Η υπόθεση αφορούσε την εικαζόμενη ανεπαρκή εξήγηση που έδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την απόφασή της να μην κινήσει διαδικασία επί παραβάσει κατά της Αυστρίας.

Η Διαμεσολαβήτρια διερεύνησε το ζήτημα ζητώντας από την Επιτροπή να παράσχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την απόφασή της. Απαντώντας, η Επιτροπή διευκρίνισε τη θέση της. Ο Διαμεσολαβητής διαπίστωσε ότι οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν κατ’ αυτόν τον τρόπο ήταν συνεκτικές, επαρκείς και εύλογες. Ως εκ τούτου, περάτωσε την υπόθεση με τη διαπίστωση ότι δεν συντρέχει περίπτωση κακοδιοίκησης.

Ο καταγγέλλων στην προκειμένη περίπτωση είναι ιταλική αεροπορική εταιρεία η οποία, τον Δεκέμβριο του 2003, υπέβαλε καταγγελία κρατικής ενίσχυσης στην Επιτροπή σχετικά με εικαζόμενη παράνομη κρατική ενίσχυση που έλαβε ένας από τους ανταγωνιστές της για τις πτήσεις που εκτελούνταν από και προς περιφερειακό αερολιμένα στην Ιταλία. Τον Σεπτέμβριο του 2007, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ κατά της Ιταλίας. Δυσαρεστημένος από την καθυστέρηση της Επιτροπής να λάβει απόφαση σχετικά με την καταγγελία της περί κρατικών ενισχύσεων, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή τον Ιούνιο του 2012.

Στη γνώμη της, η Επιτροπή υποστήριξε ότι η διάρκεια της έρευνας ήταν δικαιολογημένη στην παρούσα υπόθεση. Υποστήριξε ότι κατά την αξιολόγηση της παρούσας καταγγελίας πρέπει να ληφθούν υπόψη διάφοροι παράγοντες, όπως η πολυπλοκότητα του θέματος, η επανειλημμένα μεταβαλλόμενη έκταση της έρευνας, η εκκρεμής έκδοση νέων κατευθυντήριων γραμμών για τις αεροπορικές μεταφορές, καθώς και η ανάγκη να ανατεθούν διάφορες μελέτες και να μεταφραστούν διάφορα έγγραφα που υποβλήθηκαν στην αγγλική γλώσσα στα ιταλικά.

Κατά την αξιολόγηση της υπόθεσης, η Διαμεσολαβήτρια δεν πείστηκε από τα επιχειρήματα της Επιτροπής και σημείωσε ότι είχαν περάσει περίπου δέκα χρόνια από τότε που η καταγγέλλουσα υπέβαλε την καταγγελία της για κρατική ενίσχυση. Ως εκ τούτου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή δεν έλαβε εγκαίρως απόφαση σχετικά με την καταγγελία του καταγγέλλοντος για κρατική ενίσχυση και, κατά συνέπεια, υπέβαλε σχέδιο σύστασης. Ζήτησε από την Επιτροπή να λάβει απόφαση σχετικά με την καταγγελία κρατικής ενίσχυσης του καταγγέλλοντος το συντομότερο δυνατόν, αλλά σε κάθε περίπτωση το αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 2014.

Στη συνέχεια, η Επιτροπή συμφώνησε με «τα κύρια σημεία» των σχεδίων συστάσεων της Διαμεσολαβήτριας, αλλά ζήτησε από τη Διαμεσολαβήτρια να παρατείνει την προθεσμία για την ολοκλήρωση της αξιολόγησής της έως τις 31 Οκτωβρίου 2014, δεδομένου ότι αυτό θα της επέτρεπε να ολοκληρώσει την αξιολόγησή της βάσει των νέων κατευθυντήριων γραμμών για τις αεροπορικές μεταφορές, οι οποίες εγκρίθηκαν στις 20 Φεβρουαρίου 2014. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής δεν πείστηκε από τον λόγο που επικαλέστηκε η Επιτροπή, θεωρώντας ότι η Επιτροπή i) είχε ασχοληθεί με την καταγγελία κρατικής ενίσχυσης του καταγγέλλοντος για περίπου δέκα έτη και ii) είχε επίσης πλήρη γνώση των κατευθυντήριων γραμμών, δεδομένου ότι τις συνέταξε και τις ενέκρινε η ίδια. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια εξέφρασε τη λύπη της για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία αυτή για να διορθώσει αυτή την περίπτωση κακοδιοίκησης. Παρά ταύτα, η Διαμεσολαβήτρια αναγνώρισε ότι η προοπτική οριστικού αποτελέσματος έως τα τέλη Οκτωβρίου 2014 συνιστά κάποια πρόοδο. Υπό τις συνθήκες αυτές και λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις παρατηρήσεις του, ο καταγγέλλων δεν επεδίωξε τη συμμόρφωση με τη συνιστώμενη από τον Διαμεσολαβητή προθεσμία της 30ής Ιουνίου 2014, ο Διαμεσολαβητής δεν έκρινε αναγκαία τη διεξαγωγή περαιτέρω ερευνών. Λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι η Επιτροπή ζήτησε συγγνώμη από την καταγγέλλουσα για την καθυστέρηση που σημειώθηκε, περάτωσε την υπόθεση.

Ο καταγγέλλων, ισπανός δικηγόρος, κατήγγειλε στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε δημόσια διαβούλευση μόνο στα αγγλικά.

Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα όχι μόνο για το ζήτημα της έλλειψης διαθεσιμότητας της συγκεκριμένης διαβούλευσης που ανέφερε ο καταγγέλλων σε γλώσσες εκτός της αγγλικής, αλλά και για το γενικό ζήτημα της γλωσσικής πολιτικής της Επιτροπής στις διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης. Η έρευνα της Διαμεσολαβήτριας αποκάλυψε ότι πολύ λίγες δημόσιες διαβουλεύσεις πραγματοποιήθηκαν σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Επιπλέον, δεν υπήρχε προβλέψιμο γλωσσικό πρότυπο, δεδομένου ότι πολλές διαβουλεύσεις που απευθύνονταν στο ευρύ κοινό διεξάγονταν σε μία ή σε πολύ περιορισμένο αριθμό γλωσσών. Πρόκειται για περιπτώσεις κακοδιοίκησης.

Η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε σχέδιο σύστασης στην Επιτροπή, σύμφωνα με το οποίο θα πρέπει να δημοσιεύει όλες τις διαβουλεύσεις της σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ ή να παρέχει στους πολίτες μετάφραση κατόπιν αιτήματος. Συνιστά επίσης στην Επιτροπή να καταρτίσει σαφείς, αντικειμενικές και εύλογες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη χρήση των γλωσσών της Συνθήκης στις δημόσιες διαβουλεύσεις της, οι οποίες θα πρέπει να γνωστοποιούνται στους πολίτες.

Η Επιτροπή απέρριψε το πρώτο σχέδιο σύστασης του Διαμεσολαβητή. Όσον αφορά τη δεύτερη, σημείωσε τις παρατηρήσεις του Διαμεσολαβητή σχετικά με τις ασυνέπειες στη χρήση των επίσημων γλωσσών και ανέλαβε να εργαστεί για μια πιο συνεκτική γλωσσική πολιτική όσον αφορά τις δημόσιες διαβουλεύσεις. Ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι η Επιτροπή δεν εφάρμοσε ορθά τα σχέδια συστάσεών του. Δεδομένου ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε μόλις εγκρίνει ψήφισμα σχετικά με τις «Δημόσιες διαβουλεύσεις και τη διαθεσιμότητά τους σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ», το οποίο κάλυπτε το πεδίο εφαρμογής των σχεδίων συστάσεων του Διαμεσολαβητή, ο Διαμεσολαβητής δεν έκρινε σκόπιμο να υποβάλει ειδική έκθεση στο Κοινοβούλιο. Ως εκ τούτου, περάτωσε την έρευνα με μια επικριτική παρατήρηση. Ο Διαμεσολαβητής ενημέρωσε το Κοινοβούλιο για την απόφασή του, ώστε να μπορεί να ληφθεί υπόψη κατά την αξιολόγηση από το Κοινοβούλιο της απάντησης της Επιτροπής στο ψήφισμά του.

Περίληψη της απόφασης επί της καταγγελίας 930/2010/(ANA)CK κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Ο καταγγέλλων κατήγγειλε στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν εξέτασε δεόντως την καταγγελία του για παράβαση, στην οποία ισχυρίστηκε ότι η Κύπρος παραβίασε το δίκαιο της ΕΕ ζητώντας του να καταβάλει δύο φόρους κατά την εισαγωγή μεταχειρισμένου αυτοκινήτου. Υποστήριξε ότι ένας από τους φόρους συνιστούσε «ειδικό φόρο κατανάλωσης».

Τον Μάρτιο του 2011, ο Διαμεσολαβητής υπέβαλε πρόταση για φιλική λύση, καλώντας την Επιτροπή να επανεξετάσει την καταγγελία παράβασης του καταγγέλλοντος κατά της Κύπρου. Στην απάντησή της στην πρόταση, η Επιτροπή ενημέρωσε τον Διαμεσολαβητή ότι, στις 7 Απριλίου 2011, είχε αποστείλει προειδοποιητική επιστολή στην Κύπρο σχετικά με το γεγονός ότι ο φόρος δεν ήταν πλήρως σύμφωνος με το άρθρο 110 της ΣΛΕΕ. Προσέθεσε ότι βρίσκεται στη διαδικασία εξέτασης μιας άλλης πτυχής της κυπριακής νομοθεσίας για τη φορολόγηση των αυτοκινήτων στο πλαίσιο παλαιότερης υπόθεσης (υπόθεση 2005/4093). Στη συνέχεια, η Επιτροπή δήλωσε ότι θα τηρεί ενήμερο τον καταγγέλλοντα για τυχόν περαιτέρω ενέργειες στις οποίες θα προβεί σχετικά με τις εν λόγω υποθέσεις.

Ο Διαμεσολαβητής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες, δεδομένου ότι φαίνεται ότι τα ουσιαστικά ζητήματα που εγείρονται στην καταγγελία παράβασης του καταγγέλλοντος τυγχάνουν της δέουσας προσοχής από την Επιτροπή. Προκειμένου να συνδράμει την Επιτροπή στην περαιτέρω βελτίωση των διαδικασιών της, η Διαμεσολαβήτρια διατύπωσε δύο περαιτέρω παρατηρήσεις.

Περίληψη της απόφασης σχετικά με την αναφορά 1827/2009/(ANA)CK (εμπιστευτικό) κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Ένας έλληνας υπήκοος υπέβαλε καταγγελία για παράβαση στην Επιτροπή υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η Ελλάδα παραβιάζει την οδηγία αριθ. 83/183/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις φορολογικές ατέλειες που εφαρμόζονται στις οριστικές εισαγωγές, από Κράτος μέλος, προσωπικών ειδών που ανήκουν σε ιδιώτες.

Τον Ιούλιο του 2009, ο ενδιαφερόμενος υπέβαλε αναφορά στον Διαμεσολαβητή υποστηρίζοντας ότι η Επιτροπή δεν είχε εξετάσει προσηκόντως την καταγγελία του για παράβαση. Υποστήριξε, συγκεκριμένα, ότι η Επιτροπή, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η υπό εξέταση ελληνική νομοθεσία δεν ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, δεν έλαβε υπόψη της τη συναφή ελληνική νομοθεσία και τη νομολογία του ελληνικού Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία έχει αναπτυχθεί σε συνάρτηση με τη συναφή νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Τον Φεβρουάριο του 2011, ο Διαμεσολαβητής υπέβαλε πρόταση φιλικού διακανονισμού, καλώντας την Επιτροπή να επανεξετάσει την καταγγελία για παράβαση που είχε υποβάλλει ο ενδιαφερόμενος κατά της Ελλάδας. Στην απάντησή της για την εν λόγω πρόταση, η Επιτροπή επανέλαβε ότι είχε εξετάσει με τη δέουσα επιμέλεια την υποβληθείσα καταγγελία.

Ο Διαμεσολαβητής εξέφρασε τη λύπη του για τον απότομο τρόπο με τον οποίον η Επιτροπή αντέκρουσε τα επιχειρήματα του ενδιαφερόμενου. Επισήμανε, εντούτοις ότι, σε μεταγενέστερη επικοινωνία, ο ενδιαφερόμενος τον ενημέρωσε για πρόσφατες εξελίξεις στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι, με βάση τη νομολογία αυτή, δεν υφίστατο κανένας πρακτικός λόγος που να υπαγορεύσει στην Επιτροπή να δώσει συνέχεια σε καταγγελία για παράβαση κατά της Ελλάδας σχετικά με την επιβολή του υπό εξέταση φόρου. Στο πλαίσιο αυτό, η διαφωνία μεταξύ Επιτροπής και ενδιαφερόμενου σχετικά με την ορθή ερμηνεία των φορολογικών κανόνων της Ελλάδας ήταν πλέον άνευ αντικειμένου. Αν και ο Διαμεσολαβητής δεν είχε πεισθεί ότι η Επιτροπή ενήργησε με τη δέουσα επιμέλεια όσον αφορά την καταγγελία για παράβαση που της υπέβαλε ο ενδιαφερόμενος, περάτωσε την εξέταση της υπόθεσης κρίνοντας ότι δεν απαιτούνταν περαιτέρω έρευνες.

Στις 27 Σεπτεμβρίου 2007, ο καταγγέλλων, ολλανδός πολίτης που κατοικεί στη Γερμανία και λαμβάνει ολλανδικό επίδομα ανεργίας, υπέβαλε καταγγελία στην Επιτροπή σχετικά με εικαζόμενη πρακτική διακριτικής μεταχείρισης εις βάρος μη γερμανών πολιτών από τη δημόσια ραδιοτηλεοπτική εταιρεία για τη νοτιοδυτική Γερμανία όσον αφορά την απαλλαγή από τα ραδιοτηλεοπτικά τέλη. Μετά την παρέμβαση του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή απέστειλε δύο κρατούμενες απαντήσεις στον καταγγέλλοντα τον Δεκέμβριο του 2007 και τον Ιούλιο του 2008. Ωστόσο, αφού δεν έλαβε καμία ουσιαστική απάντηση, ο καταγγέλλων υπέβαλε εκ νέου καταγγελία στον Διαμεσολαβητή τον Ιούλιο του 2008. Ισχυρίστηκε ότι η Επιτροπή δεν εξέτασε ορθώς, τόσο ως προς τη διαδικασία όσο και ως προς την ουσία, την καταγγελία του της 27ης Σεπτεμβρίου 2007.

Όσον αφορά την ουσία, η Επιτροπή εξήγησε στη γνώμη της ότι το ολλανδικό επίδομα ανεργίας που έλαβε ο καταγγέλλων (το οποίο δεν εξαρτάται από το εισόδημα) δεν ήταν συγκρίσιμο με το γερμανικό επίδομα που παρέχει στους δικαιούχους του το δικαίωμα απαλλαγής από τα ραδιοτηλεοπτικά τέλη στη Γερμανία (και το οποίο εξαρτάται από το εισόδημα). Ως εκ τούτου, κατά την άποψη της Επιτροπής, δεν υπήρξε παραβίαση των κανόνων της ΕΕ σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Η Διαμεσολαβήτρια κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή φάνηκε να έχει αναλύσει και εξηγήσει ορθά τα ουσιαστικά ζητήματα που προέκυψαν στην παρούσα υπόθεση και, ως εκ τούτου, δεν διαπίστωσε κρούσμα κακοδιοίκησης.

Όσον αφορά τη διαδικασία, η Επιτροπή υποστήριξε ότι είχε εξετάσει την υπόθεση εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και ότι είχε ενημερώσει τον καταγγέλλοντα για το συμπέρασμά της ότι δεν υπήρξε παράβαση. Ο Διαμεσολαβητής σημείωσε καταρχάς ότι η καταγγελία του καταγγέλλοντος διαβιβάστηκε από μία υπηρεσία της Επιτροπής σε άλλη τρεις φορές πριν εξεταστεί. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή δεν τήρησε τις διατάξεις της ανακοίνωσης της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή σχετικά με τις σχέσεις με τον καταγγέλλοντα όσον αφορά τις παραβάσεις του κοινοτικού δικαίου, ειδικότερα όσον αφορά (i) την καταχώριση των καταγγελιών, (ii) την αποστολή βεβαίωσης παραλαβής και (iii) την περάτωση της υπόθεσης. Ως εκ τούτου, υπέβαλε σχέδιο σύστασης στην Επιτροπή, σύμφωνα με το οποίο θα πρέπει i) να αναγνωρίσει ότι δεν τήρησε την ανακοίνωση, ii) να ζητήσει συγγνώμη για την παράλειψη αυτή και iii) να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι θα συμμορφωθεί με την ανακοίνωση κατά την εξέταση υποθέσεων στο μέλλον.

Η Επιτροπή αναγνώρισε αμφότεροι ότι δεν τήρησε τα σημεία 3 και 4 της ανακοινώσεως και ζήτησε συγγνώμη για την παράλειψη αυτή. Ωστόσο, δεν αναγνώρισε ρητά ότι δεν τήρησε το σημείο 10 της ανακοίνωσης. Ούτε ζήτησε συγγνώμη για την αποτυχία της να το πράξει. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σχέδιο σύστασής του είχε γίνει εν μέρει δεκτό από την Επιτροπή. Όσον αφορά το τρίτο μέρος του σχεδίου σύστασης, ο Διαμεσολαβητής επισήμανε ότι, εν τω μεταξύ, είχε κινήσει αυτεπάγγελτη έρευνα σχετικά με τη σχέση μεταξύ του νέου EU Pilot και των διαδικαστικών εγγυήσεων που ορίζονται στην ανακοίνωση. Ως εκ τούτου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν δικαιολογημένες περαιτέρω έρευνες για το θέμα αυτό.