Η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια, Emily O'Reilly, κάλεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αυξήσουν περαιτέρω τη διαφάνεια της νομοθετικής διαδικασίας στην ΕΕ δημοσιεύοντας βασικά έγγραφα που σχετίζονται με τις άτυπες διαπραγματεύσεις τους, γνωστά ως «τριμερείς διάλογοι».

Τα έγγραφα αυτά περιλαμβάνουν ημερομηνίες τριμερούς διαλόγου και συνοπτικές ημερήσιες διατάξεις· τις θέσεις και των δύο συννομοθετών σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής· και τα ονόματα των υπευθύνων λήψης αποφάσεων που είναι παρόντες στις συνεδριάσεις τριμερούς διαλόγου. Τα έγγραφα που παρακολουθούν τα κύρια στάδια της διαδικασίας θα πρέπει να δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν μετά το τέλος των διαπραγματεύσεων.

Η κ. O’Reilly δήλωσε τα εξής: «Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ καταβάλλουν προσπάθειες για την αύξηση της διαφάνειας γενικά σε όλες τις εργασίες τους. Οι τριμερείς διάλογοι αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των δημοκρατικά εκλεγμένων νομοθετών του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου μαζί με την Επιτροπή. Είναι αποτελεσματικές, επιτρέποντας τη συμφωνία του 85% των νόμων σε πρώιμο στάδιο. Ωστόσο, είναι δύσκολο να μάθουμε πότε διεξάγονται οι τριμερείς διάλογοι, τι συζητείται και από ποιον χωρίς πολύ χρόνο και προσπάθεια. Η έρευνά μου αφορά τη σωστή ισορροπία μεταξύ του δημόσιου συμφέροντος για διαφάνεια και του δημόσιου συμφέροντος για μια αποτελεσματική και αποδοτική νομοθετική διαδικασία.

«Η διάθεση αυτών των πληροφοριών θα πρέπει να επιτρέπει στους πολίτες να ζητούν από τους εκπροσώπους τους να λογοδοτούν και να συμμετέχουν αποτελεσματικά στη νομοθετική διαδικασία. Οι προτάσεις μου επιτρέπουν επίσης στους νομοθέτες να έχουν τον πολιτικό χώρο που χρειάζονται για να διαπραγματευτούν, να συζητήσουν και να καταλήξουν σε συμφωνία.»

«Η ολοκλήρωση της έρευνάς μου έρχεται σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας για την ΕΕ. Αυτή η αβεβαιότητα απαιτεί από όλους μας να προβληματιστούμε σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να συνεργαστούμε καλύτερα με τους πολίτες σε ολόκληρη την Ένωση.»

Η Διαμεσολαβήτρια πρότεινε επίσης στα θεσμικά όργανα να καταστήσουν διαθέσιμους καταλόγους εγγράφων που κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια των τριμερών διαπραγματεύσεων για τη διευκόλυνση της πρόσβασης του κοινού. Τα θεσμικά όργανα θα πρέπει επίσης να αναπτύξουν μια ενιαία, εύχρηστη βάση δεδομένων στην οποία θα δημοσιεύονται όλες οι ανωτέρω πληροφορίες σχετικά με τους τριμερείς διαλόγους.

Ιστορικό

Οι τριμερείς διάλογοι αποτελούν ανεπίσημο μέρος της νομοθετικής διαδικασίας της ΕΕ με τη συμμετοχή εκπροσώπων και των δύο νομοθετών που διαπραγματεύονται απευθείας μεταξύ τους, με τη βοήθεια της Επιτροπής. Αυτοί οι εκπρόσωποι προσπαθούν να συμφωνήσουν σε ένα κοινό κείμενο το οποίο στη συνέχεια υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ για τελική έγκριση. Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε την έρευνά της σχετικά με τη διαφάνεια του τριμερούς διαλόγου τον Μάιο του 2015. Κατά τη διάρκεια της έρευνάς της έλαβε γνώμες από τα τρία θεσμικά όργανα επί του θέματος και εξέτασε τους φακέλους τριμερούς διαλόγου δύο πρόσφατων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ: την οδηγία για την ενυπόθηκη πίστη και τον κανονισμό για τις κλινικές δοκιμές.

Η Διαμεσολαβήτρια διεξήγαγε επίσης δημόσια διαβούλευση σχετικά με το θέμα, λαμβάνοντας 51 παρατηρήσεις, συμπεριλαμβανομένων πέντε απαντήσεων από τα εθνικά κοινοβούλια· δύο βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου· 10 από ΜΚΟ και επτά από επιχειρηματικές ενώσεις. Οι απαντήσεις στη διαβούλευση τάχθηκαν συντριπτικά υπέρ της αύξησης της διαφάνειας στη διαδικασία, ενώ ορισμένοι σημείωσαν επίσης το δημόσιο συμφέρον να αφεθεί κάποιο περιθώριο για ιδιωτική διαβούλευση και διαπραγμάτευση.

Στη συνήθη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ - η οποία κατέστη η κύρια νομοθετική διαδικασία το 2009 - το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εγκρίνουν από κοινού νομοθετικές προτάσεις που υποβάλλονται από την Επιτροπή. Ενώ η νομοθετική διαδικασία μπορεί να περιλαμβάνει έως και τρεις αναγνώσεις, η αυξημένη χρήση τριμερών διαλόγων σήμαινε ότι περίπου το 85 % των νόμων της ΕΕ συμφωνήθηκαν σε πρώτη ανάγνωση κατά την τελευταία κοινοβουλευτική περίοδο (έναντι 29 % δύο φορές νωρίτερα). Την ίδια περίοδο πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 1.500 συνεδριάσεις τριμερούς διαλόγου.

Η Διαμεσολαβήτρια ζήτησε από τα θεσμικά όργανα να την ενημερώσουν έως τις 15 Δεκεμβρίου 2016 σχετικά με τα μέτρα που έλαβαν σε σχέση με τις προτάσεις της. Η απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή είναι διαθέσιμη εδώ.