Η έρευνα της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας σχετικά με την έγκριση [1] φυτοφαρμάκων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει τις ανησυχίες σχετικά με την πρακτική της Επιτροπής (γνωστή ως διαδικασία επιβεβαιωτικών δεδομένων) να εγκρίνει την ασφαλή χρήση μιας δραστικής ουσίας προτού λάβει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την υποστήριξη της εν λόγω απόφασης.

Η Διαμεσολαβήτρια σημειώνει τη γενική αποδοχή από την Επιτροπή των προτάσεών της, που υποβλήθηκαν τον Ιούνιο του 2015, σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης της διαδικασίας έγκρισης ουσιών που περιέχονται σε φυτοφάρμακα, αλλά ζήτησε έκθεση παρακολούθησης από την Επιτροπή έως τις 18 Φεβρουαρίου 2018 προκειμένου να επαληθευτεί πλήρως η συμμόρφωση.

Η Emily O'Reilly δήλωσε: «Σημειώνω την πρόθεση της Επιτροπής να βελτιώσει τη διαδικασία έγκρισης και διάθεσης φυτοφαρμάκων στην αγορά, ιδίως περιορίζοντας την πρακτική της έγκρισης μιας ουσίας, ζητώντας ταυτόχρονα δεδομένα που αναμένεται να επιβεβαιώσουν την ασφάλειά της, αλλά πριν λάβει τα ζητούμενα δεδομένα.

«Λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές επιπτώσεις για το περιβάλλον, καθώς και για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων, ζήτησα από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση εντός δύο ετών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο εφάρμοσε τις προτάσεις μου.»

Η υπόθεση κινήθηκε από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Δράσης για τα Φυτοφάρμακα (PAN-Europe), ένα δίκτυο ΜΚΟ. Η PAN-Europe ισχυρίστηκε ότι ο τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή ενέκρινε τις ουσίες για τα φυτοφάρμακα ήταν, σε ορισμένες περιπτώσεις, μη ασφαλής και/ή μη σύμφωνος με τη σχετική νομοθεσία.

Η Διαμεσολαβήτρια ανέλυσε την πρακτική της Επιτροπής να εγκρίνει ουσίες, ζητώντας ταυτόχρονα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την ασφάλειά τους. Εξέτασε επίσης την έγκριση από την Επιτροπή δέκα συγκεκριμένων δραστικών ουσιών παρά τις επιφυλάξεις σχετικά με τις ουσίες που εξέφρασε η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων [2] (EFSA).

Μετά την ανάλυσή της και υπό το πρίσμα της σημασίας της προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος στην ΕΕ, η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε διάφορες προτάσεις για τη βελτίωση του συστήματος έγκρισης φυτοφαρμάκων της Επιτροπής.

Αφού εξέτασε τις απαντήσεις της Επιτροπής στις προτάσεις της, η Διαμεσολαβήτρια θεώρησε ότι η Επιτροπή υιοθέτησε εποικοδομητική προσέγγιση όσον αφορά τον περιορισμό της χρήσης της διαδικασίας επιβεβαιωτικών δεδομένων. Ο Διαμεσολαβητής ήταν επίσης γενικά ικανοποιημένος με τη δεδηλωμένη πρόθεση της Επιτροπής να ολοκληρώσει τις αξιολογήσεις δέκα ουσιών που είχε εγκρίνει προηγουμένως, παρά την έλλειψη επαρκών επιστημονικών πληροφοριών σχετικά με την ασφάλειά τους κατά τον χρόνο των εγκρίσεων.

Κλείνοντας την έρευνά της, η Διαμεσολαβήτρια κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, ενώ η Επιτροπή έχει αποδεχθεί σε μεγάλο βαθμό τις προτάσεις της, η ορθή επαλήθευση της συμμόρφωσης θα είναι δυνατή μόνο όταν λάβει περαιτέρω έκθεση, στις αρχές του 2018, από την Επιτροπή.

Η Διαμεσολαβήτρια αναμένει ότι, στην έκθεσή της του 2018, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να αποδείξει ότι η διαδικασία επιβεβαιωτικών δεδομένων χρησιμοποιείται περιοριστικά· δείχνουν βελτιωμένη εποπτεία της χρήσης φυτοφαρμάκων από τα κράτη μέλη και δείχνουν ότι οι υπόλοιπες αξιολογήσεις των δέκα ουσιών που επισημάνθηκαν από την PAN-Europe έχουν ολοκληρωθεί. Η απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή είναι διαθέσιμη εδώ.

[1] Η Επιτροπή εγκρίνει τις δραστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα φυτοφάρμακα και τα επιμέρους κράτη μέλη επιτρέπουν τη χρήση φυτοφαρμάκων με βάση τις εν λόγω δραστικές ουσίες.

[2] Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων παρέχει συμβουλές στην Επιτροπή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας έγκρισης.