Arna dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 2(10) de Reacht an Ombudsman Eorpaigh [1]

Cúlra an ghearáin

1. Ceann de chúraimí na hOifige Eorpaí Frith-Chalaoise (OLAF) is ea imscrúduithe riaracháin neamhspleácha a dhéanamh ar mhí-iompar tromchúiseach ag baill foirne agus ag baill d’institiúidí an Aontais. Tar éis a chuid imscrúduithe, is féidir le OLAF moltaí a dhéanamh maidir le gníomhaíochtaí atá le déanamh ag an institiúid de chuid an Aontais lena mbaineann, lena n-áirítear ‘moltaí araíonachta’ atá dírithe ar smachtbhannaí a fhorchur ar aon éagóir a dhéanann baill foirne agus baill d’institiúidí an Aontais.[2] Trína thuarascáil bhliantúil, cuireann OLAF an pobal ar an eolas faoi líon na moltaí araíonachta a rinne sé d’institiúidí an Aontais lena mbaineann i dtréimhse ar leith agus an ndearna na hinstitiúidí obair leantach orthu sin.[3]

2. Theastaigh ón ngearánach, iriseoir, tuilleadh eolais a fháil faoi thorthaí OLAF agus faoi obair leantach institiúidí an Aontais. Chuige sin, rinne sé roinnt iarrataí [4] ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid chuig institiúidí ábhartha an Aontais, lena n-áirítear, i mí an Mheithimh 2024, chuig an gCoimisiún Eorpach maidir le himscrúdú dúnta dá dtagraítear i dtuarascáil bhliantúil OLAF le haghaidh 2022. De réir na tuarascála bliantúla sin, bhain an t-imscrúdú le neamhrialtachtaí airgeadais a d’fhéadfadh a bheith ann agus le sáruithe ar oibleagáidí reachtúla ag ball foirne de chuid an Aontais, arb é a bhí iontu go príomha líomhaintí maidir le fabhar a thabhairt do chonraitheoirí seachtracha agus coinbhleacht leasa a d’fhéadfadh a bheith ann le baill teaghlaigh [5]. D’eisigh OLAF moladh don Choimisiún imeachtaí araíonachta a thionscnamh i gcoinne an bhaill foirne de chuid an Aontais lena mbaineann.

3. Go sonrach, d’iarr an gearánach an méid seo a leanas:

• Cóipeanna de gach cumarsáid idir OLAF agus an Coimisiún a bhaineann leis an ábhar sin, lena n-áirítear moladh OLAF;
• Cáschomhad an Choimisiúin maidir leis na himeachtaí araíonachta gaolmhara lena n-áirítear (a) cóip d’aon tuarascáil chríochnaitheach i scríbhinn agus foscríbhinní, (b) cóip d’aon réamhthuarascáil agus foscríbhinní agus (c) comhfhreagras idir an Coimisiún agus an ball foirne atá i gceist.

4. I mí Iúil 2024, thug an Coimisiún freagra ar an iarraidh, inar sainaithníodh 23 dhoiciméad [6]. Dhiúltaigh sé rochtain ar gach ceann de na 23 dhoiciméad ina n-iomláine, á rá go mbainfeadh nochtadh an bonn de chosaint príobháideachais agus sláine daoine aonair faoi reachtaíocht an Aontais maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid (Rialachán 1049/2001) agus cosaint sonraí pearsanta (Rialachán 2018/1725).[7]

5. D’iarr an gearánach ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar a chinneadh (trí ‘iarratas daingniúcháin’ a chur isteach).

6. Tar éis moille, [8] d’eisigh an Coimisiún a chinneadh críochnaitheach, inar dheimhnigh sé an rochtain a diúltaíodh.[9] Agus é sin á dhéanamh aige, d’agair an Coimisiún toimhde ghinearálta rúndachta a d’eascair as cosaint chuspóir na n-imscrúduithe.[10] D’áitigh an Coimisiún freisin nach féidir rochtain phoiblí a dheonú ar na sonraí pearsanta atá sna doiciméid [11].

7. Agus é míshásta le diúltú an Choimisiúin aon rochtain phoiblí a thabhairt ar na doiciméid a iarradh, chuaigh an t-iarratasóir i muinín an Ombudsman.

An fiosrúchán

8. D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán maidir le diúltú an Choimisiúin rochtain phoiblí a thabhairt ar na doiciméid a iarradh.

9. Le linn an fhiosrúcháin, rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar na doiciméid a bhí i gceist ag áitreabh an Choimisiúin. Tá trí chineál doiciméad sa chomhad a ndearnadh iniúchadh air:

1) 15 litir chumhdaigh nó litir de chineál nós imeachta (amhail fógraí foirmiúla don duine lena mbaineann [12]);

2) Dhá dhoiciméad ina bhfuil barúlacha an duine lena mbaineann ag céimeanna éagsúla den nós imeachta;[13]

3) Ceithre dhoiciméad lena n-áirítear anailís shubstainteach agus conclúidí na gcomhlachtaí ábhartha a bhfuil baint acu leis na himeachtaí araíonachta [14].

10. D’iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún freisin aon tuairimí breise a chur ar fáil maidir leis an ngearán. Níor chuir an Coimisiún aon tuairim bhreise ar fáil, ag tagairt do na hargóintí a cuireadh ar fáil ina chinneadh daingniúcháin.

Argóintí a cuireadh i láthair

Cuspóir na n-imscrúduithe a chosaint

11. Mheas an Coimisiún go bhfuil na doiciméid mar chuid de chomhad riaracháin imscrúdaithe IDOC a bhfuil feidhm ag toimhde ghinearálta rúndachta maidir leis bunaithe ar chuspóir na n-imscrúduithe a chosaint [15]. Chun tacú le cur i bhfeidhm na toimhde ginearálta sin, thug an Coimisiún dá aire gur aithin an Chúirt Bhreithiúnais roimhe seo go bhféadfaidh institiúid brath ar thoimhdí ginearálta chun rochtain a dhiúltú, i gcás inar dócha go mbeidh feidhm ag breithnithe den chineál céanna go ginearálta maidir le hiarrataí ar nochtadh a bhaineann le doiciméid den chineál céanna. Thagair an Coimisiún go háirithe do thoimhde ghinearálta a d’aithin an Chúirt Bhreithiúnais i ndáil le comhaid maidir le Státchabhair [16]. Thagair sé freisin don chásdlí lena n-aithnítear toimhde ghinearálta neamhnochta i ndáil le doiciméid i gcomhaid imscrúdaithe OLAF [17].

12. Thug an Coimisiún dá aire go bhfuil rialacha sonracha a leagtar amach sa ghníomh dlí ábhartha ar cheann de na critéir chun toimhde ghinearálta a aithint. Mheas an Coimisiún go bhfuil cosúlachtaí idir na rialacha sonracha is infheidhme maidir le himscrúduithe IDOC agus na rialacha is infheidhme maidir le comhaid Státchabhrach agus imscrúduithe OLAF. Go háirithe, thug an Coimisiún dá aire go gcuireann na rialacha sa dá nós imeachta teorainn le rochtain ar an gcomhad le haghaidh ‘páirtithe leasmhara’ i Státchabhair agus le haghaidh ‘daoine lena mbaineann’ in imscrúduithe OLAF.

13. Bunaithe air sin, mheas an Coimisiún gur cheart feidhm a bheith ag toimhde ghinearálta rúndachta maidir le comhaid imscrúdaithe IDOC freisin, ar na cúiseanna seo a leanas:

• Tá na doiciméid a iarrtar mar chuid de chatagóir doiciméad, is é sin, comhad imscrúdaithe IDOC;
• Tagann an chatagóir doiciméad sin faoi raon feidhme creata dhlíthiúil shonraigh (Iarscríbhinn IX de na Rialacháin Foirne,[18] agus na Forálacha Ginearálta Cur Chun Feidhme [19]), ina bhfuil rialacha sonracha inrochtaineachta, ar gá Rialachán 1049/2001 a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach ina leith. Go háirithe, thug an Coimisiún dá aire nach dtugann an creat dlíthiúil is infheidhme maidir le himscrúduithe IDOC ceart rochtana do thríú páirtithe ar na doiciméid sa chomhad;[20]
• As “ardíogaireacht an imscrúdaithe agus na himpleachtaí do shonraí pearsanta”, ós rud é go bhfuil faisnéis i gcomhad imscrúdaithe IDOC atá “íogair neamh-rúnaicmithe” agus nach bhfuil rochtain uirthi ach ar bhonn “riachtanais eolais” de bhun an tsainmhínithe a leagtar amach sa Chinneadh maidir le Slándáil sa Choimisiún;[21]
• Sna doiciméid a iarradh, a bhaineann le nós imeachta réamhdhisciplíneach agus araíonachta IDOC, tá faisnéis a bailíodh agus torthaí a bunaíodh faoi chuimsiú imscrúdú OLAF agus tá siad bunaithe ar an bhfaisnéis sin. Dá bhrí sin, tá feidhm ag creat dlíthiúil OLAF freisin.[22]

14. De réir an Choimisiúin, tá údar le toimhde ghinearálta a chur i bhfeidhm mar gheall ar an ngá atá le hoibriú cuí nósanna imeachta IDOC a áirithiú agus nach mbaintear an bonn dá gcuspóirí.

15. Dúirt an Coimisiún freisin go dtugtar tuairisc mhionsonraithe sna doiciméid ar ghníomhaíochtaí agus freagrachtaí an bhaill foirne lena mbaineann agus go ndéantar anailís iontu ar dhéileáil an duine lena mbaineann le hábhar ina raibh aon leas pearsanta acu, go díreach nó go hindíreach, a chuirfeadh isteach ar a neamhspleáchas, agus go háirithe an raibh leasanna teaghlaigh agus airgeadais i gceist. Bhain an cás le hábhar an-sonrach a bhain le teagmhálacha an Choimisiúin le conraitheoirí seachtracha.

16. Thug an Coimisiún dá aire freisin, i ndáil le comhaid maidir le Státchabhair, gur mheas an Chúirt Ghinearálta go raibh feidhm ag an toimhde gan beann ar chéim an phróisis athbhreithnithe ar státchabhair, lena gcumhdaítear nósanna imeachta dúnta [23]. Dá bhrí sin, ós rud é gur eisíodh an smachtbhanna sa chás seo i mí Aibreáin 2024 agus gur tháinig sé chun bheith cinntitheach i mí Iúil 2024, ní athraítear measúnú an Choimisiúin a mhéid a bhaineann le cur i bhfeidhm na toimhde ginearálta.

17. De réir an Choimisiúin, tá cosaint rúndacht chomhaid imscrúdaithe IDOC fíor-riachtanach chun imscrúduithe IDOC a dhéanamh go héifeachtach. Shonraigh sé, i bhfianaise an mhéid sin, go suitear le hAirteagal 4 dá Rialacha Mionsonraithe maidir le cur i bhfeidhm Rialachán 1049/2001 [24] ‘go bhfuil toimhde ann go mbaineann rochtain ar dhoiciméid atá mar chuid d’imscrúduithe IDOC an bonn de na leasanna a chosnaítear le hAirteagal 4(1) go (3) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001’[25].

18. Dúirt an Coimisiún freisin go bhfuil sé ríthábhachtach comhar iomlán an duine lena mbaineann, na bhfinnéithe agus na ngníomhaithe eile lena mbaineann a spreagadh. Chuirfeadh ionchas an nochta an méid sin i mbaol. Thagair an Coimisiún de réir analaí do réasúnaíocht na Cúirte Ginearálta i gcás a bhain le nochtadh doiciméad i gcáschomhaid OLAF [26]. Bheadh an riosca díobhála sin intuartha i bhfianaise shaintréithe imscrúduithe IDOC a éilíonn comhar rúnda na ngníomhaithe uile lena mbaineann (is é sin, an duine lena mbaineann, páirtithe leasmhara seachtracha, agus baill foirne).

19. Mheas an Coimisiún go raibh argóintí an ghearánaigh róghinearálta chun a léiriú gurb ann do leas sáraitheach poiblí i nochtadh [27]. Dúirt an Coimisiún freisin go bhfuil dóthain faisnéise san fhearann poiblí cheana féin ós rud é go bhfoilsíonn OLAF tuarascáil bhliantúil ar a ghníomhaíochtaí. Ina theannta sin, tugtar forléargas staidrimh uileghabhálach i dtuarascáil bhliantúil IDOC ar na cásanna ar déileáladh leo agus ar na smachtbhannaí a forchuireadh. Cuireann sé achoimre anaithnid ar fáil freisin ar chásanna áirithe. Leis an tuarascáil anaithnidithe sin, baintear cothromaíocht chóir amach idir leas príobháideach na ndaoine lena mbaineann agus leas an phobail i dtrédhearcacht agus cuntasacht institiúidí an Aontais agus a bpearsanra.

20. Cé nach bhfoilsítear tuarascálacha bliantúla IDOC go réamhghníomhach, tá rochtain orthu arna iarraidh sin faoi Rialachán 1049/2001. Cuireann tuarascáil bhliantúil IDOC 2023 ar chumas an phobail cheana féin a fháil amach cé na pionóis a forchuireadh i gcásanna coinbhleachtaí leasa neamhdhearbhaithe.

21. Thairis sin, thug an Coimisiún faoi deara go gcruthaítear éifeachtúlacht chóras araíonachta IDOC leis an bhfíoras gur shainaithin IDOC sárú ar na Rialacháin Foirne go pras agus gur ghearr sé smachtbhannaí ina leith. Dá bhrí sin, mheas an Coimisiún nach bhfuil sa spreagadh atá taobh thiar den iarraidh chun rochtain a fháil ar shonraí faoin imscrúdú IDOC seo ach fiosracht agus nach bhfreagraíonn sé d’aon leas sáraitheach poiblí.

Cosaint sonraí pearsanta

22. Thug an Coimisiún dá aire go bhfuil raon leathan faisnéise faoi na daoine lena mbaineann sna doiciméid i gcomhad riaracháin an imscrúdaithe IDOC atá i gceist, ar sonraí pearsanta iad de bharr a nádúir féin. Dá nochtfaí an fhaisnéis sin, bheadh an baol ann go ndéanfaí damáiste do chlú an duine lena mbaineann.

23. Thagair an Coimisiún do bhreithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais ar dá réir a fhéadfaidh faisnéis amhail inscne, náisiúntacht agus gairm an duine lena mbaineann, chomh maith le freagrachtaí nó faisnéis maidir le tionscadail shonracha arna gcur i gcrích ag an duine lena mbaineann, i dteannta a chéile, sainaithint an duine lena mbaineann a cheadú, go háirithe iad siúd atá ag obair sa réimse eolaíoch céanna agus a bhfuil cur amach acu ar chúlra gairmiúil an duine.[28]

24. Bunaithe ar an bhfaisnéis sa chomhad, mheas an Coimisiún gur féidir an duine lena mbaineann a shainaithint mar an gníomhaí ábhartha ar thaobh an Choimisiúin. Déantar cineál an chaidrimh idir an duine lena mbaineann agus duine eile a dhoiciméadú go soiléir ar fud an cháschomhaid freisin.

25. Dúirt an Coimisiún freisin nár chuir an gearánach aon ghá chun cinn rochtain a fháil ar na sonraí pearsanta chun críche sonraí ar mhaithe le leas an phobail. I gcás ar bith, chuir an Coimisiún i dtábhacht go bhfuil cúiseanna ann glacadh leis go ndéanfaí dochar do leasanna dlisteanacha na n-ábhar sonraí lena mbaineann dá sonraí pearsanta a nochtadh, ós rud é go bhfuil riosca réadach agus neamh-hipitéiseach ann go gcuirfí nochtadh den sórt sin faoi réir teagmhálacha seachtracha gan iarraidh.

26. D’áitigh an Coimisiún, ina theannta sin, dá ndeonófaí páirt-rochtain, go bhfágfaí an duine lena mbaineann i mbaol a shainaitheanta, toisc nach féidir na doiciméid a anaithnidiú gan a mbrí a bhaint díobh.

27. Ina iarratas daingniúcháin, thug an gearánach dá aire gur gnáthchleachtas é sonraí pearsanta ó dhoiciméid a iarradh a fholú chun cothromaíocht a bhaint amach idir trédhearcacht agus príobháideachas agus, dá bhrí sin, bhí amhras air faoi sheasamh an Choimisiúin nach féidir na doiciméid a fholú gan iad a dhéanamh gan bhrí.

28. D’áitigh sé freisin, sa chás sonrach seo, i bhfianaise chineál tromchúiseach na dtorthaí agus fhorchur deimhnithe smachtbhanna, go raibh údar le nochtadh iomlán ainmneacha na ndaoine aonair lena mbaineann. Is mó leas an phobail a bheith ar an eolas faoi chéannacht na ndaoine sin a rinne sáruithe eiticiúla laistigh d’institiúid phoiblí ná a gceart chun príobháideachais, go háirithe nuair a bhí a ngníomhaíochtaí faoi réir gníomhaíocht araíonachta cheana féin.

29. Ina ghearán chuig an Ombudsman, dúirt an gearánach go mbaineann diúltú an Choimisiúin rochtain pháirteach a dheonú an bonn de phrionsabail na trédhearcachta agus na cuntasachta atá riachtanach i gcásanna a bhaineann le sáruithe tromchúiseacha eiticiúla ag oifigigh phoiblí. D’áitigh sé go bhfuil sé de cheart ag an bpobal grinnscrúdú a dhéanamh ar láimhseáil na n-ábhar sin chun muinín in institiúidí an Aontais a áirithiú.

Measúnú an Ombudsman

Toimhde ghinearálta rúndachta a chur i bhfeidhm

30. Go dtí seo, níor mheas Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh an bhféadfaí na doiciméid atá i gcomhad riaracháin imscrúdaithe IDOC a chumhdach le toimhde ghinearálta rúndachta.

31. Chinn an Chúirt nach ábhar neamhshuntasach é úsáid na dtoimhdí ginearálta ‘’, toisc go gcuireann siad ‘srian le bunphrionsabal na trédhearcachta’; dá bhrí sin, ‘ní mór úsáid na dtoimhdí sin a bheith bunaithe ar fhorais réasúnacha agus áititheacha’[29]. Mar a luaigh an tOmbudsman roimhe seo, baineann an riosca le toimhdí ginearálta go ndéanfaidh institiúidí iad a agairt go huathoibríoch gan imthosca sonracha an cháis atá idir lámha a chur san áireamh [30].

32. Measann an tOmbudsman, fiú dá n-aithneodh an Chúirt toimhde ghinearálta maidir le doiciméid a áirítear i gcomhad riaracháin imscrúdaithe IDOC, gur dócha go mbeadh an toimhde ghinearálta sin teoranta ó thaobh ama de. Murach sin, bheadh sé ag teacht salach ar thoimhde ghinearálta na rúndachta arna haithint ag an gCúirt Ghinearálta i ndáil le comhaid imscrúdaithe OLAF. Tá teorainn ama leis an toimhde ghinearálta maidir le rúndacht i ndáil le doiciméid i gcomhaid imscrúdaithe OLAF, atá bunaithe ar an ngá atá le cuspóir a chuid imscrúduithe a chosaint,[31]. [32] Tá feidhm ag an toimhde le linn an imscrúdaithe agus na n-imeachtaí leantacha gaolmhara, ar choinníoll nach bhfuil tréimhse réasúnta caite fós don obair leantach sin [33].

33.  Níl aon chúis shoiléir ann, a mhéid a bhaineann le himscrúduithe IDOC, gur cheart toimhde ghinearálta rúndachta a bheith i bhfeidhm tar éis an obair leantach ábhartha a thabhairt chun críche.

34. Ní dhéanann Rialacha Mionsonraithe an Choimisiúin Eorpaigh maidir le cur i bhfeidhm Rialachán 1049/2001 dá dtagraítear sa chinneadh daingniúcháin difear don chonclúid sin. Ní léir a mhéid a bhí an Coimisiún ag brath ar na rialacha sin chun údar a thabhairt leis an rochtain a diúltaíodh sa chás seo. Dealraíonn sé nach raibh sé ina ghné dhochloíte ina réasúnaíocht dhlíthiúil.

35. Sa chás sin, forchuireadh an smachtbhanna araíonachta i mí Aibreáin 2024 agus tháinig sé i bhfeidhm i mí Iúil 2024, is é sin roinnt míonna sular glacadh an cinneadh daingniúcháin.

36. Ar an iomlán, measann an tOmbudsman nach raibh sé réasúnach go mbeadh an Coimisiún ag brath ar thoimhde ghinearálta maidir le rúndacht chomhaid imscrúduithe IDOC, tar éis don smachtbhanna araíonachta a bheith forchurtha cheana féin sa chás seo.

Measúnú aonair ar na doiciméid

Cuspóir na n-imscrúduithe a chosaint

37. Rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar na doiciméid sa chás seo.

38. Bunaithe ar mheasúnú aonair ar na doiciméid, is cosúil nach bhfuil ach faisnéis theoranta ann a chaithfí a fholú chun cuspóir na n-imscrúduithe a chosaint. Cé go bhféadfadh sé gur ghá na doiciméid a fholú go pointe áirithe chun cosc a chur ar fhinnéithe, ar fhaisnéiseoirí nó ar ghníomhaithe eile lena mbaineann a bheith díspreagtha ó chomhoibriú amach anseo, ní bhaineann sé sin leis na doiciméid ina n-iomláine.

39. Mar shampla, cé go bhféadfadh na doiciméid a léiriú cén chéim den nós imeachta araíonachta a glacadh, leagtar amach an nós imeachta araíonachta in Iarscríbhinn IX a ghabhann leis an Rialachán Foirne [34]. Tá an chuid den nós imeachta a chumhdaítear leis an Rialachán Airgeadais (a bhaineann leis an “Painéal”) leagtha amach sa reachtaíocht freisin.[35] Dá bhrí sin, is cosúil nach ndéanann na doiciméid atá i gceist ach na nósanna imeachta is infheidhme atá ar eolas ag an bpobal a chur chun feidhme agus tuairisc a thabhairt orthu.

40. Maidir le faisnéis a fhéadfaidh an Coimisiún a mheas, tar éis measúnú aonair a dhéanamh ar na doiciméid, a bheith rúnda chun cuspóir na n-imscrúduithe a chosaint, is ábhartha a mheas an mbeadh leas sáraitheach poiblí ann maidir le nochtadh.

41. I ndáil leis sin, measann an tOmbudsman go raibh sé réasúnach don Choimisiún teacht ar an gconclúid nach gcomhlíonann na hargóintí a chuir an gearánach chun cinn an caighdeán a leagtar síos leis an gcásdlí [36]. Is amhlaidh atá toisc gur thagair an gearánach go príomha, i dtéarmaí ginearálta, do phrionsabail na trédhearcachta agus na cuntasachta mar phrionsabail fhíor-riachtanacha i gcásanna a bhaineann le sáruithe tromchúiseacha eiticiúla ag oifigigh phoiblí.

42. Ar mhaithe le hiomláine, tugann an tOmbudsman dá aire go n-eisíonn IDOC tuarascáil bhliantúil ina bhfuil achoimrí anaithnidithe ar chásanna áirithe, a bhféadfar rochtain a thabhairt orthu arna iarraidh sin. Ba cheart é sin a aithint mar chéim dhearfach i dtreo na trédhearcachta. Mar sin féin, ní fhoilsítear tuarascálacha den sórt sin go réamhghníomhach, ná ní sholáthraíonn siad an leibhéal céanna faisnéise leis na doiciméid atá i gceist, fiú má dhéantar iad a fholú go páirteach, a d’fhéadfadh a thabhairt don phobal maidir leis an gcaoi a bhfeidhmíonn imeachtaí araíonachta sa Choimisiún go praiticiúil.

Cosaint sonraí pearsanta

43. Tá an coincheap ‘sonraí pearsanta’[37] an-leathan. Clúdaíonn sé aon fhaisnéis a bhaineann le duine aitheanta nó inaitheanta. Ní gá an fhaisnéis a nascadh le saol príobháideach duine. D’fhéadfadh faisnéis a bhaineann le gníomhaíocht ghairmiúil duine a bheith ina sonraí pearsanta freisin, eadhon má cheadaíonn sí an duine lena mbaineann a shainaithint.

44. Ina theannta sin, de réir breithiúnais a rinneadh le déanaí, ba cheart d’institiúid a dhéanann measúnú ar cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh sainaithint duine nádúrtha a bheith mar thoradh ar fhaisnéis shonrach a nochtadh, ní hamháin an gnáthléitheoir a chur san áireamh, ach freisin na daoine a bhfuil cur amach acu ar chúlra gairmiúil na ndaoine aonair.[38] Ní mór a thabhairt faoi deara, áfach, sa chás sonrach is bun leis an mbreithiúnas, gur fhoilsigh an institiúid lena mbaineann faisnéis sách fairsing faoin duine lena mbaineann.[39] 

45. Bunaithe ar iniúchadh na ndoiciméad atá i gceist, measann an tOmbudsman, cé go bhféadfadh sé go mbeadh gá le folú fairsing ar chodanna áirithe de na doiciméid chun cosc a chur ar shainaithint daoine aonair, nach bhfuil sonraí pearsanta sna doiciméid tríd síos.

46. Ina ionad sin, dealraíonn sé go bhféadfaí codanna de na doiciméid atá i gceist a nochtadh agus príobháideachas agus sláine daoine aonair á gcosaint ag an am céanna. Go sonrach, measann an tOmbudsman go bhféadfadh na doiciméid fholaithe forléargas a thabhairt fós ar na fíorais a cuireadh san áireamh, ar na rialacha foirne is infheidhme agus ar an anailís agus ar na conclúidí ag gach céim de na himeachtaí ó na comhlachtaí éagsúla lena mbaineann, chomh maith leis an toradh deiridh, lena n-áirítear cineál an smachtbhanna a forchuireadh.

47. Maidir leis na codanna de na doiciméid ina bhfuil sonraí pearsanta (amhail ainm an duine lena mbaineann, grád, post, ainmneacha nó tagairtí na dtionscadal), ní mór d’aon nochtadh na coinníollacha maidir le haistriú sonraí pearsanta a leagtar amach i Rialachán 2018/1725 a chomhlíonadh. De réir na rialacha sin, ní mór d’institiúidí an Aontais anailís trí chéim a dhéanamh chun a mheas an féidir leo rochtain phoiblí a dheonú.[40] Ar an gcéad dul síos, ní mór dóibh a mheas ar shuigh an t-iarratasóir go raibh gá sonrach leis na sonraí pearsanta atá chun leas an phobail a nochtadh. Ar an dara dul síos, más ann do ‘riachtanas’ den sórt sin, ní mór dóibh a mheas an bhféadfadh nochtadh an bonn a bhaint de leasanna dlisteanacha an duine aonair nó na ndaoine aonair lena mbaineann. Ar an tríú dul síos, más amhlaidh an cás, ní mór dóibh a shuí, i bhfianaise an chuspóra atá á shaothrú ag an iarratasóir, go mbeadh an nochtadh comhréireach mar sin féin.

48. A mhéid a bhaineann leis an ngá atá le nochtadh, d’áitigh an gearánach, i bhfianaise chineál tromchúiseach na dtorthaí agus toisc gur forchuireadh smachtbhanna, go raibh údar le nochtadh iomlán ainmneacha na ndaoine aonair lena mbaineann chun cuntasacht a áirithiú. Dar leis an ngearánach, is mó leas an phobail a bheith ar an eolas faoi chéannacht na ndaoine sin a rinne sáruithe eiticiúla laistigh d’institiúid phoiblí ná a gceart chun príobháideachais, go háirithe nuair a bhí a ngníomhartha faoi réir beart araíonachta cheana féin.

49. Cé go measann an tOmbudsman go bhfuil an cuspóir atá á shaothrú ag an ngearánach dlisteanach, níl sí cinnte go mbeadh gá le céannacht an duine lena mbaineann a nochtadh chun é a bhaint amach. Go háirithe, mar a luadh thuas, measann an tOmbudsman nach sonraí pearsanta iad codanna de na doiciméid atá i gceist go réasúnta. Dá bhrí sin, ba cheart rochtain pháirteach a bheith indéanta lena bhféadfaí grinnscrúdú poiblí a dhéanamh ar an imscrúdú agus ar thoradh an imscrúdaithe.

50. Ina theannta sin, ní dhéanann baill foirne a sháraíonn a n-oibleagáidí faoi Rialacháin Foirne an AE [41] a gceart chun príobháideachais a fhorghéilleadh. Tugtar aghaidh ar mhí-iompar den sórt sin leis na nósanna imeachta riaracháin ábhartha, lena n-áirítear imscrúduithe arna ndéanamh ag OLAF agus bearta araíonachta a d’fhéadfadh a bheith ann. Mar a léirigh an t-iniúchadh, cuireadh na nósanna imeachta seo i bhfeidhm anseo. Níor mhínigh an gearánach cén fáth, sa chás seo go háirithe, go mbeadh gá le céannacht an bhaill foirne lena mbaineann chun cuntasacht a bhaint amach.

51. I bhfianaise an mhéid sin, measann an tOmbudsman nár shuigh an gearánach go raibh gá leis na sonraí pearsanta atá i gceist a nochtadh, mar a cheanglaítear le Rialachán 2018/1725. Dá bhrí sin, ní gá measúnú a dhéanamh ar an dara céim agus ar an tríú céim den tástáil a bhfuil tuairisc uirthi thuas i ndáil leis na sonraí pearsanta atá i gceist.

An togra le haghaidh réitigh

Bunaithe ar na torthaí thuas, molann an tOmbudsman gur cheart don Choimisiún athmhachnamh a dhéanamh ar a chinneadh rochtain phoiblí a dhiúltú d’fhonn páirt-rochtain fhóinteach a sholáthar ar na doiciméid a iarradh, agus príobháideachas agus sláine na ndaoine aonair a luaitear sna doiciméid á gcosaint ag an am céanna.

Iarrtar ar an gCoimisiún an tOmbudsman a chur ar an eolas faoin 27 Deireadh Fómhair 2025 faoi aon ghníomhaíocht atá déanta aige i ndáil leis an togra réitigh thuas.

Teresa Anjinho An tOmbudsman
Eorpach

Strasbourg, 25/08/2025

 

[1] Ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv%3AOJ.L_.2021.253.01.0001.01.ENG&toc=IO%3AL%3A2021%3A253%3ATOC.

[2] Chun tuilleadh eolais a fháil, tabhair cuairt ar: https://anti-fraud.ec.europa.eu/about-us/what-we-do_en nó https://anti-fraud.ec.europa.eu/investigations/internal-administrative-investigations_en.

[3] Féach, mar shampla, tuarascáil OLAF 2022: https://ec.europa.eu/olaf-report/2022/Investigative-activities/Investigative-mandate/Investigating-within-the-eu-institutions_en.html.

[4] Faoi Rialachán 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin: http://data.europa.eu/eli/reg/2001/1049/oj.

[5] https://ec.europa.eu/olaf-report/2022/imscrúdú-gníomhaíochtaí/sainordú imscrúdaitheach/inmheánach-imscrúduithe_en.html#family-ties-and-conflict-of-interest.  

[6] Cur síos ar údar, seolaí, dáta, teideal agus uimhir thagartha gach doiciméid.

[7] Maidir le hAirteagal 4(1)(b) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún, tá sé le fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX% 3A32001R1049 ; Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, atá ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj/eng.

[8] Ba é an mhoill sin ar chinneadh daingniúcháin a eisiúint ábhar an ghearáin i gcás 1935/2024/ACB.

[9] Shonraigh sé freisin nár cumhdaíodh tuarascáil chríochnaitheach OLAF le moladh sa chinneadh daingniúcháin sa chás seo toisc gur dhéileáil OLAF go díreach léi. Is ábhar gearáin eile chuig an Ombudsman é láimhseáil na coda seo den iarraidh ag OLAF (cás 2327/2024/ACB).

[10] Faoi Airteagal 4(2), an tríú fleasc, de Rialachán 1049/2001.

[11] Faoi Airteagal 4(1)(b) de Rialachán 1049/2001.

[12] De réir bhrí Airteagal 93 den Rialachán Airgeadais, tá fáil air ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX%3A32024R2509#:~:text=Article%C2%A093,of%20a%C2%A0member%20of%20staff

[13] Doiciméid 5 agus 9 mar a liostaítear sa fhreagra tosaigh.

[14] Doiciméad 8 - Tuairim an Phainéil; Doiciméad 10 - Tuarascáil Araíonachta; Doiciméad 17 - Tuairim an Bhoird Araíonachta; Doiciméad 19 - Cinneadh araíonachta.

[15] Faoi Airteagal 4(2), an tríú fleasc, de Rialachán 1049/2001.

[16] Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 29 Meitheamh 2010, an Coimisiún v Technische Glaswerke Ilmenau (TGI), C-139/07 P, ar fáil ag: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=84749&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=4554454.

[17] Breithiúnas ón gCúirt Ghinearálta an 26 Bealtaine 2016, IMG v an Coimisiún, T-110/15, mír 33, ar fáil ag: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=178781&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=4555542.

[18] Rialachán Uimh. 31 (CEE), 11 (CEFA), lena leagtar síos Rialacháin Foirne na nOifigeach agus Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile Chomhphobal Eacnamaíochta na hEorpa agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, leagan comhdhlúite ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/1962/31(1)/2014-05-01/eng#tocId312. 

[19] Aithris 3, Airteagail 3(1), 7(1) agus (4), 15(1), 23(2), 33 agus 41(4)

[20] Luaitear in Airteagal 2(2) d’Iarscríbhinn IX a ghabhann leis na Rialacháin Foirne, nuair a thiocfaidh deireadh le himscrúdú IDOC, nach gcuirfidh an t-údarás ceapacháin conclúidí na tuarascála imscrúdaithe agus, arna iarraidh sin, na doiciméid a bhaineann go díreach leis na líomhaintí in iúl ach amháin don duine lena mbaineann, agus atá faoi réir cosaint leasanna dlisteanacha tríú páirtithe.

[21] Airteagal 9(5)(b) agus 9(6) de Chinneadh 2015/443 ón gCoimisiún an 13 Márta 2015 maidir le Slándáil sa Choimisiún https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2015/443/oj/eng.

[22] Go háirithe Airteagal 10(2)-(3) de Rialachán 883/2013 an 11 Meán Fómhair 2013, maidir le himscrúduithe arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF), ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX% 3A02013R0883-20210117.

[23] Breithiúnas ón gCúirt Ghinearálta an 26 Bealtaine 2022, Múka v an Coimisiún, T-214/21, ar fáil ag: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=266807&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=4556706

[24] An 5 Nollaig 2024, ghlac an Coimisiún Eorpach Cinneadh 2024/3080 lena n-áirítear mar iarscríbhinn athbhreithniú ar na rialacha mionsonraithe maidir le cur i bhfeidhm Rialachán 1049/2001, atá le fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX% 3A02000Q3614-20200423#anx_1:~:text=DETAILED%20RULES%20FOR%20THE%20APPLICATION%20OF%20REGARDING%20(CE)%20No%201049/2001%20OF%20THE%20EUROPEAN%20PARLIAMENT%20AND%20OF%20THE%20COUNCIL%20REGARDING%20PUBLIC%20ACCESS%20TO%20EUROPEAN%20PARLIAMENT%20C%20COUNCIL%20AND%20COMMISSION%20DOCMENTS.

[25] Cinneadh daingniúcháin dar dáta an 8 Eanáir 2025, lch. 10.

[26] Breithiúnas na Cúirte Ginearálta an 26 Bealtaine 2016, IMG v an Coimisiún, T-110/15, mír 35, ar fáil ag: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=178781&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=4555542.

[27] Breithiúnas na Cúirte Ginearálta an 26 Iúil 2023, Troy Chemical Company v an Coimisiún, T‑662/21, míreanna 113-118, ar fáil ag https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=275848&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=4570288; Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 11 Bealtaine 2017, an tSualainn v an Coimisiún, C-562/14 P, míreanna 55-57, ar fáil ag: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=190582&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=4570624. 

[28] Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 7 Márta 2024, OC v an Coimisiún, C-479/22 P, ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:62022CJ0479. 

[29] Breithiúnas na Cúirte Ginearálta an 25 Meán Fómhair 2014, Spirlea v an Coimisiún, T-306/12, mír 52, ar fáil ag: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=157983&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=245014.

[30] Togra ón Ombudsman Eorpach le haghaidh réiteach i gcás 1379/2020/MAS maidir le diúltú an Choimisiúin Eorpaigh rochtain a thabhairt ar dhoiciméid ullmhúcháin a bhaineann le bearta frithdhumpála ar allmhairí ceanglóirí iarainn nó cruach ón tSín, atá ar fáil ag: https://www.ombudsman.europa.eu/en/solution/en/138837.

[31] Faoi Airteagal 4(2), an tríú fleasc, de Rialachán 1049/2001.

[32] Breithiúnas ón gCúirt Ghinearálta an 1 Meán Fómhair 2021, Homoki v an Coimisiún, T-517/19, míreanna 60-63, ar fáil ag: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=245503&pageIndex=0&doclang=FR&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=8662129.

[33] Breithiúnas ón gCúirt Ghinearálta an 26 Bealtaine 2016, IMG v an Coimisiún, T-110/15, míreanna 33-35 ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX% 3A62015TJ0110.

[34] Dá dtagraítear i bhfonóta 20 thuas.

[35] Féach Airteagal 93 den Rialachán Airgeadais dá dtagraítear i bhfonóta 12 thuas.

[36] Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 2 Deireadh Fómhair 2014, Strack v an Coimisiún, C-127/13, míreanna 128-131 ar fáil ag: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=158192&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=4677990.

[37] Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1725 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj/eng.

[38] Breithiúnas Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh an 7 Márta 2024, OC v. an Coimisiún, C-479/22P, EU:C:2024:215, ar fáil ag: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=283526&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=2926581.

[39] Rinneadh tagairt do bhreithiúnas OC i bhfonóta 28 thuas, mír 22.

[40] Airteagal 9(1)(b) de Rialachán 2018/1725.

[41] Rialachán 31 (CEE), 11 (CEFA), lena leagtar síos Rialacháin Foirne na nOifigeach agus Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile Chomhphobal Eacnamaíochta na hEorpa agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach: http://data.europa.eu/eli/reg/1962/31(1)/2014-05-01.