Η υπόθεση αφορούσε την απόρριψη από την Επιτροπή και την προτεινόμενη ανάκτηση ορισμένων δαπανών που σχετίζονται με δραστηριότητες υπεργολαβίας στο πλαίσιο συμφωνίας επιχορήγησης του 6ου ΠΠ. Κατόπιν έρευνας της Διαμεσολαβήτριας, η Επιτροπή αποφάσισε να μην προβεί στην ανάκτηση δαπανών συνολικού ύψους σχεδόν 87 000 EUR. Η Επιτροπή εξήγησε ότι είχε αποφασίσει να τροποποιήσει την αρχική της απόφαση με βάση το γεγονός ότι ο καταγγέλλων είχε ενεργήσει καλόπιστα και σύμφωνα με τις συμβουλές που είχε δώσει η ίδια η Επιτροπή.

Η Διαμεσολαβήτρια εξέφρασε την ικανοποίησή της για τη νέα αυτή απόφαση· ωστόσο, διαπίστωσε ότι ήταν ατυχές το γεγονός ότι για αρκετά χρόνια η καταγγέλλουσα είχε την προοπτική σημαντικής ανάκτησης κεφαλαίων να κρέμεται από πάνω της.

Η υπόθεση αφορούσε την παράλειψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να απαντήσει στο αίτημα του καταγγέλλοντος για νομική επανεξέταση της απόφασης του Εκτελεστικού Οργανισμού Εκπαίδευσης, Οπτικοακουστικών Θεμάτων και Πολιτισμού να απορρίψει το έργο του από χρηματοδότηση της ΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+. Ο Διαμεσολαβητής ερεύνησε το ζήτημα και διαπίστωσε ότι η Επιτροπή είχε ήδη απαντήσει στον καταγγέλλοντα. Ως εκ τούτου, θεώρησε ότι αυτό το μέρος της καταγγελίας διευθετήθηκε από το θεσμικό όργανο. Εξέτασε επίσης επί της ουσίας την απάντηση της Επιτροπής και την έκρινε πλήρη και εύλογη. Ως εκ τούτου, αποφάσισε ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση.

Η υπόθεση αφορούσε την παράλειψη της Επιτροπής να απαντήσει στα μηνύματα του καταγγέλλοντος σχετικά με τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε όσον αφορά την υποβολή πρότασης επιχορήγησης. Λόγω τεχνικών προβλημάτων, ο καταγγέλλων δεν ήταν σε θέση να υποβάλει αίτηση μέσω του συστήματος PRIAMOS της Επιτροπής. Αντ’ αυτού, υπέβαλε την πρότασή της μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η οποία παρέμεινε αναπάντητη.

Η Διαμεσολαβήτρια διερεύνησε το ζήτημα και ζήτησε από την Επιτροπή να απαντήσει. Με το υπόμνημά της απαντήσεως, η Επιτροπή ζήτησε συγγνώμη για το γεγονός ότι δεν απάντησε νωρίτερα. Δήλωσε ότι δεν μπορούσε να δεχθεί την αίτηση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του καταγγέλλοντος, διότι το σύστημα λειτουργούσε σωστά και η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να εντοπίσει τυχόν προσπάθειες του καταγγέλλοντος να αποστείλει την πρόταση μέσω του PRIAMOS πριν από τη λήξη της προθεσμίας.

Η υπόθεση αφορούσε τον χειρισμό από το ΙΜΙ μιας εικαζόμενης σύγκρουσης συμφερόντων στη διαδικασία υποβολής προσφορών για ένα ερευνητικό έργο σχετικά με τους κινδύνους και τα οφέλη ενός προγράμματος εμβολιασμού στην Ευρώπη.

Ο καταγγέλλων, μέλος κοινοπραξίας που συμμετείχε στη διαδικασία, ισχυρίστηκε ότι το ΙΜΙ δεν εξέτασε κατά πόσον όλα τα μέλη μιας επιτροπής αξιολόγησης ήταν αμερόληπτα. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι δύο μέλη είχαν δεσμούς με τη νικήτρια κοινοπραξία, γεγονός που οδήγησε σε σύγκρουση συμφερόντων.

Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι το ΙΜΙ εφάρμοσε ορθά τους σχετικούς κανόνες και δεν εντόπισε στοιχεία που να αποδεικνύουν άδικη μεταχείριση της πρότασης από την κοινοπραξία του καταγγέλλοντος. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής διαπίστωσε ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση όσον αφορά αυτή την πτυχή της καταγγελίας. Η Διαμεσολαβήτρια εξέτασε επίσης κατά πόσον θα πρέπει να επιτρέπεται στους εμπειρογνώμονες που βρίσκονται σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων με μία πρόταση να αξιολογούν ανταγωνιστική πρόταση. Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι, δεδομένου ότι οι κανόνες που ακολουθούνται από το ΙΜΙ καταρτίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες σχετικά με το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο της συγκεκριμένης καταγγελίας.

Η παρούσα έρευνα αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) θα πρέπει να χειρίζεται τις αιτήσεις πρόσβασης του κοινού σε έγγραφα που περιέχουν πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο δικαίωμα πρόσβασης του κοινού σε τρεις εκθέσεις κλινικών μελετών για το Humira, ένα ευρέως πωλούμενο αντιφλεγμονώδες φάρμακο.

Το 2013 ο EMA αποφάσισε να χορηγήσει στο κοινό πρόσβαση στις εν λόγω εκθέσεις. Ωστόσο, η φαρμακευτική εταιρεία που πωλεί το φάρμακο (AbbVie) κίνησε δικαστικές διαδικασίες κατά του EMA, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση της προτεινόμενης δημοσίευσης των εκθέσεων. Το 2014, πριν από την ολοκλήρωση της δικαστικής διαδικασίας, ο EMA και η AbbVie συνήψαν εξωδικαστική συμφωνία με την οποία ο EMA θα παρείχε στο κοινό πρόσβαση σε αναδιατυπωμένες εκδόσεις των εκθέσεων. Η Διαμεσολαβήτρια επικοινώνησε με τον EMA για να ελέγξει αν οι διαγραφές ήταν δικαιολογημένες. Μετά τον έλεγχο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια δεν ήταν πεπεισμένη ότι όλες οι διαγραφές ήταν πράγματι δικαιολογημένες. Στη συνέχεια, η Διαμεσολαβήτρια ξεκίνησε έρευνα, με δική της πρωτοβουλία και προς το δημόσιο συμφέρον, σχετικά με την προσέγγιση του EMA όσον αφορά τη χορήγηση πρόσβασης στο κοινό.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας προέκυψε ότι ο EMA, ανταποκρινόμενος σε άλλα αιτήματα πρόσβασης του κοινού για τις ίδιες εκθέσεις, είχε δημοσιεύσει πολύ πληρέστερες εκδόσεις τους. Ωστόσο, ορισμένες διαγραφές παρέμειναν.

Ο Διαμεσολαβητής δέχθηκε ότι ορισμένες από αυτές τις διαγραφές ήταν δικαιολογημένες (λόγω της ανάγκης προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα). Αλλά δεν ήταν πεπεισμένη ότι άλλες διαγραφές, που έγιναν για την προστασία των εμπορικών συμφερόντων, ήταν δικαιολογημένες. Σε αυτές τις τελευταίες περιπτώσεις, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι ήταν πιθανό να υπάρχει υπερισχύον δημόσιο συμφέρον για τη δημοσιοποίηση. Ως γενική παρατήρηση, ο Διαμεσολαβητής επισήμανε ότι, όταν οι πληροφορίες που περιέχονται σε ένα έγγραφο έχουν επιπτώσεις στην υγεία των ατόμων (όπως πληροφορίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα ενός φαρμάκου), το δημόσιο συμφέρον για τη γνωστοποίηση των πληροφοριών θα αποτρέψει γενικά κάθε ισχυρισμό εμπορικής ευαισθησίας. Η δημόσια υγεία πρέπει πάντα να υπερισχύει των εμπορικών συμφερόντων.

Κλείνοντας την έρευνα, η Διαμεσολαβήτρια αναγνώρισε ότι ο EMA έχει πλέον σημειώσει πολύ σημαντική πρόοδο όσον αφορά την προορατική πολιτική διαφάνειας, η οποία εφαρμόζεται από τον Ιανουάριο του 2015. Ωστόσο, σε σχέση με ορισμένα συγκεκριμένα τμήματα των εκθέσεων, ο Διαμεσολαβητής αμφισβήτησε τη συνεχιζόμενη εξάρτηση του EMA από την προστασία των εμπορικών συμφερόντων. Με σκοπό την προώθηση συστημικών βελτιώσεων, η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε διάφορες προτάσεις στον EMA σχετικά με τη μελλοντική πρακτική του στον τομέα αυτό.

Η υπόθεση αφορούσε την απόφαση της Επιτροπής να μην αποδεχθεί ορισμένες δαπάνες που δηλώθηκαν από εταίρο σε έργο χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ. Η απόφαση της Επιτροπής σήμαινε ότι η τελική πληρωμή προς την κοινοπραξία μειώθηκε κατά το ποσό που είχε λάβει ο εν λόγω εταίρος ως προχρηματοδότηση. Ο συντονιστής υποστήριξε ότι ήταν καθήκον της Επιτροπής να ανακτήσει τα κεφάλαια που καταβλήθηκαν εσφαλμένα στον εν λόγω εταίρο.

Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι η Επιτροπή είχε χειριστεί σωστά το ζήτημα, καθώς θα μπορούσε να είχε κινήσει διαδικασία ανάκτησης μόνο εάν υπήρχε οφειλή προς την Ένωση. Η κατανομή της χρηματοδότησης μεταξύ των εταίρων του σχεδίου είναι ζήτημα διαφορετικής φύσης, στο οποίο η Επιτροπή δεν έχει καμία υποχρέωση να παρέμβει. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής δεν διαπίστωσε κακοδιοίκηση από την Επιτροπή.

Η υπόθεση αφορούσε την ανεπιτυχή αίτηση του καταγγέλλοντος για θέση υποτροφίας στο πλαίσιο του έργου ευρωπαϊκής ερευνητικής υποδομής για το Ολοκαύτωμα, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας. Ο καταγγέλλων, ένας κωφός ερευνητής, κατήγγειλε στην Επιτροπή ότι η απόφαση να μην γίνει δεκτός στο πρόγραμμα υποτροφιών εισήγαγε διακρίσεις και παραβίασε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Η Διαμεσολαβήτρια διερεύνησε το ζήτημα και δεν διαπίστωσε κακοδιοίκηση από την Επιτροπή. Ως εκ τούτου, αποφάσισε να θέσει την υπόθεση στο αρχείο.

Ο καταγγέλλων, Rubinum, Ισπανός παραγωγός/διανομέας πρόσθετων υλών ζωοτροφών, κατήγγειλε στον Διαμεσολαβητή ότι η EFSA είχε παραβιάσει τα διαδικαστικά της δικαιώματα στο πλαίσιο της σύνταξης επιστημονικής γνώμης της EFSA, η οποία οδήγησε την Επιτροπή στην απαγόρευση της Toyocerin, μιας πρόσθετης ύλης ζωοτροφών που χρησιμοποιείται για την πάχυνση εκτρεφόμενων ζώων.

Ο Διαμεσολαβητής διερεύνησε το ζήτημα και ζήτησε από τον καταγγέλλοντα να αποσαφηνίσει τους ισχυρισμούς του. Με βάση την έρευνα αυτή, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση εκ μέρους της EFSA στην παρούσα υπόθεση.

Η καταγγελία αφορούσε τον ρόλο της Επιτροπής σε σχέση με το CAPITA, ένα δίκτυο ερευνητικών αρχών έξι ευρωπαϊκών χωρών που ενθαρρύνει τη διακρατική συνεργασία στον τομέα της έρευνας. Το CAPITA έλαβε χρηματοδότηση από την ΕΕ για τη στήριξη του συντονισμού των ερευνητικών προγραμμάτων. Ο καταγγέλλων εξέφρασε ανησυχίες ότι η επιλογή των προς χρηματοδότηση έργων από το CAPITA ενδέχεται να μην πραγματοποιήθηκε με διαφανή, δίκαιο και αμερόληπτο τρόπο. Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι η Επιτροπή έχει καθήκον να ενεργεί όταν οι αποδέκτες χρηματοδότησης της ΕΕ δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση, η Διαμεσολαβήτρια έκρινε ότι η Επιτροπή ενήργησε καταλλήλως για να βεβαιωθεί ότι τα έργα είχαν επιλεγεί με διαφανή, δίκαιο και αμερόληπτο τρόπο και ότι δεν υπήρξε κατάχρηση της χρηματοδότησης της ΕΕ από την CAPITA. Ως εκ τούτου, περάτωσε την υπόθεση με τη διαπίστωση ότι δεν συντρέχει περίπτωση κακοδιοίκησης.

Η υπόθεση αφορά τον χειρισμό από την Επιτροπή καταγγελίας παράβασης σχετικά με την προσέγγιση των ιταλικών αρχών όσον αφορά την αναγνώριση αλλοδαπών προσόντων μηχανικών. Η καταγγελία προέκυψε από τη μη αναγνώριση από τις ιταλικές αρχές τίτλου σπουδών ενδιάμεσου φορέα που οδηγεί σε τελικό τίτλο σπουδών. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι ιταλικές αρχές δεν συμμορφώθηκαν με τη σχετική νομοθεσία στην περίπτωση του καταγγέλλοντος. Ωστόσο, δεδομένου ότι δεν υπήρχε πάγια και γενική διοικητική πρακτική αντίθετη προς το δίκαιο της Ένωσης, αποφάσισε να μην κινήσει διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ιταλίας. Ο Διαμεσολαβητής ερεύνησε το θέμα και διαπίστωσε ότι η άρνηση των ιταλικών αρχών να λάβουν υπόψη τη θέση της Επιτροπής σχετικά με την υπόθεση του καταγγέλλοντος υποδείκνυε ένα συστημικό ζήτημα που θα άξιζε την παρέμβαση της Επιτροπής, χωρίς να περιμένει να προκύψουν μελλοντικά προβλήματα αυτού του είδους. Ως εκ τούτου, υπέβαλε πρόταση φιλικής λύσης, προτείνοντας στην Επιτροπή να συνεχίσει την έρευνά της σχετικά με την καταγγελία παράβασης του καταγγέλλοντος. Δεδομένου ότι, στην απάντησή της στην πρόταση φιλικής λύσης του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή i) δήλωσε ρητά ότι η απόφαση των εθνικών αρχών στην υπόθεση του καταγγέλλοντος ήταν εσφαλμένη και ii) δεσμεύτηκε να συνεχίσει την εξέταση του θέματος σε περίπτωση που υποπέσει στην αντίληψή της οποιαδήποτε άλλη παρόμοια υπόθεση, ο Διαμεσολαβητής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση και περάτωσε την υπόθεση.

Ο Εκτελεστικός Οργανισμός για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (EASME) διαχειρίζεται ορισμένα προγράμματα της ΕΕ για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μεταξύ των οποίων μέρος του προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζων 2020», το COSME, το LIFE και το ΕΤΘΑ [1].

Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε αυτεπάγγελτη έρευνα ζητώντας από τον EASME να εξετάσει το ενδεχόμενο θέσπισης διαδικασίας που θα επιτρέπει στους αιτούντες που δεν είναι ικανοποιημένοι με τον τρόπο διεκπεραίωσης των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων να προσφεύγουν σε ανεξάρτητη επιτροπή προσφυγών. Έκανε δύο σχέδια συστάσεων ζητώντας από τον EASME 1) να θεσπίσει διαδικασία επανεξέτασης της αξιολόγησης για τους αιτούντες που ανταποκρίνονται σε προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» και 2) να θεσπίσει παρόμοια διαδικασία επανεξέτασης για τους αιτούντες που ανταποκρίνονται σε προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που προκηρύσσονται στο πλαίσιο των άλλων προγραμμάτων της ΕΕ. Ο Διαμεσολαβητής συνέστησε η διαδικασία επανεξέτασης να καλύπτει περιπτώσεις στις οποίες οι αιτούντες προβάλλουν ισχυρισμούς για i) διαδικαστικά σφάλματα, ii) πραγματικά σφάλματα ή iii) πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης. Ο EASME αποδέχθηκε και τα δύο σχέδια συστάσεων και έλαβε εγκαίρως τα κατάλληλα μέτρα για την εφαρμογή τους. Ο Διαμεσολαβητής επαίνεσε τον EASME για την απάντησή του. Διατύπωσε επίσης δύο περαιτέρω παρατηρήσεις για τη βελτίωση των διαδικασιών επανεξέτασης, υποδεικνύοντας ότι ο EASME καθιστά σαφές στους αιτούντες ότι η επανεξέταση των εικαζόμενων «διαδικαστικών ελλείψεων» μπορεί επίσης να καλύπτει πρόδηλα σφάλματα εκτίμησης.