L-isfond

1. L-ilmentatur, ċittadin Lussemburgiż, applika għall-pożizzjoni ta' "konsulent" reklamata mill-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati ("UNHCR"). Il-kandidat magħżul kellu jkun rappreżentant tal-UNHCR u jwettaq id-dmirijiet ta’ mħallef mhux presedut fil-Qorti nazzjonali tal-ażil Franċiża. Huwa kellu jipparteċipa f’“formazzjoni” tal-qorti u kellu jivvaluta l-appelli ppreżentati minn dawk li jfittxu l-ażil kontra deċiżjonijiet tal-ewwel istanza. L-applikazzjoni tal-ilmentatur ġiet miċħuda mill-UNHCR peress li ma kinitx ċittadina Franċiża.

2. Fit-2 ta’ Novembru 2012, l-ilmentatur ikkuntattja lill-Kummissjoni Ewropea sabiex jistaqsi jekk ir-rekwiżit tan-nazzjonalità Franċiża għall-kariga speċifika inkwistjoni kienx konformi mal-liġi tal-UE. Fit-tweġiba tagħha tat-12 ta' Marzu 2013, il-Kummissjoni ddikjarat li l-Artikolu 45(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea ("TFUE"), jipprevedi eċċezzjoni għad-dritt taċ-ċittadini tal-UE li jaħdmu fi Stati Membri oħra tal-UE fil-każ ta' impjieg fis-servizz pubbliku. Hija żiedet li l-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE ("QĠUE") sostniet li l-Artikolu 45(4) TFUE jkopri "karigi li jinvolvu parteċipazzjoni diretta jew indiretta fl-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija mil-liġi pubblika u d-dmirijiet imfassla biex jissalvagwardjaw l-interessi ġenerali tal-Istat jew ta' awtoritajiet pubbliċi oħra. Dawn il-karigi fil-fatt jippreżumu min-naħa ta’ dawk li jokkupawhom l-eżistenza ta’ relazzjoni speċjali ta’ lealtà lejn l-Istat u r-reċiproċità tad-drittijiet u d-dmirijiet li jiffurmaw il-bażi tar-rabta tan-nazzjonalità [1]^. Il-Kummissjoni nnotat li l-konformità ma’ dawn il-kriterji trid tiġi vvalutata fuq bażi ta’ każ b’każ. Hija qieset li din l-eċċezzjoni tkopri l-pożizzjoni ta’ maġistrat iżda li hija biss evalwazzjoni konkreta tan-natura tal-kompiti u r-responsabbiltajiet li għandhom jitwettqu mill-imħallef fil-Qorti tal-Ażil Franċiża li tista’ tistabbilixxi jekk il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 45(4) TFUE kinux issodisfati. F’dan il-każ, il-Kummissjoni qalet li l-valutazzjoni tagħha kienet li l-eċċezzjoni tal-Artikolu 45(4) kienet tapplika.

3. Fit-tweġiba tagħha tal-15 ta' Marzu 2013, l-ilmentatur staqsiet għaliex il-Kummissjoni ma kinitx talbet lill-awtoritajiet Franċiżi jipprovdu deskrizzjoni dettaljata tan-natura tal-kariga inkwistjoni. Hija sostniet li l-Kummissjoni naqset milli twettaq evalwazzjoni bir-reqqa u individwali tal-pożizzjoni.

4. Wara li ma rċieva l-ebda tweġiba, fil-5 ta' April 2013, l-ilmentatur kiteb lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni. Hija sostniet li bilkemm kien ġustifikabbli li l-kompitu li tiġi żgurata l-konformità ta' Franza mal-obbligi internazzjonali fil-qasam tal-ażil jiġi fdat lil persuna li għandha tkun leali lejn Franza u tippreserva l-interessi tagħha. Barra minn hekk, il-pożizzjoni inkwistjoni ma kinitx tikkonċerna s-settur pubbliku ta’ Stat Membru iżda organizzazzjoni internazzjonali.

5. Fl-4 ta' Ġunju 2013, il-Kummissjoni wieġbet lill-ilmentatur. Fost affarijiet oħra, il-Kummissjoni osservat li l-ġurisprudenza tal-QĠUE tirrikonoxxi li s-salvagwardja tal-interessi ġenerali ta’ Stat Membru ma titpoġġiex f’riskju f’sitwazzjonijiet fejn id-drittijiet, skont is-setgħat mogħtija mid-dritt pubbliku, jiġu eżerċitati b’mod sporadiku jew eċċezzjonali minn ċittadini ta’ Stati Membri oħra. Madankollu, wara li rreferiet għall-ispjegazzjoni tal-UNHCR li l-imħallef li ma jippresjedix kien se jwettaq attivitajiet ġudizzjarji f'qorti Franċiża, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li dawk l-attivitajiet kienu jinvolvu parteċipazzjoni diretta jew indiretta fl-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija mid-dritt pubbliku u dmirijiet maħsuba biex jissalvagwardjaw l-interessi ġenerali tal-Istat. L-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija mid-dritt pubbliku jseħħ fuq bażi regolari u ma jirrappreżentax parti żgħira ħafna tal-attivitajiet. Konsegwentement, il-Kummissjoni qieset li r-rekwiżit tan-nazzjonalità Franċiża f’dan il-każ ma kisirx id-dispożizzjonijiet tal-liġi tal-UE dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema.

6. L-ilmentatur ikkuntattja lill-Ombudsman li fetaħ inkjesta dwar (1) l-allegazzjoni li l-Kummissjoni naqset milli teżamina l-ilment ta' ksur tal-ilmentatur bir-reqqa u (2) l-affermazzjoni li l-Kummissjoni għandha tirrieżamina l-valutazzjoni sostantiva tagħha tal-ilment ta' ksur tal-ilmentatur. L-Ombudsman infurmat lill-Kummissjoni li kienet identifikat għadd ta' nuqqasijiet proċedurali fit-trattament tal-korrispondenza tal-ilmentatur u l-ilment ta' ksur [2]. Fl-opinjoni tagħha dwar l-ilment, il-Kummissjoni rrikonoxxiet in-nuqqasijiet proċedurali li kienu seħħew u ddikjarat li kienet lesta li tiskuża ruħha għalihom. Għalhekk, l-Ombudsman qieset li l-ebda inkjesta ulterjuri dwar dan l-aspett tal-ilment ma kienet ġustifikata. Għalhekk, din id-deċiżjoni tikkonċerna biss l-allegazzjoni u t-talba msemmija hawn fuq.

7. Fit-twettiq tal-investigazzjoni, l-Ombudsman qies l-argumenti u l-opinjonijiet imressqa mill-partijiet.

Allegat nuqqas ta' eżami bir-reqqa tal-ilment ta' ksur tal-ilmentatur u t-talba korrispondenti

Il-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni

8. Abbażi tal-valutazzjoni inizjali tagħha, l-Ombudsman ipproponiet soluzzjoni f'dan il-każ lill-Kummissjoni. Il-valutazzjoni inizjali tal-Ombudsman kienet li l-Kummissjoni ma kinitx eżaminat l-ilment ta' ksur bir-reqqa u ma kinitx ibbażat il-konklużjonijiet tagħha fuq raġunijiet suffiċjenti u konvinċenti.

9. L-Ombudsman għamlet il-proposta li ġejja għal soluzzjoni:

"Fid-dawl tas-sejbiet tagħha, l-Ombudsman tipproponi li l-Kummissjoni tirrevedi l-valutazzjoni tagħha tal-ilment ta' ksur. Il-Kummissjoni tista’ tqis il-kunsiderazzjonijiet deskritti mill-Ombudsman u, b’mod partikolari, il-karatteristiċi speċifiċi ħafna tal-kariga inkwistjoni. L-Ombudsman jissuġġerixxi li, bħala l-ewwel pass, il-Kummissjoni tikkuntattja lill-awtoritajiet Franċiżi dwar il-kwistjoni."

10. Fit-tweġiba tagħha għall-proposta tal-Ombudsman, il-Kummissjoni żammet il-pożizzjoni li kienet, fil-fatt, ivvalutat il-każ fuq bażi speċifika u individwali u li kellha biżżejjed informazzjoni disponibbli għaliha meta ddeċidiet li kienet tapplika l-eċċezzjoni, prevista fl-Artikolu 45(4) tat-TFUE. F’din it-tweġiba, il-Kummissjoni elaborat aktar dwar l-ispjegazzjonijiet li kienet tat fl-ewwel tweġiba tagħha għall-ilment.

11. Il-Kummissjoni ddikjarat li hija kienet ikkunsidrat żewġ fatturi bħala importanti meta fasslet il-pożizzjoni tagħha. L-ewwel nett, il-qorti tal-ażil Franċiża tiddeċiedi dwar appelli mid-deċiżjonijiet tal-OFPRA (Uffiċċju Franċiż għall-Protezzjoni tar-Refuġjati u tal-Persuni Apolidi), li jagħtu jew jirrifjutaw il-benefiċċju tal-ażil (status ta’ refuġjat), li jtemmu t-tgawdija tal-ażil u li jiddeċiedu dwar applikazzjonijiet għal reviżjoni ta’ deċiżjonijiet preċedenti. Il-Kummissjoni ddikjarat li tali deċiżjonijiet jikkostitwixxu b’mod ċar “l-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija mil-liġi pubblika u d-dmirijiet imfassla biex jissalvagwardjaw l-interessi ġenerali tal-Istat jew tal-awtoritajiet pubbliċi l-oħra”. It-tieni nett, il-qorti tal-ażil Franċiża tieħu deċiżjonijiet f’każijiet individwali minn sezzjonijiet magħmula minn tliet membri, wieħed mill-membri maħtur mill-UNHCR. Huwa jissejjaħ “assessur”, huwa membru tas-sezzjoni f’kull każ individwali u jinħatar bħala speċjalista kkwalifikat mill-UNHCR bil-kunsens tal-Viċi President tal-Conseil d’Etat. Il-parteċipazzjoni fit-teħid ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji hija għalhekk funzjoni ewlenija tar-rappreżentant tal-UNHCR. Dan ir-rappreżentant/"assessur tal-UNHCR" għandu d-dritt li jivvota daqs dak taż-żewġ membri l-oħra tal-formazzjoni ġudizzjarja.

12. Il-Kummissjoni nnotat li dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha jikkonċernaw karatteristiċi speċifiċi tal-kariga inkwistjoni. Għalhekk, hija sostniet li ma kien hemm l-ebda dubju li l-Kummissjoni kienet wettqet l-analiżi tagħha "fuq bażi ta' każ b'każ". Hija indikat ukoll li hija kienet ibbażat id-deċiżjoni tagħha fuq informazzjoni suffiċjenti.

13. Bi tweġiba għall-argument li l-Kummissjoni ma tatx l-importanza dovuta lill-ispeċifiċità tal-pożizzjoni inkwistjoni, il-Kummissjoni ddikjarat li bħala membru sħiħ tal-qorti nazzjonali, id-detentur tal-pożizzjoni jipparteċipa direttament fl-eżerċizzju tas-sovranità minn Franza u tal-ġurisdizzjoni tagħha fuq ir-refuġjati u l-applikanti għall-ażil, u jiddetermina direttament id-drittijiet u l-obbligi tal-individwi skont id-dritt Franċiż u internazzjonali.

14. Fir-rigward tal-argument li Franza ma tqisx li huwa meħtieġ li tirriżerva l-pożizzjoni ta’ membri oħra tal-Qorti tal-Ażil Franċiża għaċ-ċittadini Franċiżi, il-Kummissjoni ddikjarat li sakemm jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet skont l-Artikolu 45(4), l-Istati Membri għandhom diskrezzjoni biex jiddeterminaw għal liema pożizzjonijiet japplikaw l-eċċezzjoni. Jista' jkun hemm raġunijiet prattiċi differenti wara deċiżjoni dwar liema karigi jirriżervaw għaċ-ċittadini u liema le, iżda mhuwiex il-kompitu tal-Kummissjoni li tinterpreta l-għażliet tal-Istati Membri f'dak ir-rigward.

15. Bi tweġiba għall-argument li r-rekwiżit tan-nazzjonalità ma kienx ġie impost għal madwar 50 sena qabel l-2004, il-Kummissjoni żammet il-pożizzjoni tagħha li ma hemm xejn fil-ġurisprudenza rilevanti li jipprevjeni lil Stat Membru milli japplika r-rekwiżit tan-nazzjonalità f’sitwazzjonijiet fejn tali rekwiżit ma kienx jeżisti fil-passat, sakemm il-pożizzjoni partikolari tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 45(4) TFUE.

16. B'mod ġenerali, il-Kummissjoni sostniet li l-analiżi tagħha kienet indirizzat l-argumenti tal-ilmentatur fid-dettall u li d-deċiżjoni tagħha kienet ibbażata fuq evidenza suffiċjenti. Għalhekk, hija qieset li ma kienx neċessarju li tindirizza lill-awtoritajiet Franċiżi u għalhekk ma kinitx f'pożizzjoni li taċċetta l-proposta tal-Ombudsman li teżamina mill-ġdid l-evalwazzjoni tagħha tal-ilment ta' ksur.

17. Fl-osservazzjonijiet tagħha dwar it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni, l-ilmentatur żammet l-ilment tagħha.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni

18. Fil-kors normali, l-Ombudsman tirrevedi l-valutazzjoni inizjali tagħha f'każ fid-dawl ta' kwalunkwe tweġiba li tasal mill-istituzzjoni inkwistjoni. Ibbażat fuq il-punti magħmula mill-Kummissjoni fit-tweġiba tagħha għall-proposta tagħha - li elaborat fuq punti li saru qabel - l-Ombudsman jaċċetta li l-ebda skop utli ma jkun issa moqdi kieku l-Kummissjoni tikkuntattja lill-awtoritajiet Franċiżi.

19. Il-Kummissjoni għandha raġun meta tikkunsidra li huwa loġiku li wieħed jassumi li l-eżerċizzju tal-funzjonijiet ta’ mħallef f’qorti nazzjonali jinvolvi parteċipazzjoni diretta jew indiretta fl-eżerċizzju ta’ setgħat pubbliċi u li għalhekk Stat Membru huwa intitolat, abbażi tal-Artikolu 45(4) TFUE, li jiddeċiedi li l-persuni li jkollhom tali pożizzjonijiet għandhom ikunu ċittadini ta’ dak l-Istat Membru.

20. Kieku l-Kummissjoni kkuntattjat lill-awtoritajiet Franċiżi fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha tal-ilment ta’ ksur, hija kien ikollha bażi iktar kompleta sabiex tibbaża d-deċiżjoni tagħha dwar l-applikazzjoni tal-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 45(4) TFUE. Madankollu, l-Ombudsman jaċċetta li l-materjal disponibbli għall-Kummissjoni, u li fuqu bbażat id-deċiżjoni tagħha, kien biżżejjed biex jissodisfa t-test li ssir valutazzjoni speċifika għall-każ tal-ilment ta' ksur partikolari.

Konklużjoni

Abbażi tal-inkjesta tagħha dwar dan l-ilment, l-Ombudsman tagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja:

L-Ombudsman sabet li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni fit-trattament tagħha tal-ilment ta' ksur tal-ilmentatur.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Emily O'Reilly
Strasburgu, 25/09/15

[1] Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Diċembru 1980, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju, 149/79, ECLI:EU:C:1980:297, il-punt 10.

[2] Għal aktar informazzjoni dwar l-isfond tal-ilment, l-argumenti tal-partijiet u l-inkjesta tal-Ombudsman, jekk jogħġbok irreferi għat-test sħiħ tal-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni disponibbli fuq: http://www.ombudsman.europa.eu/cases/correspondence.faces/en/60983/html.bookmark