Cúlra an ghearáin

1. Is eagraíocht neamhrialtasach de chuid na Portaingéile é an gearánach atá gníomhach i réimse fhorbairt na réigiún bocht ar fud an domhain. An 7 Márta 2003, rinne an gearánach conradh ONG-PVD/202/020-394 (an ‘Conradh’) le Toscaireacht an Choimisiúin chuig an mBolaiv (an ‘Toscaireacht’). Ba é aidhm an Chonartha cómhaoiniú ón Aontas a chur ar fáil le haghaidh gníomhaíocht shonrach i réimse an oideachais a chuir an gearánach chun feidhme sa Bholaiv (an ‘Gníomhaíocht’).

2. An 1 Meán Fómhair 2004, de bhun an Chonartha, shínigh an gearánach conradh forghníomhaithe le ENR de chuid na Bolaive ar dá bhua a chuir an eagraíocht sin de chúram ar an eagraíocht sin an Ghníomhaíocht a fhorghníomhú.

3. An 18 Samhain 2008, shínigh an Toscaireacht agus an gearánach aguisín a ghabhann leis an gConradh lenar cuireadh teorainn leis an réimse a chumhdaítear leis an nGníomhaíocht agus le buiséad iomlán an Chonartha.

4. I mí Iúil 2007, chuir an chuideachta iniúchóireachta a roghnaigh an Toscaireacht agus an gearánach tuarascáil iniúchóireachta isteach maidir le forghníomhú an Chonartha. Fuarthas amach sa tuarascáil go raibh cuid de na speansais a thabhaigh an gearánach neamh-incháilithe agus gur ghá don Toscaireacht iad a aisghabháil (an 'chéad tuarascáil iniúchóireachta'). Ós rud é gur chuir an gearánach i gcoinne costais neamh-incháilithe a bheith ann, dhréachtaigh iniúchóirí éagsúla dhá thuarascáil iniúchóireachta eile ina dhiaidh sin (an dara agus an tríú tuarascáil iniúchóireachta). Tháinig an dá cheann ar an gconclúid, go deimhin, go raibh costais neamh-incháilithe ann, ach go raibh na méideanna sainaitheanta éagsúil.

5. I mí an Mhárta 2009, d’iarr an Toscaireacht ar an gcéad iniúchóir a thorthaí, a bhí neamhiomlán, a chomhdhlúthú le torthaí an tríú hiniúchóir. Mar thoradh air sin, tarraingíodh suas an ceathrú tuarascáil iniúchóireachta a tháinig, i mí na Nollag 2009, ar na conclúidí céanna leis an tríú ceann.

6. I bhfianaise na difríochta suntasaí sa chaiteachas incháilithe a dhearbhaigh an gearánach agus a shainaithin na hiniúchtaí éagsúla, d’iarr an Toscaireacht ar OLAF imscrúdú a dhéanamh ar chuntais an Chonartha agus ar fhorghníomhú an Chonartha. Tar éis imscrúdaithe, tháinig OLAF ar an gconclúid ag deireadh 2010 nár tharla aon chalaois, ach gur maoiníodh costais neamh-incháilithe. Shainaithin OLAF méid inghnóthaithe de €170 138.63.

7. Ina dhiaidh sin, chomhaontaigh an Toscaireacht agus an gearánach nach gcuirfí san áireamh ach an tríú tuarascáil iniúchóireachta agus conclúidí OLAF chun an caiteachas neamh-incháilithe faoin gConradh a chinneadh. Ar an mbonn sin, agus tar éis roinnt malartuithe tuairimí idir an gearánach agus an Toscaireacht, seoladh nóta dochair chuig an ngearánach i mí an Mheithimh 2012 don mhéid iomlán de €173 629.41.

8. Níor éirigh le hiarrachtaí an ghearánaigh a chur ina luí ar Cheann na Toscaireachta agus ar Ard-Stiúrthóir EuropeAid nach raibh an méid sin dlite. Dá bhrí sin, an 30 Samhain 2012, chuaigh sé i muinín an Ombudsman Eorpaigh.

Ábhar an fhiosrúcháin

9. D'fhiosraigh an tOmbudsman an líomhain agus an t-éileamh seo a leanas.

Líomhain:

Mheas an Toscaireacht go mícheart go raibh méideanna áirithe neamh-incháilithe.

Éileamh:

Ba cheart don Toscaireacht a cur chuige a mhíniú agus an méid atá le haisghabháil a laghdú go hiomchuí.

An fiosrúchán

10. An 28 Feabhra 2013, d’iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún tuairim a thíolacadh maidir leis an líomhain agus an maíomh thuas [1]. D’iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún díriú ar chostas ar leith a shainaithin OLAF agus an tríú tuarascáil iniúchóireachta araon a bheith neamh-incháilithe, agus a raibh an chuma air go ndearnadh é a chomhaireamh faoi dhó nuair a ríomh an Toscaireacht an méid iomlán a bhí le haisghabháil.

11. Tar éis trí shíneadh a chur leis an spriocdháta chun an tuairim a chur isteach, ar cuireadh an gearánach ar an eolas faoi dá réir, thug an Coimisiún freagra ar iarraidh an Ombudsman an 14 Lúnasa 2013. Seoladh an tuairim chuig an ngearánach mar aon le cuireadh barúlacha a chur isteach ina leith.

12. Níor thug an gearánach aon bharúil.

Anailís agus conclúidí an Ombudsman

A. Líomhain gur mheas an Toscaireacht go mícheart go raibh méideanna áirithe neamh-incháilithe

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

13. Sa tuairim, leag an Coimisiún amach seicheamh na dteagmhas. Luaigh sé gur bunaíodh an méid atá le haisghabháil tar éis malartú fairsing litreacha idir an gearánach agus Toscaireacht an Aontais maidir le torthaí na dtuarascálacha iniúchóireachta agus torthaí OLAF, agus tar éis barúlacha an ghearánaigh a chur san áireamh go cuí. Cuireadh an méid deiridh atá le haisghabháil in iúl don ghearánach an 25 Aibreán 2012.

14. Thagair an Coimisiún d’Airteagal 14.1 de na Coinníollacha Ginearálta lena bhforáiltear ‘nach mór costais a mheas mar chostais incháilithe ...

- beidh siad riachtanach chun an Ghníomhaíocht a chur i gcrích, déanfar foráil maidir leo sa Chonradh agus comhlíonfaidh siad prionsabail na bainistíochta fónta airgeadais...;

- a tabhaíodh le linn thréimhse cur chun feidhme na Gníomhaíochta ...;

- gur tabhaíodh iad iarbhír, go dtaifeadfar iad i gcuntais nó i ndoiciméid chánach an Tairbhí nó a chomhpháirtithe agus go mbeidh siad inaitheanta, infhíoraithe agus go mbeidh bunchóipeanna d’fhianaise thacaíochta mar thaca leo.’

15. Shonraigh an Coimisiún gur dhá mhéid ar leith a bhí sa mhéid neamh-incháilithe a líomhnaítear a comhaireadh faoi dhó san ordú aisghabhála deiridh.

16. Ar thaobh amháin, measadh go raibh an méid ábhartha a sainaithníodh sa tríú tuarascáil iniúchóireachta neamh-incháilithe mar gheall ar easpa doiciméad tacaíochta agus fianaise i ndáil leis an speansas atá i gceist. Ceanglaítear iad sin leis na forálacha conarthacha a luaitear thuas.

17. Ar an taobh eile, bhí an méid a sainaithníodh i dtuarascáil OLAF ag freagairt do shuim sraith speansas eile, amhail liúntais taistil, agus speansais a bhaineann le hacmhainní daonna áitiúla agus staidéir dhiagnóiseacha, i measc nithe eile, agus bhí sé éagsúil leis an méid a luaitear i mír 16 thuas. Dá bhrí sin, ní dhearna an Toscaireacht na speansais neamh-incháilithe ábhartha a chomhaireamh faoi dhó.

Measúnú an Ombudsman

18. Bhain fiosrúchán an Ombudsman le húdar na Toscaireachta le méid a aisghabháil ar cosúil, i bhfianaise na faisnéise a bhí ar fáil don Ombudsman nuair a taisceadh an gearán, go ndearnadh é a chomhaireamh faoi dhó.

19. Ina thuairim, shoiléirigh an Coimisiún gur dhá chostas neamh-incháilithe éagsúla de mhéideanna comhchosúla a bhí sa mhéid a líomhnaítear a ríomhadh faoi dhó. Níl aon chúis ag an Ombudsman a bheith in amhras faoi mhínithe an Choimisiúin, a bhí mionsonraithe agus ar thacaigh na ríomhanna a rinne a sheirbhísí leo. Sa mhéid nach ndearna an gearánach agóid i gcoinne na mínithe sin agus nár chuir sé aon bharúil eile isteach maidir le seasamh an Choimisiúin, tagann an tOmbudsman ar an gconclúid, dá bhrí sin, nach bhfuil údar le tuilleadh fiosrúchán sa chás seo.

B. Conclúidí

Ar bhonn an fhiosrúcháin ar an ngearán seo, dúnann an tOmbudsman é leis an gconclúid seo a leanas:

Ós rud é nach ndearna an gearánach agóid i gcoinne mhínithe an Choimisiúin maidir leis an gcostas neamh-incháilithe a líomhnaítear a áireamh faoi dhó, níl aon fhorais ann go ndéanfadh an tOmbudsman tuilleadh fiosrúchán ar an gcás seo.

Cuirfear an gearánach agus an Coimisiún Eorpach ar an eolas faoin gcinneadh sin.

Emily O'Reilly

Arna dhéanamh in Strasbourg an 8 Eanáir 2014

[1] Chuir an gearánach líomhaintí agus argóintí eile i gcoinne na Toscaireachta isteach freisin. Mar sin féin, níor aimsigh an tOmbudsman forais chun iad a áireamh san fhiosrúchán seo agus chuir sé an gearánach agus an Coimisiún ar an eolas dá réir sin sa litir tosaigh. Sa chinneadh seo, ní dhéantar aon tagairt do na codanna den ghearán nach raibh mar chuid d'fhiosrúchán an Ombudsman.