Εκπονήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή ^[1]

Η έρευνα προέκυψε από καταγγελία Ιταλού πολίτη ο οποίος επιθυμούσε να λάβει έκδοση στην ιταλική γλώσσα εγγράφου από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex). Η Διαμεσολαβήτρια έκρινε ότι η έρευνά της θα πρέπει να επικεντρωθεί στη γλωσσική πολιτική του Frontex στις εξωτερικές επικοινωνίες του.

Η Διαμεσολαβήτρια συνιστά στον Frontex να δημοσιεύει γενικές πληροφορίες σχετικά με τον Οργανισμό στον ιστότοπό του σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Συνιστά επίσης στον Frontex να δημοσιεύει τη γλωσσική πολιτική του στον ιστότοπό του σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ.

Ιστορικό της καταγγελίας

1.  Τον Μάρτιο του 2017, ο καταγγέλλων, Ιταλός πολίτης, ζήτησε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής («Frontex») να διαθέσει στα ιταλικά έγγραφο με τίτλο «Risk Analysis for 2017»(το έγγραφο είχε δημοσιευθεί στα αγγλικά στον ιστότοπο του Frontex ^[2]). Ζήτησε επίσης να διατίθενται στην ιταλική γλώσσα η αρχική σελίδα του ιστοτόπου του Frontex και πληροφορίες σχετικά με τη γλωσσική πολιτική ^{του Οργανισμού [3].}

2. Στην απάντησή του της 18ης Απριλίου 2017, ο Frontex δήλωσε ότι δεν διέθετε ιταλική έκδοση του ζητηθέντος εγγράφου. Επισημαίνει ότι η γλώσσα εργασίας του Frontex είναι η αγγλική. Έτσι, συνήθως συντάσσει έγγραφα στη γλώσσα αυτή. Ωστόσο, ο Frontex δήλωσε ότι ορισμένα από τα βίντεο που είναι διαθέσιμα στον ιστότοπό του έχουν ιταλικούς υπότιτλους. Προσθέτει ότι εργάζεται για την παροχή γενικών πληροφοριών σχετικά με τον Frontex σε πέντε επίσημες γλώσσες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των ιταλικών.

3. Στην απάντησή του της 22ας Απριλίου 2017, ο καταγγέλλων επισήμανε ότι η δημοσίευση του εγγράφου μόνο στην αγγλική γλώσσα συνιστά διάκριση κατά την έννοια του άρθρου 21 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ζήτησε επίσης πρόσβαση στην απόφαση που ορίζει ότι η γλώσσα εργασίας του Frontex είναι η αγγλική. Επισήμανε ότι η απόφαση αυτή πρέπει να είναι διαθέσιμη στην ιταλική γλώσσα.

4. Στην απάντησή του της 26ης Απριλίου 2017, ο Frontex δήλωσε εκ νέου ότι δεν διαθέτει ιταλική έκδοση της «Ανάλυσης κινδύνου για το 2017». Ενημέρωσε επίσης τον καταγγέλλοντα ότι η απόφαση αριθ. 2014/86 του εκτελεστικού διευθυντή σχετικά με την εσωτερική χρήση των γλωσσών ^[4] δεν ήταν διαθέσιμη στα ιταλικά. Ο Frontex του παρείχε το αγγλικό κείμενο.

5.  Δεδομένου ότι δεν ήταν ικανοποιημένος με την απάντηση του Frontex, ο καταγγέλλων υπέβαλε καταγγελία στον Διαμεσολαβητή.

Η έρευνα

6. Κατά την έναρξη της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε ότι η γλωσσική πολιτική των θεσμικών οργάνων της ΕΕ πρέπει να είναι εύλογη και αντικειμενικά αιτιολογημένη. Επιπλέον, η γλωσσική πολιτική των θεσμικών οργάνων της ΕΕ θα πρέπει να δημοσιεύεται στο διαδίκτυο σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνει ότι η γλωσσική πολιτική του Frontex δεν είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο. Σημείωσε επίσης ότι τον Σεπτέμβριο του 2013 ο Frontex δεσμεύτηκε, στο πλαίσιο προηγούμενης έρευνας του Διαμεσολαβητή [5], να διαθέσει στον ιστότοπό του γενικές πληροφορίες σχετικά με την εντολή και τις δραστηριότητές του στη γαλλική, γερμανική, ισπανική, ιταλική, ελληνική και πολωνική γλώσσα εντός των πρώτων μηνών του 2014 και να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την επέκταση του καταλόγου των γλωσσών και στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ έως το τέλος του 2014. Η Διαμεσολαβήτρια ζήτησε από τον Frontex i) να αποσαφηνίσει το περιεχόμενο της γλωσσικής πολιτικής του και τους λόγους στους οποίους βασίζεται· και ii) να αναλύσει τους λόγους για τους οποίους δεν είχε υλοποιήσει τις προηγούμενες δεσμεύσεις της έναντι του Διαμεσολαβητή.

7. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια έλαβε την απάντηση του Frontex και, στη συνέχεια, τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος σε απάντηση στην απάντηση του FRONTEX. Οι συστάσεις του Διαμεσολαβητή λαμβάνουν υπόψη τα επιχειρήματα και τις απόψεις που προβάλλουν τα μέρη.

Η γλωσσική πολιτική του FRONTEX´ και οι προηγούμενες δεσμεύσεις του προς τον Διαμεσολαβητή για τη διάθεση γενικών πληροφοριών στον ιστότοπό του σε διάφορες γλώσσες

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

8.  Ο Frontex δήλωσε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 73 παράγραφος 1 του ιδρυτικού κανονισμού του ^[6], εφαρμόζει τις διατάξεις του κανονισμού 1/1958 για την πολυγλωσσία ^[7] και θεωρεί όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ ως επίσημες γλώσσες του. Υποστήριξε ότι ενήργησε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού 1/1958 όταν εξέδωσε την απόφαση 2014/86 σχετικά με την εσωτερική χρήση των γλωσσών, η οποία ορίζει ποιες γλώσσες πρέπει να χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Δήλωσε ότι η εν λόγω απόφαση ορίζει ότι η αγγλική είναι η μόνη γλώσσα εργασίας του Frontex. Αυτό δικαιολογείται από τους στόχους της αποδοτικότητας και της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας. Σύμφωνα με τον Frontex, πρόκειται για πρακτική που εφαρμόζεται από κοινού από άλλα όργανα της ΕΕ.

9. Ο Frontex δήλωσε ότι παράγει όλα τα έγγραφα στην αγγλική γλώσσα, καθώς αυτό επιτρέπει την ταχεία εσωτερική λήψη αποφάσεων. Πρόσθεσε ότι οι επιχειρησιακές δραστηριότητες διεξάγονται στα αγγλικά από συνοριοφύλακες. Όσον αφορά την έκθεση ανάλυσης κινδύνου που ζήτησε ο καταγγέλλων, ο Frontex υποστήριξε ότι, δεδομένου ότι «οι δραστηριότητές του βασίζονται σε πληροφορίες, η ανάλυση κινδύνου που διενεργείται καθιστά δυνατή τη λήψη αποφάσεων από τον Οργανισμό για τον σχεδιασμό επιχειρησιακών δραστηριοτήτων και δραστηριοτήτων ανάπτυξης ικανοτήτων με στόχο την πρόληψη και την καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος και της παράτυπης μετανάστευσης στην ΕΕ, καθώς και τη συμβολή στη διάσωση ανθρώπινων ζωών». Ο Frontex έκρινε ότι η μετάφραση του ζητούμενου εγγράφου σε άλλες γλώσσες δεν θα ανταποκρινόταν στον εν λόγω στόχο.

10. Επιπλέον, ο Frontex υποστήριξε ότι η εντολή του είναι να συνδράμει τους υπαλλήλους επιβολής του νόμου των κρατών μελών της ΕΕ στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης ᾽. Δήλωσε ότι η αγγλική είναι η υποχρεωτική γλώσσα επικοινωνίας στο εναέριο και θαλάσσιο περιβάλλον. Ως εκ τούτου, όλες οι επικοινωνίες και η σχετική τεκμηρίωση στις επιχειρησιακές δραστηριότητες που συντονίζονται από τον Frontex είναι στα αγγλικά.

11. Ο Frontex επέστησε επίσης την προσοχή στο γεγονός ότι το έντυπο καταγγελίας που έχει θέσει στη διάθεση των καταγγελλόντων στο πλαίσιο του μηχανισμού καταγγελιών του είναι διαθέσιμο στην αγγλική, την αραβική, τη γαλλική, την Pashtu, την Tigrinya και την Urdu ^[8]. Ο Frontex θεώρησε ότι αυτό αποτελεί σαφή απόδειξη ότι η γλωσσική πολιτική του Frontex᾽ είναι φιλόδοξη, όπου είναι δυνατόν.

12. Όσον αφορά τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στον ιστότοπο του Frontex, ο Οργανισμός δήλωσε ότι εξακολουθεί να δεσμεύεται να καθιστά διαθέσιμες γενικές πληροφορίες σχετικά με την εντολή και τις δραστηριότητές του σε γλώσσες εκτός της αγγλικής.

13. Ωστόσο, υποστήριξε ότι «η επαναλαμβανόμενη μεταναστευτική κρίση την περίοδο 2014-2016 και η τρέχουσα κρίση στον τομέα της ασφάλειας ... σήμαιναν τον επαναπροσδιορισμό των προτεραιοτήτων και την προσαρμογή στις συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες κατά τα τελευταία έτη. Τα επιχειρησιακά μέτρα για τη στήριξη των κρατών μελών της ΕΕ είχαν αναπόφευκτα τη μεγαλύτερη σημασία, ενώ άλλα εκκρεμή ζητήματα, όπως η μετάφραση τμημάτων του δικτυακού τόπου, χρειάστηκε να αναβληθούν.»

14. Ο Frontex πρόσθεσε ότι είναι ένας οργανισμός που βρίσκεται σε στάδιο μετασχηματισμού. Έχει βιώσει δραστικές αλλαγές με την πάροδο των ετών, όχι μόνο στα καθήκοντα, το προσωπικό και την οργανωτική δομή της, αλλά και στην εντολή της. Οι αλλαγές αυτές με τη σειρά τους επηρέασαν το περιεχόμενο του δικτυακού τόπου του Οργανισμού.

15. Ενόψει των αλλαγών αυτών, ο Frontex δήλωσε ότι επεξεργάζεται επί του παρόντος αναθεωρημένη έκδοση του ιστοτόπου του, η οποία αναμένεται να καταστήσει τον Οργανισμό πιο προσβάσιμο στο κοινό, δεδομένου ότι θα είναι ευκολότερη η ανάκτηση πληροφοριών από αυτόν. Ο νέος ιστότοπος θα περιλαμβάνει επίσης τη γλωσσική πολιτική του Frontex. Ο Frontex υποστήριξε ότι, μόλις ολοκληρωθεί η αναθεώρηση του δικτυακού τόπου, γενικές πληροφορίες σχετικά με την εντολή και τις δραστηριότητες του Οργανισμού θα είναι διαθέσιμες στη γαλλική, τη γερμανική, την ιταλική, την ισπανική και την πολωνική γλώσσα. Οι τέσσερις πρώτες γλώσσες επιλέχθηκαν λόγω της επικράτησής τους στις διαδικασίες του διοικητικού συμβουλίου του Frontex, στις επακόλουθες επιχειρησιακές εργασίες και στην ΕΕ εν γένει. Τα πολωνικά επιλέχθηκαν επειδή είναι η γλώσσα του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο Frontex. Ο Οργανισμός πρόσθεσε ότι σύντομα κινούμενα σχέδια και ενημερωτικά βίντεο θα είναι επίσης διαθέσιμα στον νέο ιστότοπο και θα περιέχουν υπότιτλους σε πέντε γλώσσες.

16. Με βάση τα ανωτέρω, ο Οργανισμός υποστήριξε ότι ενστερνίζεται τη γλωσσική πολυμορφία και ότι δεσμεύεται να λάβει πρακτικά μέτρα προς την κατεύθυνση αυτή.

17. Ο καταγγέλλων έκρινε ότι η απάντηση του Frontex δεν ήταν ικανοποιητική. Δηλώνει ότι, κατά την αναφορά στην εν εξελίξει αναθεώρηση του ιστότοπου, ο Frontex δεν έδωσε ημερομηνία έως την οποία θα είναι διαθέσιμος αυτός ο νέος ιστότοπος. Επιπλέον, ο Frontex είχε ήδη αποδείξει στο παρελθόν ότι δεν είχε τηρήσει τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει έναντι του Διαμεσολαβητή.  

18. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε επίσης ότι είναι θύμα γλωσσικής διάκρισης, δεδομένου ότι ο Frontex τον εμποδίζει να ενημερωθεί σχετικά με το περιεχόμενο του εγγράφου που ζήτησε. Αυτό τον θέτει σε μειονεκτική θέση όσον αφορά τους πολίτες της ΕΕ που κατανοούν τα αγγλικά. Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, το επιχείρημα του Frontex —ότι η μετάφραση του ζητούμενου εγγράφου σε άλλες γλώσσες δεν θα επέτρεπε στον Οργανισμό να επιτύχει τον στόχο του για την πρόληψη και την καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος και της παράτυπης μετανάστευσης στην ΕΕ, καθώς και για τη συμβολή στη διάσωση ανθρώπινων ζωών— όχι μόνο στερείται νομικής βάσης, αλλά είναι επίσης εξαιρετικά προσβλητικό.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή που οδήγησε σε σύσταση

19. Πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ της εσωτερικής γλωσσικής πολιτικής του Frontex, η οποία περιλαμβάνεται κατ’ ουσίαν στην απόφαση 2014/86 σχετικά με την εσωτερική χρήση των γλωσσών, και της εξωτερικής γλωσσικής πολιτικής του, ήτοι των γλωσσών που χρησιμοποιούνται στις επικοινωνίες του Frontex με το κοινό, ιδίως στον ιστότοπό του.

Εσωτερική γλωσσική πολιτική

20. Οι αιτιολογικές σκέψεις 3 και 4 της αποφάσεως 2014/86 , αναφέρουν τα εξής:

Το άρθρο 27 παράγραφος 2 του κανονισμού Frontex υποχρεώνει τον Οργανισμό να δημοσιεύει τη γενική έκθεση και το πρόγραμμα εργασίας σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Ως εκ τούτου, εξ αντιδιαστολής, εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του Frontex να καθορίσει ποιες γλώσσες χρησιμοποιούνται σε άλλες ειδικές περιπτώσεις.

(4) Η αποδοτικότητα και η οικονομική αποδοτικότητα αποτελούν συνεχείς στόχους του Frontex, γεγονός που δικαιολογεί την υιοθέτηση της αγγλικής ως μοναδικής γλώσσας εργασίας του Οργανισμού.»

21. Η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι, στην απάντησή του, ο Frontex αιτιολόγησε περαιτέρω την απόφασή του να χρησιμοποιήσει τα αγγλικά ως μοναδική γλώσσα εργασίας του (ουσιαστικά, την ανάγκη ταχείας εσωτερικής λήψης αποφάσεων και το γεγονός ότι οι επιχειρησιακές δραστηριότητες διεξάγονται στα αγγλικά). Η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι ο Frontex έχει παράσχει εύλογες και αντικειμενικές αιτιολογήσεις για την εσωτερική γλωσσική πολιτική του. Θεωρεί ότι η εσωτερική γλωσσική πολιτική του Frontex επιχειρεί να επιτύχει την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ του συμφέροντος των πολιτών της ΕΕ να γνωρίζουν τις ετήσιες δραστηριότητες του Frontex και του δημόσιου συμφέροντος για αποτελεσματική χρήση των περιορισμένων πόρων και διατήρηση της αποδοτικότητας. Δεδομένων των καθηκόντων και της αποστολής του Frontex, τα οποία απαιτούν ταχεία λήψη αποφάσεων και δράση, είναι εύλογο και αναλογικό, όσον αφορά τα επίσημα έγγραφά του, να διατίθενται μόνο οι γενικές εκθέσεις και τα προγράμματα εργασίας σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Επομένως, η επιλογή του Frontex δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εισάγει διακρίσεις.

Η «Ανάλυση Κινδύνου για το 2017»

22. Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει, όσον αφορά το έγγραφο στο οποίο βασίζεται η παρούσα καταγγελία, δηλαδή την ανάλυση κινδύνου για το 2017, ότι, σύμφωνα με δημοσίευση του Frontex με τίτλο «Common Integrated Risk Analysis Model»^[9], «σκοπός της ανάλυσης κινδύνου είναι η παροχή πληροφοριών και αναλύσεων που θα επιτρέψουν τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τον τρόπο μείωσης και μετριασμού του κινδύνου όταν οι πόροι και οι ικανότητες είναι περιορισμένες. ..., επιτρέποντας στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις, η ανάλυση κινδύνου θα συμβάλει στην κάλυψη των μεγαλύτερων κενών μεταξύ κινδύνου και ικανοτήτων» (η υπογράμμιση δική μας). Επιπλέον, η ανάλυση κινδύνου για το 2017 αναφέρει, στη σελίδα 2 της δημοσίευσης, ότι «η ανάλυση κινδύνου του Frontex πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο και να αποτελεί αξιόπιστη βάση για τις επιχειρησιακές του δραστηριότητες»^[10].

23. Το έγγραφο παρέχει μια «εικόνα της κατάστασης», με έμφαση στις προσδιοριζόμενες μεταναστευτικές τάσεις και τις δραστηριότητες επιτήρησης, και χρησιμοποιεί ένα σύνολο αξιόπιστων δεικτών για την παράτυπη μετανάστευση. Παρέχει επίσης ανάλυση των βασικών κινδύνων που επηρεάζουν την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων και/ή την εσωτερική ασφάλεια. Στόχος του είναι να παράσχει μια επισκόπηση που θα συμβάλει στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων τόσο για κοινές ευρωπαϊκές επενδύσεις όσο και για συντονισμένες δράσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων και την προάσπιση της εσωτερικής ασφάλειας της Ένωσης. Έτσι, η Ανάλυση Κινδύνου για το 2017 απευθύνεται κυρίως σε ένα συγκεκριμένο επαγγελματικό κοινό: φορείς λήψης αποφάσεων. Ωστόσο, η παρουσίαση και η διάταξή του, η χρησιμοποιούμενη γλώσσα και το γεγονός ότι το θέμα που καλύπτεται από την ανάλυση κινδύνου για το 2017 παρουσιάζει ενδιαφέρον για το ευρύ κοινό, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το ευρύ κοινό αποτελεί επίσης μέρος του στοχευόμενου κοινού.

24. Ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι δεν υπάρχει νομική απαίτηση, βάσει του κανονισμού 1/1958 για την πολυγλωσσία ή οποιασδήποτε άλλης νομικής πράξης, που να υποχρεώνει τον Frontex να καθιστά διαθέσιμο ένα έγγραφο όπως το επίμαχο στην παρούσα υπόθεση σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Ωστόσο, εάν το έγγραφο απευθύνεται επίσης στο ευρύ κοινό, ο Frontex θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να το καταστήσει διαθέσιμο σε περισσότερες γλώσσες.

25. Ο Διαμεσολαβητής έχει πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι ενδέχεται να υπάρχουν δημοσιονομικοί περιορισμοί που εμποδίζουν τη δημοσίευση σε περισσότερες γλώσσες και ότι η επίτευξη της σωστής ισορροπίας στον τομέα αυτό είναι δύσκολη. Η Διαμεσολαβήτρια εξετάζει επί του παρόντος τη συμβολή που θα μπορούσε να έχει στο ζήτημα της χρήσης των γλωσσών της ΕΕ από όλα τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, δεδομένης της σημασίας του συνδυασμού των γλωσσικών δικαιωμάτων των πολιτών της ΕΕ και των σχετικών υποχρεώσεων των θεσμικών οργάνων και των οργανισμών της ΕΕ, με την ανάγκη για διοικητική αποτελεσματικότητα και προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν θα διερευνήσει περαιτέρω το ζήτημα του κατά πόσον η ανάλυση κινδύνου για το 2017 θα πρέπει να είναι διαθέσιμη σε άλλες γλώσσες.

Εξωτερική γλωσσική πολιτική

26. Το άρθρο 6 του κανονισμού 1/1958 για την πολυγλωσσία, το οποίο ορίζει ότι τα θεσμικά όργανα «μπορούν να ορίζουν στον εσωτερικό κανονισμό τους ποιες από τις γλώσσες πρέπει να χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις»^[11], δεν δικαιολογεί κατ’ ανάγκη μια πολύ περιοριστική εξωτερική γλωσσική πολιτική.

27. Ο ιστότοπος του Frontex δεν παρέχει πληροφορίες σχετικά με την εξωτερική γλωσσική πολιτική του. Όσον αφορά τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στην αρχική σελίδα σε διάφορες γλώσσες, είναι λυπηρό το γεγονός ότι, παρά την προηγούμενη έρευνα που διεξήγαγε η εν λόγω Υπηρεσία ^[12], η οποία αφορούσε, μεταξύ άλλων ζητημάτων, τη γλωσσική πολιτική του Frontex᾽ για τον ιστότοπό της, τα πράγματα δεν έχουν βελτιωθεί. Δεν είναι σαφές για τη Διαμεσολαβήτρια εάν ο Frontex διαθέτει πράγματι πολιτική σχετικά με τις γλώσσες που πρέπει να χρησιμοποιούνται στις εξωτερικές επικοινωνίες του.

28. Μολονότι ο Frontex δεσμεύτηκε (με επιστολή της 10ης Σεπτεμβρίου 2013 προς τη Διαμεσολαβήτρια) να καταστήσει διαθέσιμες στον ιστότοπό του γενικές πληροφορίες σχετικά με τον Οργανισμό στη γαλλική, γερμανική, ισπανική, ιταλική, ελληνική και πολωνική γλώσσα εντός των πρώτων μηνών του 2014, και να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την επέκταση του καταλόγου των γλωσσών και στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ έως το τέλος του 2014, ο Frontex δεν κατόρθωσε μέσα σε σχεδόν πέντε χρόνια να επιτύχει αυτό που αναμενόταν αρχικά σε λίγους μήνες.

29.  Η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι είναι αλήθεια ότι, μετά τη μεταναστευτική κρίση, ο Frontex υπέστη ριζικό μετασχηματισμό. Ωστόσο, είναι επίσης αληθές ότι, από την επιστολή της του 2013, φαινόταν εφικτό να προβλεφθεί η μετάφραση μόνο της αρχικής σελίδας του ιστοτόπου του Frontex σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ εντός σύντομου χρονικού διαστήματος ^[13]. Είναι λυπηρό το γεγονός ότι τόσα χρόνια μετά τη δέσμευση που ανέλαβε έναντι του Διαμεσολαβητή, ο Frontex δεν έχει συμπεριλάβει καν σημείωμα στον ιστότοπό του που να δικαιολογεί την έλλειψη διαθεσιμότητας της αρχικής σελίδας του ιστοτόπου του σε άλλες γλώσσες της ΕΕ.

30. Η Διαμεσολαβήτρια υπενθυμίζει στον Frontex την εξήγηση που έδωσε η προκάτοχός της στον Frontex σχετικά με τον ρόλο της αρχικής σελίδας, η οποία είναι: «να υποδεχθούν όλους τους πολίτες της ΕΕ στις γλώσσες τους και να τους υποδείξουν ποια τμήματα ή έγγραφα είναι διαθέσιμα σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ και ποια, από την άλλη πλευρά, μπορούν να συμβουλευτούν μόνο σε επιλεγμένες γλώσσες. Αυτή η επιλογή γλωσσών θα μπορούσε, επιπλέον, να εξηγηθεί από την άποψη της γλωσσικής πολιτικής του Frontex στην αρχική σελίδα, επιτρέποντας έτσι στους πολίτες να κατανοήσουν, εάν είναι απαραίτητο, τους λόγους για τους οποίους συγκεκριμένα έγγραφα είναι διαθέσιμα μόνο σε ορισμένες γλώσσες...»^[14].

31. Η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προσπάθειες που καταβάλλονται όσον αφορά τη διαθεσιμότητα του εντύπου καταγγελίας του Frontex (που θα χρησιμοποιείται στο πλαίσιο του μηχανισμού καταγγελιών) στις συνηθέστερες γλώσσες που ομιλούν οι πρόσφυγες και οι αιτούντες άσυλο. Ωστόσο, είναι επίσης σημαντικό να παρέχονται στους πολίτες της ΕΕ γενικές πληροφορίες σχετικά με τον Frontex στη γλώσσα τους στον ιστότοπο του Οργανισμού. Η Διαμεσολαβήτρια σημειώνει με ικανοποίηση ότι ο ιστότοπος υφίσταται σημαντικές τροποποιήσεις, αλλά θα ήταν προτιμότερο ο Frontex να ανακοινώσει μια ημερομηνία έως την οποία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η αναθεώρηση του ιστοτόπου.

32. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Διαμεσολαβήτρια διαπιστώνει ότι η παράλειψη του Frontex να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε το 2013 συνιστά κακοδιοίκηση. Ως εκ τούτου, διατυπώνει αντίστοιχη σύσταση κατωτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή.

33. Όπως επισήμανε η Διαμεσολαβήτρια κατά την έναρξη της έρευνας, η εξωτερική γλωσσική πολιτική των θεσμικών οργάνων της ΕΕ θα πρέπει να δημοσιεύεται στο διαδίκτυο σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Η Διαμεσολαβήτρια σημειώνει τη δήλωση του Frontex ότι ο νέος ιστότοπος θα περιλαμβάνει τη γλωσσική πολιτική του Frontex. Δεν είναι σαφές εάν πρόκειται για αναφορά στην πολιτική της για την εξωτερική επικοινωνία, πότε θα πραγματοποιηθεί και εάν η πρόθεση είναι να δημοσιευθεί η γλωσσική πολιτική μόνο στα αγγλικά. Σε κάθε περίπτωση, η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι το γεγονός ότι η εξωτερική γλωσσική πολιτική του Frontex δεν είναι επί του παρόντος διαθέσιμη στο κοινό σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ συνιστά κακοδιοίκηση. Θα υποβάλει αντίστοιχη σύσταση κατωτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή.

34. Ανάλογα με την απάντηση του Frontex στις συστάσεις, ο Διαμεσολαβητής μπορεί να αποφασίσει να αναφέρει το θέμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Συστάσεις

Με βάση την έρευνα σχετικά με την εν λόγω καταγγελία, η Διαμεσολαβήτρια διατυπώνει τις ακόλουθες συστάσεις προς τον Frontex:

Ο Frontex θα πρέπει να δημοσιεύει την εξωτερική γλωσσική πολιτική του στον ιστότοπό του σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ, χωρίς καθυστέρηση. Εάν δεν έχει ήδη καταρτιστεί μια τέτοια πολιτική, ο Frontex θα πρέπει να καταρτίσει αμέσως μια τέτοια πολιτική.

Ο Frontex θα πρέπει να καθιστά διαθέσιμες στον ιστότοπό του γενικές πληροφορίες σχετικά με τον Οργανισμό σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ μόλις ολοκληρωθεί η αναθεώρηση του ιστότοπου και θα πρέπει να ενημερώνει τον Διαμεσολαβητή σχετικά με την ημερομηνία έως την οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί η αναθεώρηση.

Ο Frontex και ο καταγγέλλων θα ενημερωθούν για τις συστάσεις αυτές. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, ο Frontex αποστέλλει εμπεριστατωμένη γνώμη εντός τριών μηνών από την ημερομηνία των παρουσών συστάσεων.

Emily OʹReilly

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Στρασβούργο, 23/7/2018

[1] Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 9ης Μαρτίου 1994, σχετικά με το καθεστώς του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και τους γενικούς όρους άσκησης των καθηκόντων του (94/262/ΕΚΑΧ, ΕΚ, Ευρατόμ) (ΕΕ 1994, L 113, σ. 15).

[2] https://frontex.europa.eu/publications/?pq=&year=2017&category=riskanalysis

[3] Ο καταγγέλλων επικαλέστηκε ιδίως το άρθρο 21 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και τα άρθρα 22, 41 και 42 του Χάρτη, καθώς και το άρθρο 74 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Σεπτεμβρίου 2016, για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 863/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 του Συμβουλίου και της απόφασης 2005/267/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ 2016, L 251, σ. 1).

[4] Απόφαση του εκτελεστικού διευθυντή αριθ. 2014/86 σχετικά με την εσωτερική χρήση των γλωσσών, της 17ης Δεκεμβρίου 2014.

[5] Απόφαση της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας με την οποία περατώνεται η αυτεπάγγελτη έρευνα OI/13/2012/MHZ (Επίσκεψη στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Frontex), διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://www.ombudsman.europa.eu/cases/decision.faces/en/51885/html.bookmark

[6] Κανονισμός (ΕΕ) 2016/1624, της 14ης Σεπτεμβρίου 2016, για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή (ΕΕ 2016, L 251, σ. 1).

[7] Κανονισμός αριθ. 1, της 15ης Απριλίου 1958, περί καθορισμού του γλωσσικού καθεστώτος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, ΕΕ 17 της 6.10. 958, σ. 385.

[8] Ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι, από τότε που ο Frontex απέστειλε την απάντησή του, το έντυπο καταγγελίας διατίθεται επίσης στην αλβανική, ρωσική, σερβική και ισπανική γλώσσα. Οι πληροφορίες αυτές παρασχέθηκαν στον Διαμεσολαβητή στο πλαίσιο του ερωτήματος Q3/2017/MDC.

[9] Διατίθεται στη διεύθυνση: https://europa.eu/capacity4dev/ibm-eap/document/71-common-integrated-risk-analysis-model-ciram-comprehensive-update

[10] Στη σ. 11 της ανάλυσης κινδύνου για το 2017, οι επιχειρησιακές δραστηριότητες του Frontex περιγράφονται ως αποσκοπούσες «στην ενίσχυση της ασφάλειας των συνόρων μέσω του συντονισμού των ενεργειών των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων της ΕΕ για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων. Ο συντονισμός των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη κατανομή των πόρων των κρατών μελών και στην καλύτερη προστασία του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάλυση κινδύνου για το 2017 εξετάζει το πεδίο των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων του Frontex και, ιδίως, την παράτυπη μετανάστευση στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και των συνδεδεμένων χωρών Σένγκεν.»

[11] Ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι ο Frontex πρέπει να ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια ως προς το ποιες γλώσσες χρησιμοποιούνται «σε συγκεκριμένες περιπτώσεις» εντός των ορίων που θέτουν οι κανόνες και οι αρχές που ισχύουν γι’ αυτόν.

[12] Έρευνα ιδίας πρωτοβουλίας OI/13/2012 MHZ, διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://www.ombudsman.europa.eu/en/cases/case.faces/en/5079/html.bookmark

[13] Βλέπε παράγραφο 13 της απόφασης για την περάτωση της προαναφερθείσας αυτεπάγγελτης έρευνας OI/13/2012 MHZ.

[14] Βλ. παράγραφο 12 της απόφασης περάτωσης της προαναφερθείσας αυτεπάγγελτης έρευνας OI/13/2012 MHZ.