Cúlra an ghearáin

1. In 1990, chun "forbairt réasúnach ar tháirgeadh eachainmhithe a áirithiú, rud a mhéadódh táirgiúlacht san earnáil sin"agus chun an trádáil in eachainmhithe cláraithe laistigh den Chomhphobal a léirscaoileadh de réir a chéile, ghlac an Chomhairle Treoir 90/427/CEE maidir leis na coinníollacha zóiteicniúla agus gineolaíocha lena rialaítear trádáil in eachainmhithe laistigh den Chomhphobal [1]. Ina dhiaidh sin, ghlac an Coimisiún Eorpach Cinneadh 92/353/CEE lena leagtar síos na critéir maidir le formheas nó aitheantas eagraíochtaí agus comhlachas a choinníonn nó a bhunaíonn graíleabhair le haghaidh eachainmhithe cláraithe [2].

2. Bhunaigh údaráis na Spáinne pór Capall na Spáinne (Pura Raza Española, ‘PRE’) go hoifigiúil in 1912. I gcomhréir le hAirteagal 3(3) d’Fhoraithne Ríoga na Spáinne 1133/2002 [3], cuireadh bainistiú leabhar graí capall folaíochta Spáinneach (‘leabhar graí PRE’) de chúram ar chomhlacht uathrialach a bhí ceangailte le hAireacht Cosanta na Spáinne.

3. In 2006, d’aithin údaráis na Spáinne comhlachas póraitheoirí de chapaill folaíochta Spáinneacha (‘comhlachas X’) go hoifigiúil mar an t-eintiteas atá i gceannas ar leabhar graí PRE a bhainistiú ón 1 Eanáir 2007. Dá bhrí sin, tháinig Cumann X chun bheith ina "eintiteas comhoibritheach le Riarachán [na Spáinne] " i mbainistíocht leabhar graí PRE. An 6 Feabhra 2007, chuir údaráis na Spáinne an Coimisiún ar an eolas faoina gcinneadh in 2006 maidir le comhlachas X agus an 11 Nollaig 2007 rinne siad an t-aitheantas oifigiúil do chomhlachas X a athnuachan.

4. Rinne an gearánach, comhlachas de phóraitheoirí PRE sa Spáinn, agóid i gcoinne na gcinntí thuasluaite os comhair údaráis inniúla na Spáinne. Diúltaíodh dá achomhairc.

5. In 2008, chuir an gearánach gearán um shárú in aghaidh na Spáinne faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh. Dar leis an ngearánach, sháraigh córas bainistíochta leabhar graí na Spáinne Treoir 90/427/CEE agus Cinneadh 92/353/CEE. Cláraíodh an gearán maidir le sárú faoin uimhir thagartha 2008/4097.

6. An 5 Feabhra 2009, chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach go raibh sé beartaithe aige tús a chur le himeachtaí um shárú i gcoinne na Spáinne toisc go raibh amhras air faoi chomhleanúnachas agus comhréireacht chinneadh údaráis na Spáinne le Cinneadh 92/353/CEE. Luaigh an Coimisiún nach bhféadfadh údaráis na Spáinne comhlachas a aithint go hoifigiúil mar bhainisteoir ar leabhar graí tionscnaimh an phóir mura mbeadh na prionsabail lena rialaítear an pór i gceist á rialú ag an gcomhlachas sin.

7. An 20 Feabhra 2009, chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach go raibh "deimhnithe go foirmiúil"ag údaráis na Spáinne dó gur aithníodh comhlachas X go hoifigiúil mar bhainisteoir ar ghraíleabhar tionscnaimh PRE.

8. An 24 Feabhra 2009, thionscain an Coimisiún imeachtaí um shárú in aghaidh na Spáinne trí litir fógra fhoirmiúil a sheoladh chuig údaráis na Spáinne. D’ardaigh an litir fógra fhoirmiúil dhá phointe: ar thaobh amháin, cheistigh sí aitheantas oifigiúil chomhlachas X mar bhainisteoir ar ghraíleabhar tionscnaimh PRE (‘an chéad ghné den nós imeachta um shárú’); ar an taobh eile, cheistigh sí na srianta a fhorchuirtear le reachtaíocht ábhartha na Spáinne maidir le haitheantas oifigiúil a thabhairt do chomhlachais chun graíleabhair PRE a bhainistiú (‘an dara gné den nós imeachta um shárú’)[4]. Maidir leis an gcéad ghné, chinn an Coimisiún, de bhun Chinneadh 92/353/CEE, nach mór don eagraíocht a choinníonn leabhar graí tionscnaimh PRE ar bun saintréithe an phóir agus na coinníollacha faoina bhféadfar an pór a aithint a shainiú freisin. I gcás na Spáinne, ba chosúil gur le riarachán na Spáinne na sainchumais sin, seachas le comhlachas X.

9. An 8 Deireadh Fómhair 2009, chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach, de réir faisnéis nua ó údaráis na Spáinne, "gurb é riarachán na Spáinne arís an t-eintiteas atá aitheanta go hoifigiúil chun leabhar graí tionscnaimh an phóir "Pura Raza Española" a choinneáil, seachas [comhlachas X]". Dar leis an gCoimisiún, bhí an staid sin "níos mó i gcomhréir le pointe 3(b) den iarscríbhinn a ghabhann le Cinneadh 92/353/CEE, ós rud é gurb é riarachán na Spáinne atá i gceannas ar phrionsabail an phóir a bhunú." Mar sin féin, mheas an Coimisiún go raibh roinnt soiléirithe fós ag teastáil ón gcás, rud a bhí beartaithe aige a iarraidh ar údaráis na Spáinne. An 26 Samhain 2009, d’athdhearbhaigh an Coimisiún a rún ina leith sin.

10. An 12 Feabhra 2010, chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach go raibh sé ar intinn aige gearán maidir le sárú 2008/4097 a dhúnadh. A mhéid a bhaineann, go háirithe, le comhlachas X a ainmniú mar bhainisteoir ar leabhar graí tionscnaimh PRE, luaigh an Coimisiún nach sainmhínítear an coincheap ‘leabhar graí tionscnaimh’ i gCinneadh 92/353/CEE. Mar sin féin, foráiltear san iarscríbhinn a ghabhann leis an gCinneadh sin nach mór don chomhlachas nó don eagraíocht a choimeádann an leabhar graí tionscnaimh prionsabail a bhunú a bhaineann, i measc nithe eile, le "sainmhíniú ar shaintréithe an phóir (nó na bpórtha) nó an phobail a chumhdaítear leis an leabhar graí" agus "sainmhíniú ar a bhunchuspóirí roghnúcháin". Ionas go gcuirfear de chúram ar chomhlachas nó ar eagraíocht an leabhar graí tionscnaimh a bhainistiú, ní mór dó na prionsabail a rialaíonn an pór atá i gceist a rialú. Ar an gcúis sin, mheas an Coimisiún nach raibh sé iomchuí aitheantas oifigiúil a thabhairt do chomhlachas X mar ‘choimeádaí’ de ghraíleabhar tionscnaimh PRE, a mhéid a bhí na prionsabail lena rialaítear an pór á rialú, i ndáiríre, ag údaráis na Spáinne. Idir an dá linn, áfach, chuir údaráis na Spáinne in iúl don Choimisiún gur cuireadh de chúram ar chomhlachas X leabhar graí PRE a choinneáil agus "ag an am céanna, thug siad fógra intuigthe [don Choimisiún] go raibh riarachán na Spáinne i gceannas ar leabhar graí tionscnaimh an phóir sin a choinneáil".

11. Dúirt an Coimisiún freisin "go gcoinníonn [comhlachas X] leabhar graí PRE go docht. Sa chleachtas, déanann riarachán na Spáinne bainistíocht laethúil an [phóir] a sheachfhoinsiú, ach tá smacht aige ar na prionsabail. " Déantar an rialú sin a fheidhmiú trí orduithe riaracháin arna n-eisiúint ag an Aireacht Talmhaíochta, lena leagtar síos na rialacháin zóiteicniúla is infheidhme maidir leis an bpór atá i gceist. ‘Ar bhealach áirithe, chinn riarachán na Spáinne na gnéithe oibríochtúla a tharmligean chuig [comhlachas X]’.

12. Dar leis an gCoimisiún, b'ionann sin agus "cás sonrach nach bhforáiltear dó go sonrach i gCinneadh 92/353/CEE ... ach nach bhfuil, i dtuairim [an Choimisiúin], contrártha do bhunphrionsabail an Chinnidh sin. " Le Cinneadh 92/353/CEE, ceadaítear dhá chineál bainistíochta póir eachainmhithe: údaráis phoiblí nó comhlachais nó eagraíochtaí príobháideacha, faoi mhaoirseacht phoiblí. Mheas an Coimisiún nach mbeadh sé loighciúil smachtbhanna a chur ar Bhallstát as rogha a dhéanamh aistriú ó chóras rialaithe phoiblí iomláin go samhail idirmheánach. A mhalairt ar fad, b'éigean dul i ngleic le sainiúlacht an cháis trí athrú reachtach a raibh sé mar aidhm aige, i measc nithe eile, an coincheap "eagraíocht nó comhlachas a choinníonn leabhar graí de bhunús an phór " a shainiú agus a shoiléiriú. Chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach gur beartaíodh athbhreithniú níos leithne a dhéanamh ar Chinneadh 92/353/CEE go luath amach anseo.

13. An 12 Eanáir 2011, chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach, i bhfianaise na faisnéise breise a chuir an gearánach ar fáil tar éis litir an Choimisiúin dar dáta an 12 Eanáir 2010, go ndearna an Coimisiún athscrúdú ar an ngearán maidir le sárú, gur iarr sé tuilleadh faisnéise ar údaráis na Spáinne agus go ndearna sé anailís air. Mar thoradh air sin, chinn an Coimisiún deireadh a chur leis an gcéad ghné den nós imeachta um shárú, agus leanúint dá imscrúdú ar an dara [5].

14. Dúirt an Coimisiún gur dheimhnigh údaráis na Spáinne, go dlíthiúil, go raibh siad i gceannas ar na prionsabail lena rialaítear pór PRE a shainiú. Thagair údaráis na Spáinne don reachtaíocht náisiúnta lena mbunaítear rialacháin zóiteicniúla don phór PRE agus do chláir náisiúnta maidir le pórtha beostoic a chaomhnú agus a fheabhsú.

15. Luaigh an Coimisiún arís, go docht, go bhfuil comhlachas X i gceannas ar leabhar graí PRE a bhainistiú, agus go rialaíonn údaráis na Spáinne na prionsabail lena rialaítear an pór. Thagair an Coimisiún don seasamh a cuireadh in iúl ina litir dar dáta an 12 Eanáir 2010 ina leith sin agus luaigh sé cásdlí ábhartha Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh maidir lena lánrogha i dtaobh nós imeachta um shárú a thionscnamh nó leanúint leis. Ar deireadh, mheabhraigh an Coimisiún don ghearánach gurbh é sin a léirmhíniú féin ar dhlí an Aontais agus gurbh í an Chúirt Bhreithiúnais an t-ateangaire deiridh. Dúirt sé freisin go bhféadfadh an gearánach, dá mba mhian leis, dul chuig na cúirteanna náisiúnta.

16. I litir dar dáta an 16 Feabhra 2011, rinne an gearánach agóid i gcoinne rún an Choimisiúin an chéad ghné den nós imeachta um shárú a dhúnadh. Neartaigh an fhaisnéis a chuir an Coimisiún ar fáil ciontú an ghearánaigh gur ainmníodh comhlachas X go mícheart chun leabhar graí tionscnaimh PRE a choinneáil, ós rud é nár chomhlíon sé na coinníollacha a leagtar síos san iarscríbhinn a ghabhann le Cinneadh 92/353/CEE. Mheas an gearánach gur dearbhaíodh go soiléir i gcásdlí na Cúirte Breithiúnais [6] nach mór na coinníollacha sin a chomhlíonadh sular féidir comhlachas a aithint go hoifigiúil. Go háirithe, níor rialaigh comhlachas X na prionsabail lena rialaítear pór PRE, agus níor choinnigh sé aon leabhar graí riamh sular thug údaráis na Spáinne aitheantas oifigiúil dó. Mar sin féin, bhí rialacha á nglacadh aige anois is infheidhme maidir le gach póraitheoir capall PRE, a tháinig in ionad dhá phíosa reachtaíochta maidir leis an bpór PRE a ghlac údaráis na Spáinne.

17. Thairis sin, thug an gearánach dá aire nár luaigh an Coimisiún a thuilleadh go raibh sé ar intinn aige athbhreithniú a dhéanamh ar Chinneadh 92/353/CEE, mar a luaigh sé ina litir dar dáta an 12 Eanáir 2010.

18. An 21 Márta 2011, chuaigh an gearánach i muinín an Ombudsman Eorpaigh.

Ábhar an fhiosrúcháin

19. D'oscail an tOmbudsman fiosrúchán ar an líomhain agus ar an éileamh seo a leanas.

Líomhain:

Theip ar an gCoimisiún ráiteas cuí a thabhairt don ghearánach maidir leis na cúiseanna leis an gcuid de nós imeachta um shárú 2008/4097 a dhúnadh i ndáil le comhlachas príobháideach a bheith ainmnithe ag údaráis na Spáinne chun an graíleabhar (nó a) a bhaineann le capaill folaíochta Spáinneacha a choinneáil.

Éileamh:

Ba cheart don Choimisiún ráiteas cuí a thabhairt ar na cúiseanna leis an gcuid sin de nós imeachta um shárú 2008/4097 in aghaidh na Spáinne a dhúnadh nó, mar mhalairt air sin, leanúint den nós imeachta ina iomláine.

An fiosrúchán

20. An 27 Aibreán 2011, chuir an gearánach cóipeanna de chomhfhreagras a mhalartaigh sé leis an gCoimisiún faoi bhráid an Ombudsman tar éis dó a ghearán a chur isteach.

21. An 31 Bealtaine 2011, chuir an tOmbudsman Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh ar an eolas faoin ngearán agus chuir sé ar aghaidh chuige é, mar aon le hiarraidh tuairim a thíolacadh maidir leis an líomhain agus an t-éileamh thuas.

22. An 25 Iúil 2011, chuir an gearánach litir ar fáil don Ombudsman a fuair sé ón gCoimisiún (dar dáta an 23 Meitheamh 2011) agus a fhreagra air (dar dáta an 20 Iúil 2011), chomh maith le roinnt doiciméad de thionscnamh údaráis na Spáinne [7].

23. An 12 Meán Fómhair 2011, thíolaic an Coimisiún a thuairim agus an 9 Lúnasa 2011 rinne sé aistriúchán ar an tuairim sin go Spáinnis, teanga an ghearáin. An lá céanna, chuir an tOmbudsman an leagan Spáinnise den tuairim ar aghaidh chuig an ngearánach le cuireadh chun barúlacha a chur isteach ina leith. Rinne an gearánach amhlaidh an 4 agus an 27 Deireadh Fómhair 2011 [8].

Anailís agus conclúidí an Ombudsman

A. Líomhain gur mainníodh cúiseanna a lua go cuí leis an gcéad ghné den nós imeachta um shárú agus an t-éileamh gaolmhar a dhúnadh

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

A. Sula n-osclófar fiosrúchán an Ombudsman

24. Ina ghearán, chuir an gearánach in iúl, go bunúsach, gurb é cnámh na conspóide idir é féin agus an Coimisiún an bhfuil ach leabhar graí amháin nó dhá leabhar graí sa Spáinn. Dar leis an ngearánaí, is é an t-aon ghraíleabhar atá ann cheana ná graíleabhar tionscnaimh PRE a chruthaigh Aireacht Cosanta na Spáinne in 1912 agus a bhí á bhainistiú aige go dtí an 1 Eanáir 2007, nuair a aistríodh a bhainistíocht chuig comhlachas X. Rinne an Coimisiún earráid fhollasach mheasúnaithe nuair a d’fhormhuinigh sé ‘ionramháil sciliúil’ údaráis na Spáinne a dhearbhaíonn, i ndáiríre, go raibh an leabhar sin roinnte ina dhá chuid: leabhar graí PRE agus leabhar graí tionscnaimh PRE.

25. Mheas an gearánach go dtoirmeasctar go soiléir le hAirteagal 4(1)(a) de Threoir 90/427/CEE (lena leagtar síos go mbeidh "aitheantas nó formheas eagraíochtaí agus comhlachas a choinníonn nó a bhunaíonn tréadleabhair faoi réir chomhlíonadh na bprionsabal atá leagtha síos ag an eagraíocht nó ag an gcomhlachas a choinníonn an tréadleabhar maidir le bunús an phóir") an t-aon leabhar atá ann cheana a roinnt. Luaigh sé roinnt ráiteas ó údaráis na Spáinne nár léirigh, dar leis, ach leabhar amháin a bhí ann, a aistríodh go mícheart chuig comhlachas X.

26. Thairis sin, chuir an gearánach i dtábhacht go raibh na mínithe a thug an Coimisiún maidir le leabhar graí PRE amháin nó dhá leabhar graí PRE a bheith ann sa Spáinn ag teacht salach ar a chéile.

27. Shainaithin an tOmbudsman na hargóintí seo a leanas ón malartú comhfhreagrais a cuireadh ar fáil dó idir dáta an ghearáin agus oscailt a fhiosrúcháin.

28. An 28 Márta 2011, thug an Coimisiún freagra ar litir an ghearánaigh dar dáta an 16 Feabhra 2011 agus shoiléirigh sé go bhfuil na rialacha a ghlac comhlachas X faoi réir na reachtaíochta náisiúnta maidir leis na prionsabail lena rialaítear an pór a ghlac údaráis na Spáinne, agus nach dtagann siad salach air. De réir na faisnéise a chuir an gearánach ar fáil, níl ach leabhar graí PRE amháin ann, a choinníonn comhlachas X, agus dá bhrí sin tá sé loighciúil go bhfuil feidhm ag na rialacha arna nglacadh ag an gcomhlachas sin maidir leis na póraitheoirí capall PRE uile a chláraíonn a gcapaill sa leabhar graí sin.

29. Mheabhraigh an Coimisiún don ghearánach gur bhain an chéad ghné de nós imeachta um shárú 2008/4097 le comhlachas X a aithint mar bhainisteoir ar ghraíleabhar tionscnaimh PRE. Níor tugadh dúshlán riamh don aitheantas a d'fhéadfadh a bheith aige mar bhainisteoir ar an leabhar graí "simplí"PRE.

30. Ina litir dar dáta an 20 Aibreán 2011 chuig an gCoimisiún, chuir an gearánach in iúl go raibh ráitis an Choimisiúin ag teacht salach ar a chéile. Ar thaobh amháin, ghlac sé leis nach bhfuil ach leabhar graí PRE amháin ann, agus, ar an taobh eile, dúirt sé go bhfuil comhlachas X i gceannas ar leabhar graí PRE simplí, cé go mbainistíonn riarachán na Spáinne leabhar graí PRE tionscnaimh. Chuir an gearánach in iúl nach ann don leabhar graí "simplí"PRE mar a thugtar air. Dá mbeadh dhá leabhar graí ann, ceann amháin "simplí"agus ceann amháin "de bhunadh," bheadh sé de rogha ag póraitheoirí capall PRE a gcuid capall a chlárú i gceann amháin nó an ceann eile. Mar sin féin, i gcleachtas, ní fhéadfaidh siad é sin a dhéanamh ach amháin sa cheann atá á bhainistiú ag comhlachas X, arb é an t-aon cheann atá ann. Mheas an gearánach gur léirigh an t-idirdhealú a rinne an Coimisiún go raibh sé "ina chúis le mearbhall ag údaráis na Spáinne... [atá] ag iarraidh fáil réidh leis an sárú".

31. Dá bhrí sin, mheas an gearánach gur tháinig na saincheisteanna sin faoi raon feidhme na chéad ghnée den nós imeachta um shárú. Dá bhrí sin, d’áitigh sé gur cheart leanúint den imscrúdú ar an ngné sin. D’iarr sé ar an gCoimisiún é a chur ar an eolas faoin údarás Spáinneach a bhainistíonn leabhar graí tionscnaimh PRE go sonrach, ionas go mbeidh póraitheoirí capall PRE ‘nach mian leo a gcapaill a chlárú sa leabhar graí ‘simplí’ arna chothabháil ag [comhlachas X]’ in ann iad a chlárú sa leabhar graí tionscnaimh atá á bhainistiú ag údaráis na Spáinne.

B. Tar éis oscailt fhiosrúchán an Ombudsman

32. Bhí na hargóintí seo a leanas sa chomhfhreagras breise a malartaíodh idir an Coimisiún agus an gearánach tar éis oscailt an fhiosrúcháin, ar chuir an tOmbudsman cóipeanna de ar fáil don Ombudsman an 25 Iúil 2011.

33. Ina litir chuig an ngearánach dar dáta an 23 Meitheamh 2011, rinne an Coimisiún achoimre ar na seasaimh a ghlac an gearánach agus é féin sa chomhfhreagras roimhe sin. Mheas an Coimisiún gur mhínigh sé go mion don ghearánach an chúis nár lean sé d’imscrúdú a dhéanamh ar an gcéad ghné den ghearán um shárú, agus gur thug sé freagra iomlán ar a agóidí. Ní raibh na hargóintí a ardaíodh i litir an ghearánaigh dar dáta an 20 Aibreán 2011 nua agus níor iarr siad mínithe nua. Mar sin féin, "ar mhaithe le soiléireacht", rinne an Coimisiún a dhearcadh a athfhoirmliú go hachomair. Mar fhreagra ar iarraidh an ghearánaigh, chuir an Coimisiún nasc ar fáil dó freisin chuig suíomh gréasáin Aireacht na Spáinne atá i gceannas ar ghraíleabhar tionscnaimh PRE, mar a chuir údaráis na Spáinne in iúl é.

34. An 20 Iúil 2011, scríobh an gearánach chuig an gCoimisiún. D’athdhearbhaigh sí a hargóintí agus luaigh sí arís an neamh-chomhoiriúnacht idir an réiteach a ghlac an Coimisiún agus breithiúnas na Cúirte Breithiúnais i gCás C-216/02. D’easaontaigh an gearánach go mbeadh sé contrártha do mheon Chinneadh 92/353/CEE leanúint den imscrúdú ar an gcéad ghné den nós imeachta um shárú. D’áitigh sé go raibh comhlachas X, i ndáiríre, i gceannas ar ghraíleabhar tionscnaimh PRE.

35. Ina thuairim, mhínigh an Coimisiún "[gur] doiciméad é leabhar graí ina ndéantar ginealas capall póir ar leith a thaifeadadh go docht." Bunaítear le Cinneadh 92/353/CEE na coinníollacha faoinar féidir leis na húdaráis inniúla comhlachas nó eagraíocht a aithint go hoifigiúil mar chomhlachas nó eagraíocht a choinníonn leabhar graí póir ar leith. Féadfaidh na Ballstáit freisin cothabháil graíleabhair a chur de chúram ar roinn oifigiúil den riarachán.

36. Bunaítear leis an gCinneadh ceanglais bhreise do chomhlachais ar mian leo go n-aithneofaí go hoifigiúil go bhfuil leabhar graí tionscnaimh á choinneáil ar bun acu, eadhon, nach mór dóibh na prionsabail lena rialaítear an pór a chinneadh (pointe 3(b) den iarscríbhinn a ghabhann le Cinneadh 92/353/CEE). Ciallaíonn sé seo gurb í an eagraíocht a choinníonn an leabhar tionscnaimh an eagraíocht a chinneann "na príomhrialacha a rialaíonn an pór (saintréithe an phór, struchtúr an leabhar graí, etc.)". Féadfaidh eagraíochtaí eile a chinneadh na rialacha sin a leanúint agus a gcláir phóraithe a sheoladh i gcomhréir leo, agus ar an gcaoi sin "iníon-leabhar graí" a chruthú. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní hionann leabhar graí tionscnaimh agus leabhar graí eile; baineann an difríocht leis an bpríomhról a shanntar don eagraíocht a choinníonn í.

37. Chuir an Coimisiún i dtábhacht gur bhain an litir fógra fhoirmiúil a sheol sé chuig údaráis na Spáinne faoi chuimsiú nós imeachta um shárú 2008/4097, agus dá bhrí sin an nós imeachta féin, (seachas an dara gné, nach ábhar an chinnidh seo í) le haitheantas oifigiúil chomhlachas X mar an t-eintiteas a choinníonn leabhar graí tionscnaimh PRE ar bun. Rinne an Coimisiún agóid i gcoinne an aitheantais sin, ós rud é nach é féin, ach údaráis na Spáinne, a chinn na prionsabail lena rialaítear pór PRE. Ina dhiaidh sin, rinne údaráis na Spáinne an cás sin a cheartú, ach níor athbhunaigh siad an ceann roimhe sin. D’eascair cás sui generis as sin nach bhfuil ach leabhar graí amháin ann don phór PRE, ach deonaíodh dhá aitheantas oifigiúla: "ceann amháin do riarachán na Spáinne chun an leabhar graí tionscnaimh a riar agus ceann amháin do [chomhlachas X] le haghaidh leabhar graí "rialta"". Go praiticiúil, sainmhíníonn riarachán na Spáinne na prionsabail a rialaíonn an cine, agus oibríonn comhlachas X an "leabhar graí ag labhairt go docht".

38. Ní fhoráiltear don staid sui generis sin i reachtaíocht an Aontais is infheidhme, eadhon, Cinneadh 92/353/CEE, ach is cosúil nach bhfuil sí ag teacht salach ar a réasúnaíocht, "is é sin solúbthacht a fhágáil maidir leis an méid rialaithe atá ag na Ballstáit ar bhainistiú pórtha eachainmhithe ". Ba chosúil don Choimisiún gur hibrid é córas na Spáinne idir an dá phríomhchineál bainistíochta póir d’eachainmhithe san Aontas, eadhon, bainistíocht dhíreach ag an Stát, trí roinn ainmnithe, agus bainistíocht ag comhlachais phríobháideacha, faoi mhaoirseacht an Stáit. Faoi chóras na Spáinne, déanann údaráis na Spáinne (a bhainistigh an pór go díreach go dtí le déanaí) an chuid is mó den bhainistíocht oibríochtúil a sheachfhoinsiú agus smacht díreach á choinneáil acu ar na prionsabail a rialaíonn an pór. Mar sin féin, is le Stát na Spáinne leabhar graí an phór seo fós.

39. Mheas an Coimisiún go mbeadh sé contrártha le réasúnaíocht Chinneadh 92/353/CEE oibleagáid a chur ar údaráis na Spáinne filleadh ar an gcóras bainistíochta dírí a bhí ag an Stát roimhe sin nó córas bainistíochta ag comhlachais phríobháideacha faoi mhaoirseacht an Stáit a roghnú, ina gcinnfeadh an comhlachas atá i gceist na prionsabail lena rialaítear an pór freisin. Tá córas na Spáinne faoi réir lánrogha na mBallstát faoi dhréachtú reatha Chinneadh 92/353/CEE, agus ba cheart foráil shainráite a dhéanamh dó in athchóiriú a dhéanfar amach anseo ar an téacs sin.

40. Dá bhrí sin, agus é ag gníomhú laistigh de theorainneacha a lánrogha féin, chinn an Coimisiún gan dul i ngleic leis an bpointe sin faoi chuimsiú nós imeachta um shárú 2008/4097.

41. Mheas an Coimisiún gur léirigh a chomhfhreagras flúirseach leis an ngearánach go ndearna sé "a sheasamh a mhíniú go forleathan agus go trédhearcach don ghearánach ar bhealach tráthúil agus ordúil". Dúirt sé gur thuig sé míshástacht an ghearánaigh le seasamh an Choimisiúin, ach, ar na cúiseanna thuas, ní raibh aon rún aige nós imeachta um shárú 2008/4097 a leathnú chuig an ábhar seo.

42. An 28 Meán Fómhair 2011, thug an Coimisiún freagra ar litir an ghearánaigh dar dáta an 20 Iúil 2011. Rinne an Coimisiún achoimre ghairid ar a sheasamh, mar a leagadh amach ina chomhfhreagras roimhe seo leis an ngearánach, agus luaigh sé gur mheas sé gur thug sé aghaidh go leordhóthanach ar agóidí an ghearánaigh. Thairis sin, ós rud é go raibh an malartú comhfhreagrais ar siúl i gcomhthráth le fiosrúchán an Ombudsman, mhol sé don ghearánach fanacht le cinneadh an Ombudsman sula scríobhfaidh sé ar ais ar an ábhar [9].

43. Ina bharúlacha, d’áitigh an gearánach nach bhfuil ach leabhar graí PRE amháin sa Spáinn: an leabhar graí tionscnaimh. Chuir sé in iúl freisin nach féidir cumann a aithint go hoifigiúil ach amháin má chruthaigh sé pór féin nó má choinnigh sé leabhar graí de phór atá ann cheana. Ina thuairim, ní dhearna comhlachas X amhlaidh.

Measúnú an Ombudsman

44. Ar dtús, meabhraíonn an tOmbudsman cásdlí seanbhunaithe Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, ar dá réir a bhíonn cumhachtaí lánroghnacha ag an gCoimisiún agus cinneadh á dhéanamh aige imeachtaí um shárú a thionscnamh nó leanúint leo i gcoinne Ballstáit. Eisiatar leis na cumhachtaí lánroghnacha sin an ceart atá ag saoránaigh a iarraidh ar an gCoimisiún seasamh áirithe a ghlacadh [10]. Baineann an lánrogha sin leis an gcinneadh maidir leis an nós imeachta is iomchuí chun imeachtaí um shárú a bhainistiú.

45. Cuireann an tOmbudsman i bhfios go láidir, áfach, go gceanglaítear le prionsabail an dea-riaracháin ar an gCoimisiún gan a lánrogha a fheidhmiú go treallach. Ciallaíonn sé sin gur cheart don Choimisiún a mhíniú ar dtús do ghearánaigh i gcásanna sáraithe cén fáth ar roghnaíodh gníomh amháin, seachas gníomh eile, agus, ar an dara dul síos, ba cheart dó a áirithiú go n-urramaítear cearta nós imeachta na ngearánach a dheonaigh an Coimisiún féin ina Theachtaireacht in 2002 chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an Ombudsman Eorpach [11].

46. Dá bhrí sin, tá sé de cheart ag gearánaigh go gcuirfí ar an eolas iad faoi na cúiseanna a thug ar an gCoimisiún clabhsúr a chur ar nós imeachta um shárú. Ní hamháin go gcaithfidh na cúiseanna sin a bheith ceart, ach caithfidh siad a bheith soiléir agus aonchiallach [12]. Mar a luaigh an tOmbudsman roimhe seo, trí mhíniú leordhóthanach a thabhairt ar a chinntí lánroghnacha, is féidir leis an gCoimisiún caidreamh le saoránaigh a fheabhsú, a dhlisteanacht a mhéadú agus a éifeachtacht mar chaomhnóir na gConarthaí a neartú [13].

47. Ag an am a d'oscail an tOmbudsman a fhiosrúchán ar an gcás seo, ba chosúil nach raibh ráiteas cúiseanna an Choimisiúin maidir leis an gcéad ghné den nós imeachta um shárú a dhúnadh soiléir agus aonchiallach, agus go bhféadfadh sé go raibh sé bunaithe fiú ar fhíorais mhíchearta. Go deimhin, ar bhonn na n-eilimintí a bhí ar fáil don Ombudsman, bhí amhras áirithe fós ann maidir le líon na leabhar graí PRE atá sa Spáinn (leabhar graí amháin nó dhó) agus maidir leis an gcineál leabhair graí ar iarradh ar chomhlachas X a bhainistiú. Go háirithe, ba chosúil go raibh an Coimisiún agus an gearánach go hiomlán i gcoinne tuairimí ar ábhar fíorasach, is é sin, cibé an raibh leabhar graí "simplí"PRE ann sa Spáinn nó nach raibh. Dá bhrí sin, d’iarr an tOmbudsman go sonrach ar an gCoimisiún a shoiléiriú, ina thuairim, an bhfuil leabhar graí amháin nó dhá leabhar graí sa Spáinn. Sa chás deireanach sin, d’iarr sé ar an gCoimisiún sainmhíniú agus saintréithe gach ceann acu a chur ar fáil.

48. Sa tuairim uaidh, shoiléirigh an Coimisiún nach bhfuil ach leabhar graí PRE amháin sa Spáinn, an ‘leabhar tionscnaimh’ sin. Dúirt sé freisin, áfach, gur deonaíodh dhá aitheantas oifigiúla i ndáil leis an leabhar graí aonair sin: ceann amháin i bhfabhar riarachán na Spáinne, a shainíonn na prionsabail a rialaíonn an pór, agus ceann amháin i bhfabhar chomhlachas X, a láimhseálann bainistíocht laethúil an leabhair. Cháiligh an Coimisiún an staid sin mar ‘sui-generis’ agus bhí sé den tuairim, in ainneoin nach raibh sé beartaithe i gCinneadh 92/353/CEE, nach ndeachaigh sé i gcoinne a mheon. Ar chúiseanna a bhaineann le luas praiticiúil, b’fhearr leis an gCoimisiún dul i ngleic leis an staid in athchóiriú reachtach amach anseo. Aontaíonn an tOmbudsman leis an dearcadh sin, ar cosúil go bhfuil sé réasúnta.

49. De réir mhínithe an Choimisiúin, tá dhá phríomhchatagóir feidhmeanna ag an eintiteas a choinníonn leabhar graí tionscnaimh ar bun. Ar thaobh amháin, tá an saincheart rialála uathúil aige "saintréithe an phóir" atá i gceist a shainiú (sa chás atá idir lámha, an PRE), "an daonra a chumhdaítear leis an leabhar graí" agus "a bhunchuspóirí roghnúcháin". Ar an taobh eile, tá sé i gceannas freisin ar na cúraimí riaracháin a bhaineann leis an leabhar graí a láimhseáil, ar "doiciméad é ina ndéantar ginealach capall póir ar leith a thaifeadadh" agus clárlann na gcapall a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar síos i bhfeidhmiú an tsainchumais rialála.

50. Ón tuairim ón gCoimisiún agus óna léamh féin ar Chinneadh 92/353/CEE, tuigeann an tOmbudsman, cé nach féidir ach graíleabhar tionscnaimh amháin a bheith ann do gach pór, nach gcuireann an Cinneadh bac ar roinnt graíleabhar simplí de phór ar leith a bheith ann, is é sin, roinnt clárlann ina ndéantar capaill den phór sin chomh maith lena nginealas a thaifeadadh. Níl na tascanna a shanntar dóibh siúd a choinníonn graíleabhair shimplí den sórt sin, go bunúsach, difriúil ó chúraimí riaracháin an eintitis a choinníonn an graíleabhar tionscnaimh. Tá cónaí ar an difríocht riachtanach idir na heintitis sin i sainchumais rialála na n-eintiteas sin, is é sin, an chumhacht atá aige na prionsabail lena rialaítear an pór a rialú agus na rialacha substainteacha a ghlacann sé a fhorchur ar na coimeádaithe leabhar graí eile go léir den phór céanna. Is cosúil go bhfuil na cumhachtaí rialála sin fíor-riachtanach chun íonacht an phóir a chaomhnú gan bhac, a mhéid a áirithíonn siad go gcomhlíonann na capaill uile a bhaineann leis na saintréithe fíor-riachtanacha céanna. Dá bhrí sin, i bhfocail an Choimisiúin féin, tá ról ceannasach ag a sealbhóir.

51. Mhínigh an Coimisiún freisin, sa litir fógra fhoirmiúil, go ndearna sé agóid i gcoinne aitheantas oifigiúil chomhlachas X mar an t-eintiteas a choinníonn leabhar graí tionscnaimh PRE ar bun toisc nach mbunaítear leis an dara ceann na prionsabail lena rialaítear an pór. Is é sin le rá, níl sainchumais rialála aige ar phór PRE. Níl aon amhras ann, tar éis dóibh an litir fógra fhoirmiúil a fháil, gur chuir údaráis na Spáinne in iúl don Choimisiún go raibh siad fós i gceannas ar phrionsabail den sórt sin a shainiú agus go raibh leabhar graí PRE, ar bhainistigh comhlachas X a ghnéithe riaracháin, fós, in aon chás, ina mhaoin de chuid Stát na Spáinne. Chuir sé sin ar chumas an Choimisiúin teacht ar an gconclúid go bhfuil an leabhar graí á oibriú, go docht, ag comhlachas X, agus go bhfuil smacht ar an bpór fós i lámha údaráis na Spáinne.

52. Tugann an tOmbudsman dá haire nach gceanglaítear le Cinneadh 92/353/CEE ar choimeádaí graíleabhair tionscnaimh na cúraimí riaracháin a fheidhmiú é féin. Ní chuireann sé d’oibleagáid air ach oiread iad a dheonú do thríú páirtí. Dá bhrí sin, mar a chuir an Coimisiún in iúl mar is ceart, fágann an Cinneadh an dá rogha faoi rogha na mBallstát. I gcás na Spáinne, rinne údaráis na Spáinne (an Aireacht Cosanta agus comhlachtaí gaolmhara) na cúraimí rialála agus riaracháin araon idir 1912, an bhliain a cruthaíodh an pór PRE go hoifigiúil, agus 2006, nuair a tharmlig siad na cúraimí riaracháin chuig comhlachas X, faoina maoirseacht.

53. Níor thug sé seo le tuiscint, áfach, gur cruthaíodh leabhar graí PRE eile sa Spáinn ag an am sin. Dá bhrí sin, níl sé de cheart ag an ngearánach a rá gur ghlac an Coimisiún le dhá leabhar graí a bheith ann sa Spáinn, ceann amháin " tionscnaimh" agus ceann" simplí". Go deimhin, ní raibh an chontrárthacht i seasamh an Choimisiúin nuair a dhún sé an gearán um shárú le feiceáil ach amháin, agus ba dhóichí go raibh sé mar gheall ar an deacracht a bhí aige coincheapa agus cásanna a mhíniú ina chomhfhreagras leis an ngearánach nach sainítear ná nach ndéantar foráil maidir leo sa Chinneadh féin. Mar sin féin, bhí mínithe an Choimisiúin ina dhiaidh sin, ina chomhfhreagras leis an ngearánach agus ina thuairim, críochnúil agus réasúnaithe, agus léirigh siad toilteanas na hinstitiúide a seasamh agus a cúiseanna a chur in iúl don ghearánach ar an mbealach is fearr is féidir, in ainneoin na débhríochta reachtaí.

54. Measann an tOmbudsman, dá bhrí sin, nach bhfuil aon fhorais ann dó tuilleadh fiosrúchán a dhéanamh ar an ngearán seo.

55. Cuireann an tOmbudsman i bhfios go láidir, áfach, go bhfuil soiléireacht agus beachtas riachtanach chun a áirithiú go dtuigtear agus go gcuirtear i bhfeidhm reachtaíocht AE go haonchineálach ar fud na mBallstát. Thairis sin, ba cheart an reachtaíocht a thabhairt cothrom le dáta go rialta chun na forbairtí is déanaí sna himthosca fíorasacha a léiriú. D’aithin an Coimisiún féin go substaintiúil débhríocht Chinneadh 92/353/CEE, a glacadh fiche bliain ó shin. Tugann an tOmbudsman dá haire le formheas gur dhearbhaigh an Coimisiún go raibh sé ar intinn aige dul i ngleic leis an débhríocht sin in athchóiriú reachtach amach anseo. Molann an tOmbudsman don Choimisiún é sin a dhéanamh a luaithe is féidir agus an trédhearcacht is mó is féidir a áirithiú sa phróiseas athchóirithe trí pháirt chomh dlúth agus is féidir a thabhairt do gheallsealbhóirí. Maidir leis seo, déanfaidh sé ráiteas eile thíos.

B. Conclúidí

Ar bhonn a fhiosrúcháin ar an ngearán seo, dúnann an tOmbudsman é leis an gconclúid seo a leanas:

Níl aon fhorais ann go ndéanfadh an tOmbudsman tuilleadh fiosrúchán faoin ngearán seo.

Cuirfear an gearánach agus an Coimisiún Eorpach ar an eolas faoin gcinneadh sin.

Barúil bhreise

Cuireann an tOmbudsman i bhfios go láidir go bhfuil soiléireacht agus beachtas riachtanach chun a chinntiú go dtuigtear agus go gcuirtear i bhfeidhm reachtaíocht AE go haonchineálach ar fud na mBallstát. Tugann an tOmbudsman dá haire le formheas gur dhearbhaigh an Coimisiún go raibh sé ar intinn aige dul i ngleic in athchóiriú reachtach amach anseo leis an débhríocht a shainaithin sé i gCinneadh 92/353/CEE, a glacadh fiche bliain ó shin. Molann sé don Choimisiún é sin a dhéanamh a luaithe is féidir agus an trédhearcacht is mó is féidir a áirithiú sa phróiseas athchóirithe trí pháirt chomh dlúth agus is féidir a thabhairt do gheallsealbhóirí.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Arna dhéanamh in Strasbourg an 13 Márta 2012

---

[1] Treoir 90/427/CEE ón gComhairle an 26 Meitheamh 1990 maidir leis na coinníollacha zóiteicniúla agus gineolaíocha lena rialaítear trádáil eachainmhithe laistigh den Chomhphobal, IO 1990 L 224, lch. 55.

[2] Cinneadh 92/353/CEE ón gCoimisiún an 11 Meitheamh 1992 lena leagtar síos na critéir maidir le formheas nó aithint eagraíochtaí agus comhlachas a choinníonn nó a bhunaíonn tréadleabhair le haghaidh eachainmhithe cláraithe, IO 1992 L 192, lch. 63.

[3] Fíor Decreto 1133/2002, de 31 de octubre, por el que se regula en el ámbito de las razas equinas, el régimen jurídico de los libros genealógicos, las asociaciones de criadores y las características zootécnicas de las distintas razas. Cuireadh Real Decreto 662/2007, de 25 de mayo, sobre selección y reproducción de ganado equino de razas puras ina ionad agus ina dhiaidh sin Real Decreto 2129/2008, de 26 de diciembre, por el que se establece el Programa nacional de conservación, mejora y fomento de las razas ganaderas.

[4] Ní dhéileáiltear ach leis an gcéad ghné den nós imeachta um shárú sa chinneadh seo.

[5] Mar a thuairiscítear i mír 8 den chinneadh seo.

[6] Cás C-216/02, Zuchtverband für Ponys [2004] ECR I-10683.

[7] Sheol an gearánach comhfhreagras eile freisin a malartaíodh leis an gCoimisiún. Mar sin féin, ní bhaineann na litreacha sin leis an bhfiosrúchán seo.

[8] Barúlacha a fuair an tOmbudsman an 27 Deireadh Fómhair agus an 7 Samhain 2011, faoi seach.

[9] Mar sin féin, leanadh den mhalartú comhfhreagrais a mhéid a bhaineann le saincheisteanna eile a bhaineann leis an nós imeachta um shárú agus le sáruithe féideartha eile ar dhlí an Aontais maidir le bainistíocht equidae.

[10] Cásanna 247/87 Star Fruit v An Coimisiún [1989] ECR 291, mír 11; C-59/96 P Koelman v an Coimisiún [1997] ECR I-4809, mír 58; C-422/97 P an 17 Iúil 1998, Sateba v an Coimisiún [1998] ECR I-4913, mír 42; T-202/02 Makedoniko v An Coimisiún [2004] ECR II-181, mír 46; C-171/05 P Piau v An Coimisiún [2006] ECR I-37, mír 53; T-375/07 R Pellegrini v An Coimisiún [2008] ECR II-1, mír 26.

[11] Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an Ombudsman Eorpach maidir le caidreamh leis an ngearánach i leith sáruithe ar dhlí an Chomhphobail, IO 2002 C 244, lch. 5.

[12] Cinneadh an Ombudsman i gcás 1528/2006/(GGG)(WP)VL, mír 120.

[13] Cinneadh an Ombudsman i gcás 1623/2009/TS, míreanna 25-27, agus 49/2011/AN, mír 35.