UNHCR") li jirreklama l-pożizzjoni ta' "konsulent"^[2] li jkun rappreżentant tal-UNHCR fil-Qorti nazzjonali tal-ażil Franċiża (la Cour nationale du droit d'asile). Skont id-deskrizzjoni tal-impjieg, ir-rappreżentant kellu jipparteċipa f'"formazzjoni" tal-qorti ^[3] u jivvaluta l-appelli ^[4] ppreżentati minn dawk li jfittxu l-ażil kontra deċiżjonijiet tal-ewwel istanza. Barra minn hekk, il-kandidati kellhom ikollhom nazzjonalità Franċiża ^[5]. Il-proċess tal-għażla twettaq mill-UNHCR.

2. Fil-21 ta' Ottubru 2012, qabel ma ppreżenta l-applikazzjoni tiegħu, l-ilmentatur staqsa lill-UNHCR jekk il-pożizzjoni vakanti kinitx miftuħa għal ċittadini ta' Stati Membri oħra tal-UE. Fir-risposta tiegħu, il-UNHCR indika li ċ-ċittadinanza Franċiża kienet meħtieġa peress li l-pożizzjoni inkwistjoni kienet tinvolvi attivitajiet ġudizzjarji li kellhom jitwettqu fi ħdan qorti Franċiża. Madankollu, l-ilmentatur iddeċieda li japplika għall-pożizzjoni.

3. Fil-31 ta’ Ottubru 2012, l-applikazzjoni tagħha ġiet miċħuda. Il-UNHCR tenna li l-pożizzjoni kienet dik ta' mħallef li ma jippresiedix ("imħallef evalwatur") li għalih kienet meħtieġa ċ-ċittadinanza Franċiża.

4. Fit-2 ta’ Novembru 2012, l-ilmentatur kiteb lill-Viċi President tal-Kummissjoni li dak iż-żmien kienet is-Sinjura Reding. Hija talbet l-opinjoni tal-Kummissjoni dwar jekk ir-rekwiżit tan-nazzjonalità Franċiża għall-kariga speċifika inkwistjoni kienx konformi mal-liġi tal-UE. Hija indikat li l-kariga ma kinitx tifforma parti integrali mis-servizz pubbliku Franċiż iżda kienet tiddependi mill-UNHCR. Wieħed mid-dmirijiet tad-detentur tal-impjieg kien li jissorvelja l-applikazzjoni korretta ta’ ftehim internazzjonali (il-Konvenzjoni ta’ Ġinevra dwar ir-Refuġjati) minn Franza. L-ilmentatur iddikjarat ukoll li kienet avviċinat lil SOLVIT dwar il-kwistjoni, li infurmaha li l-attivitajiet ġudizzjarji kienu riżervati għaċ-ċittadini Franċiżi u li l-pożizzjoni rreklamata mill-UNHCR dehret li kienet simili għal dik ta’ mħallef.

5. Fil-11 ta' Frar 2013, il-Kummissjoni bagħtet tweġiba ta' riżerva lill-ilmentatur fejn infurmatha li t-talba tagħha kienet se tiġi ttrattata mill-Kabinett tal-Kummissarju għall-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni. Peress li ma rċeviet l-ebda tweġiba, fil-15 ta' Marzu 2013, l-ilmentatur bagħat tfakkira lill-Kummissjoni dwar it-talba tagħha. Hija rreferiet għall-Kodiċi Ewropew ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba.

6. Fl-istess jum, l-ilmentatur irċieva t-tweġiba tal-Kummissjoni datata t-12 ta' Marzu 2013. Fit-tweġiba tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li, skont l-Artikolu 45 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea ("TFUE"), iċ-ċittadini tal-UE għandhom id-dritt li jaħdmu u jgħixu liberament fi Stati Membri oħra tal-UE. Madankollu, l-Artikolu 45(4) tat-TFUE [6] jipprevedi eċċezzjoni fir-rigward tal-impjieg fis-servizz pubbliku. Hija żiedet li f’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 45(4) TFUE jkopri “karigi li jinvolvu parteċipazzjoni diretta jew indiretta fl-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija mil-liġi pubblika u dmirijiet imfassla biex jissalvagwardjaw l-interessi ġenerali tal-Istat jew ta’ awtoritajiet pubbliċi oħra. Dawn il-karigi fil-fatt jippreżumu min-naħa ta ' dawk li jokkupawhom l-eżistenza ta ' relazzjoni speċjali ta ' lealtà lejn l-Istat u r-reċiproċità tad-drittijiet u d-dmirijiet li jiffurmaw il-bażi tar-rabta tan-nazzjonalità"^[7]. Il-Kummissjoni nnotat li l-konformità ma’ dawn il-kriterji trid tiġi vvalutata fuq bażi ta’ każ b’każ. Hija ddikjarat ukoll li l-ilmentatur seta' jsib spjegazzjonijiet aktar dettaljati f'dokument tal-Kummissjoni intitolat Il-moviment liberu tal-ħaddiema fis-settur pubbliku ^[8], li kien disponibbli fuq is-sit web tagħha. Fil-fehma tal-Kummissjoni, l-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 45(4) TFUE tkopri l-pożizzjoni ta' maġistrat. Fir-rigward tal-każ tal-ilmentatur, il-Kummissjoni indikat li valutazzjoni konkreta biss tan-natura tal-kompiti u r-responsabbiltajiet imwettqa mill-imħallef mhux president fil-Qorti tal-Ażil Franċiża setgħet tiżvela jekk il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 45(4) tat-TFUE kinux issodisfati. Il-fatt li l-pożizzjoni inkwistjoni ġiet irreklamata mill-UNHCR ma kellu l-ebda effett fuq l-evalwazzjoni li l-imħallef mhux president kien ser iwettaq attivitajiet ġudizzjarji fi ħdan qorti Franċiża.

7. Fit-tweġiba tagħha tal-15 ta' Marzu 2013, l-ilmentatur ġibdet l-attenzjoni għall-fatt li l-kompiti ta' mħallef li ma jippresiedix jinvolvu l-valutazzjoni tal-appelli ppreżentati mill-applikanti għall-ażil. Din il-valutazzjoni ssir abbażi ta' konvenzjonijiet internazzjonali u, b'mod partikolari, il-Konvenzjoni ta' Ġinevra dwar ir-Refuġjati. L-ilmentatur staqsa għaliex il-Kummissjoni ma kinitx talbet lill-awtoritajiet Franċiżi jipprovdu deskrizzjoni dettaljata tan-natura tal-kariga inkwistjoni. Barra minn hekk, fil-15 ta' Marzu 2013, l-ilmentatur bagħat it-tieni email li fiha nnota li l-Kummissjoni ħadet aktar minn erba' xhur biex twieġeb għat-talba tagħha. Hija esprimiet ukoll sorpriża dwar il-fatt li l-Kummissjoni ma kinitx irreferiet għal ġurisprudenza aktar reċenti mill-kawża tal-1980 imsemmija hawn fuq Il-Kummissjoni vs Il-Belġju u li, mill-1980, ma kien hemm l-ebda żvilupp fid-direzzjoni tal-liberalizzazzjoni. Hija sostniet li l-Kummissjoni naqset milli twettaq evalwazzjoni bir-reqqa u individwali tal-pożizzjoni inkwistjoni.

8. Peress li ma rċeviet l-ebda tweġiba, fil-5 ta' April 2013, l-ilmentatur kiteb lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni u tenna l-ilment ta' ksur tagħha. Hija rreferiet għal xi fatti ġodda u esprimiet il-fehma li bilkemm kien ġustifikabbli li l-kompitu li tiġi żgurata l-konformità ta' Franza mal-obbligi internazzjonali fil-qasam tal-ażil jiġi fdat lil persuna li għandha tkun leali lejn Franza u tippreserva l-interessi tagħha. Barra minn hekk, l-Artikolu 45(4) TFUE kien jikkonċerna biss is-settur pubbliku. Madankollu, il-pożizzjoni inkwistjoni ma kinitx tikkonċerna s-settur pubbliku ta’ Stat Membru iżda organizzazzjoni internazzjonali.

9. Peress li ma rċeviet l-ebda tweġiba, fis-17 ta' Ottubru 2013 l-ilmentatur irrikorriet għand l-Ombudsman Ewropew li fetaħ inkjesta simplifikata fil-11 ta' Novembru 2013, fejn ħeġġeġ lill-Kummissjoni twieġeb għall-korrispondenza tal-ilmentatur u tindirizza t-tħassib tagħha. Fl-20 ta' Diċembru 2013, il-Kummissjoni bagħtet lill-Ombudsman ir-risposta li kienet bagħtet lill-ilmentatur fl-4 ta' Ġunju 2013. It-tweġiba infurmat lill-ilmentatur li l-ilment tagħha kien ġie rreġistrat fit-12 ta' April 2013. Il-Kummissjoni mbagħad irreferiet għat-tweġiba tagħha tat-12 ta’ Marzu 2013 li fiha infurmat lill-ilmentatur bl-eċċezzjoni tas-servizz pubbliku u bil-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti. Il-Kummissjoni żiedet li l-ġurisprudenza sussegwenti tikkonferma l-pożizzjoni inizjali tal-Qorti fformulata fil-kawża Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (Kawża C-149/79). B’referenza għal sentenzi oħra tal-Qorti ^[9], hija rrimarkat li l-Qorti tqis li s-salvagwardja tal-interessi ġenerali tal-Istat Membru kkonċernat ma tistax tiġi pperikolata f’sitwazzjonijiet fejn id-drittijiet skont is-setgħat mogħtija mid-dritt pubbliku jiġu eżerċitati biss b’mod sporadiku, anke eċċezzjonalment, minn ċittadini ta’ Stati Membri oħra. Il-Kummissjoni qalet li tapplika dan l-approċċ kemm għas-settur privat kif ukoll għal dak pubbliku għalkemm il-ġurisprudenza tal-Qorti tikkonċerna biss l-impjiegi fis-settur privat.

10. Fir-rigward tar-referenza tal-ilmentatur għas-sentenzi relatati man-nutara [10], il-Kummissjoni ddikjarat li dawn jikkonċernaw il-libertà tal-istabbiliment (l-Artikolu 49 tat-TFUE) u l-eċċezzjoni fl-Artikolu 51 tat-TFUE u mhux il-libertà tal-moviment tal-ħaddiema. Konsegwentement, dawn is-sentenzi ma humiex applikabbli għall-pożizzjoni inkwistjoni.

11. Il-Kummissjoni rreferiet ukoll għad-dokument tagħha intitolat Moviment liberu tal-ħaddiema fis-settur pubbliku, li fih esprimiet il-fehma li l-eċċezzjoni li tinsab fl-Artikolu 45(4) TFUE tkopri wkoll lill-maġistrati. Hija qieset ukoll li din tista’ tkopri persuni li jaħdmu fit-tribunali nazzjonali. Hija tenniet li l-fatt li l-pożizzjoni ġiet irreklamata mill-UNHCR kien irrilevanti peress li d-dmirijiet kellhom jitwettqu f’qorti nazzjonali.

12. Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-kriterji stabbiliti fil-ġurisprudenza, rigward l-applikazzjoni tal-Artikolu 45(4) TFUE, ġew issodisfati f’dan il-każ. Skont id-deskrizzjoni fl-avviż ta’ pożizzjoni vakanti, il-kandidat magħżul kien li “siéger au sein d’une formation de jugement et (...) évaluer les recours introduits auprès de la Cour nationale du droit d’asile par des demandeurs d’asile dont la demande a été rejetée en première instance”[11]. Il-UNHCR spjega lill-ilmentatur li l-imħallef li ma jippresiedix iwettaq attivitajiet ġudizzjarji f’qorti Franċiża. Dan ġie kkonfermat mis-SOLVIT, li spjega li l-funzjonijiet tiegħu/tagħha jkunu simili għal dawk ta’ mħallef. Is-servizzi tal-Kummissjoni kienu tal-fehma li dawk l-attivitajiet kienu jinvolvu parteċipazzjoni diretta jew indiretta fl-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija mil-liġi pubblika u d-dmirijiet imfassla biex jissalvagwardjaw l-interessi ġenerali tal-Istat. Fil-fehma tal-Kummissjoni, l-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija mil-liġi pubblika jseħħ fuq bażi regolari u ma jirrappreżentax parti żgħira ħafna tal-attivitajiet. Il-fatt li l-kundizzjoni tan-nazzjonalità ġiet introdotta b’mod retroattiv ma kellu l-ebda effett fuq din il-valutazzjoni.

13. Konsegwentement, il-Kummissjoni qieset li l-kundizzjoni tan-nazzjonalità ma kinitx tikser id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema. Hija żiedet li jekk l-ilmentatur ma qabilx, hija kienet libera li tirrikorri għall-mezzi legali disponibbli fis-sistema Franċiża. Hija infurmat ukoll lill-ilmentatur li l-Kummissjoni dan l-aħħar kienet ħadet diversi passi biex tħeġġeġ lill-Istati Membri jagħmlu aktar postijiet fis-settur pubbliku disponibbli għaċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra. Il-Kummissjoni kkonkludiet billi spjegat li l-Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba tagħha jippermetti 15-il jum ta’ xogħol għal tweġiba għall-korrispondenza. Minħabba li s-servizzi tagħha kienu diġà qed iħejju tweġiba meta l-ittra tal-ilmentatur tal-5 ta' April 2013 waslitilhom (11-il jum tax-xogħol wara li rċevew iż-żewġ emails tat-18 ta' Marzu 2013), il-Kummissjoni qieset li dak il-limitu ta' żmien kien ġie rrispettat.

L-inkjesta

14. Fit-18 ta' Marzu 2014, l-Ombudsman talbet lill-Kummissjoni għal opinjoni dwar l-allegazzjoni u t-talba li ġejjin:

Il-Kummissjoni naqset milli teżamina bir-reqqa l-ilment ta’ ksur tal-ilmentatur. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tirrieżamina l-valutazzjoni sostantiva tagħha tal-ilment ta' ksur tal-ilmentatur.

15. L-Ombudsman stiednet ukoll lill-Kummissjoni tindirizza l-punti li ġejjin li jirriżultaw mill-ilment:

1) Ir-rappreżentant tal-UNHCR jidher li għandu missjoni speċifika ħafna, jiġifieri, li jiżgura li Franza tikkonforma mal-obbligi tagħha skont id-dritt internazzjonali u, b'mod partikolari, tirrispetta d-drittijiet fundamentali tal-applikanti għall-ażil. Peress li dawn id-drittijiet u l-interessi ħafna drabi jmorru kontra l-interessi (ekonomiċi u politiċi) tal-Istati Membri, jista’ ma jkunx xieraq li d-detentur tal-impjieg ikun meħtieġ li jkun ċittadin Franċiż u b’hekk ikun marbut mal-Istat Franċiż. Dan jista' jkun f'kunflitt mad-dmirijiet u r-responsabbiltajiet stess tar-rappreżentant tal-UNHCR. Jidher li r-rappreżentant tal-UNHCR jista' jintalab jagħti lealtà lill-UNHCR u lill-istat tad-dritt biss.

2) Fit-tweġibiet tagħha lill-ilmentatur, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq ġurisprudenza li tmur lura għall-1980 iżda ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-iżviluppi fl-integrazzjoni tal-UE fil-qasam tal-ġustizzja u l-ażil minn dak iż-żmien 'l hawn.

3) Il-kuntratt tar-rappreżentant tal-UNHCR jidher li huwa rregolat mid-dritt privat.

4) Jidher li l-liġi Franċiża attwalment tistabbilixxi rekwiżit ta' nazzjonalità fir-rigward tar-rappreżentant tal-UNHCR iżda mhux ta' membri oħra tal-qorti (persuni kwalifikati maħtura mill-President tal-Conseil d'Etat fuq proposta ta' wieħed mill-Ministri rrappreżentati fl-uffiċċju tal-migrazzjoni Franċiż ("OFPRA"))^[12].

5) Filwaqt li r-rekwiżit tan-nazzjonalità huwa impost fil-preżent, jidher li Franza ma qisitx li kien meħtieġ li tinkludi tali rekwiżit għal aktar minn ħamsin sena bejn is-27 ta' Lulju 1952 u l-1 ta' Jannar 2004.

6) Storikament, jidher li r-rekwiżit taċ-ċittadinanza ġie introdott minħabba kunsiderazzjonijiet tal-liġi kostituzzjonali Franċiża, mhux minħabba li l-leġiżlatur Franċiż qies li d-dmirijiet u r-responsabbiltajiet speċifiċi tar-rappreżentant tal-UNHCR jagħmluha neċessarja li jiġu protetti l-interessi tal-Istat billi jiġu fdati lil ċittadin Franċiż.

16. Barra minn hekk, l-Ombudsman infurmat lill-Kummissjoni li kienet identifikat in-nuqqasijiet proċedurali li ġejjin fit-trattament tal-korrispondenza tal-ilmentatur u l-ilment ta' ksur, li għalihom il-Kummissjoni tista' tikkunsidra li tiskuża ruħha mal-ilmentatur:

1) L-ilmentatur kiteb lill-Kummissarju Reding fit-2 ta' Novembru 2012 u rċieva tweġiba proviżorja fil-11 ta' Frar 2013, jiġifieri aktar minn tliet xhur wara. Tweġiba sostantiva ntbagħtet biss fit-12 ta' Marzu 2013. Madankollu, skont il-Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba tal-Kummissjoni, kellha tintbagħat tweġiba fi żmien 15-il jum tax-xogħol mill-wasla tagħha.

Jidher li qatt ma ntbagħtet konferma tar-riċevuta lill-ilmentatur. Madankollu, skont il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2012 Aġġornament tat-trattament tar-relazzjonijiet mal-ilmentatur fir-rigward tal-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni ^[13], kellha tintbagħat konferma tar-riċevuta fi żmien 15-il jum tax-xogħol.

3) L-emails tal-ilmentatur tal-15 ta' Marzu 2013 ma ġewx imwieġba qabel l-4 ta' Ġunju 2013. Madankollu, għal darb’oħra, it-terminu applikabbli għat-tweġiba kien ta’ 15-il jum ta’ xogħol.

17. Matul l-inkjesta, l-Ombudsman irċieva l-opinjoni tal-Kummissjoni dwar l-ilment, li kienet tinkludi tweġiba għall-mistoqsijiet tal-Ombudsman u, sussegwentement, il-kummenti tal-ilmentatur bi tweġiba għall-opinjoni tal-Kummissjoni. Il-proposta għal soluzzjoni amikevoli tal-Ombudsman tqis l-argumenti u l-opinjonijiet imressqa mill-partijiet.

Allegat nuqqas ta' eżami bir-reqqa tal-ilment ta' ksur tal-ilmentatur u t-talba korrispondenti

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

18. L-ilmentatur issottometta lill-Ombudsman l-argumenti ewlenin li ġejjin.

1) Il-Kummissjoni ma bbażatx il-konklużjoni tagħha fuq provi suffiċjenti. Fil-fatt, hija sempliċement ibbażat ruħha fuq l-informazzjoni limitata ħafna pprovduta fl-avviż ta’ pożizzjoni vakanti u fuq informazzjoni addizzjonali pprovduta lill-ilmentatur mill-UNHCR u minn SOLVIT France.

2) Il-Kummissjoni ma ħaditx passi ulterjuri biex tivverifika din l-informazzjoni, b'mod partikolari sabiex tivverifika (i) x'ikunu preċiżament id-dmirijiet u r-responsabbiltajiet tad-detentur tal-impjieg, (ii) jekk ikunx sempliċement "konsulent" kif indikat mit-titolu tal-kariga jew jekk ikunx fdat b'setgħat ta' teħid ta' deċiżjonijiet, u (iii) x'impatt jista' jkollu fuq l-eżitu tal-proċedimenti ġudizzjarji.

3) Il-Kummissjoni naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-pożizzjoni speċifika inkwistjoni, u b'mod partikolari l-fatt li r-rappreżentant tal-UNHCR fil-qorti tal-ażil Franċiża għandu jagħti lealtà lill-UNHCR li l-missjoni tiegħu hija apolitika, u l-kundizzjonijiet speċifiċi tal-impjieg tar-rappreżentant tal-UNHCR.

19. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li hija lesta li tiskuża ruħha mal-ilmentatur talli naqas milli jwieġeb għaliha fl-iskadenzi applikabbli (il-punt 16 hawn fuq). Madankollu, hija qieset li l-evalwazzjoni tagħha kienet ibbażata fuq provi u informazzjoni suffiċjenti. L-avviż ta' pożizzjoni vakanti u informazzjoni oħra disponibbli pubblikament [14] għamluha ċara li, għalkemm id-detentur tal-impjieg huwa impjegat temporanjament bħala "konsulent", huwa/hija membru tal-bord ġudizzjarju li jiddeċiedi dwar l-istatus ta' rifuġjat. L-avviż ta' pożizzjoni vakanti ddikjara b'mod espliċitu li l-konsulent se jwettaq attivitajiet ta' natura ġudizzjarja u se jkun parti mill-kompożizzjoni tal-qorti. Il-UNHCR ikkonferma li l-konsulent se jwettaq attivitajiet ta’ natura ġudizzjarja. Għalhekk, il-Kummissjoni qieset li d-detentur tal-impjieg kien ser jipparteċipa fl-eżerċizzju tas-setgħat ġudizzjarji.

20. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni enfasizzat żewġ punti. L-ewwel nett, il-Qorti Nazzjonali tal-Ażil Franċiża tiddeċiedi dwar appelli kontra deċiżjonijiet tal-OFPRA dwar l-ażil (status ta’ refuġjat). Tali deċiżjonijiet jikkostitwixxu b'mod ċar "l-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija mil-liġi pubblika u d-dmirijiet imfassla biex jissalvagwardjaw l-interessi ġenerali tal-Istat jew tal-awtoritajiet pubbliċi l-oħra". It-tieni nett, id-deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ażil dwar kawżi individwali jingħataw minn awli magħmula minn tliet membri, li wieħed minnhom huwa r-rappreżentant tal-UNHCR. Huwa jissejjaħ “assessur”, huwa membru tal-awla f’kull każ individwali u jinħatar bħala speċjalist kwalifikat mill-UNHCR bil-kunsens tal-Viċi President tal-Kunsill tal-Istat. Il-parteċipazzjoni fit-teħid ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji hija għalhekk funzjoni ewlenija tad-detentur tal-impjieg. Id-dritt tal-vot tiegħu huwa ugwali għal dak taż-żewġ membri l-oħra tal-Kamra.

21. Il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-informazzjoni pprovduta mill-ilmentatur, it-test tal-avviż ta' pożizzjoni vakanti, il-konferma tal-UNHCR lill-ilmentatur u informazzjoni disponibbli għall-pubbliku li kollha kkonfermaw b'mod ċar in-natura ġudizzjarja tal-kompiti tal-okkupant tal-kariga. Għalhekk, kellha biżżejjed informazzjoni biex tivvaluta jekk l-Artikolu 45(4) tat-TFUE kienx japplika u ma kinitx meħtieġa verifika ulterjuri.

22. Il-Kummissjoni kkontestat l-argument li r-rappreżentant tal-UNHCR għandu jagħti lealtà lill-UNHCR peress li huwa jew hija jgawdi/tgawdi indipendenza fl-eżerċizzju tal-funzjoni "ġudizzjarja jew kważi ġudizzjarja". Il-Kummissjoni ma qablitx ukoll li r-rekwiżit tan-nazzjonalità jista' ma jkunx xieraq meta titqies in-natura speċifika tal-missjoni u d-dmirijiet tar-rappreżentant tal-UNHCR. Hija aċċettat li l-missjoni tar-rappreżentant tal-UNHCR hija ffukata fuq l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-liġi dwar l-ażil u fuq il-protezzjoni tad-drittijiet tal-applikanti għall-istatus ta' refuġjat. Madankollu, il-funzjoni tiegħu hija essenzjalment ġudizzjarja jew kważi ġudizzjarja, peress li huwa membru ta’ kulleġġ ġudikanti, bi dritt tal-vot ugwali għal dak ta’ membri oħra tal-kulleġġ ġudikanti. Il-fatt li mħallef ikollu n-nazzjonalità ta’ Stat ma jistax jitqies li jmur kontra l-indipendenza ġudizzjarja.

23. Il-Kummissjoni kompliet tgħid li r-risposta tagħha tirreferi għall-ġurisprudenza korretta tal-Qorti tal-Ġustizzja. Il-fatt li ma ġiex annullat mill-1980 ma jistax ibiddel dan il-fatt. Barra minn hekk, fil-fehma tal-Kummissjoni, in-natura tal-kuntratt tar-rappreżentant tal-UNHCR hija irrilevanti għall-finijiet tal-Artikolu 45(4) tat-TFUE [15].

24. Fir-rigward tan-nuqqas ta’ rekwiżit ta’ nazzjonalità fir-rigward ta’ membri oħra tal-kamra, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li l-Artikolu 45(4) tat-TFUE jipprovdi lill-Istati Membri bil-possibbiltà li jirrestrinġu xi karigi ta’ servizz pubbliku għaċ-ċittadini tagħhom iżda ma jobbligahomx jimponu l-istess restrizzjonijiet fuq karigi simili. L-Istati Membri għalhekk għandhom diskrezzjoni biex jiddeċiedu għal liema karigi se japplikaw l-eċċezzjoni, sakemm jissodisfaw il-kundizzjonijiet imposti mill-Artikolu 45(4) TFUE. Il-Kummissjoni spiss tappella lill-Istati Membri biex ma jeżerċitawx id-dritt tagħhom li japplikaw l-eċċezzjoni u biex kemm jista’ jkun jiftħu s-setturi pubbliċi tagħhom għaċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra.

25. Fir-rigward tal-iżviluppi leġiżlattivi fid-dritt Franċiż u l-fatt li ma kien hemm l-ebda rekwiżit ta’ nazzjonalità qabel l-2004, il-Kummissjoni indikat li r-riforma leġiżlattiva tal-2003 estendiet il-kompetenzi tal-Qorti tal-Ażil u mmodifikat ir-rwol u l-metodu tal-ħatra tar-rappreżentant tal-UNHCR. Konsegwentement, l-awtoritajiet Franċiżi jistgħu jqisu li r-rappreżentant issa għandu aktar setgħat mogħtija mil-liġi pubblika u dmirijiet maħsuba biex jissalvagwardjaw l-interessi ġenerali tal-Istat [16]. Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni għandha tillimita ruħha għall-evalwazzjoni tal-fatti rilevanti għall-evalwazzjoni tar-rekwiżiti tal-Artikolu 45(4) TFUE. F’dan ir-rigward, fil-ġurisprudenza rilevanti, il-Qorti tal-Ġustizzja qatt ma tat importanza lill-oriġini tad-dispożizzjonijiet nazzjonali rilevanti. Din il-ġurisprudenza ma tipprekludix lill-Istati Membri milli japplikaw ir-rekwiżit tan-nazzjonalità f’sitwazzjonijiet fejn dan ma kienx jeżisti fil-passat.

26. Fl-osservazzjonijiet tagħha, l-ilmentatur indikat li l-Kummissjoni kienet naqset milli tispjega għaliex qatt ma rreġistrat l-ilment ta’ ksur tagħha bħala tali. Peress li l-Kummissjoni ma kkontestatx id-deċiżjoni Franċiża li tintroduċi r-rekwiżit tan-nazzjonalità, id-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li spiss tħeġġeġ lill-Istati Membri biex ma japplikawx l-eċċezzjoni fl-Artikolu 45(4) tat-TFUE hija vojta. Il-persuna li ressqet l-ilment żviluppat l-argumenti tagħha u insistiet, b’mod partikolari, li l-Kummissjoni kienet naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi speċifiċi tal-pożizzjoni inkwistjoni.

27. Barra minn hekk, l-argument tal-Kummissjoni li r-rappreżentant tal-UNHCR ma għandux lealtà lejn l-UNHCR ġie kontradett mix-xogħol preparatorju parlamentari li għalih tirreferi l-Kummissjoni stess. Barra minn hekk, il-Kummissjoni argumentat li d-detentur tal-impjieg huwa indipendenti u għalhekk in-nazzjonalità Franċiża tiegħu ma tistax tikkostitwixxi ostaklu għall-kapaċità tiegħu li jissorvelja l-konformità ta’ Franza mal-obbligi internazzjonali tagħha b’mod indipendenti. Madankollu, jekk ma jkun hemm xejn li jiġġustifika l-preżunzjoni li persuna Franċiża tkun inqas oġġettiva, lanqas ma jkun hemm xejn li jiġġustifika l-preżunzjoni opposta li ċittadin ta’ pajjiż ieħor ikun inqas leali.

28. Skont is-sit web tal-UNHCR, rappreżentant tal-UNHCR jipparteċipa fil-proċess tal-aġġudikazzjoni anke fl-Italja u fi Spanja. Kien ikun interessanti għall-Kummissjoni li tivverifika jekk dawn il-pajjiżi jirriżervawx ukoll tali postijiet għaċ-ċittadini tagħhom.

Il-valutazzjoni preliminari tal-Ombudsman li twassal għall-proposta għal soluzzjoni amikevoli

29. Fir-rigward tan-nuqqasijiet proċedurali identifikati fil-punt 16 hawn fuq, il-Kummissjoni rrikonoxxiet dawn in-nuqqasijiet u ddikjarat li hija lesta li tiskuża ruħha għalihom. Għalhekk, l-ebda inkjesta ulterjuri dwar dan l-aspett tal-ilment ma hija ġġustifikata. Fir-rigward tal-allegat nuqqas ta' reġistrazzjoni tal-ilment ta' ksur, l-Ombudsman jifhem li l-apoloġija tal-Kummissjoni tkopri wkoll dan il-punt proċedurali. Barra minn hekk, l-Ombudsman jinnota li l-korrispondenza inizjali tal-ilmentatur tat-2 ta' Novembru 2012 ma ġietx ifformulata b'mod ċar bħala lment ta' ksur iżda pjuttost kienet inkjesta li talbet l-opinjoni tal-Kummissjoni. Għalhekk, wieħed jifhem li l-Kummissjoni setgħet interpretatha bħala tali. Huma biss is-sottomissjonijiet sussegwenti tal-15 ta’ Marzu u tal-5 ta’ April 2013 li indikaw li l-ilmentatur kellu l-intenzjoni li jressaq ilment ta’ ksur. Il-Kummissjoni rreġistrat il-korrispondenza tal-5 ta’ April 2013 bħala lment ta’ ksur fit-12 ta’ April 2013. Sfortunatament, kien biss fl-4 ta' Ġunju 2013 li l-ilmentatur ġie infurmat b'dan fit-tweġiba sostantiva [17]. Għal dawn ir-raġunijiet, l-Ombudsman lanqas ma jsibha produttiva li jkompli l-inkjesta f'dan ir-rigward.

30. Fir-rigward tal-valutazzjoni tal-ilment ta' ksur tal-ilmentatur, l-Ombudsman tenfasizza li hija tirrispetta s-setgħat diskrezzjonali tal-Kummissjoni bħala l-gwardjan tat-Trattati. Madankollu, il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba jirrikjedu li l-Kummissjoni teżamina l-ilmenti ta’ ksur bir-reqqa u tibbaża l-konklużjonijiet tagħha fuq raġunijiet suffiċjenti u konvinċenti. F'dan il-każ, l-Ombudsman huwa tal-fehma li, s'issa, il-Kummissjoni ma kkonformatx ma' dawn ir-rekwiżiti.

31. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni spjegat li d-deċiżjoni tagħha kienet ibbażata fuq informazzjoni disponibbli pubblikament u, b'mod partikolari, fuq l-informazzjoni pprovduta mill-ilmentatur, it-test tal-avviż ta' pożizzjoni vakanti, il-komunikazzjoni tal-UNHCR lill-ilmentatur u s-sit web tal-Qorti tal-Ażil. Madankollu, fil-fehma tal-Ombudsman, valutazzjoni xierqa tal-kompatibbiltà mal-liġi tal-UE tar-rekwiżit tan-nazzjonalità għall-kariga speċifika inkwistjoni talbet rieżami aktar bir-reqqa.

32. L-Ombudsman jaqbel mal-Kummissjoni li, skont l-informazzjoni disponibbli, il-pożizzjoni inkwistjoni hija komparabbli ma’ dik ta’ mħallef sal-punt li d-detentur tal-impjieg jifforma parti minn awla fi ħdan qorti nazzjonali u, b’mod kruċjali, jieħu sehem fid-deliberazzjonijiet tagħha u jkollu vuċi fid-deċiżjonijiet meħuda. Id-drittijiet tal-vot tiegħu/tagħha jidhru li huma ugwali għal dawk taż-żewġ membri l-oħra tal-kamra.[18]

33. Madankollu, dawn il-kunsiderazzjonijiet ma humiex biżżejjed sabiex jiġi konkluż li r-rekwiżit tan-nazzjonalità ma jiksirx id-dritt tal-Unjoni. Fil-fatt, il-Kummissjoni stess indikat li l-applikabbiltà tal-eċċezzjoni tas-servizz pubbliku stabbilita fl-Artikolu 45(4) tat-TFUE trid tiġi eżaminata fuq “bażi ta’ każ b’każ fir-rigward tan-natura tal-kompiti u r-responsabbiltajiet involuti”[19]. Ma jistax jiġi vvalutat biss fuq bażi settorjali iżda jeħtieġ li jiġi segwit "approċċ funzjonali". Fi kliem il-Kummissjoni, huwa “importanti li dejjem wieħed iżomm f’moħħu l-iskop tal-eċċezzjoni, jiġifieri jekk il-kariga teħtieġx “relazzjoni speċjali ta’ lealtà”[20]. Barra minn hekk, peress li l-Artikolu 45(4) tat-TFUE jikkostitwixxi "eċċezzjoni għar-regola ġenerali tal-moviment liberu tal-ħaddiema, din għandha ... tiġi interpretata b'mod restrittiv"^[21]. Dan huwa wkoll dak li ssuġġeriet it-tweġiba tal-Kummissjoni tat-12 ta' Marzu 2013 u l-Ombudsman jaqbel bis-sħiħ ma' din l-interpretazzjoni mogħtija mill-Kummissjoni. Ta' min jinnota li l-Qorti indikat li d-"deroga għandha tiġi interpretata b'tali mod li tillimita l-kamp ta' applikazzjoni tagħha għal dak li huwa strettament meħtieġ għas-salvagwardja tal-interessi li hija tippermetti lill-Istati Membri jipproteġu"[22] (enfasi miżjuda).

34. F’dan il-każ, huwa għalhekk essenzjali li jitqies li filwaqt li d-detentur tal-impjieg għandu dmirijiet komparabbli ma’ dawk ta’ mħallef, huwa għandu wkoll missjoni speċifika ħafna, li hija kkonfermata mid-diversi titoli tal-kariga (“rappreżentant tal-UNHCR”, “konsulent”, “assessur tal-imħallef”). Jidher li r-rappreżentant tal-UNHCR jista' jitqies bħala mħallef mistieden magħżul minn organizzazzjoni internazzjonali li l-missjoni tagħha hija li tassisti lill-Qorti tal-Ażil u li tgħin biex jiġi żgurat li d-drittijiet individwali tal-applikanti għall-ażil garantiti skont id-dritt internazzjonali jiġu osservati minn Franza. F'dan il-kuntest, filwaqt li l-kompiti tar-rappreżentant tal-UNHCR ċertament jinvolvu l-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija mid-dritt pubbliku, mhuwiex ċar għaliex l-eżerċizzju tad-dmirijiet korrispondenti għandu jirrikjedi kwalunkwe relazzjoni speċjali ta' lealtà fil-konfront ta' Franza. Fi kliem ieħor, il-kundizzjoni stabbilita fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li l-postijiet li jaqgħu taħt id-deroga prevista fl-Artikolu 45(4) TFUE għandhom jinvolvu dmirijiet (i) maħsuba biex jissalvagwardjaw l-interessi ġenerali tal-Istat (ii) tali li jiġġustifikaw li jkunu riżervati għaċ-ċittadini tal-Istat Membru [23] mhijiex neċessarjament issodisfata.

35. Għall-kuntrarju tal-fehma tal-Kummissjoni, l-Ombudsman iqis li l-iżviluppi leġiżlattivi jeħtieġ li jitqiesu jekk il-Kummissjoni trid tivvaluta kif xieraq jekk, fl-opinjoni tal-leġiżlatur Franċiż, id-dmirijiet u r-responsabbiltajiet speċifiċi tal-kariga humiex tali li jirrikjedu li din tkun riżervata għaċ-ċittadini Franċiżi biss. Il-Kummissjoni ma pprovdietx informazzjoni li turi li dan ir-rekwiżit ġie introdott preċiżament minħabba li l-kariga inkwistjoni teħtieġ relazzjoni speċjali ta’ lealtà fil-konfront ta’ Franza. Jidher li r-rekwiżit tan-nazzjonalità ġie introdott sempliċiment minħabba kunsiderazzjonijiet tal-liġi kostituzzjonali Franċiża ^[24]. Ma jidhirx li dan ir-rekwiżit ġie introdott minħabba li, meta jitqiesu d-dmirijiet u r-responsabbiltajiet speċifiċi tal-kariga, tqies li kien meħtieġ li jiġu protetti l-interessi tal-Istat billi jiġu fdati lil ċittadin Franċiż.

36. Barra minn hekk, anki jekk wieħed jassumi li l-leġiżlatur Franċiż ried jissalvagwardja l-interessi ta' Franza billi jintroduċi r-rekwiżit tan-nazzjonalità, mhuwiex ċar kif dan l-għan jista' jintlaħaq fil-prattika. Fil-fatt, ir-rappreżentant tal-UNHCR huwa biss wieħed mit-tliet membri votanti ta' kamra. Għalhekk, huwa għandu biss vot minoritarju u ma jistax, waħdu, jiddetermina r-riżultat ta' kwalunkwe każ [25].

37. Il-fehma li l-pożizzjoni tista’ leġittimament teħtieġ relazzjoni speċjali ta’ lealtà tidher li hija saħansitra iktar dgħajfa meta wieħed jieħu inkunsiderazzjoni l-kunsiderazzjonijiet li ġejjin. L-ewwel nett, il-kundizzjoni tan-nazzjonalità bħalissa mhijiex imposta mil-liġi Franċiża fir-rigward ta' membru ieħor tal-Qorti tal-Ażil (persuna kkwalifikata maħtura mill-Viċi President tal-Conseil d'Etat fuq proposta ta' wieħed mill-Ministri rrappreżentati fl-OFPRA)^[26]. It-tieni, filwaqt li ċ-ċittadinanza Franċiża hija meħtieġa bħalissa, jidher li Franza ma qisitx li kien meħtieġ li timponi tali rekwiżit għal aktar minn ħamsin sena bejn is-27 ta' Lulju 1952 u l-1 ta' Jannar 2004 ^[27]. Il-Kummissjoni ma pprovdietx spjegazzjoni konvinċenti dwar għaliex taċċetta li huwa strettament neċessarju li l-pożizzjoni tar-rappreżentant tal-UNHCR tiġi rriżervata għaċ-ċittadini Franċiżi filwaqt li (i) Franza ma tqisx li huwa neċessarju li l-pożizzjoni ta’ membru ieħor tal-Qorti tal-Ażil Franċiża tiġi rriżervata għaċ-ċittadini Franċiżi u (ii) Franza ma ssuġġettatx il-pożizzjoni tar-rappreżentant tal-UNHCR għal tali rekwiżit għal madwar 50 sena. Ix-xogħol preparatorju disponibbli għall-pubbliku li għalih tirreferi l-Kummissjoni fl-opinjoni tagħha ma fihx biżżejjed informazzjoni sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tikkonkludi li r-rekwiżit tan-nazzjonalità huwa fil-fatt strettament neċessarju.

38. Mhuwiex ir-rwol tal-Ombudsman li jieħu pożizzjoni dwar il-leġiżlazzjoni ta' Stat Membru jew li jissostitwixxi l-fehmiet tagħha għal dawk tal-Kummissjoni. Madankollu, f'dan il-każ, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-Kummissjoni, sa issa, ma wrietx li vvalutat l-ilment ta' ksur tal-ilmentatur f'konformità mal-prinċipji ta' amministrazzjoni tajba minħabba li ma tatx il-piż dovut lill-ispeċifiċità tal-kariga inkwistjoni. B’mod partikolari, hija ma pprovdietx biżżejjed informazzjoni li turi li r-rekwiżit tan-nazzjonalità huwa ġġustifikat fid-dawl tad-dmirijiet u r-responsabbiltajiet speċifiċi tal-kariga. Fil-fatt, kif iddikjara reċentement l-Avukat Ġenerali Wahl, il-mistoqsija ewlenija, li l-Kummissjoni s'issa għadha ma weġbitx, hija "jekk hemmx raġunijiet oġġettivi li għalihom Stat jista' jqis li huma biss il-persuni li huma marbuta miegħu b'rabta ta' nazzjonalità li x'aktarx ikunu aktar lesti jew kapaċi jissodisfaw id-dmirijiet li jinvolvi [l-]impjieg partikolari."[28]

39. L-Ombudsman tinnota li l-konklużjoni tal-Kummissjoni hija bbażata fuq approċċ pjuttost settorjali li skontu, kwalunkwe persuna li tipparteċipa bħala membru ta' bord tal-qorti hija awtomatikament u neċessarjament koperta mill-eċċezzjoni tas-servizz pubbliku minquxa fl-Artikolu 45(4) tat-TFUE. Din tista' tkun suppożizzjoni korretta fir-rigward ta' maġġoranza kbira ta' karigi ġudizzjarji fi ħdan il-ġudikaturi tal-Istati Membri. Madankollu, dan il-każ juri l-limiti ta’ tali approċċ. Fil-fatt, jidher li ċerti pożizzjonijiet ġudizzjarji jistgħu jkunu tant speċifiċi li jista’ ma jkunx iġġustifikat li jiġu limitati għaċ-ċittadini ta’ Stat Membru wieħed.

40. L-Ombudsman huwa tal-fehma li l-Kummissjoni kienet tkun f'pożizzjoni aħjar biex tivvaluta din il-kwistjoni kieku kkonsultat lill-awtoritajiet Franċiżi. Huma setgħu jipprovdu aktar informazzjoni dwar ix-xogħlijiet preparatorji tal-liġi Franċiża rilevanti u aktar kjarifiki fir-rigward tad-dmirijiet u r-responsabbiltajiet speċifiċi tar-rappreżentant tal-UNHCR, kif ukoll il-kapaċità tiegħu, fil-prattika, li jinfluwenza l-eżitu tal-każijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ażil. Madankollu, l-evidenza disponibbli ma turix li l-Kummissjoni avviċinat lill-awtoritajiet Franċiżi sabiex tikseb informazzjoni sħiħa dwar il-każ.

41. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman jagħmel is-sejba preliminari li l-Kummissjoni setgħet ma kkonformatx mal-prinċipji ta' amministrazzjoni tajba meta vvalutat l-ilment ta' ksur tal-ilmentatur. Għalhekk, hija tagħmel proposta korrispondenti għal soluzzjoni amikevoli hawn taħt, f’konformità mal-Artikolu 3(5) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew.

Il-proposta għal soluzzjoni amikevoli

Fid-dawl tas-sejbiet tagħha, l-Ombudsman tipproponi li l-Kummissjoni tirrevedi l-valutazzjoni tagħha tal-ilment ta' ksur. Il-Kummissjoni tista’ tqis il-kunsiderazzjonijiet deskritti mill-Ombudsman u, b’mod partikolari, il-karatteristiċi speċifiċi ħafna tal-kariga inkwistjoni. L-Ombudsman jissuġġerixxi li, bħala l-ewwel pass, il-Kummissjoni tikkuntattja lill-awtoritajiet Franċiżi dwar il-kwistjoni.

 

Emily O'Reilly Ombudsman
Ewropew
Strasburgu, 12/02/2015

 

[1] Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta’ Marzu 1994 dwar ir-regolamenti u l-kundizzjonijiet ġenerali li jirregolaw it-twettiq tal-obbligi tal-Ombudsman (94/262/KEFA, KE, Euratom), ĠU 1994 L 113, p. 15.

[2] L-avviż ta’ pożizzjoni vakanti ġie ppubblikat bil-Franċiż. It-terminu "konsulent"intuża fih.

[3] "siéger au sein d'une formation de jugement".

[4] "évaluer les recours".

[5] Is-sit web tal-Qorti tal-Ażil Franċiża (Cour nationale du droit d'asile) jirreferi għal "assessuri"li jinħatru mill-UNHCR bil-qbil tal-Viċi President tal-Conseil d'Etat Franċiż. Huma jiffurmaw parti minn kamra bi tliet membri u għandhom id-dritt tal-vot.

Ara: http://www.cnda.fr/La-CNDA/organisation-de-la-cour/ u http://www.cnda.fr/La-CNDA/formations-de-jugement/

[6] L-Artikolu 45 tat-TFUE jikkonċerna l-moviment liberu tal-ħaddiema. L-Artikolu 45(4) TFUE huwa fformulat kif ġej: "Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu m'għandhomx japplikaw għal impjieg fis-servizz pubbliku."

[7] Il-Kawża 149/79 il-Kummissjoni vs il-Belġju [1980] Ġabra 3881, il-paragrafu 10.

[8] SEC(2010) 1609 finali, 14.12.2010.

[9] Kawża C-405/01 Colegio de Oficiales de la Marina Mercante Espanola v Administracion del Estado [2003] Ġabra I-10391; C-47/02 Anker u oħrajn v il-Ġermanja [2003] Ġabra I-10447.

[10] Il-Kawżi C-47/08 il-Kummissjoni vs il-Belġju [2011] Ġabra I-4105; C-50/08 Il-Kummissjoni vs Franza [2011] Ġabra I-4195; C-51/08 Il-Kummissjoni vs il-Lussemburgu [2011] Ġabra I-4231; C-52/08 Il-Kummissjoni vs il-Portugall [2011] Ġabra I-4275; C-53/08 Il-Kummissjoni vs l-Awstrija [2011] Ġabra I-4309; C-54/08 Il-Kummissjoni vs il-Ġermanja [2011] Ġabra I-4355 u C-61/08 Il-Kummissjoni vs il-Greċja [2011] Ġabra I-4399.

[11] Bl-Ingliż: "jipparteċipaw f'formazzjoni ġudizzjarja u [...] jivvalutaw l-appelli ppreżentati lill-Qorti Nazzjonali tal-Asil minn dawk li jfittxu l-asil li t-talba tagħhom ġiet miċħuda fl-ewwel istanza".

[12] Ara l-Artikolu L732-1 tal-Code de l'entrée et du séjour des étrangers et du droit d'asile Franċiż.

[13] COM(2012) 154 finali.

[14] Il-Kummissjoni rreferiet għas-sit web tal-Qorti Nazzjonali tal-Ażil Franċiża:

http://www.cnda.fr/La-CNDA/organisation-de-la-cour/

[15] Kawża 152/73 Sotgiu [1974] Ġabra 153.

[16] http://www.senat.fr/rap/a03-029/a03-0294.html

[17] Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2012 li taġġorna t-trattament tar-relazzjonijiet mal-ilmentatur fir-rigward tal-applikazzjoni tal-liġi tal-Unjoni tipprevedi limitu ta' żmien ta' 15-il jum ta' xogħol (il-Komunikazzjoni hija ċċitata fin-nota 12 f'qiegħ il-paġna hawn fuq).

[18] Ara: http://www.cnda.fr/La-CNDA/organisation-de-la-cour/ u

http://www.cnda.fr/La-CNDA/formations-de-jugement/

Ara wkoll l-Artikoli L732-1 u R733-26 tal-Code de l'entrée et du séjour des étrangers et du droit d'asile Franċiż.

[19] Ara paġna 12 tal-pubblikazzjoni tal-Kummissjoni Il-moviment liberu tal-ħaddiema fis-settur pubbliku (enfasi miżjuda). Din il-pubblikazzjoni hija ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8 hawn fuq.

[20] Ara paġna 12 tal-pubblikazzjoni tal-Kummissjoni Il-moviment liberu tal-ħaddiema fis-settur pubbliku (enfasi miżjuda). Din il-pubblikazzjoni hija ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8 hawn fuq.

[21] Ara paġna 11 tal-pubblikazzjoni tal-Kummissjoni Il-moviment liberu tal-ħaddiema fis-settur pubbliku. Din il-pubblikazzjoni hija ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8 hawn fuq.

[22] Kawża C-270/13 Iraklis Haralambidis vs Calogero Casilli, sentenza tal-10 ta' Settembru 2014, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, paragrafu 43 (enfasi miżjuda).

[23] Ara, pereżempju, il-Kawża C-270/13 Iraklis Haralambidis vs Calogero Casilli, iċċitata fin-nota ta' qiegħ il-paġna 21 hawn fuq, il-paragrafi 44 u 46.

[24] Ara http://www.senat.fr/rap/a03-029/a03-0294.html

[25] Ara l-Artikolu R733-26 tal-Code de l'entrée et du séjour des étrangers et du droit d'asile Franċiż. F’dan ir-rigward, ta’ min jinnota li anki l-Conseil constitutionnel Franċiż, fis-sentenza tiegħu 98-399 tal-5 ta’ Mejju 1998 li fiha vvalida l-preżenza ta’ rappreżentant tal-UNHCR li ma għandux nazzjonalità Franċiża f’dik li kienet il-Commission des recours des réfugiés (il-predeċessur tal-Qorti tal-Ażil), ta ħafna importanza lill-fatt li r-rappreżentant tal-UNHCR kien biss wieħed minn tliet membri/imħallfin fi ħdan il-kulleġġ ġudikanti. Ara l-punt 17 tas-sentenza, disponibbli fuq: http://www.conseil-constitutionnel.fr/conseil-constitutionnel/francais/les-decisions/acces-par-date/decisions-depuis-1959/1998/98-399-dc/decision-n-98-399-dc-du-05-mai-1998.11762.html

[26] Ara l-Artikolu L732-1 tal-Code de l'entrée et du séjour des étrangers et du droit d'asile Franċiż.

[27] Għall-iżviluppi leġiżlattivi ara:

http://legifrance.gouv.fr/affichTexteArticle.do;jsessionid=190CCF8345C7C6B4158FCD51FDBDB93F.tpdjo10v_2?idArticle=LEGIARTI000006336145&cidTexte=JORFTEXT000000314167&categorieLien=id&dateTexte=20061114

Ir-rekwiżit tan-nazzjonalità ġie introdott bl-Att 2003-1176 tal-10/12/2003 li daħal fis-seħħ fl-01/01/2004. L-Artikolu 5 tal-Att 52-893 tal-25/07/1952, li daħal fis-seħħ fis-27/07/1952 u li l-parti rilevanti tiegħu baqgħet fis-seħħ sal-01/01/2004, ma kienx jinkludi r-rekwiżit tan-nazzjonalità.

[28] Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Wahl tal-5 ta' Ġunju 2014 fil-kawża Iraklis Haralambidis vs Calogero Casilli, punt 57, enfasi miżjuda.