Bhain an cás le diúltú Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil (Eurojust) rochtain phoiblí a thabhairt ar sheacht ndoiciméad a bhaineann le faisnéis a asbhaint ó ghléasanna cumarsáide imirceach. Agus rochtain phoiblí ar chodanna de na doiciméid á diúltú aige, bhí Eurojust ag brath ar dhá eisceacht a leagtar amach i reachtaíocht an Aontais maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid, is é sin, an gá atá le leas an phobail a chosaint a mhéid a bhaineann leis an tslándáil phoiblí, agus an gá atá le sonraí pearsanta a chosaint.

Bunaithe ar an gcigireacht ar na doiciméid atá i gceist, níor chuir argóintí Eurojust ina luí ar an Ombudsman go mbainfeadh nochtadh níos leithne na ndoiciméad an bonn de chosaint leas an phobail maidir leis an tslándáil phoiblí. Rinne an tOmbudsman togra le haghaidh réitigh, inar iarr sí ar Eurojust athmhachnamh a dhéanamh ar a sheasamh maidir leis an iarraidh, d’fhonn rochtain phoiblí níos leithne a thabhairt ar na doiciméid atá i gceist. D’iarr sí ar Eurojust, agus an méid sin á dhéanamh aige, díriú ar thrí cinn de na doiciméid lena mbaineann, agus coigeartuithe leantacha a dhéanamh ar dhá dhoiciméad bhreise.

Ghlac Eurojust le togra an Ombudsman le haghaidh réitigh agus thug sé rochtain níos leithne don ghearánach ar bheagnach gach doiciméad. Chuir an tOmbudsman fáilte roimh fhreagairt dhearfach Eurojust ar a togra le haghaidh réitigh agus dhún sí an fiosrúchán.

Bhain an cás le glao ar thairiscintí a d’eagraigh an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex) maidir le trealamh éadaigh a sholáthar d’oifigigh Frontex. Chuir an gearánach, cuideachta a ghlac páirt sa nós imeachta tairisceana freisin, ábhair imní in iúl do Frontex maidir le dámhachtain an chonartha don chuideachta bhuaiteach. Go sonrach, d’áitigh an gearánach gur cheart do Frontex diúltú don tairiscint bhuaiteach mar gheall ar dheacrachtaí airgeadais líomhnaithe an tairgeora agus a easnaimh i gcur chun feidhme conartha eile, agus toisc go raibh an tairiscint a chuir sé isteach, dar leis an ngearánach, thar a bheith íseal.

Chinn an tOmbudsman go ndearna Frontex an tseiceáil incháilitheachta i gceart ar an tairgeoir ar éirigh leis, i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme. Thairis sin, chinn sí go raibh measúnú Frontex nach raibh an tairiscint rathúil thar a bheith íseal réasúnta agus i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme.

Dhún an tOmbudsman an fiosrúchán le cinneadh nach raibh aon drochriarachán i gceist.

Bhain an cás sin leis an gcaoi ar láimhseáil an Coimisiún Eorpach iarraidh ó iriseoir ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a bhaineann le turas oibre chuig Iosrael ag Comhordaitheoir an Choimisiúin maidir leis an bhfrithsheimíteachas a chomhrac agus saol na nGiúdach a chothú. Dhiúltaigh an Coimisiún a dheimhniú nó a dhiúltú gurb ann do dhoiciméid den sórt sin, ag tagairt do rialacha an Aontais maidir le cosaint sonraí. D’áitigh sé gurbh ionann fiú a aithint gurb ann do dhoiciméid den sórt sin agus aistriú sonraí pearsanta, gan gá le cuspóir sonrach ar mhaithe le leas an phobail, rud a chinn sé nár léirigh an gearánach.

Le linn an fhiosrúcháin, dheimhnigh an Coimisiún d’fhoireann fiosrúcháin an Ombudsman gur tharla an turas agus gur chlúdaigh sé na costais don turas sin, agus ar an gcaoi sin thug sé aghaidh ar na príomhábhair imní trédhearcachta a d’ardaigh an gearánach.

Chinn an tOmbudsman go raibh leas an phobail i ngrinnscrúdú poiblí ar ghníomhaíochtaí gairmiúla an Chomhordaitheora, i bhfianaise infheictheacht an róil agus íogaireacht an ábhair. Mar sin féin, tar éis don Choimisiún an turas oibre a dheimhniú agus gur chumhdaigh sé an costas i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme, bhí an tOmbudsman den tuairim gur sásaíodh leas an phobail i ngrinnscrúdú a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí gairmiúla an Chomhordaitheora.

Mar sin féin, mhol an tOmbudsman don Choimisiún feabhas a chur air, eadhon gur cheart dó achoimrí ar ghníomhaíochtaí oifigiúla an Chomhordaitheora a fhoilsiú go réamhghníomhach, lena n-áirítear faisnéis maidir le turais oibre, chun trédhearcacht a fheabhsú.

Dhún an tOmbudsman an cás agus chinn sé nach raibh údar le tuilleadh fiosrúchán.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar mhiontuairiscí cruinnithe Bhord Bainistíochta Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol). Shainaithin Europol dhá dhoiciméad mar dhoiciméid a thagann faoi raon feidhme na hiarrata agus dheonaigh sé rochtain pháirteach. Agus an méid sin á dhéanamh aige, d’agair sé sé eisceacht faoi reachtaíocht an Aontais maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid, agus d’áitigh sé go bhféadfadh nochtadh iomlán an bonn a bhaint de chosaint leas an phobail a mhéid a bhaineann leis an tslándáil phoiblí agus leis an gcaidreamh idirnáisiúnta, le príobháideachas agus sláine an duine aonair, le comhairle dlí, le cuspóir na n-iniúchtaí, agus le próisis chinnteoireachta leanúnacha agus dhúnta Europol.

D'oscail an tOmbudsman fiosrúchán agus rinne a foireann fiosrúcháin iniúchadh ar na doiciméid a bhí i gceist. Tar éis na cigireachta sin, ní raibh an tOmbudsman cinnte faoi chur i bhfeidhm na n-eisceachtaí ar rochtain phoiblí mar a d’agair Europol iad. Dá bhrí sin, rinne an tOmbudsman togra le haghaidh réitigh, ag iarraidh ar Europol athmhachnamh a dhéanamh ar a sheasamh maidir leis an iarraidh d’fhonn rochtain níos leithne a dheonú agus réasúnú breise a sholáthar d’aon fholú atá fágtha.

Mar fhreagra air sin, gheall Europol go méadódh sé an leibhéal mionsonraithe sna hachoimrí atá ar fáil go poiblí ar thoradh chruinnithe a Bhoird Bainistíochta agus roinn sé leis an Ombudsman achoimre ar chruinniú an Bhoird Bainistíochta an 25-26 Meitheamh 2025, a leanann cur chuige nua Europol. Mar sin féin, níor thug Europol rochtain níos leithne ar mhiontuairiscí mionsonraithe na gcruinnithe atá i gceist, toisc gur mheas sé go mbeadh feidhm ag toimhde ghinearálta neamhnochta maidir leo chun rúndacht na bpléití a chosaint. 

Chuir an tOmbudsman fáilte roimh an leibhéal níos airde trédhearcachta réamhghníomhaí maidir leis na hachoimrí ar chruinnithe an Bhoird Bainistíochta a fhoilsíonn Europol. É sin ráite, ba chúis aiféala don Ombudsman nár thug Europol rochtain níos leithne ar mhiontuairiscí na gcruinnithe atá i gceist ná nár thug sé réasúnaíocht maidir leis an bhfáth nach bhféadfaí tuilleadh rochtana a dheonú mar fhreagra ar a togra réitigh. Ina ionad sin, chuir Europol toimhde ghinearálta neamhnochta i bhfeidhm, rud nár aontaigh an tOmbudsman leis. Cé gur mheas an tOmbudsman nach bhfuil údar le tuilleadh fiosrúchán sa chás seo, mheabhraigh sí gur cheart do Europol réasúnaíocht atá mionsonraithe go leor a chur ar fáil d’iarratasóirí ar rochtain phoiblí, rud a ligfeadh dóibh a thuiscint cén fáth nach féidir rochtain (iomlán) a dheonú. D’iarr sí freisin go leanfadh Europol de mheasúnú aonair a dhéanamh ar mhiontuairiscí mionsonraithe cruinnithe a Bhoird Bainistíochta mar fhreagra ar iarrataí amach anseo ar rochtain phoiblí faoi Rialachán 1049/2001.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar mhalartuithe idir an Coimisiún, eagraíocht atá lonnaithe sna Stáit Aontaithe agus Europol maidir le saincheist na mí-úsáide gnéasaí leanaí. Chuir an gearánach a iarraidh faoi bhráid an Choimisiúin i mí na Samhna 2024.

Thug an Coimisiún freagra den chéad uair i mí an Mhárta 2025. Shainaithin sé 14 dhoiciméad mar dhoiciméid a thagann faoi raon feidhme na hiarrata, lena ndeonaítear páirt-rochtain ar 11 dhoiciméad agus lena ndiúltaítear rochtain ar thrí dhoiciméad ina n-iomláine. Agus an méid sin á dhéanamh aige, d’áitigh an Coimisiún go bhféadfadh nochtadh an bonn a bhaint den phríobháideachas, de leas an phobail a mhéid a bhaineann leis an tslándáil phoiblí agus dá phróiseas cinnteoireachta féin.

Chuir an gearánach i gcoinne chinneadh an Choimisiúin trí ‘iarratas daingniúcháin’ a dhéanamh i mí Aibreáin 2025. In éagmais freagra, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman i mí Iúil 2025.

D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán maidir le diúltú intuigthe an Choimisiúin rochtain phoiblí a dheonú agus, mar chéad chéim, d’iarr sí ar an gCoimisiún freagra sainráite a ghlacadh a luaithe is féidir ar iarratas dearbhúcháin an ghearánaigh. In éagmais freagra laistigh den teorainn ama a leagadh síos, rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar na doiciméid a bhí i gceist.

Thug an Coimisiún freagra ar an ngearánach i mí an Mhárta 2026, agus thug sé rochtain pháirteach (níos leithne) ar na 14 dhoiciméad uile. Ina bharúlacha maidir le cinneadh daingniúcháin an Choimisiúin, níor chuir an gearánach i gcoinne na bhfoluithe a bhí fágtha. Dá bhrí sin, mheas an tOmbudsman gur socraíodh an gearán maidir le diúltú intuigthe an Choimisiúin leis an rochtain pháirteach a deonaíodh anois. É sin ráite, is oth leis an Ombudsman an mhoill a thabhaigh an Coimisiún maidir le hiarratas rochtana an ghearánaigh a láimhseáil, moill a lean ar aghaidh fiú tar éis di a fiosrúchán a oscailt. Leanann an tOmbudsman de dhlúthfhaireachán a dhéanamh ar ábhar na moilleanna bunaithe ar ghearáin a chuirtear faoina bráid.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid atá i seilbh Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) maidir lena comhar le húdaráis na mBallstát, leis an Ríocht Aontaithe agus le Frontex maidir le gníomhaíochtaí frithsmuigleála i Muir nIocht. Shainaithin Europol 197 ndoiciméad mar dhoiciméid a thagann faoi raon feidhme na hiarrata agus dhiúltaigh sé rochtain a thabhairt orthu uile. Agus rochtain á diúltú aige, d’áitigh Europol go mbainfeadh nochtadh na ndoiciméad an bonn de chosaint leas an phobail maidir le slándáil phoiblí agus a chaidreamh idirnáisiúnta. 

Rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar shamplaí de na doiciméid a bhí i gceist agus bhuail siad le hionadaithe Europol. Bunaithe ar an méid sin agus i bhfianaise na lánrogha leithne atá ag institiúidí agus gníomhaireachtaí an Aontais i gcás ina measann siad go bhfuil an tslándáil phoiblí agus an caidreamh idirnáisiúnta i mbaol, chinn an tOmbudsman nach raibh cinneadh Europol rochtain phoiblí a dhiúltú mícheart go follasach.

Ós rud é nach féidir leas poiblí eile a mheastar a bheith níos tábhachtaí a chur in ionad na leasanna poiblí atá i gceist, dhún an tOmbudsman an fiosrúchán inar cinneadh nach raibh aon drochriarachán ag Europol.