Il-qafas għall-komponent

1. Il-mara tal-ilmentatur, li għandha diploma ta' infermiera maħruġa fi Stat Membru wieħed (A), tixtieq tattendi studji speċjalizzati ta' infermiera fi Stat Membru ieħor (B). Madankollu, hija ma tistax taċċessa dawn l-istudji direttament. L-awtorità kompetenti tal-Istat Membru B ma tirrikonoxxix id-diploma tagħha miksuba fl-Istat Membru A u tagħtiha biss aċċess għal dawn l-istudji dment li tattendi programm ta’ sena biex tikseb id-diploma ta’ infermiera tal-Istat Membru B.

2. L-ilmentatur ikkuntattja lill-Kummissjoni, u argumenta li l-Istat Membru B ma kienx qed jikkonforma mal-liġi Komunitarja. Il-Kummissjoni rrifjutat li tittratta l-ilment kontra l-Istat Membru B. Għalhekk, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

Is-suġġett tal-marka ta' l-individwu

3. L-ilmentatur allega li, wara l-ittra tiegħu datata t-28 ta’ Lulju 2008, il-Kummissjoni Ewropea naqset milli tinvestiga kif xieraq jekk l-Istat Membru B kienx iddiskrimina kontra martu.

4. Huwa sostna li, skont l-Artikolu 226 tat-Trattat KE, il-Kummissjoni għandha tibda proċeduri kontra l-Istat Membru B.

L-Inkwantu

5. L-ilment tressaq quddiem l-Ombudsman fis-17 ta' Novembru 2008. Fit-18 ta' Diċembru 2008, l-Ombudsman fetaħ inkjesta u bagħat l-ilment lill-Kummissjoni, li bagħtet l-opinjoni tagħha lill-Ombudsman fl-4 ta' Marzu 2009. L-opinjoni ntbagħtet lill-ilmentatur bi stedina biex jagħmel osservazzjonijiet, li huwa ssottometta fil-11 ta' Mejju 2009.

L-analiżi u l-konklużjonijiet ta' l-OMBUDSMAN

Osservazzjonijiet preliminari

6. L-Ombudsman l-ewwel jixtieq jippreżenta l-fehma tiegħu dwar l-isfond tal-ilment. Meta wieħed jirreferi għar-rikonoxximent reċiproku tad-diplomi, għandha ssir distinzjoni bejn ir-rikonoxximent għal skopijiet professjonali u r-rikonoxximent għal skopijiet akkademiċi.

7. Ir-rikonoxximent reċiproku ta' diplomi għal skopijiet professjonali għandu l-għan li jiżgura li ċittadin minn Stat Membru li jixtieq jeżerċita l-professjoni tiegħu fi Stat Membru ieħor ikun jista' jagħmel dan fuq l-istess livell ma' ċittadin ta' dak il-pajjiż. Għalhekk, l-aċċess għas-suq tax-xogħol fil-Komunità huwa ffaċilitat. Fi ħdan il-Komunità Ewropea, ġew organizzati diversi sistemi ta' rikonoxximent reċiproku taħt direttivi differenti. Dan seħħ l-ewwel b’rabta ma’ professjonijiet regolati partikolari relatati mas-settur tas-saħħa u l-arkitettura. Imbagħad, ġiet stabbilita gradwalment sistema ġenerali ta’ rikonoxximent reċiproku għall-professjonijiet regolati l-oħra kollha fl-Istati Membri. Dawn id-diversi direttivi ġew sostitwiti aktar tard bid-Direttiva 2005/36/KE [1] ġenerali:

"Din id-Direttiva tistabbilixxi regoli skond liema Stat Membru li jagħmel l-aċċess għal jew l-eżerċizzju ta' professjoni regolata fit-territorju tiegħu kontinġenti fuq il-pussess ta' kwalifiki professjonali speċifiċi (minn hawn 'il quddiem imsejħa "l-Istat Membru ospitanti") għandu jirrikonoxxi kwalifiki professjonali miksuba fi Stat Membru ieħor jew aktar (minn hawn 'il quddiem imsejħa "l-Istat Membru ta' l-oriġini") u li jippermettu lit-titolari ta' dawn il-kwalifiki li jeżerċita l-istess professjoni hemmhekk, għall-aċċess għal u l-eżerċizzju ta' dik il-professjoni...

Kull Stat Membru għandu jagħmel l-aċċess għal u l-eżerċizzju ta' l-attivitajiet professjonali ta' tobba, infermiera responsabbli għall-kura ġenerali, dentisti, kirurgi veterinarji, qwiebel u spiżjara soġġetti għall-pussess ta' provi ta' kwalifiki formali msemmija fl-Anness V [...], li jiċċertifikaw li l-persuna kkonċernata kisbet, matul it-taħriġ tagħha, u fejn xieraq, l-għarfien u l-ħiliet [...]"(enfasi miżjuda)

8. Ir-rikonoxximent reċiproku ta' diplomi għal finijiet akkademiċi jikkonċerna ċittadin minn Stat Membru wieħed li jixtieq isegwi l-istudji tiegħu fi Stat Membru ieħor. Hija għandha l-għan li tippromwovi u tiffaċilita l-mobbiltà tal-istudenti fi ħdan l-Unjoni Ewropea. Skont l-Artikolu 149 tat-Trattat tal-KE:

"1. Il-Komunità għandha tikkontribwixxi għall-iżvilupp ta' edukazzjoni ta' kwalità billi tinkoraġġixxi koperazzjoni bejn l-Istati Membri u, jekk meħtieġ billi tappoġġa u tissupplimenta l-azzjoni tagħhom, filwaqt li tirrispetta għal kollox ir-responsabbiltà ta' l-Istati Membri għal dak li hu kontenut ta' tagħlim u l-organizzazzjoni ta' sistemi ta' edukazzjoni u d-diversità kulturali u lingwistika tagħhom. 2. L-azzjoni Komunitarja għandha tkun immirata biex ... tinkoraġġixxi l-mobbiltà ta' studenti u għalliema, inter alia billi tinkoraġġixxi r-rikonoxximent akkademiku ta' diplomi u perjodi ta'studju. " (enfasi miżjuda)

Dan ifisser li l-Istati Membri huma prinċipalment responsabbli f'din il-kwistjoni u l-kompetenza tal-Komunità hija limitata. Id-deċiżjoni dwar id-diploma taċ-ċittadin minn Stat Membru ieħor tittieħed fl-Istat Membru ospitanti mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tiegħu. Il-paragrafu 4 tal-Artikolu 149 jirreferi biss għal miżuri ta’ inċentiv u jeskludi kwalunkwe armonizzazzjoni tal-liġijiet u r-regolamenti tal-Istati Membri. Xi eżempji ta' miżuri Komunitarji, li kkontribwew għall-inkoraġġiment tar-rikonoxximent akkademiku tad-diplomi, huma l-programm Erasmus u s-Sistema Ewropea għat-Trasferiment ta' Krediti.

9. Bħala konklużjoni, dawn iż-żewġ tipi ta’ rikonoxximent reċiproku huma distinti b’mod ċar. B’mod partikolari, l-istrumenti disponibbli (id-direttivi minn naħa waħda u l-miżuri ta’ inċentiv min-naħa l-oħra) huma differenti.

A. Allegazzjoni tan-nuqqas tal-Kummissjoni li tinvestiga kif xieraq jekk l-Istat Membru B iddiskriminax kontra l-mara tal-ilmentatur u l-pretensjoni relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

10. Il-mara tal-ilmentatur għandha diploma ta' infermiera maħruġa fl-Istat Membru A, li kisbet wara tliet snin ta' studji. Hija tixtieq taċċessa studji speċjalizzati tal-infermiera fl-Istat Membru B u, b’dan il-għan f’moħħha, indirizzat diversi talbiet lill-awtoritajiet nazzjonali biex jirrikonoxxu d-diploma tagħha maħruġa mill-Istat Membru A. Madankollu, is-Servizz ta’ Valutazzjoni tal-Kwalifiki tal-Istat Membru B se jagħtiha biss aċċess għal dawn l-istudji dment li tattendi programm ta’ sena biex tikseb id-diploma tal-infermiera maħruġa mill-Istat Membru B. Dan ifisser li jkollha tieqaf taħdem biex tattendi dan il-programm, li l-ilmentatur isib sproporzjonat u diskriminatorju.

11. L-ilmentatur ikkunsidra li martu kienet qed tiġi diskriminata u li l-Istat Membru B ma jikkonformax mal-liġi tal-UE u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja [2]. Huwa sab li din is-sitwazzjoni hija inġusta, speċjalment meta wieħed iqis il-promozzjoni tal-moviment liberu tal-ħaddiema fl-Unjoni Ewropea. Konsegwentement, l-ilmentatur ikkunsidra li l-Kummissjoni għandha tintervjeni fil-każ. Huwa spjega li kien ikkuntattja lill-Kummissjoni diversi drabi f’dan ir-rigward (it-23 ta’ April 1993, it-28 ta’ Diċembru 1999, id-29 ta’ Frar 2000, it-12 ta’ Jannar 2003 u t-28 ta’ Lulju 2008). Il-Kummissjoni wieġbet li r-rikonoxximent akkademiku tad-diplomi jaqa’ taħt il-kompetenza tal-awtoritajiet nazzjonali. Fl-ilment tiegħu, l-ilmentatur ikkunsidra li l-Kummissjoni missha investigat jekk l-Istat Membru B kienx qed jiddiskrimina kontra martu u, skont l-Artikolu 226 tat-Trattat tal-KE, missha nediet proċedimenti xierqa kontra l-Istat Membru B.

12. F’diversi okkażjonijiet (10 ta’ Frar 2000, 16 ta’ Marzu 2000, 23 ta’ Jannar 2003, 24 ta’ Settembru 2008), il-Kummissjoni spjegat is-sitwazzjoni lill-kwerelant. Fl-ittra tagħha tal-10 ta' Frar 2000, hija l-ewwel iddikjarat li l-mara tal-ilmentatur kisbet id-diploma ta' infermiera tagħha fl-Istat Membru A, qabel id-dħul fis-seħħ tad-Direttivi 77/452/KEE [3] u 77/453/KEE [4]. It-taħriġ tagħha mhuwiex konformi man-normi minimi stabbiliti fid-Direttiva 77/453/KEE. Madankollu, hija kisbet ir-rikonoxximent professjonali tad-diploma tagħha bħala infermiera kwalifikata. Il-mara tal-ilmentatur imbagħad kisbet mill-Ministeru tas-Saħħa tal-Istat Membru B it-tieni rikonoxximent professjonali tad-diploma tagħha, li jagħtiha aċċess għall-professjoni tal-infermiera u l-possibbiltà li tipprattika bl-istess kundizzjonijiet bħad-detenturi tad-diploma tal-Istat Membru B. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rikonoxximent professjonali tad-diplomi ppermetta lill-persuni li jkollhom diploma minn pajjiż ieħor jaħdmu fl-Istat Membru ospitanti. Madankollu, dan ma jfissirx li d-diploma titqies bħala ekwivalenti għad-diploma nazzjonali. Hija għamlet referenza għall-Kawża 71/1976 Thieffry [5], li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja għamlet distinzjoni bejn ir-rikonoxximent professjonali u akkademiku tad-diplomi. Huwa ssottolinja li l-Istati Membri huma responsabbli għar-rikonoxximent akkademiku ta' diploma. Dan it-tip ta' rikonoxximent mhuwiex kopert mil-liġi Komunitarja. Il-Kummissjoni żiedet li l-awtoritajiet nazzjonali huma intitolati li jistabbilixxu regoli speċifiċi f’dan ir-rigward (peress li ma hemm l-ebda regola Komunitarja li tirrikjedi li Stat Membru jirrikonoxxi diploma barranija għal skopijiet akkademiċi).

13. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni spjegat li lment skont l-Artikolu 226 tat-Trattat tal-KE huwa ammissibbli jekk ikun hemm ksur tal-liġi Komunitarja minn Stat Membru. Fir-rigward ta' l-edukazzjoni, l-Artikolu 149 tat-Trattat KE jiddikjara li l-Komunità għandha tikkontribwixxi għall-iżvilupp ta' edukazzjoni ta' kwalità billi tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u, jekk meħtieġ, billi tappoġġa u tissupplimenta l-azzjoni tagħhom, filwaqt li tirrispetta bis-sħiħ ir-responsabbiltà ta' l-Istati Membri individwali għall-kontenut tat-tagħlim u l-organizzazzjoni ta' sistemi ta' edukazzjoni u d-diversità kulturali u lingwistika tagħhom. Għalhekk, ir-rikonoxximent tad-diplomi għal skopijiet akkademiċi huwa r-responsabbiltà tal-Istati Membri. F’dan il-qasam, il-Kummissjoni trid tivverifika biss li r-rifjut tar-rikonoxximent ta’ diploma ma jkunx ibbażat fuq diskriminazzjoni diretta jew indiretta bbażata fuq in-nazzjonalità. Tali diskriminazzjoni ma kinitx teżisti f’dan l-ilment.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

14. L-Ombudsman jinnota li, skont l-Artikolu 211 tat-Trattat tal-KE, il-Kummissjoni, fir-rwol tagħha bħala 'Gwardjan tat-Trattat', għandha tiżgura li l-liġi Komunitarja tiġi applikata.

15. Fit-twettiq tad-dmir tagħha, il-Kummissjoni tinvestiga ksur possibbli tal-liġi Komunitarja, li tiġi għall-attenzjoni tagħha l-aktar bħala riżultat tal-ilmenti taċ-ċittadini. Jekk, bħala riżultat tal-inkjesta tagħha, il-Kummissjoni tqis li Stat Membru naqas milli jissodisfa l-obbligi tiegħu skont it-Trattat, l-Artikolu 226 tat-Trattat tal-KE jagħtiha s-setgħa li tibda proċedimenti ta’ ksur kontra l-Istat Membru responsabbli u, eventwalment, li tressaq il-kwistjoni quddiem il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja.

16. Il-mara tal-kwerelant tixtieq tattendi studji speċjalizzati fl-infermerija fl-Istat Membru B. Għalhekk, il-każ preżenti jittratta r-rikonoxximent reċiproku għal skopijiet akkademiċi ta' diploma maħruġa fl-Istat Membru A fl-Istat Membru B. Fid-dawl tal-paragrafi 6 sa 9 ta' din id-deċiżjoni, l-Ombudsman iqis li l-ispjegazzjoni tal-Kummissjoni għan-nuqqas ta' tnedija ta' proċedura skont l-Artikolu 226 tat-Trattat tal-KE hija xierqa. L-ebda dispożizzjoni tad-dritt Komunitarju ma tittratta speċifikament ir-rikonoxximent reċiproku ta’ diplomi għal skopijiet akkademiċi. Konsegwentement, ma jistax ikun hemm ksur tad-dritt Komunitarju f’dan il-każ.

17. Kif indikat mill-Kummissjoni, minkejja li r-rikonoxximent reċiproku tad-diplomi għal skopijiet akkademiċi huwa r-responsabbiltà tal-Istati Membri, il-Kummissjoni xorta trid tivverifika jekk hemmx diskriminazzjoni abbażi tan-nazzjonalità li tinsab fl-Artikolu 12 tat-Trattat tal-KE. L-Ombudsman jinnota li, fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur ma kkontestax id-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li ma kien hemm l-ebda element li juri diskriminazzjoni. Peress li l-ilmentatur naqas milli jipprovdi elementi biex jiddefendi l-każ tiegħu, l-Ombudsman jista' jikkonkludi biss li l-pożizzjoni tal-Kummissjoni hija raġonevoli.

18. Għalhekk, l-Ombudsman tikkonkludi li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni f'dan il-każ. Għaldaqstant, l-allegazzjoni ma tistax tiġi sostnuta.

B. Konklużjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesta tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

Magħmul fi Strasburgu fis-26 ta' Novembru 2009

[1] Direttiva 2005/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Settembru 2005, dwar ir-Rikonoxximent ta’ Kwalifiki Professjonali (ĠU L 255, p. 22).

[2] Huwa rrefera għall-każijiet li ġejjin: Il-Kawża 263/86 L-Istat Belġjan vs Humbel [1988] Ġabra 5365; Kawża 39/86 Lair v Universität Hannover [1988] Ġabra 3161; Il-Kawża 197/86 Brown vs Secretary of State for Scotland [1988] Ġabra 3205; Il-Kawża 293/83 Gravier v Ville de Liège [1985] Ġabra 593; Kawża 222/86 Unectef v Heylens [1987] Ġabra 4097; Kawża C-308/89 Di Leo v Land Berlin [1990] Ġabra I-4185; Kawża C-340/89 Vlassopoulou v Ministerium für Justiz, Bundes- u. Europaangelegenheiten Baden-Württemberg [1991] Ġabra I-2357.

[3] Direttiva tal-Kunsill 77/452/KEE, tas-27 ta’ Ġunju 1977, dwar ir-rikonoxximent reċiproku ta’ diplomi, ċertifikati u provi oħra tal-kwalifiki formali ta’ infermiera responsabbli mill-kura ġenerali, inklużi miżuri biex jiffaċilitaw l-eżerċizzju effettiv ta’ dan id-dritt ta’ stabbiliment u l-libertà li jiġu pprovduti servizzi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 230).

[4] Direttiva tal-Kunsill 77/453/KEE, tas-27 ta’ Ġunju 1977, dwar il-koordinazzjoni ta’ dispożizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b’regolament jew b’azzjoni amministrattiva fir-rigward tal-attivitajiet ta’ infermiera responsabbli għall-kura ġenerali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 230).

[5] Kawża 71/76 Thieffry v Conseil de l'ordre des avocats à la cour de Paris [1977] Ġabra 765.