Η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια, Emily O'Reilly, κάλεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αυξήσουν περαιτέρω τη διαφάνεια της νομοθετικής διαδικασίας στην ΕΕ, δημοσιεύοντας βασικά έγγραφα που σχετίζονται με τις άτυπες διαπραγματεύσεις τους, γνωστές ως «τριμερείς διάλογοι».

Τα έγγραφα αυτά περιλαμβάνουν ημερομηνίες τριμερούς διαλόγου και συνοπτικές ημερήσιες διατάξεις· τις θέσεις αμφότερων των συννομοθετών σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής· και τα ονόματα των υπευθύνων λήψης αποφάσεων που παρίστανται στις συνεδριάσεις τριμερούς διαλόγου. Τα έγγραφα που παρακολουθούν τα κύρια στάδια της διαδικασίας θα πρέπει να δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν μετά τη λήξη των διαπραγματεύσεων.

Η κ. O’Reilly δήλωσε: «Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ καταβάλλουν προσπάθειες για την αύξηση της διαφάνειας γενικά σε όλες τις εργασίες τους. Οι τριμερείς διάλογοι αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των δημοκρατικά εκλεγμένων νομοθετών του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου μαζί με την Επιτροπή. Είναι αποτελεσματικές, επιτρέποντας στο 85% των νόμων να συμφωνηθούν σε πρώιμο στάδιο. Ωστόσο, είναι δύσκολο να διαπιστωθεί πότε διεξάγονται τριμερείς διάλογοι, τι συζητείται και από ποιον χωρίς πολύ χρόνο και προσπάθεια. Η έρευνά μου αφορά τη σωστή ισορροπία μεταξύ του δημόσιου συμφέροντος για διαφάνεια και του δημόσιου συμφέροντος για αποτελεσματική και αποδοτική νομοθετική διαδικασία.

«Η διάθεση αυτών των πληροφοριών θα πρέπει να επιτρέπει στους πολίτες να ζητούν από τους εκπροσώπους τους να λογοδοτούν και να συμμετέχουν αποτελεσματικά στη νομοθετική διαδικασία. Οι προτάσεις μου επιτρέπουν επίσης στους νομοθέτες να διαθέτουν τον πολιτικό χώρο που χρειάζονται για να διαπραγματεύονται, να διαβουλεύονται και να καταλήγουν σε συμφωνία.»

«Το συμπέρασμα της έρευνάς μου έρχεται σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας για την ΕΕ. Αυτή η αβεβαιότητα απαιτεί από όλους μας να προβληματιστούμε σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να συνεργαστούμε καλύτερα με τους πολίτες σε ολόκληρη την Ένωση.»

Η Διαμεσολαβήτρια πρότεινε επίσης στα θεσμικά όργανα να καταστήσουν διαθέσιμους καταλόγους εγγράφων που κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια τριμερών διαπραγματεύσεων για τη διευκόλυνση της πρόσβασης του κοινού. Τα θεσμικά όργανα θα πρέπει επίσης να αναπτύξουν μια ενιαία, εύχρηστη βάση δεδομένων στην οποία θα δημοσιεύονται όλες οι ανωτέρω πληροφορίες σχετικά με τους τριμερείς διαλόγους.

Ιστορικό

Οι τριμερείς διάλογοι αποτελούν άτυπο μέρος της νομοθετικής διαδικασίας της ΕΕ με τη συμμετοχή εκπροσώπων και των δύο νομοθετών που διαπραγματεύονται απευθείας μεταξύ τους, με τη βοήθεια της Επιτροπής. Οι εκπρόσωποι αυτοί προσπαθούν να συμφωνήσουν σε ένα κοινό κείμενο το οποίο στη συνέχεια υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ για τελική έγκριση. Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε την έρευνά της σχετικά με τη διαφάνεια του τριμερούς διαλόγου τον Μάιο του 2015. Κατά τη διάρκεια της έρευνάς της έλαβε γνώμες από τα τρία θεσμικά όργανα επί του θέματος και επιθεώρησε τους φακέλους των τριμερών διαλόγων δύο πρόσφατων νόμων της ΕΕ: της οδηγίας για την ενυπόθηκη πίστη και του κανονισμού για τις κλινικές δοκιμές.

Η Διαμεσολαβήτρια διεξήγαγε επίσης δημόσια διαβούλευση επί του θέματος, λαμβάνοντας 51 παρατηρήσεις, συμπεριλαμβανομένων πέντε απαντήσεων από τα εθνικά κοινοβούλια, δύο από βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 10 από ΜΚΟ και επτά από επιχειρηματικές ενώσεις. Οι απαντήσεις στη διαβούλευση ευνόησαν σε μεγάλο βαθμό την επίτευξη μεγαλύτερης διαφάνειας στη διαδικασία, ενώ ορισμένοι επισήμαναν επίσης το δημόσιο συμφέρον να αφεθεί κάποιος χώρος για ιδιωτική διαβούλευση και διαπραγμάτευση.

Στη συνήθη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ - η οποία έγινε η κύρια νομοθετική διαδικασία το 2009 - το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εγκρίνουν από κοινού νομοθετικές προτάσεις που υποβάλλονται από την Επιτροπή. Ενώ η νομοθετική διαδικασία μπορεί να περιλαμβάνει έως και τρεις αναγνώσεις, η αυξημένη χρήση τριμερών διαλόγων σήμαινε ότι περίπου το 85 % της νομοθεσίας της ΕΕ συμφωνήθηκε σε πρώτη ανάγνωση κατά την τελευταία κοινοβουλευτική περίοδο (έναντι 29 % δύο φορές νωρίτερα). Την ίδια περίοδο πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 1.500 τριμερείς συνεδριάσεις.

Η Διαμεσολαβήτρια ζήτησε από τα θεσμικά όργανα να την ενημερώσουν έως τις 15 Δεκεμβρίου 2016 για τα μέτρα που έλαβαν σε σχέση με τις προτάσεις της. Η απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή είναι διαθέσιμη εδώ.