Magħmul skont l-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew ^[1]

Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilment jikkonċerna t-trasparenza tal-pożizzjonijiet tal-Istati Membri fil-proċess tal-adozzjoni ta’ dokument ta’ gwida dwar il-valutazzjoni tar-riskju tal-pestiċidi fuq in-naħal ^[2] (minn hawn ’il quddiem il-“gwida dwar in-naħal”). Il-gwida dwar in-naħal hija maħsuba biex tipprovdi lill-industrija u lill-awtoritajiet bi gwida dwar kif jimplimentaw il-liġi tal-UE dwar it-tqegħid fis-suq tal-pestiċidi ^[3].

2. Wara talba mill-Kummissjoni Ewropea, l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) ħarġet l-ewwel verżjoni tal-gwida dwar in-naħal fl-2013, u rrevedietha fl-2014.

3. F’konformità mal-liġi applikabbli tal-UE ^[4], id-dokumenti ta’ gwida mħejjija mill-EFSA huma adottati mill-Kummissjoni, filwaqt li jitqies il-parir tal-Istati Membri ^[5]. Ir-rappreżentanti tal-Istati Membri jiltaqgħu u jagħtu l-opinjoni tagħhom dwar id-dokumenti ta’ gwida fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Kumitat Permanenti dwar il-Pjanti, l-Annimali, l-Ikel u l-Għalf, l-hekk imsejjaħ kumitat tal-“komitoloġija”^[6] li huwa ppresedut mill-Kummissjoni.

4. Minħabba n-nuqqas ta’ qbil fost l-Istati Membri fil-Kumitat Permanenti, l-adozzjoni tal-gwida dwar in-naħal iddewmet mill-2013 ’l hawn.

5. L-ilmentatur, l-organizzazzjoni Franċiża mingħajr skop ta’ qligħ POLLINIS, talab lill-Kummissjoni, f’Marzu 2018, aċċess pubbliku għall-“korrispondenza kollha (inklużi l-emails), l-aġendi, il-minuti tal-laqgħat u kwalunkwe rapport ieħor ta’ tali laqgħat bejn l-uffiċjali / ir-rappreżentanti / il-Kummissarju / il-membru tal-kabinett tad-DĠ SANTE u l-membri tal-Kumitat Permanenti dwar il-Pjanti, l-Annimali, l-Ikel u l-Għalf, rigward id-Dokument ta’ Gwida tal-EFSA dwar il-valutazzjoni tar-riskju tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti fuq in-naħal (Apis mellifera, Bombus spp. u n-naħal solitarju”. Fuq talba, l-ilmentatur iċċara t-talba biex ikopri l-perjodu bejn Lulju 2013 u April 2018.

6. F’Mejju 2018, il-Kummissjoni wieġbet lill-ilmentatur u identifikat 29 dokument bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba. Hija tat aċċess parzjali għal żewġ dokumenti u rrifjutat kompletament l-aċċess għas-27 dokument li jifdal għar-raġuni li dawn id-dokumenti fihom pożizzjonijiet ta’ Stati Membri individwali dwar l-abbozz ta’ gwida dwar in-naħal. Il-Kummissjoni argumentat li d-divulgazzjoni pubblika tal-pożizzjonijiet tal-Istati Membri timmina proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet li jkun għaddej ^[7].

7. Filwaqt li xtaq jirċievi aċċess sħiħ għad-dokumenti kollha mitluba, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman fil-21 ta' Settembru 2018. Madankollu, peress li l-ilmentatur ma kienx talab lill-Kummissjoni tirrieżamina d-deċiżjoni tagħha (billi tagħmel l-hekk imsejħa “applikazzjoni konfermatorja”), l-Ombudsman kellha tiddikjara l-ilment inammissibbli f’dak l-istadju.

8. F’Settembru 2018, l-ilmentatur għamel applikazzjoni ġdida għall-aċċess għad-dokumenti lill-Kummissjoni, li fiha rrepeta verbatim it-talba tiegħu ta’ Marzu 2018.

9. Fit-13 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni wieġbet.

10. Fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba, il-Kummissjoni sabet li, peress li t-talba preċedenti tal-ilmentatur ta’ Marzu 2018 kienet tirreferi parzjalment għall-istess dokumenti, it-talba l-ġdida tkopri biss id-dokumenti addizzjonali relatati mal-perjodu bejn Mejju 2018 u Settembru 2018.

11. Fir-rigward tas-sustanza tat-talba, il-Kummissjoni identifikat 16-il dokument bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha. Peress li s-16-il dokument kollha huma skambji bl-email bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri rigward il-pożizzjonijiet tagħhom dwar l-abbozz ta’ gwida dwar in-naħal, il-Kummissjoni rrifjutat l-aċċess għas-16-il dokument kollha b’referenza għall-protezzjoni ta’ proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet li għaddej bħalissa. Il-Kummissjoni argumentat ukoll li l-ilmentatur ma ressaq l-ebda evidenza ta’ interess pubbliku prevalenti fid-divulgazzjoni.

12. Fl-14 ta’ Novembru 2018, l-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tirrieżamina d-deċiżjoni tagħha. Hija argumentat li kien hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar, peress li ċ-ċittadini jeħtieġ li jkunu jafu għaliex il-gwida dwar in-naħal ripetutament ma tiġix approvata fil-Kumitat Permanenti għad-detriment tal-popolazzjoni tan-naħal.

13. Fit-3 ta’ Diċembru 2018, il-Kummissjoni kkonfermat il-konklużjonijiet tad-deċiżjoni inizjali tagħha.

14. Peress li ma kienx sodisfatt bit-tweġiba tal-Kummissjoni, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman fit-12 ta’ Diċembru 2018.

L-inkjesta

15. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar l-ilment. Il-pożizzjoni tal-ilmentatur hija li l-Kummissjoni:

tillimita b'mod żbaljat il-portata tat-talba tagħha għall-perijodu bejn ix-xahar ta' Mejju 2018 u x-xahar ta' Settembru 2018; u

2. irrifjutat b'mod żbaljat l-aċċess għad-dokumenti mitluba.

16. Din ir-rakkomandazzjoni tindirizza t-tieni aspett tal-ilment li jikkonċerna l-aċċess irrifjutat għad-dokumenti mitluba, li juri l-pożizzjonijiet tal-Istati Membri dwar l-abbozz ta’ gwida dwar in-naħal. Fir-rigward tal-ewwel aspett tal-ilment, l-Ombudsman taċċetta li l-Kummissjoni kienet legalment iġġustifikata ^[8] meta rrifjutat li tittratta l-parti tat-talba għal aċċess tal-ilmentatur li tirrigwarda l-istess dokumenti (li jmorru minn Lulju 2013 sa April 2018) li għalihom qabel kienet ġiet miċħuda l-aċċess. Filwaqt li tesprimi d-diżappunt tagħha li l-Kummissjoni ħadet approċċ legalistiku u mhux faċli għaċ-ċittadini f'dan il-każ, hija ma tistax tieħu din il-kwistjoni aktar fil-kuntest ta' din l-inkjesta.

17. L-Ombudsman talbet lill-Kummissjoni tipprovdi kopji sħaħ tad-dokumenti mitluba, li jkopru l-perjodu bejn Mejju 2018 u Settembru 2018.

18. Barra minn hekk, l-Ombudsman stiednet lill-Kummissjoni tipprovdi fehmiet addizzjonali dwar it-tweġiba konfermatorja tagħha lill-ilmentatur. Il-Kummissjoni għażlet li ma tipprovdi l-ebda opinjoni addizzjonali.

Argumenti ppreżentati mill-partijiet

L-argumenti tal-ilmentatur

19. L-ilmentatur iqis li s-16-il dokument, li fihom il-pożizzjonijiet tal-Istati Membri dwar l-abbozz tal-gwida dwar in-naħal, jenħtieġ li jiġu ddivulgati bis-sħiħ.

20. B’appoġġ għall-argument tiegħu, l-ilmentatur isostni li d-dokumenti inkwistjoni huma relatati ma’ miżuri urġenti mmirati lejn il-protezzjoni tad-diversità bijoloġika u għalhekk jikkostitwixxu “informazzjoni ambjentali”, kif definit fir-Regolament tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għall-informazzjoni fi kwistjonijiet ambjentali ^[9] (ir-“Regolament ta’ Aarhus”). Skont l-ilmentatur, l-iżvelar ta’ tali informazzjoni ambjentali jikkostitwixxi interess pubbliku prevalenti.

21. L-ilmentatur jargumenta wkoll li l-Kummissjoni naqset milli tibbilanċja b’mod korrett l-interessi inkwistjoni. Għalkemm il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-importanza tal-protezzjoni tan-naħal, hija madankollu tqis li l-interess pubbliku superjuri jinsab fil-protezzjoni tal-proċess deċiżjonali - mingħajr madankollu ma tispjega kif l-iżvelar tad-dokumenti inkwistjoni jipperikola konkretament u effettivament dan il-proċess.

L-argumenti tal-Kummissjoni

22. Il-Kummissjoni targumenta li l-iżvelar tas-16-il dokument idgħajjef il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fi ħdan il-Kumitat Permanenti ^[10].

23. B’appoġġ għall-argument tagħha, il-Kummissjoni tinnota li l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar il-gwida għan-naħal għadu għaddej u li l-Istati Membri ppreżentaw kummenti fil-qafas tad-diskussjonijiet fi ħdan il-Kumitat Permanenti dwar il-Pjanti, l-Annimali, l-Ikel u l-Għalf. Ir-Regoli Standard ta’ Proċedura għall-Kumitati Permanenti jeskludu b’mod espliċitu li l-pożizzjonijiet tal-Istati Membri individwali jiġu żvelati ^[11]. Il-Kummissjoni targumenta wkoll li, fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Kumitati Permanenti, il-Kummissjoni u l-Istati Membri jridu jkunu “ħielsa minn pressjoni esterna” u li “l-iżvelar ubli tar-referenzi għal Stati Membri individwali jipprevjeni lill-Istati Membri milli jesprimu l-fehmiet tagħhom b’mod sinċier”.

24. Fir-rigward tal-interess pubbliku prevalenti, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-protezzjoni tan-naħal hija kwistjoni importanti relatata mas-saħħa pubblika. Madankollu, hija tikkonkludi li, f’dan il-każ partikolari, “l-interess pubbliku huwa moqdi aħjar billi jiġi protett il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li għaddej bħalissa”. Għalhekk, il-Kummissjoni temmen li ma hemm l-ebda interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman li twassal għal rakkomandazzjoni

25. Is-16-il dokument inkwistjoni huma kollha emails (xi wħud minnhom bl-annessi), li fihom l-Istati Membri jwieġbu għall-istedina tal-Kummissjoni, espressa fil-laqgħa tal-Kumitat Permanenti rilevanti tad-19/20 ta' Lulju 2018 ^[12], biex jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar il-fehmiet tagħhom dwar l-abbozz ta' gwida dwar in-naħal.

26. Id-dokumenti fihom il-pożizzjonijiet tar-rappreżentanti tal-Istati Membri fil-livell ta’ appoġġ tal-Istati Membri u n-natura ta’ kwalunkwe tħassib li jista’ jkollhom rigward il-kontenut jew l-implimentazzjoni tal-abbozz ta’ gwida.

27. L-Ombudsman tixtieq tenfasizza li s-16-il dokument inkwistjoni fihom pożizzjonijiet tal-Istati Membri dwar abbozz ta' miżura li l-għan tagħha huwa li tipprovdi gwida lill-industrija u lill-Istati Membri dwar l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (pestiċidi). Din il-miżura hija adottata permezz ta’ proċedura ta’ komitoloġija, jiġifieri, il-proċedura konsultattiva stabbilita fir-Regolament 182/2011 ^[13] (minn hawn ’il quddiem “ir-Regolament dwar il-Komitoloġija”).

28. L-Ombudsman jifhem ukoll li, filwaqt li l-Kummissjoni hija tal-fehma ^[14] li l-gwida adottata dwar in-naħal mhux se tkun legalment vinkolanti ^[15], bla dubju se jkollha effetti prattiċi sinifikanti fuq kif l-industrija se tħejji, u fuq kif l-Istati Membri se jeżaminaw, l-applikazzjonijiet għall-awtorizzazzjonijiet tal-pestiċidi. Dan il-fehim huwa msaħħaħ minn dispożizzjoni fil-liġi tal-UE dwar il-pestiċidi, li tirrikjedi b’mod espliċitu li l-Istati Membri, meta jeżaminaw applikazzjonijiet għal awtorizzazzjoni ta’ pestiċida, “jagħmlu valutazzjoni indipendenti, oġġettiva u trasparenti fid-dawl tal-għarfien xjentifiku u tekniku attwali bl-użu ta’ dokumenti ta’ gwida disponibbli fiż-żmien tal-applikazzjoni”^[16] (enfasi miżjuda).

29. Dawn il-kunsiderazzjonijiet huma importanti, peress li, skont it-Trattati tal-UE, kull ċittadin għandu “d-dritt li jipparteċipa fil-ħajja demokratika tal-Unjoni”^[17]. Għalhekk, id-deċiżjonijiet tal-UE jridu jittieħdu “b’mod kemm jista’ jkun miftuħ u qrib iċ-ċittadin”^[18]. Din il-prerogattiva titqies partikolarment importanti meta l-istituzzjonijiet tal-UE jkunu qed jaġixxu fil-“kapaċità leġiżlattiva” tagħhom ^[19]. Tabilħaqq, il-possibbiltà li ċ-ċittadini jiskrutinizzaw u jsiru konxji tal-informazzjoni kollha li tifforma l-bażi għal azzjoni leġiżlattiva tal-UE hija prekundizzjoni għall-eżerċizzju effettiv tad-drittijiet demokratiċi tagħhom ^[20].

30.  Il-liġi tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tipprevedi li mhux biss l-atti adottati mil-leġiżlatura tal-UE, iżda wkoll, b’mod aktar ġenerali, id-dokumenti mfassla jew riċevuti matul il-proċeduri għall-adozzjoni ta’ atti li huma legalment vinkolanti, iridu jitqiesu bħala “dokumenti leġiżlattivi” u jridu jsiru, soġġetti għal eċċezzjonijiet validi, direttament aċċessibbli kemm jista’ jkun ^[21]. Il-liġi tispeċifika li “kapaċità leġiżlattiva” tinkludi l-attività tal-istituzzjonijiet tal-UE taħt is-setgħat delegati tagħhom ^[22], bħat-tfassil tar-regoli permezz tal-komitoloġija.

31. Madankollu, fl-2018, il-Qorti tal-Ġustizzja kompliet twessa’ l-fehim tad-dokumenti li jenħtieġ li jibbenefikaw mill-aċċess usa’ mogħti għal “dokumenti leġiżlattivi”^[23]. Il-Qorti sostniet li tali aċċess usa' għandu jingħata wkoll għal dokumenti, f'dak il-każ għal valutazzjonijiet tal-impatt, li mhumiex, strettament, abbozzati minn istituzzjoni meta taġixxi fil-kapaċità leġiżlattiva tagħha ^[24]. Sabiex waslet għal din il-konklużjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat l-għan tal-evalwazzjonijiet tal-impatt, li hija qieset li huwa li tinforma l-proposta leġiżlattiva tal-Kummissjoni. Il-Qorti kkonkludiet li, peress li l-valutazzjonijiet tal-impatt fihom “informazzjoni li tikkostitwixxi elementi importanti tal-proċess leġiżlattiv tal-UE”^[25], id-divulgazzjoni tagħhom x’aktarx li “żżid it-trasparenza u l-ftuħ tal-proċess leġiżlattiv kollu kemm hu”^[26]. Dan, il-Qorti ddeduċiet, “isaħħaħ in-natura demokratika tal-Unjoni Ewropea billi jippermetti liċ-ċittadini tagħha jiskrutinizzaw dik l-informazzjoni u jippruvaw jinfluwenzaw dak il-proċess”^[27]. Għalhekk, ir-raġunijiet li fuqhom huwa bbażat il-prinċipju ta' aċċess usa' għal dokumenti leġiżlattivi huma validi wkoll għal dokumenti mfassla fil-kuntest ta' proċedura ta' valutazzjoni tal-impatt ^[28].

32. L-Ombudsman huwa tal-fehma li għandha ssir valutazzjoni analoga għas-16-il dokument inkwistjoni f’dan il-każ: Fid-determinazzjoni ta’ jekk id-dokumenti għandhomx jibbenefikaw ukoll mill-aċċess usa’ attribwit għal “dokumenti leġiżlattivi”, għandhom jiġu kkunsidrati l-iskop u l-kuntest tad-dokumenti li fihom jitfasslu.

33. F’dan ir-rigward, l-Ombudsman l-ewwel jinnota li d-dokumenti inkwistjoni huma dokumenti mfassla fil-kuntest ta’ proċedura ta’ komitoloġija. Bl-adozzjoni tal-gwida dwar in-naħal, il-Kummissjoni taġixxi skont is-setgħat delegati lilha skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-pestiċidi. F’konformità mal-liġi tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, il-Kummissjoni tista’ għalhekk tinftiehem li qed taġixxi fil-“kapaċità leġiżlattiva” tagħha.

34. Barra minn hekk, id-dokumenti inkwistjoni jikkostitwixxu informazzjoni essenzjali dwar għaliex dokument ta’ gwida, li jikkostitwixxi miżura b’impatt sinifikanti fuq kif il-leġiżlazzjoni dwar il-pestiċidi se tiġi implimentata fil-futur, ma ġiex adottat mill-Kummissjoni mill-2013 ’l hawn. F'dan il-kuntest, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-iżvelar pubbliku tas-16-il dokument inkwistjoni x'aktarx itejjeb in-natura demokratika tal-Unjoni billi jippermetti liċ-ċittadini tagħha, bħall-ilmentatur, jiskrutinizzaw ir-raġunijiet imressqa mill-Istati Membri favur u kontra l-adozzjoni tal-gwida u, jekk mixtieq, jippruvaw jinfluwenzaw proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet li jkun għaddej. L-Ombudsman konsistentement kien tal-fehma li l-fehim ta' liema pożizzjonijiet għandhom ir-rappreżentanti differenti tal-Istati Membri huwa vitali f'sistema demokratika li hija responsabbli lejn iċ-ċittadini tagħha.

35. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman tqis li d-dokumenti inkwistjoni għandhom jibbenefikaw ukoll mill-aċċess usa’ mogħti għal “dokumenti leġiżlattivi” skont il-liġi tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti.

36. Bħala raġuni konvinċenti separata għall-għoti tal-aċċess, l-Ombudsman iqis ukoll li d-dokumenti inkwistjoni fihom informazzjoni ambjentali skont it-tifsira tar-Regolament ta' Aarhus.

37. Ir-Regolament ta' Aarhus jiddefinixxi l-informazzjoni ambjentali biex tinkludi kwalunkwe informazzjoni bil-miktub, viżiva, fonetika, elettronika jew kwalunkwe forma materjali oħra dwar miżuri (inklużi miżuri amministrattivi), bħal politiki, leġiżlazzjoni, pjanijiet, programmi, ftehimiet ambjentali, u attivitajiet li jaffettwaw jew li x'aktarx jaffettwaw l-istat tal-elementi tal-ambjent, bħad-diversità bijoloġika u l-komponenti tagħha, kif ukoll miżuri jew attivitajiet imfassla biex jipproteġu dawk l-elementi ^[29].

38. Il-gwida dwar in-naħal tiddeskrivi proċess li bih il-pestiċidi għandhom jiġu vvalutati, mill-industrija u mill-Istati Membri meta jawtorizzaw tali prodotti, għar-riskju potenzjali tagħhom li jikkawżaw ħsara lin-naħal. Il-gwida dwar in-naħal hija rispons dirett għat-tnaqqis f’xi speċijiet tan-naħal f’reġjuni differenti tad-dinja ^[30], li, fost fatturi oħra, huwa kkawżat mir-rilaxx tal-pestiċidi fl-ambjent. F’dan l-isfond, il-gwida dwar in-naħal trid tinftiehem bħala miżura mfassla biex tipproteġi d-diversità bijoloġika.

39. Fis-sittax-il dokument inkwistjoni, l-Istati Membri jipprovdu l-kummenti tagħhom dwar din il-miżura, inklużi r-raġunijiet għaliex l-Istati Membri jsostnu jew le l-adozzjoni tagħha. Għalhekk, id-dokumenti mitluba fihom informazzjoni dwar miżura li x’aktarx taffettwa d-diversità bijoloġika. Dawn jikkwalifikaw b’mod ċar bħala informazzjoni ambjentali.

40. L-Ombudsman tinnota li r-Regolament ta' Aarhus għandu l-għan li jiżgura li l-informazzjoni ambjentali ssir disponibbli u tinxtered b'mod progressiv lill-pubbliku sabiex jinkisbu d-disponibbiltà u t-tixrid sistematiċi l-aktar wiesgħa possibbli tagħha. L-għan tal-aċċess għal din l-informazzjoni huwa li tiġi promossa b’mod aktar effettiv il-parteċipazzjoni pubblika fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, u b’hekk tiżdied ir-responsabbiltà tat-teħid tad-deċiżjonijiet u jingħata kontribut għas-sensibilizzazzjoni u l-appoġġ tal-pubbliku għad-deċiżjonijiet meħuda ^[31].

41. F’dan l-ispirtu, ir-Regolament ta’ Aarhus jipprevedi li l-eċċezzjoni fil-liġi tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, li tiddikjara li l-aċċess għal dokument għandu jiġi rrifjutat jekk l-iżvelar idgħajjef serjament il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-istituzzjoni ^[32], għandha tiġi interpretata b’mod restrittiv fir-rigward tal-informazzjoni ambjentali ^[33]. L-interess pubbliku moqdi bl-iżvelar tal-informazzjoni mitluba għandu jitqies ^[34], u b'hekk jimmira għal trasparenza akbar tal-informazzjoni ambjentali.

Applikazzjoni tal-eċċezzjoni fil-liġi tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti

42.  Peress li d-dokumenti mitluba għandhom jibbenefikaw mill-aċċess pubbliku usa' mogħti lil "dokumenti leġiżlattivi"u, barra minn hekk, huma informazzjoni ambjentali, l-Ombudsman jinnota li l-eċċezzjoni invokata mill-Kummissjoni biex tirrifjuta l-aċċess pubbliku għall-pożizzjonijiet tar-rappreżentanti tal-Istati Membri trid tiġi applikata b'mod aktar restrittiv ^[35].

43. Il-Kummissjoni ssostni li r-rilaxx pubbliku tal-emails li fihom pożizzjonijiet tal-Istati Membri dwar il-gwida għan-naħal imur kontra r-regoli ta’ proċedura tal-komitoloġija tagħhom (Regoli ta’ Proċedura Standard għall-Kumitati Permanenti) li jeskludu b’mod espliċitu l-iżvelar tal-pożizzjonijiet tal-Istati Membri individwali. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li l-iżvelar tal-pożizzjonijiet tal-Istati Membri jżid b’mod sinjifikattiv ir-riskju ta’ pressjoni esterna fuq ir-rappreżentanti tal-Istati Membri fil-Kumitat Permanenti.

44. L-Ombudsman jifhem li l-bażi għall-adozzjoni tar-regoli ta' proċedura tal-komitoloġija hija l-Artikolu 9 tar-Regolament dwar il-Komitoloġija. Madankollu, ma hemm l-ebda dispożizzjoni fir-Regolament dwar il-Komitoloġija li tgħid li r-rekords sommarji ma għandux ikun fihom il-pożizzjonijiet individwali espressi mir-rappreżentanti tal-Istati Membri fl-ambitu tal-proċedimenti tal-kumitat. Lanqas ma hemm xi dispożizzjoni oħra fir-Regolament dwar il-Komitoloġija, li timponi rekwiżiti ta’ kunfidenzjalità fuq il-proċedimenti tal-kumitati. Għall-kuntrarju, il-Premessa 19 ta’ dak ir-Regolament tagħmilha ċara li l-aċċess pubbliku għall-informazzjoni dwar il-proċedimenti tal-kumitati għandu jiġi żgurat f’konformità mal-liġi tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti.

45. Dan ifisser li d-dispożizzjonijiet ta’ kunfidenzjalità fir-regoli ta’ proċedura tal-komitoloġija, b’mod partikolari l-Artikolu 10(2) (li jiddikjara li r-rekords sommarji tal-laqgħat ma għandhomx isemmu l-pożizzjoni individwali tal-membri fid-diskussjoni tal-kumitat) u l-Artikolu 13(2) (li jiddikjara li d-diskussjonijiet tal-kumitat għandhom ikunu kunfidenzjali), huma stess ma humiex stabbiliti fir-Regolament dwar il-Komitoloġija.

46. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman huwa tal-fehma li d-divulgazzjoni tal-pożizzjonijiet tal-Istati Membri dwar l-abbozz ta' gwida dwar in-naħal ma tmurx kontra r-Regolament dwar il-Komitoloġija.

47. L-Ombudsman tinnota wkoll li l-espressjoni mill-pubbliku jew mill-partijiet interessati tal-fehmiet tagħhom dwar l-għażliet ta' politika previsti, b'mod partikolari fi kwistjonijiet ambjentali, hija parti integrali mill-eżerċizzju miċ-ċittadini tal-UE tad-drittijiet demokratiċi tagħhom ^[36].

48. Fil-fatt, il-Kummissjoni ma stabbilixxietx li l-pressjoni esterna li għaliha jistgħu jkunu suġġetti r-rappreżentanti tal-Istati Membri fil-każ ta’ żvelar tad-dokumenti inkwistjoni tkun tali li tirriskja li tostakola l-kapaċità tagħha li taġixxi b’mod kompletament indipendenti u esklużivament fl-interess ġenerali. Il-Kummissjoni lanqas ma wriet li d-divulgazzjoni taffettwa serjament, ittawwal jew tikkomplika t-twettiq xieraq tat-teħid tad-deċiżjonijiet ^[37].

49. Għalhekk, l-Ombudsman issib li r-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku għall-pożizzjonijiet tal-Istati Membri dwar l-abbozz ta’ gwida dwar in-naħal kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina, f’konformità mal-kunsiderazzjonijiet u l-prinċipji spjegati hawn fuq. Għalhekk, hija tirrakkomanda kif ġej, f’konformità mal-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew.

Rakkomandazzjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesta dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħmel ir-rakkomandazzjoni li ġejja lill-Kummissjoni:

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħti aċċess pubbliku għad-dokumenti mitluba, filwaqt li turi l-pożizzjonijiet tal-Istati Membri dwar l-abbozz ta’ gwida dwar in-naħal, f’konformità mal-prinċipji spjegati hawn fuq.

Il-Kummissjoni u l-ilmentatur se jiġu infurmati b’din ir-rakkomandazzjoni. F'konformità mal-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew, il-Kummissjoni għandha tibgħat opinjoni dettaljata sal-10 ta' Awwissu 2019.

 

Emily O'Reilly

L-Ombudsman Ewropew

Strasburgu, 10/05/2019

 

[1] Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta’ Marzu 1994 dwar ir-regolamenti u l-kundizzjonijiet ġenerali li jirregolaw it-twettiq tal-obbligi tal-Ombudsman (94/262/KEFA, KE, Euratom), ĠU 1994 L 113, p. 15.

[2] Id-Dokument ta’ Gwida tal-EFSA dwar il-valutazzjoni tar-riskju tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti fuq in-naħal, EFSA Journal 2013;11(7):3295: https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2013.3295

[3] Ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32009R1107

[4] L-Artikolu 77 tar-Regolament 1107/2009.

[5] Skont il-proċedura konsultattiva, kif stabbilit fl-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=celex:32011R0182

[6] “Komitoloġija” tirreferi għal sett ta’ proċeduri li permezz tagħhom l-Istati Membri tal-UE jikkontrollaw kif il-Kummissjoni Ewropea timplimenta l-liġi tal-UE. Qabel ma tkun tista’ tadotta miżuri li jimplimentaw il-leġiżlazzjoni tal-UE, il-Kummissjoni trid tikkonsulta, għall-miżuri ta’ implimentazzjoni dettaljati li tipproponi, kumitat speċjalizzat fejn kull Stat Membru tal-UE jkun rappreżentat. Il-kumitat inkwistjoni mbagħad jipprovdi opinjoni dwar il-miżuri proposti mill-Kummissjoni. Dawn l-opinjonijiet jistgħu jkunu bejn wieħed u ieħor vinkolanti fuq il-Kummissjoni, skont il-proċedura partikolari speċifikata fl-att legali li jkun qed jiġi implimentat. Għal ħarsa ġenerali qasira lejn il-“komitoloġija”, ara http://ec.europa.eu/transparency/regcomitology/index.cfm?do=implimenting.home

[7] L-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32001R1049

[8] Fis-sentenza tagħha tas-26 ta’ Jannar 2010, Internationaler Hilfsfonds vs Il-Kummissjoni, C-362/08, il-paragrafu 57, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li “persuna tista’ tagħmel talba ġdida għal aċċess relatata ma’ dokumenti li għalihom tkun preċedentement ġiet miċħuda l-aċċess. Tali applikazzjoni tirrikjedi li l-istituzzjoni kkonċernata teżamina jekk ir-rifjut preċedenti ta’ aċċess jibqax ġustifikat fid-dawl ta’ bidla fis-sitwazzjoni legali jew fattwali li tkun seħħet sadanittant”. F’dan il-każ, jista’ jiġi argumentat li s-sitwazzjoni legali jew fattwali ma nbidlitx mill-ewwel deċiżjoni inizjali tal-Kummissjoni ta’ Mejju 2018, li saret finali fin-nuqqas ta’ applikazzjoni konfermatorja.

[9] Ir-Regolament (KE) Nru 1367/2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta’ Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32006R1367

[10] L-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001.

[11] L-Artikoli 10(2) u 13(2) tar-Regoli ta' Proċedura Standard għar-Regoli ta' Proċedura tal-- tal-Kumitati għall-kumitat [Isem il-kumitat].

[12] Ir-rekord sommarju ta' din il-laqgħa jindika li l-gwida dwar in-naħal ġiet diskussa fil-laqgħa:

“Il-Kummissjoni ppreżentat ir-reviżjoni 5 tal-Avviż tal-Kummissjoni rigward il-pjan ta’ implimentazzjoni għad-Dokument ta’ Gwida dwar in-Naħal. Il-formulazzjoni tal-Avviż se tiġi allinjata ma’ Avviżi oħra tal-Kummissjoni.

Stat Membru wieħed indika li d-dokument ta’ gwida tal-EFSA dwar in-Naħal jeħtieġ li jiġi rivedut biex jitqiesu l-iżviluppi xjentifiċi reċenti. L-EFSA indikat li bħalissa ma tqisx li huwa ż-żmien it-tajjeb biex tirrevedi d-Dokument ta’ Gwida dwar in-Naħal iżda li dan jista’ jiġi diskuss mal-Kummissjoni hekk kif isiru disponibbli mudelli ġodda.

Fuq talba ta’ Stat Membru, il-Kummissjoni tenniet l-ispjegazzjoni preċedenti tagħha li Avviż tal-Kummissjoni mhuwiex legalment vinkolanti. Stat Membru wieħed indika li l-Artikolu 36(1) tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 jobbliga lill-Istati Membri jużaw id-dokumenti ta’ gwida disponibbli fil-mument tal-applikazzjoni.

L-Istati Membri ġew mistiedna jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar l-appoġġ tagħhom għall-Avviż tal-Kummissjoni sat-3 ta’ Settembru 2018”.

[13] Ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=celex:32011R0182. Skont il-proċedura konsultattiva, il-Kummissjoni tqis l-opinjoni tal-Kumitat Permanenti dwar il-Pjanti, l-Annimali, l-Ikel u l-Għalf meta tiddeċiedi dwar l-adozzjoni ta’ abbozz ta’ miżura.

[14] Rekord fil-qosor tal-laqgħa tal-Kumitat Permanenti dwar il-Pjanti, l-Annimali, l-Ikel u l-Għalf tad-19/20 ta' Lulju 2018.

[15] Għalkemm l-Artikolu 77 tar-Regolament 1107/2009 jipprevedi li d-dokumenti ta’ gwida għandhom jiġu adottati fil-forma ta’ “atti ta’ implimentazzjoni”, li huma legalment vinkolanti.

[16] L-Artikolu 36(1) tar-Regolament 1107/2009.

[17] L-Artikolu 10 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE).

[18] L-Artikoli 1 u 10(3) tat-TUE.

[19] Premessa 6 tar-Regolament 1049/2001.

[20] Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-1 ta’ Lulju 2008, L-Isvezja u Turco vs Il-Kunsill, C‑39/05 P u C‑52/05 P, punt 46: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-39/05&language=en, u tas-17 ta’ Ottubru 2013, Il-Kunsill vs Access Info Europe, C‑280/11 P, punt 33: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-280/11&language=EN.

[21] L-Artikolu 12(2) u l-Premessa 6 tar-Regolament 1049/2001.

[22] Premessa 6 tar-Regolament 1049/2001.

[23] Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tal-4 ta' Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[24] Ibid, para. 86.

[25] Ibid, para. 91.

[26] Ibid, il-paragrafu 92.

[27] Ibid, para. 92.

[28] Ibid, para. 95.

[29] L-Artikolu 2(1)(d)(i) u (iii) tar-Regolament 1367/2006.

[30] Gwida tal-EFSA dwar in-naħal, p. 8.

[31] Is-sentenza tal-Qorti (Awla Manja) tal-4 ta’ Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16, il-punt 98: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[32] L-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001.

[33] It-tieni sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament 1367/2006; ara wkoll is-Sentenza tal-Qorti (Awla Manja) tal-4 ta' Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16, para. 100: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[34] It-tieni sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament 1367/2006; ara wkoll is-Sentenza tal-Qorti (Awla Manja) tal-4 ta' Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16, para. 100: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[35] Ibid, il-paragrafu 101.

[36] Ibid, il-paragrafu 101.

[37] Ibid, il-paragrafu 108.