Cúlra an fhiosrúcháin

1. Baineann an cás le diúltú d’iarratas ar phost mar bhainisteoir TF do Mhisean Póilíneachta an Aontais Eorpaigh do na Críocha Palaistíneacha (‘EUPOL COPPS’).

2. Bunaíodh EUPOL COPPS le Gníomhaíocht Chomhpháirteach 2005/797/CBES maidir le Misean Póilíneachta an Aontais Eorpaigh do na Críocha Palaistíneacha. Ghlac Comhairle an Aontais Eorpaigh (an 'Chomhairle') an Ghníomhaíocht Chomhpháirteach seo an 14 Samhain 2005 agus leasaíodh í le Cinneadh 2010/784/CBES ón gComhairle an 17 Nollaig 2010. Is é is aidhm do mhisean EUPOL COPPS tacaíocht a chur ar fáil d’Údarás na Palaistíne chun socruithe póilíneachta inbhuanaithe agus éifeachtacha a bhunú. Bunaíodh EUPOL COPPS ar feadh tréimhse trí bliana ar dtús. Chinn an Chomhairle ina dhiaidh sin, áfach, síneadh a chur lena sainordú go dtí an 31 Nollaig 2011 ar a laghad.

3. De réir na rialacha thuasluaite, déanann an Chomhairle cinneadh maidir le cuspóirí agus fad an mhisin. Cuireann Coiste Polaitiúil agus Slándála na Comhairle rialú polaitiúil agus treoir straitéiseach ar fáil do EUPOL COPPS, faoi fhreagracht na Comhairle agus Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála (‘an tArdionadaí’). Faoi rialú polaitiúil agus treoir straitéiseach an Choiste Polaitiúil agus Slándála agus údarás foriomlán an Ardionadaí, feidhmíonn Ceannasaí Oibríochtaí Sibhialtacha ceannas agus rialú ar EUPOL COPPS ar an leibhéal straitéiseach. Is é an Coiste Polaitiúil agus Slándála a cheapann Ceann Misin ar thogra ón Ardionadaí. Glacann an Ceann Misin freagracht air féin agus feidhmíonn sé ceannas ar an leibhéal oibríochtúil. Bunaíonn an Chomhairle buiséad EUPOL COPPS, a bhainistítear i gcomhréir leis na rialacha agus na nósanna imeachta is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais.

4. Féadfaidh Ballstáit an Aontais nó institiúidí an Aontais foireann EUPOL COPPS a thabhairt ar iasacht, agus sa chás sin íocfaidh an Ballstát nó an institiúid atá i gceist na costais a bhaineann leis an bhfoireann atá ar iasacht. Thairis sin, féadfaidh EUPOL COPPS foireann idirnáisiúnta agus áitiúil a earcú ar bhonn conarthach, de réir mar is gá.

5. Féadfar cuireadh a thabhairt do thíortha nach Ballstáit den Aontas iad páirt a ghlacadh in EUPOL COPPS, ar choinníoll go n-íocfaidh siad costas na foirne atá ar iasacht acu. Féadfaidh an tArdionadaí caibidlíocht a dhéanamh thar ceann chomhaontuithe an Aontais lena mbunaítear socruithe mionsonraithe maidir le rannpháirtíocht na dtríú tíortha sin. Tá an Iorua i measc na dtríú tíortha is rannchuiditheoirí.

6. I mí Aibreáin 2009, rinne saoránach Ioruach [1] iarratas ar phost mar bhainisteoir TF ag EUPOL COPPS. Áiríodh é ar ghearrliosta agus bhí agallamh teileafóin aige le triúr ball foirne de chuid EUPOL COPPS.

7. An 24 Meitheamh 2009, chuir EUPOL COPPS in iúl don iarratasóir nár éirigh lena iarratas.

8. Ar an dáta céanna, sheol an t-iarratasóir ríomhphost chuig Ceann na Roinne Acmhainní Daonna de chuid EUPOL COPPS inar chuir sé a dhícheall in iúl do EUPOL COPPS maidir leis an iarratasóir roghnaithe. Thairis sin, d’fhiosraigh sé stádas a ‘shaincheisteanna riaracháin’ mar iarratasóir Ioruach ós rud é gur aimsigh sé folúntas eile a d’fhéadfadh a bheith suimiúil leis an Aontas.

9. An 25 Meitheamh 2009, chuir Ceann na Roinne Acmhainní Daonna in iúl don iarratasóir nach raibh EUPOL COPPS in ann aon iarrthóir a roghnú. Dúirt sí freisin, cé gur iarrthóir den scoth é an t-iarratasóir, nár roghnaíodh é toisc nach raibh imréiteach slándála AE aige.

10. An 17 Meán Fómhair 2009, chuir an t-iarratasóir gearán faoi bhráid an Ombudsman inar líomhnaíodh nár chomhlíon an Chomhairle an fógra folúntais don phost atá i gceist. Go háirithe, d’áitigh an gearánach gur luadh an méid seo a leanas ar shuíomh gréasáin EUPOL COPPS: "Teastaíonn imréiteach slándála ó na poist sin lena gceadaítear rochtain ar dhoiciméid rúnaicmithe (leibhéal SECRET EU). Bheadh sé ina bhuntáiste cheana féin an t-imréiteach sin a bheith ann. Mura ndéanfar amhlaidh, tuigfear go mbeidh na daoine a chuirfidh isteach ar an bpost sásta dul faoi scagadh slándála faoi Chinneadh Uimh. 264/01 ón gComhairle an 19 Márta 2001". Dúirt an t-iarratasóir freisin gur chuir sé in iúl san fhoirm iarratais nach raibh an t-imréiteach sin aige. Thairis sin, de réir an iarratasóra, dúradh leis le linn an agallaimh nár cheart go mbeadh sé ina fhadhb dó an t-imréiteach slándála a fháil i bhfianaise a thaithí oibre roimhe seo. Dar leis an ngearánach, dá bhrí sin, bhí sé mícheart diúltú an post a thairiscint dó ar an bhforas nach raibh imréiteach slándála AE aige, gan scagadh slándála a bhaineann leis a thosú fiú.

11. An 21 Meán Fómhair 2009, ar iarratas ó sheirbhísí an Ombudsman, chuir an gearánach cóip ar fáil de ríomhphoist áirithe a malartaíodh idir EUPOL COPPS agus é féin. An 22 Meán Fómhair 2009, shoiléirigh an gearánach gné amháin dá ghearán.

12. An 6 Deireadh Fómhair 2009, chuir an tOmbudsman an gearánach ar an eolas go raibh Airteagal 195 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh ("Conradh CE"); Le hAirteagal 228 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) tugtar de chumhacht dó déileáil le gearáin ó shaoránaigh an Aontais agus ó náisiúnaigh tríú tír a bhfuil cónaí orthu san Aontas. Thug an tOmbudsman faoi deara nár chosúil go dtagann an gearánach faoi cheachtar de na catagóirí sin, ós rud é gur náisiúnach Ioruach é agus nach raibh cónaí air in AE. Dá bhrí sin, ní raibh sé in ann déileáil le gearán an ghearánaigh.

13. Dúirt an tOmbudsman freisin, áfach, gur thug Conradh CE cumhacht dó fiosrúcháin a dhéanamh ar a thionscnamh féin a bhfuil forais aimsithe aige ina leith. Maidir leis an gcás seo, chuir an tOmbudsman in iúl gur chosúil nach ndeachaigh an gearánach i dteagmháil ach le Seirbhís Faisnéise Poiblí na Comhairle go dtí seo. Dá bhrí sin, mhol an tOmbudsman dó labhairt leis an gComhairle féin agus a seasamh foirmiúil a iarraidh sula n-iompódh sé ar ais chuig an Ombudsman sa deireadh. Sa chás sin, chinnfeadh an tOmbudsman ansin, i bhfianaise sheasamh foirmiúil na Comhairle, an raibh forais leordhóthanacha ann chun údar a thabhairt le fiosrúchán féintionscnaimh i ndáil leis an gcás seo.

14. Chomh maith leis sin, an 6 Deireadh Fómhair 2009, chuir an gearánach seirbhísí an Ombudsman ar an eolas go bhfuair sé ríomhphost ó Sheirbhís Faisnéise Poiblí na Comhairle an 24 Meán Fómhair inar iarr sé air teagmháil a dhéanamh le Ceann Misin EUPOL COPPS maidir leis an ábhar seo. Dúirt sé freisin go ndeachaigh sé i dteagmháil le Ceann Misin EUPOL COPPS an 25 Meán Fómhair agus go bhfuair sé freagra míshásúil roinnt laethanta ina dhiaidh sin.

15. An 10 Deireadh Fómhair 2009, chuir an gearánach cóip dá litir chuig Ceann Misin EUPOL COPPS an 25 Meán Fómhair 2009 agus cóip den fhreagra ón gCeann Misin an 30 Meán Fómhair 2009. Sa fhreagra sin, chuir an Ceann Misin in iúl, ós rud é go mbeadh rochtain ag an mbainisteoir TF ar fhaisnéis íogair, go raibh an t-imréiteach slándála riachtanach don phost sin. Dúirt sé freisin nach ndéantar an t-imréiteach sin a fháil do náisiúnaigh nach Ballstáit iad ach amháin i gcásanna riachtanais oibríochtúil. I bhfianaise an mhéid sin, chinn an Ceann Misin nár cheart cuireadh a thabhairt don ghearánach freastal ar agallamh agus ghabh sé leithscéal as an míchaoithiúlacht.

16. An 28 Deireadh Fómhair 2009, mhol an tOmbudsman don ghearánach teagmháil a dhéanamh leis an gComhairle féin trína hArdrúnaíocht.

17. An 23 Samhain 2009, chuir an gearánach in iúl don Ombudsman gur foilsíodh fógra folúntais nua don phost a ndearna sé iarratas ina leith nár éirigh leis. Thug an gearánach dá aire gur leasaíodh na coinníollacha ionas nach bhféadfadh náisiúnaigh tríú tíortha a rannchuidíonn le EUPOL COPPS iarratas a dhéanamh. Thairis sin, chuir an gearánach cóip de litir a sheol an Chomhairle chuige an 11 Samhain 2009 ar fáil don Ombudsman. Sa litir sin, chuir an Chomhairle in iúl gur ar Cheann Misin EUPOL COPPS atá an fhreagracht baill foirne a earcú. Dá bhrí sin, d’iarr an Chomhairle ar an ngearánach a ghearán a chur faoi bhráid Cheann Misin EUPOL COPPS.

Ábhar an fhiosrúcháin

18. Dealraíonn sé go raibh sé beartaithe ag an ngearánach an líomhain agus an t-éileamh seo a leanas a chur isteach, a áiríodh i bhfiosrúchán féintionscnaimh an Ombudsman:

Líomhain

Trí dhiúltú dá iarratas ar phost bainisteora TF ar an bhforas nach raibh imréiteach slándála AE aige agus/nó nár náisiúnach de Bhallstát den Aontas é, déanann EUPOL COPPS an méid seo a leanas: (i) nár chomhlíon sé na rialacha ábhartha, mar a foilsíodh iad ar a shuíomh gréasáin; agus (ii) go ndearnadh idirdhealú i gcoinne an ghearánaigh ar fhorais a náisiúntachta.

Éileamh

Ba cheart do EUPOL COPPS nós imeachta imréitigh slándála a thionscnamh i ndáil leis an ngearánach agus ba cheart dó a iarratas ar an bhfolúntas a mheas.

An fiosrúchán

19. An 12 Eanáir 2010, d'oscail an tOmbudsman fiosrúchán féintionscnaimh maidir le EUPOL COPPS. Ós rud é gur bhunaigh an Chomhairle an dara ceann, seoladh cóip den litir lenar osclaíodh an fiosrúchán chuig an gComhairle.

20. An 15 Aibreán 2010, sheol EUPOL COPPS a thuairim chuig an Ombudsman.

21. An 14 Meitheamh 2010, chuir an gearánach a bharúlacha isteach maidir le tuairim EUPOL COPPS.

22. An 24 Samhain 2010, d’iarr an tOmbudsman ar EUPOL COPPS ceisteanna breise a fhreagairt agus chuir sé an gearánach ar an eolas faoi na fiosrúcháin bhreise sin.

23. An 3 Eanáir 2011, fuair an tOmbudsman an dara tuairim ó EUPOL COPPS, a cuireadh ar aghaidh chuig an ngearánach chun a bharúlacha a fháil.

24. An 16 Feabhra 2011, chuir an gearánach a bharúlacha isteach maidir leis an dara tuairim ó EUPOL COPPS.

Anailís agus conclúidí an Ombudsman

Réamhbharúlacha

25. Mar réamhábhar, chuir EUPOL COPPS ábhair imní áirithe in iúl maidir le hinghlacthacht fhiosrúchán féintionscnaimh an Ombudsman. I ndáil leis sin, chuir EUPOL COPPS na hargóintí seo a leanas isteach. Ar an gcéad dul síos, ós rud é nach raibh an gearánach ina náisiúnach de chuid an Aontais ná ina chónaí san Aontas, ní raibh sé in ann gearán a thaisceadh leis an Ombudsman. Ar an dara dul síos, ba ghníomhaíocht oibríochtúil de chuid an Aontais gan pearsantacht dhlítheanach é EUPOL COPPS. Ar an tríú dul síos, ní raibh EUPOL COPPS ar cheann de na heintitis a raibh an tOmbudsman inniúil ina leith chun fiosrúchán a oscailt de bhun CFAE. Ar an gceathrú dul síos, tháinig cinntí EUPOL COPPS maidir le foireann ar conradh a earcú faoi na cumhachtaí lánroghnacha a chuir Ballstáit an Aontais de chúram ar an gCeann Misin. Ar an gcúigiú dul síos, dá n-osclófaí fiosrúchán féintionscnaimh sna himthosca sin, thiocfaí timpeall ar phrionsabal na n-inniúlachtaí sannta a bhunaítear i gConradh AE. Mar chomhartha dea-thola agus trédhearcachta, áfach, thug EUPOL COPPS a thuairim uaidh maidir le substaint an cháis.

26. Measann an tOmbudsman gurb iomchuí EUPOL COPPS a mholadh as an gcur chuige cuiditheach a ghlac sé sa chás seo trí thuairim a thabhairt ar shubstaint an cháis d’ainneoin a amhrais maidir le dlisteanacht an fhiosrúcháin seo.

27. A mhéid a bhaineann leis an amhras a chuir EUPOL COPPS in iúl, beidh na mínithe seo a leanas úsáideach.

28. Bunaítear le hAirteagal 228(1) CFAE go dtabharfar de chumhacht don Ombudsman gearáin a ghlacadh ó aon saoránach den Aontas nó ó aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chónaíonn nó a bhfuil a oifig chláraithe aige i mBallstát maidir le cásanna drochriaracháin i ngníomhaíochtaí institiúidí, chomhlachtaí, oifigí nó ghníomhaireachtaí an Aontais, cé is moite de Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ag gníomhú di ina ról breithiúnach. Scrúdóidh sé nó sí na gearáin sin agus tabharfaidh sé nó sí tuairisc orthu. I gcomhréir lena dhualgais, seolfaidh an tOmbudsman fiosrúcháin a bhfuil forais faighte aige chucu ar a thionscnamh féin nó ar bhonn gearán a chuirtear faoina bhráid [...]".

29. Maidir leis an gcéad argóint a chuir EUPOL COPPS chun cinn, ba cheart a thabhairt faoi deara nach ndéantar le hAirteagal 228(1) CFAE cumhacht an Ombudsman fiosrúcháin féintionscnaimh a oscailt a theorannú do chásanna a bhaineann le gearánaigh údaraithe, is é sin le rá, saoránaigh AE agus daoine nádúrtha agus dlítheanacha a bhfuil cónaí orthu nó a bhfuil a n-oifig chláraithe acu i mBallstát. Is féidir leis an Ombudsman fiosrúchán den sórt sin a oscailt aon uair a mheasann sé go bhféadfadh drochriarachán a bheith ann i ngníomhaíochtaí institiúidí, chomhlachtaí, oifigí nó ghníomhaireachtaí an Aontais. Ciallaíonn sé sin go bhféadfaidh sé fiosrúcháin féintionscnaimh a oscailt freisin i ndáil le cásanna a chuireann gearánaigh neamhúdaraithe faoina bhráid (i.e. daoine nach dtagann faoin gcatagóir thuasluaite de ghearánaigh údaraithe). Tá roinnt fiosrúchán déanta ag an Ombudsman cheana féin maidir le casaoidí a d’ardaigh náisiúnaigh tríú tír nach bhfuil cónaí orthu san Aontas. I gcásanna den sórt sin, diúltaíonn an tOmbudsman don ghearán a cuireadh faoina bhráid agus tús á chur aige le fiosrúchán ar a thionscnamh féin. Is é sin go díreach a rinne sé sa chás seo. Dá bhrí sin, níl an chéad argóint a d’ardaigh EUPOL COPPS bailí.

30. Maidir leis an dara hargóint a chuir EUPOL COPPS chun cinn, ar dá réir nach bhfuil pearsantacht dhlítheanach ag EUPOL COPPS, is leor a thabhairt faoi deara go bhfuil sé de chumhacht ag an Ombudsman imscrúdú a dhéanamh ar chásanna drochriaracháin arna ndéanamh ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí an Aontais, gan aon ghá a bheith ann pearsantacht dhlítheanach a bheith ag na heintitis sin.

31. Maidir leis an tríú hargóint a bhaineann le heaspa inniúlachta líomhnaithe an Ombudsman fiosrúchán a oscailt atá dírithe ar EUPOL COPPS, déanann an tOmbudsman na torthaí seo a leanas.

32. Ar an gcéad dul síos, rinneadh foráil in Airteagal 28(1) de Chonradh AE réamh-Liospóin nár cheart go gcuimseodh sainordú an Ombudsman Eorpaigh an 'dara colún' mar a thugtar air (i.e. réimse an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála). Mar sin féin, cé go bhfuil Airteagal 28 de Chonradh AE réamh-Liospóin anois ina Airteagal 41 de Chonradh AE, arna leasú le Conradh Liospóin, níor coinníodh Airteagal 28(1). Thairis sin, níl aon fhorálacha Conartha eile ann a chuireann teorainn le hathbhreithniú an Ombudsman i ndáil le comhlachtaí, amhail EUPOL COPPS, a bunaíodh faoin iar-dara colún.

33. Ar an dara dul síos, bunaíodh EUPOL COPPS le Gníomhaíocht Chomhpháirteach a ghlac an Chomhairle; is é sin le rá, institiúid de chuid an Aontais Eorpaigh. Ós rud é go dtagann an Chomhairle féin faoi shainordú an Ombudsman, is loighciúil glacadh leis nach mór an rud céanna a bheith fíor i gcás aon eintiteas arna bhunú ag an gComhairle.

34. Ar an tríú dul síos, sa litir uaithi an 11 Samhain 2009, chuir an Chomhairle in iúl don ghearánach gur ar Cheann Misin EUPOL COPPS a bhí an fhreagracht foireann a earcú agus, dá bhrí sin, gur cheart dó a ghearán a chur faoi bhráid EUPOL COPPS. Dealraíonn sé, dá bhrí sin, nach measann an Chomhairle go bhfuil sí inniúil chun déileáil le hábhair amhail an ceann a d’ardaigh an gearánach.

35. Ar an gceathrú dul síos, is fiú a lua gur oscail an tOmbudsman fiosrúchán féintionscnaimh an 17 Nollaig 2010 (OI/12/2010/(BEH)MMN) chun a shoiléiriú, mar phrionsabal, cé a ghlacann freagracht as cásanna féideartha drochriaracháin i ngníomhaíochtaí Misean faoi choimirce Chomhbheartas Slándála agus Cosanta an Aontais Eorpaigh (‘CBSC’). Dá bhrí sin, ar an dáta sin, d’iarr an tOmbudsman ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún a dtuairim a thabhairt ar an tsaincheist sin.

36. An 11 Aibreán 2011, chuir an Chomhairle in iúl don Ombudsman gur tharchuir sí a litir chuig Ardionadaí an AE, Bean Ashton, atá inniúil in ábhair a bhaineann le CBSC.

37. An 10 Bealtaine 2011, thug Ardionadaí an AE a tuairim thar ceann na Comhairle. Chuir an tArdionadaí in iúl go bhfuil an Ceann Misin faoi mhaoirseacht an Choimisiúin, a mhéid a bhaineann le saincheisteanna foirne freisin. Thairis sin, chuir sí in iúl, ina tuairim, nach bhféadfaí na Misin féin a thabhairt chun cuntais as cásanna féideartha drochriaracháin ós rud é nach dtagann siad faoin gcatagóir ‘comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí’ a bhfuil a ngníomhartha faoi réir athbhreithniú ag an gCúirt Bhreithiúnais (Airteagal 263 CFAE). Is féidir a thuiscint ó thuairim an Ardionadaí nár mheas sí go raibh a seirbhísí freagrach as cásanna féideartha drochriaracháin arna ndéanamh ag na Misin a scrúdú agus, más gá, a cheartú.

38. An 8 Meitheamh 2011, thug Ardionadaí an AE tuairim thar ceann an Choimisiúin, inar chuir sí in iúl go bhfuil freagrachtaí maoirseachta an Choimisiúin ar Chinn Mhisin teoranta do shaincheisteanna a bhaineann le bainistiú an bhuiséid.

39. I bhfianaise an mhéid thuas, is cosúil nach measann an Chomhairle, an Coimisiún, ná an tArdionadaí go bhfuil siad in ann déileáil le gearáin a bhaineann le drochriarachán ar thaobh na Misean. Measann an tOmbudsman gur staid an-mhíshásúil é seo, agus féachfaidh sé, faoi chuimsiú a fhiosrúcháin féintionscnaimh leanúnaigh OI/12/2010/(BEH)MMN, le teacht ar réiteach atá oiriúnach agus indéanta do chásanna a bhaineann le Misin amach anseo. D'fhéadfadh sé a bheith úsáideach, áfach, a chur in iúl ag an gcéim seo go gcinntear sainordú an Ombudsman le CFAE gan tagairt d'inniúlachtaí na Cúirte Breithiúnais. Ós rud é go bhféadfadh sé nach mbeadh na misin sin in ann déileáil le gníomhaíochtaí i gcoinne misean, ní chiallaíonn sé sin nach féidir iompar riaracháin na misean sin a bheith ina ábhar d’fhiosrúcháin ag an Ombudsman. Maidir leis an bhfiosrúchán féintionscnaimh reatha, measann an tOmbudsman gurb iomchuí a chonclúidí a threorú ag EUPOL COPPS, gan dochar don toradh agus do na conclúidí ginearálta in OI/12/2010/(BEH)MMN.

40. Maidir leis an gceathrú hargóint a chuir EUPOL COPPS chun cinn, ar dá réir a cuireadh cumhachtaí lánroghnacha de chúram ar a Cheann Misin, aithníonn an tOmbudsman gurb amhlaidh atá go deimhin. Mar sin féin, ós rud é go bhfuil corrlach lánroghnach leathan ag an údarás ceapacháin in ábhair den sórt sin, ní chiallaíonn sé sin nach bhféadfaidh sé drochriarachán a dhéanamh má sháraíonn sé teorainneacha na gcumhachtaí lánroghnacha sin.

41. I bhfianaise a bhfuil thuas, tagann an tOmbudsman ar an gconclúid go bhfuil sé d’inniúlacht aige fiosrúchán féintionscnaimh a dhéanamh ar an gcás seo. Dá bhrí sin, is léir go bhfuil an cúigiú hargóint agus an argóint dheireanach a chuir EUPOL COPPS isteach, ar dá réir a bheadh oscailt fiosrúcháin féintionscnaimh sa chás seo ina shárú ar phrionsabal na n-inniúlachtaí sannta a bhunaítear in Airteagal 5(2) den Chonradh ar an Aontas Eorpach, gan bhunús.

Líomhain nár comhlíonadh na rialacha ábhartha mar a foilsíodh iad agus idirdhealú ar fhorais náisiúntachta agus éileamh gaolmhar

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

42. Líomhain an gearánach an méid seo a leanas maidir le EUPOL COPPS: (i) nár chomhlíon sé na rialacha a bunaíodh san fhógra folúntais maidir le post bainisteora TF a d’fhoilsigh sé ar a shuíomh gréasáin; agus (ii) go ndearna sé idirdhealú ina choinne mar gheall ar a náisiúntacht Ioruach.

43. Go bunúsach, d’áitigh an gearánach, ar an gcéad dul síos, gur suíodh leis an bhfógra folúntais gur cheart d’iarratasóirí a bheith ina náisiúnaigh de Bhallstát den Aontas nó ina náisiúnaigh de thríú tír a rannchuidigh le EUPOL COPPS. Sholáthair an gearánach cóipeanna d'fhógraí folúntais mhí Feabhra 2009, mhí Aibreáin 2009 (i.e., an fógra folúntais a bhí ábhartha d'iarratas an ghearánaí) agus mhí na Samhna 2009 don phost a bhí i gceist. Thug sé dá aire gur foráladh i bhfógraí folúntais mhí Feabhra 2009 agus mhí Aibreáin 2009 gur ghá do gach iarratasóir a bheith ina "shaoránach de Bhallstát den Aontas Eorpach (AE) agus cearta iomlána a bheith aige mar shaoránach nó mar shaoránach de Thríú Stát ar tugadh cuireadh dó rannchuidiú le EUPOL COPPS." D'áitigh an gearánach gur chomhlíon sé an coinníoll sin toisc gur náisiúnach Ioruach é agus go raibh an Iorua ina ranníocóir le EUPOL COPPS. Os a choinne sin, thug an gearánach dá aire gur suíodh an méid seo a leanas i bhfógra folúntais mhí na Samhna 2009 maidir leis na ceanglais saoránachta: "Folúntas ar oscailt do shaoránaigh Bhallstáit an AE amháin".

44. Ar an dara dul síos, maidir leis an imréiteach slándála, sonraíodh i bhfógraí folúntais mhí Feabhra 2009 agus mhí Aibreáin 2009 go raibh gá ag iarratasóirí le "leibhéal nó a chomhionann d'imréiteach slándála náisiúnta 'EU SECRET' a bheith acu nó a fháil". Thairis sin, de réir an ghearánaigh, léirigh suíomh gréasáin EUPOL COPPS an méid seo a leanas: "Teastaíonn imréiteach slándála ó na poist sin lena gceadaítear rochtain ar dhoiciméid rúnaicmithe (leibhéal SECRET EU). Bheadh sé ina bhuntáiste cheana féin an t-imréiteach sin a bheith ann. Mura ndéanfar amhlaidh, tuigfear go mbeidh na daoine a chuirfidh isteach ar an bpost sásta dul faoi scagadh slándála faoi Chinneadh Uimh. 264/01 ón gComhairle an 19 Márta 2001". Leagadh síos an méid seo a leanas san fhógra folúntais i mí na Samhna 2009: "Beidh ar an iarrthóir a roghnófar an leibhéal riachtanach imréitigh slándála (EU SECRET nó a choibhéis) a bheith aige nuair a imscarfar é".

45. Chuir an gearánach in iúl nach raibh an t-imréiteach slándála sin aige agus gur cuireadh é sin in iúl go soiléir ina fhoirm iarratais agus le linn a agallaimh le EUPOL COPPS. Dúirt an gearánach freisin gur dúradh leis le linn an agallaimh nach mbeadh sé ina fhadhb dó an t-imréiteach slándála a fháil i bhfianaise a chúlra gairmiúil. Thug an gearánach dá aire, áfach, gur chuir Ceann na Roinne Acmhainní Daonna in iúl dó i ríomhphost an 25 Meitheamh 2009 nár roghnaíodh é, cé go raibh sé ina iarrthóir den scoth, toisc nach raibh an t-imréiteach slándála aige.

46. I bhfianaise a bhfuil thuas, tháinig an gearánach ar an gconclúid, trí dhiúltú dá iarratas, nár chomhlíon EUPOL COPPS na rialacha ábhartha a d’fhoilsigh sé.

47. Ina litir chuig an ngearánach an 30 Meán Fómhair 2009, thug EUPOL COPPS le fios gur coinníoll ginearálta fostaíochta leis an Aontas é nach mór don bhall foirne a bheith ina náisiúnach de Bhallstát den Aontas. De réir EUPOL COPPS, ní féidir an ceanglas sin a tharscaoileadh ach amháin in imthosca eisceachtúla. Dúirt sé freisin go bhfuil an t-imréiteach slándála riachtanach don phost bainisteora TF atá i gceist ós rud é go mbeidh rochtain ag an duine a líonann an post seo ar fhaisnéis íogair. Chuir EUPOL COPPS in iúl freisin nach féidir tús a chur leis an bpróiseas scagtha imréitigh slándála i ndáil le náisiúnaigh tríú Stát ach amháin i gcásanna ‘riachtanais oibríochtúil’. I bhfianaise an mhéid sin, tháinig EUPOL COPPS ar an gconclúid nár cheart cuireadh chun agallaimh a thabhairt don ghearánach.

48. Ina litir dar dáta an 2 Deireadh Fómhair 2009 chuig EUPOL COPPS, d’áitigh an gearánach go ndearnadh idirdhealú air mar gheall ar a náisiúntacht Ioruach.

49. Ina thuairim maidir le fiosrúchán féintionscnaimh an Ombudsman, chuir EUPOL COPPS in iúl gurb é atá i bhfoireann misean amhail EUPOL COPPS go príomha foireann atá ar iasacht ó Bhallstáit an Aontais agus nach bhféadfar foireann a earcú ach go heisceachtúil ar bhonn conarthach. De réir EUPOL COPPS, cé go bhféadfadh tríú tíortha a rannchuidíonn leis an misean baill foirne a thabhairt ar iasacht, is eisceacht eile é baill foirne ar conradh a earcú ó thríú tíortha. Mar sin féin, d’aithin EUPOL COPPS gur féidir saoránaigh tríú tíortha a rannchuidíonn leis an misean a earcú mar bhaill foirne ar conradh. D’ainneoin sin, d’áitigh EUPOL COPPS go bhfuil gach post bainisteora TF i misin chomhchosúla teoranta do shaoránaigh an Aontais faoi láthair. Thairis sin, d’áitigh sé go ndearna sé earráid ábhartha agus an fógra folúntais á fhoilsiú aige, rud a d’oscail post an bhainisteora TF d’iarratais ó náisiúnaigh tríú tír.

50. D’áitigh EUPOL COPPS freisin, cé go raibh breithnithe slándála cinntitheach chun iarratas an ghearánaigh a dhiúltú, nár chomhlíon an gearánach na coinníollacha go léir a bhí ag teastáil don phost. Thairis sin, mhol EUPOL COPPS gurbh é an ríomhphost a sheol Ceann na Roinne Acmhainní Daonna chuig an ngearánach (a thug le fios gurb é an t-aon chúis a bhí leis an iarratas a dhiúltú ná an easpa imréitigh slándála) ná teachtaireacht"neamhfhoirmiúil"nár léirigh seasamh EUPOL COPPS.

51. Ina chuid barúlacha, chuir an gearánach i gcoinne go bhféadfaí ríomhphost Cheann na Roinne Acmhainní Daonna a mheas mar chumarsáid "neamhfhoirmiúil". Thairis sin, chuir sé in iúl go raibh sé míshásta leis an moladh ó EUPOL COPPS ‘nach mbeadh sé in ann an t-imréiteach slándála is gá a fháil’. Mheas sé go raibh an ráiteas seo amhantrach amháin. Chuir an gearánach i gcoinne an mhéid a mheas sé a bheith ina mholtaí gan bhunús nach raibh sé iontaofa go leor nó nár chomhlíon sé na coinníollacha go léir a bhí ag teastáil don phost. Ar deireadh, d’iarr an gearánach go gcuirfí tús le scagadh imréitigh slándála i ndáil leis, mar a gealladh le linn an agallaimh, agus d’éiligh sé cúiteamh as an díobháil mhorálta a rinneadh dó (is é sin, an t-am a cailleadh agus an anacair a cruthaíodh).

52. Sa dara tuairim uaidh tar éis iarraidh an Ombudsman ar shoiléirithe, thug EUPOL COPPS le fios nach bhforchuirtear le forálacha an Bhuan-Chomhaontaithe Slándála a tugadh i gcrích idir AE agus an Iorua an 22 Deireadh Fómhair 2004 (an ‘Buan-Chomhaontú Slándála leis an Iorua’) oibleagáid ar AE rochtain ar fhaisnéis atá aicmithe mar ‘EU CONFIDENTIAL’ a dheonú do náisiúnaigh tríú tír. Thairis sin, mhol EUPOL COPPS go bhféadfadh sé diúltú d’iarratas an ghearánaigh ar phost an bhainisteora TF atá i gceist ós rud é go dtabharfadh an post sin rochtain neamhtheoranta agus neamhchoinníollach dó ar fhaisnéis atá aicmithe mar ‘EU SECRET’ (atá níos íogaire fós). D’áitigh EUPOL COPPS nach gcumhdaítear rochtain ar fhaisnéis ‘EU SECRET’ leis an mBuan-Chomhaontú Slándála leis an Iorua. Dúirt EUPOL COPPS freisin go mbunaítear an ceanglas go líonfaí poist bainisteora TF le náisiúnaigh Bhallstáit an Aontais i ndáil le gach misean atá cosúil le EUPOL COPPS.

53. I ndáil le ceist an Ombudsman maidir leis na breithnithe slándála a cuireadh san áireamh agus na coinníollacha beachta nár chomhlíon an gearánach, níor luaigh EUPOL COPPS ach go bhféadfadh an gearánach iarratas a dhéanamh fós ar phoist eile a bhféadfadh sé nach mbeadh na teorainneacha thuasluaite ag baint leo.

54. Dheimhnigh EUPOL COPPS gur náisiúnach de Bhallstát den Aontas a líon post an bhainisteora TF ina dhiaidh sin.

55. Ina bharúlacha maidir leis an dara tuairim ó EUPOL COPPS, chuir an gearánach in iúl go raibh sé míshásta le moltaí EUPOL COPPS go raibh sé mí-oiriúnach don phost mar gheall ar chúinsí slándála neamhshonraithe nó mar gheall ar a mhainneachtain líomhnaithe coinníollacha neamhshonraithe áirithe a chomhlíonadh. Thug an gearánach dá aire gur chuir Ceann na Roinne Acmhainní Daonna in iúl i ríomhphost an 25 Meitheamh 2009 gur iarrthóir den scoth a bhí ann. Dúirt sé freisin go raibh sé faoi cheangal ag srianta rúndachta cosúil leis na srianta is infheidhme maidir le post an bhainisteora TF atá i gceist nuair a d’oibrigh sé do sheirbhísí imscrúdaithe choiriúil na hIorua. Thairis sin, mheas an gearánach gur mhaslaigh sé gur chuir EUPOL COPPS ar a shuaimhneas é go bhféadfadh sé iarratas a dhéanamh ar phoist eile a bhféadfadh sé nach mbeadh na teorainneacha thuasluaite ag baint leo.

Measúnú an Ombudsman

56. Tugann an tOmbudsman dá haire, de réir cásdlí seanbhunaithe, "go nglactar leis, leis an domhanleithead leathan atá ar fáil don údarás ceapacháin maidir le ceapachán, gur cheart dó comhaid na n-iarrthóirí a scrúdú go cúramach agus go neamhchlaonta agus aird chúramach a thabhairt ar na ceanglais atá leagtha síos san fhógra folúntais, ionas go gceanglófar air diúltú d'aon iarrthóir nach gcomhlíonann na ceanglais sin. Dá bhrí sin, is creat dlíthiúil é an fógra folúntais a fhorchuireann an t-údarás ceapacháin air féin agus ní mór dó breathnú go cúramach air ".[2]

57. Is léir ón gcásdlí sin nach féidir leis an údarás ceapacháin imeacht ó théarmaí an fhógra folúntais.

58. Is sa chomhthéacs sin nach mór measúnú a dhéanamh ar litir EUPOL COPPS an 30 Meán Fómhair ina luaitear na cúiseanna ar diúltaíodh d’iarratas an ghearánaigh. Luadh an méid seo a leanas sa litir sin: "Mar is eol duit, is coinníoll ginearálta fostaíochta leis an Aontas Eorpach é nach mór don bhall foirne a bheith ina shaoránach de Bhallstát. Ar an drochuair, ní chomhlíonann an Iorua an coinníoll sin agus is faoi choinníollacha eisceachtúla amháin a fhéadfar an ceanglas sin a tharscaoileadh. Ina theannta sin, i bhfianaise na rochtana a bheidh ag an mBainisteoir TF ar fhaisnéis íogair, is cuid riachtanach den ról é an t-imréiteach slándála. Moltar dom nach ndéantar an t-imréiteach sin a fháil do náisiúnaigh neamh-Bhallstáit ach amháin i gcásanna ina bhfuil riachtanas oibríochtúil ann. I bhfianaise an dá fhachtóir seo is oth liom nach raibh sé indéanta an seasamh a thairiscint duit."

59. Dá bhrí sin, tugadh le fios go soiléir sa litir seo go raibh dhá chúis leis an diúltú d'iarratas an ghearánaí. Ar an gcéad dul síos, ba náisiúnach tríú tír an t-iarratasóir. Ar an dara dul síos, ní raibh an t-imréiteach slándála aige. Is léir, áfach, gur theip ar EUPOL COPPS an fógra folúntais ábhartha a urramú trína dhiúltú a bhunú ar iarratas an ghearánaigh ar an dá chúis sin.

60. Maidir leis an gcéad chúis, tugadh le fios go soiléir i dtéarmaí fhógra folúntais Aibreán 2009 do phost an bhainisteora TF go bhféadfadh feidhm a bheith ag náisiúnaigh tríú tíortha, amhail an Iorua, a rannchuidíonn le EUPOL COPPS.

61. Maidir leis an dara cúis, tugann an tOmbudsman dá haire, de réir an fhógra folúntais ábhartha ó Aibreán 2009 agus na faisnéise atá ar fáil ar shuíomh gréasáin EUPOL COPPS, nach raibh sé riachtanach go mbeadh imréiteach slándála ag iarrthóir cheana féin tráth an iarratais. Dealraíonn sé ó na doiciméid sin go mbeadh ar iarratasóirí nach raibh imréiteach slándála acu go fóill dul faoi phróiseas scagtha sula nglacfaidís leis an bpost.

62. Tugann an tOmbudsman dá haire gur cosúil gur tháinig EUPOL COPPS féin ar an gconclúid chéanna ar dtús, ós rud é gur chuir sé agallamh ar an ngearánach. Is fíor, ina thuairim, gur chuir EUPOL COPPS argóintí breise áirithe chun cinn chun údar a thabhairt lena chinneadh diúltú d’iarratas an ghearánaigh. Mar sin féin, is léir ón litir ó EUPOL COPPS an 30 Meán Fómhair 2009 nach raibh an cinneadh ábhartha bunaithe ach ar an dá chúis thuasluaite, agus ní ar na cúiseanna a chuir EUPOL COPPS ar aghaidh ex post. Cé go bhfuil na hargóintí breise seo ábhartha chun measúnú a dhéanamh ar an dara líomhain, ní dhéanann siad difear do chonclúid an Ombudsman maidir leis an gcéad líomhain.

63. Ar aon chuma, tugann an tOmbudsman dá aire gur admhaigh EUPOL COPPS féin, ina thuairim, go ndearnadh earráid ábhartha agus an fógra folúntais ábhartha á fhoilsiú i bhfoirm a d’oscail an post d’iarratais ó náisiúnaigh tríú tír.

64. I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, measann an tOmbudsman nach gá a fháil amach, mar a mhol EUPOL COPPS ina thuairim, an bhféadfaí an post ábhartha a thabhairt don ghearánach, náisiúnach de chuid na hIorua, ar an bhforas go raibh rochtain ar fhaisnéis rúnaicmithe ar leibhéal nach raibh cumhdaithe ag an mBuan-Chomhaontú Slándála leis an Iorua i gceist leis an bpost ábhartha.

65. Foráiltear le hAirteagal 12(3) den Chód Eorpach um Dhea-Iompar Riaracháin [3], má tharlaíonn earráid a dhéanann difear diúltach do chearta nó do leasanna duine den phobal, go ndéanfaidh an t-oifigeach leithscéal a ghabháil ina leith agus go ndéanfaidh sé iarracht na héifeachtaí diúltacha a eascraíonn as a earráid nó as a hearráid a cheartú ar an mbealach is caoithiúla. Is cúis áthais don Ombudsman a thabhairt faoi deara gur chuir EUPOL COPPS leithscéal faoi bhráid an ghearánaigh ina litir an 30 Meán Fómhair 2009, cé go mbaineann an leithscéal sin leis an bhfíoras gur tugadh cuireadh don ghearánach freastal ar agallamh agus ní leis an earráid maidir le hábhar an fhógra folúntais a d’admhaigh EUPOL COPPS ina dhiaidh sin.

66. Dá bhrí sin, is oth leis an Ombudsman gur mhol EUPOL COPPS, ina aighneachtaí chuig an Ombudsman san fhiosrúchán seo, go raibh cúiseanna eile ann nárbh fhéidir an post ábhartha a thabhairt don ghearánach. Is léir nach bhfuil an moladh sin ag luí leis na mínithe a tugadh i litir EUPOL COPPS chuig an ngearánach an 30 Meán Fómhair 2009. Ina theannta sin, nuair a d’iarr an tOmbudsman go sainráite ar EUPOL COPPS a shonrú cé na coinníollacha eile ba ghá chun é a earcú ar theip ar an ngearánach, dar leis, iad a chomhlíonadh, theip ar EUPOL COPPS aon fhreagra substainteach a thabhairt.

67. Sa tuairim uaidh, dúirt EUPOL COPPS go raibh "cúinsí slándála lárnach maidir le diúltú dá iarrthóireacht. Mar sin féin, ní raibh na breithnithe sin teoranta do cheist an imréitigh slándála.[...] Ní mór don Cheann Misin, i gcomhairle leis an Oifig Slándála, a áirithiú go mbainfear amach an leibhéal is airde muiníne as foireann a chur ar fáil don Mhisean, go háirithe i gcás poist íogaire i dtimpeallacht naimhdeach. [...] Mar fhíricí, níor chomhlíon [an gearánach] na coinníollacha go léir a bhí riachtanach don phost." Dúirt EUPOL COPPS freisin "nach féidir a áitiú gurbh é easpa imréitigh slándála a bhí riachtanach an t-aon bhac ar ghlacadh lena iarrthóireacht". Ba chosúil, dá bhrí sin, gur diúltaíodh d’iarratas an ghearánaigh mar thoradh ar bhreithnithe seachas easpa imréitigh slándála amháin, eadhon, breithnithe slándála áirithe a bhaineann le hiontaoibh. Ós rud é go bhféadfaí a ráitis ábhartha a léirmhíniú ar bhealach a dhéanfadh dochar do chlú an ghearánaigh, d’iarr an tOmbudsman ar EUPOL COPPS na breithnithe slándála sin a shonrú nó a bharúlacha a shoiléiriú.

68. Tugann an tOmbudsman dá haire gur staon EUPOL COPPS, ina fhreagra, ó aon mholtaí breise a dhéanamh a d’fhéadfaí a léirmhíniú ar bhealach a dhéanfadh dochar do chlú an ghearánaigh. Is oth leis go mór, áfach, nár shoiléirigh EUPOL COPPS na barúlacha thuas a thug sé ina thuairim. Mar a luadh thíos, ní mheasann an tOmbudsman gurb iomchuí éileamh an ghearánaigh ar chúiteamh a chur san áireamh san fhiosrúchán seo. Is é tuairim an Ombudsman, áfach, go mbeadh comhairle mhaith ag EUPOL COPPS scríobh chuig an ngearánach chun a dheimhniú nach raibh sé i gceist aige amhras a chaitheamh ar a iontaofacht.

69. I bhfianaise a bhfuil thuas, tagann an tOmbudsman ar an gconclúid go bhfuil bunús maith leis an gcéad líomhain ón ngearánach agus, dá bhrí sin, go ndearna EUPOL COPPS cás drochriaracháin.

70. Maidir leis an dara líomhain, ní mór a mheas an idirdhealú ar fhorais náisiúntachta a bhí i ndiúltú iarratas an ghearánaigh ag EUPOL COPPS.

71. Measann an tOmbudsman go léiríonn an fhianaise sa chomhad gur chinn EUPOL COPPS, tráth éigin tar éis fhoilsiú an fhógra folúntais ábhartha, na coinníollacha earcaíochta do phost an bhainisteora TF a athrú agus iarratais a shrianadh do náisiúnaigh Bhallstáit AE.

72. Dá bhrí sin, ba cheart a mheas an raibh EUPOL COPPS i dteideal dul ar aghaidh leis an athrú sin. I ndáil leis sin, is áisiúil a mheabhrú go bhfuil corrlach lánroghnach leathan ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais maidir leis na coinníollacha is mian leo a shocrú chun foireann a earcú. A mhéid a bhaineann le líomhain an ghearánaigh, ba cheart a thabhairt faoi deara, de réir cásdlí socair, go gceanglaítear le prionsabal ginearálta na córa comhionainne agus an neamh-idirdhealaithe nach gcaitear ar bhealach éagsúil le cásanna inchomparáide mura bhfuil údar oibiachtúil le difreáil.[4]

73. Tar éis athbhreithniú cúramach a dhéanamh ar na forálacha dlíthiúla is bun le hobair EUPOL COPPS, níl an tOmbudsman cinnte go raibh oibleagáid dhlíthiúil ar EUPOL COPPS caitheamh le náisiúnaigh tríú tír ar an mbealach céanna le náisiúnaigh AE maidir leis an bhféidearthacht iarratas a dhéanamh ar phoist mar bhaill foirne idirnáisiúnta ar conradh.

74. I bhfianaise a bhfuil thuas, tagann an tOmbudsman ar an gconclúid nár sháraigh EUPOL COPPS corrlaigh a lánrogha trína mheas gur post íogair é post an bhainisteora TF ar cheart é a theorannú do náisiúnaigh Bhallstáit an Aontais.

75. Ar an gcúis sin, tagann an tOmbudsman ar an gconclúid gur cheart diúltú don dara líomhain ón ngearánach toisc í a bheith gan bhunús.

76. Mhaígh an gearánach gur cheart do EUPOL COPPS nós imeachta imréitigh slándála a thionscnamh ina leith agus breithniú a dhéanamh ar a iarratas ar an bhfolúntas.

77. Tuigeann an tOmbudsman go gciallaíonn an t-éileamh sin gur cheart tús a chur leis an nós imeachta imréitigh slándála d’fhonn gur féidir é a earcú do phost an bhainisteora TF. Mar sin féin, ós rud é gur tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid go raibh EUPOL COPPS i dteideal post an bhainisteora TF a shrianadh do náisiúnaigh Bhallstáit an Aontais, ní mór go dteipfeadh ar éileamh an ghearánaigh.

78. Ar deireadh, ba cheart a thabhairt faoi deara, le linn an fhiosrúcháin seo, gur chuir an gearánach éileamh ar chúiteamh ar aghaidh. Measann an tOmbudsman nach gá an t-éileamh seo a chur san áireamh ina fhiosrúchán féintionscnaimh reatha, a dhéantar go bunúsach ar mhaithe le leas an phobail, cé gur eascair sé as cás an ghearánaigh.

Conclúid

Ar bhonn a fhiosrúcháin ar an gcás seo, dúnann an tOmbudsman é leis an ráiteas criticiúil seo a leanas:

Rinne EUPOL COPPS cás drochriaracháin toisc nár chomhlíon sé na coinníollacha a leagadh síos ina fhógra folúntais i mí Aibreáin 2009 maidir le post bainisteora TF.

Cuirfear an gearánach, EUPOL COPPS agus an Chomhairle ar an eolas faoin gcinneadh sin. I bhfianaise na mbreithnithe a leagtar amach i bpointe 39 thuas, measann an tOmbudsman gurb iomchuí an tArdionadaí a chur ar an eolas freisin.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Arna dhéanamh in Strasbourg an 29 Samhain 2011

---

[1] Ar mhaithe le caoithiúlacht, tagraítear don duine seo mar 'an gearánach' sa chinneadh seo, cé gur cuireadh tús leis an bhfiosrúchán reatha ar thionscnamh an Ombudsman féin.

[2] Cás F-39/07 Campos Valls v an Chomhairle, breithiúnas an 6 Bealtaine 2009, nár foilsíodh fós in ECR, mír 41.

[3] Tá an Cód ar fáil ar shuíomh gréasáin an Ombudsman Eorpaigh.

[4] Cás T-58/05 Centeno Mediavilla agus Eile v An Coimisiún [2007] ECR II-2523, mír 75.