Το ιστορικό της καταγγελίας

1. Ο καταγγέλλων είναι Πολωνός γεωργός. Κατά την άποψή του, η απάτη διαπράχθηκε από τον πολωνικό οργανισμό για την αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό της γεωργίας (στο εξής: πολωνικός οργανισμός), ο οποίος διαχειρίζεται τις επιδοτήσεις της ΕΕ που χορηγούνται απευθείας στους γεωργούς της Πολωνίας στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ). Στις 13 Νοεμβρίου 2008, υπέβαλε καταγγελία στην OLAF σχετικά με την απόρριψη από τον πολωνικό οργανισμό της αίτησής του για στήριξη της παραγωγής βασικών προϊόντων σε χαμηλή κλίμακα. Ισχυρίστηκε ότι η πολωνική υπηρεσία κακώς αρνήθηκε να του καταβάλει επιδοτήσεις και κακώς παρακράτησε την πληρωμή παρά τις επιτυχείς προσφυγές του ενώπιον των πολωνικών δικαστηρίων.

2. Σχεδόν εννέα μήνες μετά την υποβολή καταγγελίας στην OLAF και μετά την παρέμβαση του Διαμεσολαβητή [1], στις 3 Ιουλίου 2009, η OLAF του απέστειλε βεβαίωση παραλαβής της επιστολής του της 13ης Νοεμβρίου 2008, με την οποία ζητούσε συγγνώμη για την καθυστέρηση. Η αλληλογραφία της OLAF ήταν στα πολωνικά. Δήλωσε ότι η καθυστέρηση αυτή οφειλόταν σε «διοικητικό σφάλμα εκ μέρους της OLAF». Στην εν λόγω επιστολή, η OLAF ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα ότι i) είχε καταχωρίσει την καταγγελία του· (ii) άρχισε να αναλύει το περιεχόμενο της επιστολής του και (iii) επικοινώνησε με τις πολωνικές αρχές προκειμένου να εξακριβώσει αν υπήρχαν λόγοι για την έναρξη επίσημης έρευνας σχετικά με εικαζόμενη απάτη. Η OLAF ενημέρωσε επίσης τον καταγγέλλοντα ότι θα επικοινωνούσε μαζί του σε εύθετο χρόνο. Σε περίπτωση που επιθυμούσε να λάβει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την υπόθεσή του, η OLAF του έδωσε το όνομα και τον αριθμό τηλεφώνου ενός υπαλλήλου της OLAF στις Βρυξέλλες, με τον οποίο μπορούσε να επικοινωνήσει.

3. Στις 7 Οκτωβρίου 2009, ο καταγγέλλων επανέλαβε την καταγγελία του. Η OLAF αντέδρασε στις 27 Οκτωβρίου 2009, αποστέλλοντάς του επιστολή με το ίδιο περιεχόμενο με την προηγούμενη επιστολή της 3ης Ιουλίου 2009, χωρίς όμως να εξετάσει ουσιαστικά ζητήματα.

4. Τον Ιανουάριο του 2010, ο καταγγέλλων υπέβαλε καταγγελία στον Διαμεσολαβητή.

Επί του αντικειμένου της έρευνας

5. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η OLAF επέδειξε αμέλεια κατά τη διεκπεραίωση της καταγγελίας του.

6. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η OLAF θα έπρεπε να του παράσχει ουσιαστικές πληροφορίες σχετικά με την έρευνά της επί της καταγγελίας του.

Η έρευνα

7. Στις 19 Μαρτίου 2010, ο Διαμεσολαβητής κίνησε έρευνα και απέστειλε την καταγγελία στην OLAF ζητώντας γνωμοδότηση. Στις 9 Ιουνίου 2010, η OLAF απέστειλε τη γνώμη της, η οποία διαβιβάστηκε στον καταγγέλλοντα με πρόσκληση υποβολής παρατηρήσεων. Στις 4 Αυγούστου 2010, ο καταγγέλλων απέστειλε τις παρατηρήσεις του.

Ανάλυση και συμπεράσματα του Διαμεσολαβητή

Α. Ο φερόμενος ως εξ αμελείας χειρισμός από την OLAF καταγγελίας κατά του πολωνικού οργανισμού και σχετική αξίωση

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

8. Στην καταγγελία του, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η OLAF διέπραξε διοικητικό σφάλμα παραλείποντας να απαντήσει στην καταγγελία του της 13ης Νοεμβρίου 2008. Επιπλέον, όταν η OLAF απάντησε τελικά στην καταγγελία του τον Ιούλιο του 2009, δεν έλαβε θέση επί της ουσίας, αλλά υποσχέθηκε απλώς ότι θα ενημερώσει εγκαίρως τον καταγγέλλοντα σχετικά με τη συνέχεια που θα δοθεί στην υπόθεσή του. Στην εν λόγω απάντηση, η OLAF ανέφερε επίσης ότι «είχε αρχίσει» να αναλύει την καταγγελία του. Τέλος, αντί να παράσχει πληροφορίες επί της ουσίας, παρέσχε στον καταγγέλλοντα τον αριθμό τηλεφώνου του υπαλλήλου που χειρίζεται την υπόθεσή του στις Βρυξέλλες. Τρεις μήνες αργότερα, η κατάσταση εξακολουθούσε να είναι η ίδια, όταν, στις 27 Οκτωβρίου 2009, η OLAF απάντησε στην υπενθύμιση του καταγγέλλοντος της 7ης Οκτωβρίου 2009, ενημερώνοντάς τον εκ νέου ότι «είχε αρχίσει» να αναλύει την καταγγελία του.

9. Η OLAF περιέγραψε στη γνώμη της τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε την αλληλογραφία του καταγγέλλοντος. Πρώτον, επισήμανε ότι έλαβε την καταγγελία του καταγγέλλοντος στις 24 Νοεμβρίου 2008, αλλά, λόγω διοικητικής παράλειψης, δεν του απέστειλε απόδειξη παραλαβής. Στις 3 Ιουλίου 2009, μετά την παρέμβαση του Διαμεσολαβητή, η OLAF απέστειλε στον καταγγέλλοντα την πρώτη επιστολή της, την εκπρόθεσμη απόδειξη παραλαβής. Στην επιστολή αυτή εξήγησε ότι εξακολουθούσε να αναμένει πληροφορίες από τις πολωνικές αρχές σχετικά με την υπόθεσή του και ότι, ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να παράσχει στον καταγγέλλοντα λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την υπόθεσή του. Η OLAF ζήτησε επίσης συγγνώμη για τη μη αποστολή απόδειξης παραλαβής νωρίτερα. Στις 14 Οκτωβρίου 2009, η OLAF έλαβε νέα επιστολή από τον καταγγέλλοντα σχετικά με την υπόθεσή του. Η OLAF επιβεβαίωσε την παραλαβή του εγγράφου αυτού στις 27 Οκτωβρίου 2009. Τον ενημέρωσε ότι η διαδικασία αξιολόγησης βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη και ότι η OLAF αντάλλασσε πληροφορίες με τις πολωνικές αρχές σχετικά με το θέμα. Στις 23 Νοεμβρίου 2009, η OLAF ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα για την τελική της απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2009.

10. Στη γνώμη της, η OLAF παραδέχθηκε ότι, λόγω διοικητικής παράλειψης, δεν απάντησε εγκαίρως στην επιστολή του καταγγέλλοντος της 13ης Νοεμβρίου 2008 και ζήτησε συγγνώμη για την παράλειψη αυτή. Ωστόσο, η OLAF έκρινε ότι δεν επέδειξε αμέλεια κατά τον χειρισμό της καταγγελίας του καταγγέλλοντος. Προς στήριξη της άποψης αυτής, η OLAF υποστήριξε τα ακόλουθα. Αφού έλαβε την καταγγελία στις 24 Νοεμβρίου 2008, η OLAF απέστειλε αίτημα παροχής πληροφοριών στις αρμόδιες πολωνικές αρχές στις 8 Ιανουαρίου 2009. Το πολωνικό Υπουργείο Οικονομικών απάντησε στις 5 Μαρτίου 2009, δηλώνοντας ότι η πολωνική υπηρεσία ερευνούσε το θέμα. Στις 11 Μαρτίου 2009, η OLAF ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής. Δεδομένου ότι η απάντηση του υπουργείου δεν ήταν πλήρης, η OLAF υπέβαλε νέες ερωτήσεις στο πολωνικό υπουργείο στις 12 Ιουνίου 2009. Στις 25 Αυγούστου 2009, το πολωνικό υπουργείο απάντησε, χωρίς ωστόσο να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους ο πολωνικός οργανισμός αρνήθηκε να καταβάλει την επιδότηση στον καταγγέλλοντα. Στο σημείο αυτό, η OLAF ζήτησε να επικοινωνήσει απευθείας με τον πολωνικό οργανισμό. Στις 23 Οκτωβρίου 2009, ο πολωνικός οργανισμός υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες. Στις 13 Νοεμβρίου 2009, η OLAF αποφάσισε ότι δεν ήταν δικαιολογημένη καμία επίσημη έρευνα επί της καταγγελίας.

11. Η OLAF επισύναψε στη γνωμοδότησή της αντίγραφα της αλληλογραφίας της με τις πολωνικές αρχές και με τον καταγγέλλοντα.

12. Στις παρατηρήσεις του σχετικά με τη γνώμη της OLAF, ο καταγγέλλων διαφώνησε με την απόφαση της OLAF ότι δεν υπήρχαν λόγοι για την κίνηση επίσημης έρευνας σχετικά με την καταγγελία του. Εξακολούθησε να είναι πεπεισμένος ότι η πολωνική υπηρεσία είχε διαπράξει παρατυπίες. Δήλωσε ότι i) μετά την απόρριψη της αίτησής του για τη σχετική επιδότηση λόγω «έλλειψης κονδυλίων», ο πολωνικός οργανισμός έκανε δεκτές 57 490 άλλες αιτήσεις για τα ίδια κονδύλια· ii) ο πολωνικός οργανισμός χορήγησε δύο επιδοτήσεις «για μία εκμετάλλευση» και iii) χορήγησε επίσης επιδοτήσεις σε άτομα που δεν εργάζονταν πραγματικά στις εκμεταλλεύσεις τους, δηλαδή δεν χρησιμοποιούνταν πραγματικά η κτηνοτροφική τους έκταση. Τέλος, επισύναψε στις παρατηρήσεις του αντίγραφο της απόφασης του πολωνικού περιφερειακού εφετείου της 27ης Νοεμβρίου 2009, στην οποία γινόταν αναφορά στις δηλώσεις του καταγγέλλοντος (i) έως (iii) ανωτέρω. Επισύναψε επίσης αντίγραφο της μεταγενέστερης απόφασης της πολωνικής υπηρεσίας σχετικά με την υπόθεσή του.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

Όσον αφορά την αλληλογραφία της OLAF με τον καταγγέλλοντα

13. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, ο Διαμεσολαβητής σημειώνει ότι, στις 24 Νοεμβρίου 2010, η OLAF καταχώρισε την επιστολή του καταγγέλλοντος με ημερομηνία 13 Νοεμβρίου 2008, με αριθμό καταχώρισης 1708. Ωστόσο, δεν απέστειλε στον καταγγέλλοντα απόδειξη παραλαβής της επιστολής του. Πρόκειται για παράβαση του άρθρου 14.1 του Κώδικα Ορθής Διοικητικής Συμπεριφοράς. Η διάταξη αυτή προβλέπει ότι οποιοσδήποτε αποστέλλει επιστολή ή καταγγελία στο θεσμικό όργανο λαμβάνει απόδειξη παραλαβής εντός προθεσμίας δύο εβδομάδων, εκτός εάν μπορεί να αποσταλεί απάντηση επί της ουσίας εντός της εν λόγω προθεσμίας. Ωστόσο, δεδομένου ότι η OLAF, αν και καθυστερημένα, και μόνο ως αποτέλεσμα της παρέμβασης του Διαμεσολαβητή, απέστειλε στον καταγγέλλοντα βεβαίωση παραλαβής, και ζήτησε επίσης συγγνώμη για το διοικητικό σφάλμα, ο Διαμεσολαβητής δεν θεωρεί σκόπιμο να δώσει περαιτέρω συνέχεια στο θέμα αυτό.

14. Όπως προαναφέρθηκε, στις 3 Ιουλίου 2009, η OLAF απέστειλε τελικά στον καταγγέλλοντα βεβαίωση παραλαβής της καταγγελίας του. Στην επιστολή της, η οποία ήταν στην πολωνική γλώσσα, η OLAF δήλωσε ότι «είχε αρχίσει να αναλύει το περιεχόμενο της επιστολής [του] και είχε ταυτόχρονα έλθει σε επαφή με τις πολωνικές αρχές προκειμένου να εξακριβώσει αν συντρέχουν λόγοι για την έναρξη επίσημης έρευνας επί του θέματος»[2] (η υπογράμμιση δική μου). Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι, κατά την ανάγνωση των ανωτέρω επισημασμένων λέξεων, ο καταγγέλλων είχε λόγους να ανησυχεί για το κατά πόσον η OLAF είχε προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια σχετικά με την καταγγελία του πριν από τις 3 Ιουλίου 2009. Η ανησυχία του καταγγέλλοντος αυξήθηκε ασφαλώς όταν, τρεις μήνες αργότερα, έλαβε την επόμενη επιστολή της OLAF, με ημερομηνία 27 Ιουλίου 2009, επίσης συνταχθείσα στα πολωνικά, στην οποία η OLAF χρησιμοποίησε την ίδια διατύπωση, δηλαδή ότι «είχε αρχίσει να αναλύει το περιεχόμενο της επιστολής [του]».

15. Στο πλαίσιο αυτό, ο Διαμεσολαβητής σημειώνει ότι η αγγλική έκδοση της επιστολής της OLAF με ημερομηνία 3 Ιουλίου 2009, η οποία υποβλήθηκε στον Διαμεσολαβητή μαζί με τη γνώμη της OLAF και η οποία προφανώς χρησίμευσε ως κείμενο προς μετάφραση στην πολωνική γλώσσα, είχε διαφορετική διατύπωση. Το αγγλικό κείμενο ανέφερε ότι η OLAF «εξετάζει επί του παρόντος την επιστολή [του καταγγέλλοντος] και ανταλλάσσει πληροφορίες με τις πολωνικές αρχές για να διαπιστώσει εάν συντρέχουν λόγοι για την κίνηση επίσημης έρευνας επί του θέματος».

16. Επομένως, η επιστολή που απευθύνθηκε στον καταγγέλλοντα στην πολωνική γλώσσα δεν αντιστοιχούσε ακριβώς στην αρχική της έκδοση στην αγγλική γλώσσα και παραμόρφωσε τις πληροφορίες που η OLAF επιθυμούσε να παράσχει στον καταγγέλλοντα. Επιπλέον, η μεταγενέστερη επιστολή προς τον καταγγέλλοντα στην πολωνική γλώσσα ήταν απλώς «αντίγραφο-επικόλληση» της επιστολής της 3ης Ιουλίου 2009 και, ως εκ τούτου, οι παραμορφωμένες πληροφορίες παρασχέθηκαν στην πραγματικότητα δύο φορές. Η Διαμεσολαβήτρια υπενθυμίζει εν προκειμένω ότι η χρηστή διοίκηση απαιτεί η αλληλογραφία που απευθύνεται στους πολίτες, ανεξάρτητα από την επίσημη γλώσσα της ΕΕ που χρησιμοποιείται, να συντάσσεται προσεκτικά. Η OLAF δεν το έπραξε στις επιστολές της προς τον καταγγέλλοντα της 3ης Ιουλίου και της 27ης Οκτωβρίου 2009, και στη συνέχεια θα διατυπωθεί επικριτική παρατήρηση σχετικά με το θέμα αυτό.

Όσον αφορά την εξέταση της καταγγελίας της 13ης Νοεμβρίου 2008 επί της ουσίας από την OLAF

17. Ο Διαμεσολαβητής θα ήθελε καταρχάς να ευχαριστήσει την OLAF που επισύναψε στη γνωμοδότησή της αντίγραφα της ανταλλαγής πληροφοριών με τις πολωνικές αρχές. Ο Διαμεσολαβητής εξέτασε προσεκτικά το περιεχόμενο της εν λόγω αλληλογραφίας.

18. Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει καταρχάς ότι, στις 8 Ιανουαρίου 2009, δηλαδή λιγότερο από δύο μήνες μετά την παραλαβή της καταγγελίας του καταγγέλλοντος, η OLAF υπέβαλε το πρώτο της αίτημα παροχής πληροφοριών στις πολωνικές αρχές, με τίτλο «Αίτημα παροχής πληροφοριών σχετικά με τις άμεσες ενισχύσεις της ΚΓΠ για έναν γεωργό στην Πολωνία».

19. Για να είναι σε θέση να αξιολογήσει τα επόμενα βήματα της OLAF, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί χρήσιμο να συνοψίσει την αλληλογραφία της OLAF με τις πολωνικές αρχές. Ο Διαμεσολαβητής αντιλαμβάνεται ότι τα μέτρα που έλαβε η OLAF ήταν μια μορφή προκαταρκτικής έρευνας που οδήγησε στην απόφαση σχετικά με το αν υπήρχαν λόγοι για την κίνηση επίσημης έρευνας.

20. Στην επιστολή της με ημερομηνία 8 Ιανουαρίου 2009, η OLAF ενημέρωσε το πολωνικό Υπουργείο Οικονομικών για την υπόθεση του καταγγέλλοντος και ζήτησε από το Υπουργείο να παράσχει τις ακόλουθες πληροφορίες εντός έξι εβδομάδων: i) τον αριθμό αναφοράς με τον οποίο ο καταγγέλλων καταχωρίστηκε στο ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου της ΕΕ· ii) λεπτομέρειες σχετικά με τις αιτήσεις άμεσων ενισχύσεων του καταγγέλλοντος· iii) λεπτομέρειες σχετικά με τους ελέγχους που διενεργήθηκαν για να επαληθευτεί ότι ο καταγγέλλων δικαιούται την αιτούμενη ενίσχυση, καθώς και τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών· και iv) λεπτομέρειες σχετικά με τη διαφορά του καταγγέλλοντος με τον πολωνικό οργανισμό.

21. Στις 24 Φεβρουαρίου 2009, το πολωνικό υπουργείο εξήγησε λεπτομερώς όλα τα οφέλη που έλαβε ο καταγγέλλων. Προσδιόρισε τα ποσά που είχε λάβει από το 2004 έως το 2008 ως «άμεση ενίσχυση της ΚΓΠ, ενιαία στρεμματική ενίσχυση για χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση και πρόσθετη στρεμματική ενίσχυση». Επιπλέον, το πολωνικό υπουργείο ενημέρωσε την OLAF ότι, στις 2 Νοεμβρίου 2005, ο καταγγέλλων υπέβαλε αίτηση για ενίσχυση της ΕΕ που προοριζόταν για εκμεταλλεύσεις παραγωγής βασικών προϊόντων μικρής κλίμακας, αλλά ότι ο πολωνικός οργανισμός είχε απορρίψει την αίτησή του. Ο λόγος που προβλήθηκε ήταν ότι τα κονδύλια για αυτού του είδους τις παρεμβάσεις είχαν ήδη δαπανηθεί. Το πολωνικό υπουργείο παραδέχθηκε ότι τα αρμόδια πολωνικά δικαστήρια είχαν ακυρώσει την ανωτέρω απόφαση, διαπιστώνοντας ότι δεν υπήρχε κατάλληλη βάση για αυτήν. Τα πολωνικά δικαστήρια διέταξαν την πολωνική υπηρεσία να επανεξετάσει την υπόθεση. Η νέα απόφαση του τελευταίου έπρεπε να είχε εκδοθεί έως την 1η Μαρτίου 2009. Τέλος, το πολωνικό υπουργείο εξήγησε ότι η μεταγενέστερη αίτηση του καταγγέλλοντος της 16ης Νοεμβρίου 2006 για το ίδιο είδος επιδότησης απορρίφθηκε για διαδικαστικούς λόγους και ότι υπέβαλε επίσης αίτηση για «διαρθρωτική σύνταξη» το 2008, η οποία χορηγήθηκε αφού είχε μεταβιβάσει την κυριότητα της γεωργικής του εκμετάλλευσης στον γιο του.

22. Στις 11 Μαρτίου 2003, η OLAF ζήτησε από το πολωνικό Υπουργείο να παράσχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την απόφαση της πολωνικής υπηρεσίας, η οποία έπρεπε να είχε εκδοθεί έως την 1η Μαρτίου 2009. Στις 27 Μαΐου 2009, το πολωνικό υπουργείο ενημέρωσε την OLAF ότι, ανταποκρινόμενο στο αίτημα του καταγγέλλοντος, ο πολωνικός οργανισμός αποφάσισε, στις 4 Φεβρουαρίου 2009, ότι η διαρθρωτική σύνταξη θα καταβαλλόταν στον καταγγέλλοντα από την 1η Ιανουαρίου 2009, βάσει της μεταβίβασης της εκμετάλλευσης του καταγγέλλοντος στον γιο του, με συμβολαιογραφική πράξη. Ως εκ τούτου, ο καταγγέλλων δεν ήταν πλέον επιλέξιμος για τις πληρωμές στήριξης της παραγωγής βασικών προϊόντων χαμηλής κλίμακας, διότι λάμβανε διαρθρωτική σύνταξη. Στις 12 Ιουνίου 2009, η OLAF αντέδρασε στις πληροφορίες αυτές. Επισήμανε ότι η διαφορά αφορούσε την αίτηση του καταγγέλλοντος για την καταβολή στήριξης στην παραγωγή βασικών προϊόντων μικρής κλίμακας, την οποία υπέβαλε στις 2 Νοεμβρίου 2005 [3], ενώ εξακολουθούσε να είναι επιλέξιμος για το καθεστώς ενισχύσεων της ΕΕ. Με βάση τα ανωτέρω, η OLAF ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά με την απόφαση του πολωνικού οργανισμού όσον αφορά την αίτηση του καταγγέλλοντος του 2005.

23. Στην απάντησή του της 25ης Αυγούστου 2009, το πολωνικό υπουργείο δήλωσε ότι, όταν το δικαστήριο (σε πρώτο βαθμό) ζήτησε από την πολωνική υπηρεσία να επανεξετάσει την αρνητική απόφασή της σχετικά με την αίτηση του καταγγέλλοντος του 2005, αποφάσισε ότι η πληρωμή στον καταγγέλλοντα δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί, δεδομένου ότι τα κονδύλια είχαν ήδη διατεθεί. Το Εφετείο ακύρωσε την ανωτέρω απόφαση. Στη συνέχεια, στις 26 Μαρτίου 2009, ο πολωνικός οργανισμός διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε να καταβάλει τη σχετική πληρωμή στον καταγγέλλοντα διότι, εν τω μεταξύ, είχε καταστεί συνταξιούχος. Ο καταγγέλλων άσκησε προσφυγή κατά της τελευταίας αυτής απόφασης και «η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και η προβλεπόμενη ημερομηνία οριστικοποίησής της ορίστηκε στις 17 Ιουλίου 2009.»

24. Στη συνέχεια, η OLAF επικοινώνησε επανειλημμένα με τις πολωνικές αρχές μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μεταξύ άλλων με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 16ης Σεπτεμβρίου 2009, το οποίο απευθύνθηκε απευθείας στον πολωνικό οργανισμό. Με το εν λόγω ηλεκτρονικό μήνυμα, η OLAF ζήτησε από τον πολωνικό οργανισμό να απαντήσει στα ακόλουθα ερωτήματα: i) γιατί ο πολωνικός οργανισμός έκρινε ότι, υποβάλλοντας αίτηση για επιδότηση στις 2 Νοεμβρίου 2005, ο καταγγέλλων δεν τήρησε τη σχετική προθεσμία εάν, βάσει των πληροφοριών που παρασχέθηκαν από το πολωνικό υπουργείο, φαίνεται ότι είχαν καθοριστεί δύο προθεσμίες για την υποβολή αίτησης για τις ίδιες επιδοτήσεις: έως τις 22 Μαρτίου 2005 και από τις 6 έως τις 16 Νοεμβρίου 2005; ii) γιατί η αίτηση του καταγγέλλοντος της 2ας Νοεμβρίου 2005 δεν ενώθηκε με άλλες αιτήσεις του Νοεμβρίου 2005; iii) εάν η απόφαση του πολωνικού οργανισμού της 26ης Μαρτίου 2009 ότι οι επιδοτήσεις δεν έπρεπε να καταβληθούν στον καταγγέλλοντα βασιζόταν στο γεγονός ότι ήταν συνταξιούχος, γιατί η απόφαση αυτή βασίστηκε σε γεγονότα που συνέβησαν το 2008/2009 (όταν ο καταγγέλλων υπέβαλε την αίτησή του για διαρθρωτική σύνταξη, η οποία στη συνέχεια χορηγήθηκε), και όχι στην πραγματική κατάσταση που υπήρχε όταν ο καταγγέλλων υπέβαλε την αίτησή του στις 2 Νοεμβρίου 2005; iv) ποια ήταν η απόφαση σχετικά με την επακόλουθη διοικητική προσφυγή του καταγγέλλοντος, η οποία έπρεπε να υποβληθεί έως τις 17 Ιουλίου 2009; Στις 2 Οκτωβρίου 2009, η OLAF επανέλαβε την ερώτηση iii) του ηλεκτρονικού μηνύματος της 16ης Σεπτεμβρίου 2009.

25. Στην απάντησή του της 23ης Οκτωβρίου 2009, το πολωνικό Υπουργείο Οικονομικών, Τμήμα Προστασίας Οικονομικών Συμφερόντων της ΕΕ, εξήγησε εξ ονόματος της πολωνικής υπηρεσίας, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα. Ο πολωνικός οργανισμός όρισε δύο προθεσμίες για την υποβολή αιτήσεων για τις σχετικές επιδοτήσεις στο πλαίσιο της δράσης με τίτλο «Στήριξη γεωργικών εκμεταλλεύσεων παραγωγής βασικών προϊόντων χαμηλής κλίμακας 2004-2006». Η πρώτη διήρκεσε από την 1η Φεβρουαρίου 2005 έως τις 22 Μαρτίου 2005 και η δεύτερη από τις 6 Νοεμβρίου 2006 έως τις 16 Νοεμβρίου 2006. Ο καταγγέλλων υπέβαλε δύο αιτήσεις. Η πρώτη, στις 2 Νοεμβρίου 2005, και η δεύτερη, στις 16 Νοεμβρίου 2006. Η πρώτη αίτηση του καταγγέλλοντος, εκτός του ότι υποβλήθηκε εκπρόθεσμα, δεν συμμορφώθηκε με το διάταγμα της αρμόδιας πολωνικής αρχής, το οποίο προέβλεπε ότι οι επιδοτήσεις θα καταβάλλονταν α) έως ότου εξαντληθεί ο προϋπολογισμός που είχε διατεθεί για αυτές και β) σύμφωνα με τη χρονολογική σειρά των αιτήσεων που ελήφθησαν [4]. Ωστόσο, η πρώτη αίτηση του καταγγέλλοντος υποβλήθηκε αφού είχαν εξαντληθεί τα προβλεπόμενα δημοσιονομικά μέσα από προηγούμενες επιτυχείς αιτήσεις. Εν κατακλείδι, η πρώτη αίτηση του καταγγέλλοντος απορρίφθηκε. Ο καταγγέλλων υπέπεσε σε ορισμένα σφάλματα στη δεύτερη αίτησή του. Στη συνέχεια του ζητήθηκε να διορθώσει τα λάθη, αλλά δεν το έπραξε. Ως εκ τούτου, απορρίφθηκε και η δεύτερη αίτησή του. Τέλος, το πολωνικό υπουργείο εξήγησε ότι, μετά τις προσφυγές του καταγγέλλοντος, η πρώτη αίτησή του επανεξετάστηκε στις 19 Ιουλίου 2009. Στη συνέχεια, η πολωνική υπηρεσία αποφάσισε ότι δεν μπορούσε να καταβληθεί καμία πληρωμή στον καταγγέλλοντα διότι, εν τω μεταξύ, είχε μεταβιβάσει την κυριότητα της εκμεταλλεύσεώς του στον γιο του έναντι συντάξεως. Τέλος, το Υπουργείο δήλωσε ότι, στις 13 Αυγούστου 2009, ο καταγγέλλων προσέφυγε στο Περιφερειακό Διοικητικό Δικαστήριο κατά της ανωτέρω απόφασης.

26. Στις 13 Νοεμβρίου 2009, η OLAF αποφάσισε να μην κινήσει επίσημη έρευνα και να κλείσει την υπόθεση του καταγγέλλοντος. Στις 23 Νοεμβρίου 2009, η OLAF ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα για την απόφασή της.

27. Ο Διαμεσολαβητής εξέτασε τα διοικητικά μέτρα που έλαβε η OLAF σε σχέση με την καταγγελία του καταγγέλλοντος (όπως αναφέρεται στις παραγράφους 20-26 ανωτέρω). Κατά την άποψή του, ήταν επαρκείς υπό τις δεδομένες περιστάσεις. Η OLAF απευθύνθηκε στις πολωνικές αρχές αμέσως μετά την παραλαβή της καταγγελίας. Η OLAF ζήτησε επανειλημμένα από τις πολωνικές αρχές λεπτομερείς πληροφορίες. Ήταν πειστική στις επαφές της με τις πολωνικές αρχές και επέμεινε να της δοθούν εξαντλητικές εξηγήσεις για να διευκρινιστούν οι αμφιβολίες της. Σχετικά με το θέμα αυτό, ο Διαμεσολαβητής σημειώνει επίσης ότι η καταγγελία του καταγγέλλοντος στην OLAF της 13ης Νοεμβρίου 2008 δεν αναφέρεται σε γεγονότα τα οποία ισχυρίστηκε στη συνέχεια στις παρατηρήσεις του. Τα στοιχεία αυτά συνοψίζονται στα σημεία ii) και iii) της παραγράφου 12 ανωτέρω. Ως εκ τούτου, είναι εύλογο η OLAF να μην ζήτησε από τις πολωνικές αρχές εξηγήσεις σχετικά με αυτά τα (νέα) εικαζόμενα γεγονότα.

28. Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει επίσης ότι, όταν οι πολωνικές αρχές ενημέρωσαν την OLAF ότι το πολωνικό δικαστήριο είχε αρχίσει να ασχολείται με την υπόθεση του καταγγέλλοντος, η OLAF αποφάσισε να σταματήσει την προκαταρκτική έρευνα που είχε ξεκινήσει σχετικά με την υπόθεση του καταγγέλλοντος. Στην αιτιολογική έκθεση της 23ης Νοεμβρίου 2009, η OLAF ανέφερε σαφώς ότι δεν μπορούσε να δώσει συνέχεια στην υπόθεση του καταγγέλλοντος «λαμβανομένης υπόψη της αρχής της επικουρικότητας». Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι η προσέγγιση αυτή είναι εύλογη.

29. Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι οι περαιτέρω εξηγήσεις που έδωσε η OLAF στον καταγγέλλοντα στην επιστολή της με ημερομηνία 23 Νοεμβρίου 2009 είναι επίσης κατάλληλες στο δεδομένο πλαίσιο και υπό το πρίσμα των πληροφοριών που είχε στη διάθεσή της η OLAF εκείνη τη στιγμή [5]. Στην καταγγελία του προς την OLAF, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε, συνοπτικά, ότι ο πολωνικός οργανισμός διέπραξε απάτη αρνούμενος να του χορηγήσει τη σχετική επιδότηση. Στην επιστολή της με την οποία ενημέρωνε τον καταγγέλλοντα για την απόφασή της σχετικά με την καταγγελία του, η OLAF επισήμανε ότι το πολωνικό Υπουργείο Οικονομικών την είχε ενημερώσει ότι είχε υποβάλει αίτηση για τη σχετική επιδότηση στις 2 Νοεμβρίου 2005, αλλά η προθεσμία υποβολής αιτήσεων ήταν από την 1η Φεβρουαρίου 2005 έως τις 22 Μαρτίου 2005. Επιπλέον, η OLAF δήλωσε ότι, σύμφωνα με το πολωνικό υπουργείο, όταν ο καταγγέλλων υπέβαλε την αίτησή του, τα κονδύλια του προϋπολογισμού για τις επιδοτήσεις είχαν ήδη εξαντληθεί. Ακόμη και αν, όπως επισήμανε η OLAF, σε μεταγενέστερο χωρίο της επιστολής της με ημερομηνία 23 Νοεμβρίου 2009, ο πολωνικός οργανισμός «απαντούσε στις προσφυγές του καταγγέλλοντος δηλώνοντας ότι οι επιδοτήσεις για τις εκμεταλλεύσεις παραγωγής μικρής κλίμακας δεν μπορούν να του χορηγηθούν επειδή έλαβε διαρθρωτική σύνταξη», η OLAF κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αίτηση του καταγγέλλοντος της 2ας Νοεμβρίου 2005 απορρίφθηκε για άλλους λόγους, δηλαδή επειδή i) δεν τήρησε την προθεσμία και ii) τα κονδύλια του προϋπολογισμού για την επιδότηση παραγωγής μικρής κλίμακας είχαν εξαντληθεί.

30. Επιπλέον, ο Διαμεσολαβητής τονίζει ότι οι πληροφορίες στις οποίες βασίστηκε η απόφαση της OLAF της 13ης Νοεμβρίου 2009 παρασχέθηκαν από τις αρμόδιες πολωνικές αρχές. Σε τελική ανάλυση, είναι εύλογο η OLAF, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 της ΣΕΕ [6], να εμπιστεύεται ότι οι πληροφορίες που παρέχονται από τις πολωνικές αρχές είναι ορθές.

31. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω διαπιστώσεων, ο Διαμεσολαβητής δεν διαπιστώνει κρούσμα κακοδιοίκησης στον τρόπο με τον οποίο η OLAF χειρίστηκε την ουσία της καταγγελίας του καταγγέλλοντος.

32. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής σημειώνει ότι, στις παρατηρήσεις του, ο καταγγέλλων αναφέρθηκε στις εξελίξεις στην υπόθεσή του που σημειώθηκαν μετά την απόφαση της OLAF της 13ης Νοεμβρίου 2009. Ο καταγγέλλων επισύναψε στις παρατηρήσεις του i) αντίγραφο της απόφασης του πολωνικού περιφερειακού εφετείου της 27ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με την απόφαση του πολωνικού οργανισμού της 17ης Ιουλίου 2009, στην οποία παραπέμπει η παράγραφος 25 ανωτέρω [7], και ii) αντίγραφο της μεταγενέστερης απόφασης του πολωνικού οργανισμού της 7ης Ιουνίου 2010 [8]. Στο πλαίσιο αυτό, ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει τα ακόλουθα. Η εντολή του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή περιορίζεται στον έλεγχο των ευρωπαϊκών θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών, ενώ οι εθνικοί διαμεσολαβητές ελέγχουν τις εθνικές διοικήσεις. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής συνιστά στον καταγγέλλοντα να απευθυνθεί στον Πολωνό Διαμεσολαβητή με τις παρατηρήσεις του σχετικά με τις εξελίξεις που σημειώθηκαν κατά τον χειρισμό της υπόθεσής του.

Β. Συμπεράσματα

Με βάση την έρευνά του σχετικά με την εν λόγω καταγγελία, ο Διαμεσολαβητής την περατώνει με τα ακόλουθα συμπεράσματα:

Δεν υπήρξε κακοδιοίκηση στον τρόπο με τον οποίο η OLAF χειρίστηκε την ουσία της υπόθεσης του καταγγέλλοντος.

Όσον αφορά την αλληλογραφία της OLAF με τον καταγγέλλοντα, ο Διαμεσολαβητής διατυπώνει την ακόλουθη επικριτική παρατήρηση:

Οι αρχές της χρηστής διοίκησης απαιτούν, ανεξάρτητα από την επίσημη γλώσσα της ΕΕ που χρησιμοποιείται, η αλληλογραφία που απευθύνεται στους πολίτες να συντάσσεται προσεκτικά, με σαφήνεια και με κατανοητό τρόπο. Η OLAF δεν το έπραξε με τις επιστολές της 3ης Ιουλίου και 27ης Οκτωβρίου 2009, οι οποίες απευθύνονταν στον καταγγέλλοντα στην πολωνική γλώσσα.

Ο καταγγέλλων και η OLAF θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

Π. Νικηφόρος Διαμαντούρος

Στρασβούργο, 19 Νοεμβρίου 2010

[1] Στις 21 Απριλίου 2009, ο καταγγέλλων υπέβαλε καταγγελία στον Διαμεσολαβητή (1107/2009/(MW)MHZ), σχετικά με την παράλειψη της OLAF να απαντήσει στην επιστολή του της 13ης Νοεμβρίου 2008. Ο Διαμεσολαβητής κίνησε τηλεφωνική διαδικασία. Ως εκ τούτου, η OLAF απέστειλε την απόδειξη παραλαβής στις 3 Ιουλίου 2009.

[2] OLAF "rozpoczal"(η υπογράμμιση δική μου) analize zawartosci Pana pisma i jednoczesnie nawiazal kontakt z odpowiednimi wladzami w Polsce w celu stwierdzenia czy istnieja podstawy do otwarcia oficjalnego dochodzenia w tej sprawie.

[3] Πράγματι, η αίτηση είχε ημερομηνία 28 Οκτωβρίου 2005 και παρελήφθη από τον πολωνικό οργανισμό στις 2 Νοεμβρίου 2005.

[4] Rozporzadzenie Rady Ministrów w sprawie szczególowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objetej planem rozwoju obszarów wiejskich, νομοθετικό διάταγμα της 7ης Δεκεμβρίου 2004.

[5] Βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 11ης Ιουλίου 2006, T-228/02, OMPI κατά Συμβουλίου (Συλλογή 2006, σ. II-4665, σκέψη 141 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία), σχετικά με τους κανόνες αιτιολογίας.

[6] Το άρθρο 4, παράγραφος 3, ΣΕΕ ορίζει τα εξής: «…Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διευκολύνουν την Ένωση στην εκπλήρωση της αποστολής της και να απέχουν από τη λήψη οποιουδήποτε μέτρου ικανού να θέσει σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων της Ένωσης.»

[7] Φαίνεται ότι το περιφερειακό δικαστήριο διαπίστωσε ότι ήταν παράνομο να βασιστεί η άρνηση της επιδότησης στον καταγγέλλοντα στο γεγονός ότι ο τελευταίος είχε υπογράψει την εκμετάλλευσή του με τον γιο του. Το περιφερειακό δικαστήριο διαπίστωσε επίσης ότι ο πολωνικός οργανισμός θα έπρεπε να είχε θεωρήσει τον υιό του καταγγέλλοντος ως τον νέο δικαιούχο της επιδότησης που οφειλόταν αρχικά στον καταγγέλλοντα ως αποτέλεσμα της αίτησής του της 2ας Νοεμβρίου 2005.

[8] Φαίνεται ότι η πολωνική υπηρεσία αποφάσισε να διακόψει τη διαδικασία σχετικά με την καταβολή της επιδότησης στον καταγγέλλοντα, διότι, συνοπτικά, το πολωνικό Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο έκρινε ότι η μεταβίβαση της περιουσίας μιας γεωργικής εκμετάλλευσης σε άλλο πρόσωπο δεν παρέχει στον νέο ιδιοκτήτη δικαίωμα σε επιδοτήσεις που οφείλονται στον προηγούμενο ιδιοκτήτη.