Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. F’Ottubru 2021, l-ilmentatur, ġurnalist, talab lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) jagħti aċċess pubbliku[1] għad-“dokumenti ta’ informazzjoni kollha studjati mir-[Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà[2] (RGħ/VP)] dwar il-finanzjament tal-Unjoni Ewropea lill-organizzazzjonijiet mhux governattivi Palestinjani bejn it-30 ta’ Lulju 2020 u d-29 ta’ Ottubru 2021”.   

2. Is-SEAE identifika siltiet minn ħames sessjonijiet ta’ informazzjoni mħejjija għar-RGħ/VP (minn hawn ’il quddiem “id-dokumenti”) bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba tal-ilmentatur. Is-SEAE rrifjuta l-aċċess għas-siltiet ta' informazzjoni, billi bbaża ruħu fuq il-ħtieġa li jiġi protett l-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali[3].

3. L-ilmentatur talab lis-SEAE jirrieżamina d-deċiżjoni tiegħu (billi jagħmel “applikazzjoni konfermatorja”). Bi tweġiba, is-SEAE żamm id-deċiżjoni tiegħu li jirrifjuta l-aċċess.

4. Peress li ma kienx sodisfatt bl-eżitu, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman f’Jannar 2022.

L-inkjesta

5. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar ir-rifjut tas-SEAE li jagħti aċċess pubbliku għad-dokumenti mitluba.

6. Matul l-inkjesta, it-tim ta' inkjesta tal-Ombudsman spezzjona d-dokumenti mitluba u kellu laqgħa mas-SEAE biex jikseb kjarifiki dwar ir-raġunijiet għar-rifjut tal-aċċess. L-Ombudsman imbagħad ipprovda lill-ilmentatur b'rapport dwar din il-laqgħa. L-ilmentatur ma pprovda l-ebda kumment dwar ir-rapport tal-laqgħa.

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

7. L-ilmentatur argumenta li l-eċċezzjoni għall-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali prevista fir-Regolament 1049/2001 tkopri biss ir-relazzjonijiet bejn il-gvernijiet u/jew il-korpi intergovernattivi. It-talba tiegħu għal aċċess pubbliku kienet tikkonċerna dokumenti relatati mal-finanzjament ipprovdut mill-UE lil organizzazzjonijiet mhux governattivi, li, fil-fehma tal-ilmentatur, mhumiex koperti mill-eċċezzjoni. L-ilmentatur qal ukoll li kien hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar peress li l-pubbliku għandu d-dritt li jkun jaf kif l-għajnuna esterna tal-UE tiġi distribwita u minfuqa.

8. Matul il-laqgħa mat-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman, ir-rappreżentanti tas-SEAE pprovdew spjegazzjonijiet dwar il-kwistjoni tal-finanzjament tal-UE lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili Palestinjani. Ir-rappreżentanti spjegaw ukoll ir-raġunijiet għaliex is-SEAE qies li s-siltiet ta’ informazzjoni kienu marbuta mill-qrib mar-relazzjonijiet internazzjonali tal-UE u spjegaw kif l-iżvelar kien se jimmina dawk ir-relazzjonijiet. Is-SEAE talab li dawn l-ispjegazzjonijiet jibqgħu kunfidenzjali.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

9. L-istituzzjonijiet tal-UE jgawdu minn marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni meta jiddeterminaw jekk l-iżvelar ta’ dokument jimminax il-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali skont ir-Regolament 1049/2001. Bħala tali, l-investigazzjoni tal-Ombudsman fittxet li tiddetermina jekk kienx hemm żball manifest fl-evalwazzjoni tas-SEAE li fuqha huwa bbaża d-deċiżjoni tiegħu li jirrifjuta l-aċċess għad-dokumenti li huwa kien identifika bħala li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba tal-ilmentatur.

10. Għal dak il-għan, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona d-dokumenti inkwistjoni u kiseb spjegazzjonijiet addizzjonali u eżempji konkreti mir-rappreżentanti tas-SEAE matul il-laqgħa, inkluża informazzjoni li s-SEAE jqis li hija kunfidenzjali. Abbażi ta’ din l-informazzjoni, l-Ombudsman issib li ma kien hemm l-ebda żball evidenti fil-valutazzjoni tas-SEAE.

11. L-Ombudsman diġà kien tal-fehma, fil-kuntest ta’ inkjesta preċedenti, li l-eċċezzjoni għall-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali mhijiex limitata għar-relazzjonijiet tal-UE mal-istati [4]. Irrispettivament minn dan, l-Ombudsman jinnota li d-dokumenti kkonċernati f'dan il-każ huma briefings interni għar-RGħ/VP qabel il-laqgħat tiegħu ma' uffiċjali tal-gvern. 

12. . L-Ombudsman tinnota li l-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti ma tistax tiġi megħluba minn kwalunkwe interess pubbliku ieħor[5]. Dan ifisser li, jekk istituzzjoni tqis li dan l-interess jista’ jiġi mminat mill-iżvelar, hija għandha tirrifjuta li tagħti aċċess. Għalhekk, l-argumenti tal-ilmentatur dwar interess pubbliku prevalenti possibbli fl-iżvelar, jiġifieri li l-iżvelar huwa meħtieġ biex jiġu żgurati t-trasparenza u r-responsabbiltà tal-infiq tal-għajnuna barranija tal-UE, ma setgħux jiġu kkunsidrati.  

13. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman issib li s-SEAE kien iġġustifikat li jirrifjuta l-aċċess pubbliku għas-siltiet ta' informazzjoni.

Konklużjoni

Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman tagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna meta rrifjuta l-aċċess pubbliku għad-dokumenti inkwistjoni.

L-ilmentatur u s-SEAE se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Emily O'Reilly

L-Ombudsman Ewropew

Strasburgu, 05/07/2022

[1] Skont ir-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għall-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni

dokumenti: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049&from=EN.

[2] Ir-RGħ/VP tikkoordina l-azzjoni esterna tal-Unjoni Ewropea. Aktar informazzjoni hija disponibbli fuq: https://www.eeas.europa.eu/eeas/high-representative-vice-president_en   

[3] Skont it-tielet inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tar-Regolament 1049/2001. 

[4] Id-Deċiżjoni fil-każ 2051/2021/MIG, il-paragrafu 24, disponibbli fuq: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/153326 

[5] Ara l-Artikolu 4(1) tar-Regolament 1049/2001