Πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Έλαβα καταγγελία κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η καταγγελία αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή, και ειδικότερα η Γενική Διεύθυνση Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας (ΓΔ TRADE), χειρίζεται τις αλληλεπιδράσεις με εκπροσώπους της καπνοβιομηχανίας.

Ο καταγγέλλων είναι ΜΚΟ που ειδικεύεται στην καταπολέμηση της κατανάλωσης καπνού και της έκθεσης στον καπνό. Το 2025, η καταγγέλλουσα δημοσίευσε έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες της καπνοβιομηχανίας έναντι των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. [1] Με βάση αιτήματα για πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα, η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι η ΓΔ Εμπορίου θα είχε προβεί σε τακτικές, μη αναγκαίες και αδιαφανείς αλληλεπιδράσεις με την καπνοβιομηχανία, η φύση των οποίων θα μπορούσε να υπονομεύσει τις προσπάθειες ελέγχου του καπνού και τις πολιτικές δημόσιας υγείας σε τρίτες χώρες, ιδίως σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.

Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, αυτό θα συνιστούσε παράβαση του άρθρου 5 παράγραφος 3 της σύμβασης-πλαισίου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον έλεγχο του καπνού (ΣΠΕΚ του ΠΟΥ), στην οποία η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος, και των κατευθυντήριων γραμμών του ΠΟΥ του 2008 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 5 παράγραφος 3. 

Αποφάσισα να ξεκινήσω έρευνα για την καταγγελία αυτή.

Ως πρώτο βήμα, αποφάσισα ότι είναι απαραίτητο να επιθεωρήσω τα ακόλουθα έγγραφα:

Α. Οι μη αναδιατυπωμένες εκδόσεις των 59 εγγράφων που προσδιορίζονται στις δύο αιτήσεις πρόσβασης του κοινού στα έγγραφα που υπέβαλε ο καταγγέλλων. Θα σας παρακαλούσα, στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή να προβεί σε πρόσθετη έρευνα για τυχόν έγγραφα που δεν έχουν ήδη προσδιοριστεί και τα οποία θα ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω αίτησης, ανεξάρτητα από το καθεστώς καταχώρισής τους·

Β. Τα ίδια έγγραφα για τα έτη 2025 και 2026, μέχρι την ημέρα υποβολής του παρόντος αιτήματος ελέγχου.

Γ. τον πλήρη κατάλογο των συναντήσεων και/ή τηλεφωνικών κλήσεων που πραγματοποιήθηκαν με εκπροσώπους της καπνοβιομηχανίας ή των συμφερόντων της εν λόγω βιομηχανίας, για τα έτη 2023-2026, ανεξάρτητα από το επίπεδο υπηρεσιών/ιεραρχικό επίπεδο στο οποίο πραγματοποιήθηκαν·

Δ. Κάθε αξιολόγηση της «δοκιμής αναγκαιότητας» που διενεργείται σε σχέση με τις συνεδριάσεις και/ή τις τηλεφωνικές κλήσεις που αναφέρονται στο σημείο Γ ανωτέρω·

Ε. Όλα τα έγγραφα που αναφέρουν τον καπνό ή τη νικοτίνη (συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των εγγράφων θέσης, των εσωτερικών ηλεκτρονικών μηνυμάτων, των προτάσεων, των ενημερώσεων, των σημειώσεων, των ημερήσιων διατάξεων και των πρακτικών συνεδριάσεων κ.λπ.) σχετικά με τις ανταλλαγές με τις τρίτες χώρες που αναφέρονται στα έγγραφα που προσδιορίζονται στα σημεία Α και Β ανωτέρω.

Θα σας ήμουν ευγνώμων εάν η Επιτροπή μπορούσε να παράσχει τα εν λόγω έγγραφα έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2026.

Οι πληροφορίες ή τα έγγραφα που η Επιτροπή θεωρεί εμπιστευτικά δεν αποκαλύπτονται στον καταγγέλλοντα ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο χωρίς την προηγούμενη συμφωνία της Επιτροπής [2].

Σε περίπτωση που οι υπηρεσίες σας ζητήσουν περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με το παρόν αίτημα ελέγχου, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με την κα Amandine Le Bellec, η οποία είναι υπεύθυνη για την παρούσα έρευνα.

Με εκτίμηση,

η Τερέζα Αντζίνιο

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Στρασβούργο, 18/08/2026

[1] Contre-feu και STOP, «Πίσω από κλειστές πόρτες: How the tobacco lobby influences the European Union and beyond», 2025, διαθέσιμο στο extranet του ΠΟΥ: https://extranet.who.int/fctcapps/fctcapps/fctc/kh/article12/e-library/behind-closed-doors-how-tobacco-lobby-influences-european

[2] Παρακαλείσθε να σημειώσετε σαφώς το εν λόγω υλικό ως «εμπιστευτικό». Τα κρυπτογραφημένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μπορούν να σταλούν στο ειδικό γραμματοκιβώτιό μας. Οι πληροφορίες και τα έγγραφα αυτού του είδους θα διαγραφούν από τους φακέλους του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή λίγο μετά το πέρας της έρευνας.