Bhain an cás le cinneadh na Gníomhaireachta Feidhmiúcháin Eorpaí um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol (CINEA) comhaontú deontais a fhoirceannadh i réimse an iompair in-athnuaite agus méid iomlán a ranníocaíochta airgeadais leis an tionscadal a aisghabháil.

Chinn an tOmbudsman nár lean CINEA an nós imeachta a leagtar amach sa chomhaontú deontais agus go raibh tásca ann go bhféadfadh sé nach raibh cinneadh CINEA go hiomlán cothrom agus comhréireach. Mar sin féin, i bhfianaise dhócmhainneacht ´s an ghearánaigh agus ós rud é go bhfuil imscrúdú á dhéanamh ag Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh ar neamhrialtachtaí a d’fhéadfadh a bheith ann i gcomhthéacs an tionscadail, ní féidir a bheith ag súil leis go ndéanfaidh CINEA athbhreithniú fóinteach ar a chinneadh ag an gcéim seo. Dá bhrí sin, tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid nach bhfuil údar le haon fhiosrúcháin bhreise agus dhún sé an cás.

Rinne an tOmbudsman moladh maidir le feabhas a chur ar CINEA chun a chinntiú nach dtiocfaidh saincheisteanna comhchosúla chun cinn i gcásanna amach anseo.

Bhain an gearán le diúltú an Bhainc Ceannais Eorpaigh (BCE) saoire do thuismitheoirí a dheonú do bhall foirne atá fostaithe faoi chonradh iasachta sealadaí (CEBC/IO) a úsáidtear le haghaidh malartuithe le bainc cheannais náisiúnta agus a mhaireann trí bliana ar a mhéad. D’áitigh an gearánach gur sháraigh eisiamh foirne ar chonarthaí den sórt sin ó shaoire do thuismitheoirí prionsabal na córa comhionainne agus an ceart chun saoire do thuismitheoirí faoi Airteagal 33(2) de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.

D’áitigh BCE go raibh údar lena rialacha mar gheall ar chineál sonrach agus sealadach chonarthaí CEBC/IO, an gá atá le leanúnachas oibríochtúil a áirithiú, agus an fíoras gur choinnigh an fhoireann rochtain ar shaoire do thuismitheoirí faoina gcórais fostaíochta náisiúnta. D’áitigh sé nach dtugtar le hAirteagal 33(2) den Chairt ceart neamhchoinníollach chun saoire do thuismitheoirí agus gur choinnigh sé lánrogha chun na coinníollacha is infheidhme a chinneadh.

Chinn an tOmbudsman gur theip ar BCE a léiriú go raibh údar maith le diúltú don cheart bunúsach chun saoire do thuismitheoirí d’fhoireann CEBC/IO agus go raibh sé comhréireach, nó nach bhféadfaí bearta nach raibh chomh sriantach céanna a ghlacadh. Mheas an tOmbudsman freisin nach raibh an fhéidearthacht saoire do thuismitheoirí a thógáil níos déanaí faoin dlí náisiúnta ina hionadach leordhóthanach chun an ceart sin a fheidhmiú nuair is ábhartha chun aire a thabhairt do leanbh óg.

Tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid gurbh ionann é sin agus drochriarachán agus mhol sé do BCE athbhreithniú a dhéanamh ar a rialacha maidir le fostaíocht ghearrthéarmach chun rochtain chomhréireach ar shaoire do thuismitheoirí a áirithiú, go háirithe i gcás conarthaí CEBC/IO arna n-athnuachan tar éis tréimhse tosaigh.

Bhain an cás leis an gcaoi ar eagraigh an Coimisiún Eorpach trialacha i nós imeachta roghnúcháin chun Oifigeach Aistriúcháin/Réimse atá lonnaithe sa Niocóis, an Chipir, a earcú. Is i gceithre chathair de chuid an Aontais amháin a reáchtáladh na trialacha agus níor aisíoc an Coimisiún speansais taistil agus chothaithe na n-iarrthóirí. Bhunaigh an Coimisiún a chur chuige ar an bhfíric go raibh gá le ceannas foirfe ar an nGréigis agus gur ón gCipir agus ón nGréig a tháinig formhór na n-iarrthóirí. Mheas an gearánach, saoránach Gréagach a raibh cónaí air sa tSualainn, a bhí ar an ngearrliosta, go raibh sé éagórach ar an gCoimisiún a bheith ag súil go n-íocfadh sé méid suntasach taistil chun an tástáil a dhéanamh.   

Chinn an tOmbudsman nár bhreithnigh an Coimisiún an réaltacht go bhfeidhmíonn go leor saoránach AE a saoirse gluaiseachta agus go gcónaíonn siad agus go n-oibríonn siad i mBallstáit nach ionann iad agus a dtír thionscnaimh. Ag meabhrú di an prionsabal atá cumhdaithe sna Rialacháin Foirne, eadhon nach mór foireann de na caighdeáin is airde cumais, éifeachtúlachta agus ionracais a áirithiú le hearcaíocht AE, mheas an tOmbudsman go raibh fadhbanna ag baint leis nach ndearna an Coimisiún aon iarracht rannpháirtíocht i dtástáil iarrthóra a bhí curtha ar ghearrliosta aige a éascú.

Ós rud é go raibh an nós imeachta roghnúcháin i gceist tugtha chun críche, dhún an tOmbudsman an cás agus chinn sé nach raibh údar le tuilleadh fiosrúchán. Rinne an tOmbudsman moladh maidir le feabhas a chur ar an gCoimisiún don todhchaí. D’iarr sí ar an gCoimisiún breithniú cuí a dhéanamh ar chás na n-iarrthóirí ar an ngearrliosta chun a áirithiú go mbeadh an deis chéanna acu páirt a ghlacadh i dtrialacha agus in agallaimh ar an láthair trí aisíocaíocht costas a thairiscint do na hiarrthóirí sin nó tríd an deis a thabhairt dóibh na trialacha nó na hagallaimh a dhéanamh ag ionadaíochtaí roghnaithe de chuid an Choimisiúin sna Ballstáit.

 

Bhain na cásanna le cinneadh Frontex gan aisíocaíocht a dhéanamh leis na gearánaigh, a bhí ina n-iarrthóirí i nós imeachta earcaíochta Frontex do bhaill dá ‘chór seasta’, as costais taistil agus chothaithe tar éis dóibh taisteal go Vársá, an Pholainn, chun críche tástálacha snámha agus scrúduithe leighis. Foráiltear le rialacha Frontex maidir le hearcaíocht nach n-aisíocfar costais a bhaineann leis an scrúdú leighis deiridh ach amháin má ghlacann iarrthóir lena phost ag Frontex ina dhiaidh sin, cé nach ndearna na gearánaigh amhlaidh.

Chinn an tOmbudsman, de réir rialacha Frontex atá i bhfeidhm, cé gur chomhcheangail Frontex na tástálacha snámha leis an scrúdú leighis mar gheall ar an mbrú ar a nósanna imeachta earcaíochta, gur cheart go mbeadh meastóireacht ar leithligh déanta aige ar na costais a bhaineann leis na tástálacha snámha.

Rinne an tOmbudsman moladh réitigh gur cheart do Frontex athmhachnamh a dhéanamh ar a chinneadh gan na gearánaigh a aisíoc as na costais taistil agus chothaithe ina n-iomláine agus gur cheart dó machnamh a dhéanamh ar chostais dhosheachanta a bhaineann leis na tástálacha snámha a rinneadh orthu a aisíoc leo. D’aontaigh Frontex ranníocaíocht a dhéanamh i bhfoirm liúntas cothaithe don líon laethanta breise a d’fhan na gearánaigh i Vársá chun na tástálacha snámha a dhéanamh.

Dhún an tOmbudsman an fiosrúchán leis an gcinneadh gur ghlac Frontex leis an togra le haghaidh réitigh.

 

Bhain an cás leis an gcaoi a ndearna an tÚdarás Eorpach Saothair (ELA) measúnú ar thaithí ghairmiúil an ghearánaigh i nós imeachta roghnúcháin chun cúntóir acmhainní daonna a earcú.

Chinn an tOmbudsman go ndearna an coiste roghnúcháin scrúdú ar an bhfaisnéis a soláthraíodh in iarratas an ghearánaigh agus go ndearna sé measúnú uirthi de réir na gcritéar incháilitheachta. Níor aimsigh an tOmbudsman aon léiriú ar earráid fhollasach sa chaoi a ndearna an coiste roghnúcháin measúnú ar thaithí ghairmiúil an ghearánaigh. Dá bhrí sin, ní raibh aon drochriarachán ag an Údarás Eorpach Saothair ina leith sin. Mar sin féin, ní raibh sé soiléir conas a dhéileáil ELA le gearán riaracháin an ghearánaigh. Mhínigh an tÚdarás Eorpach Saothair gur bhain sé míbhrí as an ngearán ar dtús, ach gur sheol sé freagra chuig an ngearánach idir an dá linn. Dá bhrí sin, dhún an tOmbudsman an fiosrúchán leis an gconclúid nach bhfuil údar le tuilleadh fiosrúchán ar an ngné sin.

Bhain an cás le cinneadh an Choimisiúin Eorpaigh stop a chur le comhoibriú le hoibrí eatramhach ina sheirbhísí cúraim leanaí. Fostaíodh an gearánach trí chonraitheoir seachtrach ar chonarthaí seachtainiúla. De réir threoracha an Choimisiúin, chuir an conraitheoir an gearánach ar an eolas nach n-iarrfadh an Coimisiún a cuid seirbhísí a thuilleadh. Thionóil an gearánach chuig an Ombudsman ag áitiú nár thug an Coimisiún cúiseanna réasúnaithe di lena chinneadh.

Tá an tOmbudsman den tuairim go seasta, i gcás ina n-iarrann institiúidí an Aontais foirceannadh conartha duine le conraitheoir seachtrach, gur cheart dóibh cúiseanna cothroma oibiachtúla a sholáthar chun údar a thabhairt leis an bhfoirceannadh, an duine lena mbaineann a chur ar an eolas agus a áirithiú go dtugtar an deis dóibh barúlacha a chur isteach roimh an bhfoirceannadh. Tugann cineál forbhásach staid oibrí eatramhaigh le tuiscint go bhfuil dualgas ar an gCoimisiún a bheith cothrom agus trédhearcach, fiú in éagmais caidreamh conarthach. Sa chás sin, níor chinntigh an Coimisiún gur tugadh éisteacht agus deis don ghearánach barúil a thabhairt ar na cúiseanna a thug an Coimisiún sular chinn sé gan seirbhísí an ghearánaigh a iarraidh a thuilleadh. Cé gur trua é sin, tugann an tOmbudsman dá aire nach mór gur cuireadh an gearánach ar an eolas faoi chuid de na saincheisteanna sa tseachtain roimh chinneadh an Choimisiúin. Mar gheall ar an easpa coimeádta taifead, áfach, níl an tOmbudsman in ann a fhíorú ar phléigh foireann an Choimisiúin na saincheisteanna leis an ngearánach. Mar sin féin, fáiltíonn an tOmbudsman roimh an bhfíoras gur admhaigh an Coimisiún go bhféadfadh sé a réasúnú a mhíniú tuilleadh don ghearánach sa chás seo.

Ar an mbonn sin, measann an tOmbudsman nach bhfuil údar le tuilleadh fiosrúchán agus dúnann sé an cás.