Η υπόθεση αφορούσε την άρνηση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παράσχει πλήρη πρόσβαση σε νομικές γνωμοδοτήσεις σχετικά με τις νομοθετικές προτάσεις κανονισμών για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και σχετικά με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Ποινικής Δικαιοσύνης (EUROJUST).

Κατά τη διάρκεια της έρευνας της Διαμεσολαβήτριας, το Συμβούλιο συμφώνησε να δημοσιοποιήσει δύο από τα τέσσερα έγγραφα, αλλά διατήρησε την άρνησή του να δημοσιοποιήσει πλήρως τα δύο εναπομένοντα έγγραφα, μολονότι χορηγήθηκε μερική πρόσβαση.

Ο Διαμεσολαβητής αποδέχεται ότι η άρνηση πλήρους δημοσιοποίησης των νομικών γνωμοδοτήσεων ήταν δικαιολογημένη με την αιτιολογία ότι θα υπονόμευε την προστασία των νομικών γνωμοδοτήσεων και των δικαστικών διαδικασιών. Ως εκ τούτου, περατώνει την υπόθεση με τη διαπίστωση ότι δεν συντρέχει περίπτωση κακοδιοίκησης, αλλά καλεί το Συμβούλιο να επανεξετάσει την άρνησή του υπό το πρίσμα της περαιτέρω παρόδου του χρόνου.

Η υπόθεση αφορούσε το αίτημα του καταγγέλλοντος για πρόσβαση σε δύο μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που απεστάλησαν από τον ιδιωτικό λογαριασμό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου του Εκτελεστικού Οργανισμού του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας στα μέλη του επιστημονικού συμβουλίου του Οργανισμού. Όταν ο Οργανισμός αρνήθηκε την πρόσβαση με την αιτιολογία ότι τα δύο μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου δεν ήταν στην κατοχή του, καθώς εστάλησαν από ιδιωτικό λογαριασμό, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή.

Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα σχετικά με το ζήτημα, μετά την οποία ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου διαβίβασε στον Οργανισμό αντίγραφα των δύο ηλεκτρονικών μηνυμάτων. Ως εκ τούτου, ο Οργανισμός θα μπορούσε να αξιολογήσει το αίτημα του καταγγέλλοντος για πρόσβαση στα ηλεκτρονικά μηνύματα βάσει του κανονισμού 1049/2001 ^[1]. Στη συνέχεια, ο Οργανισμός χορήγησε στον καταγγέλλοντα μερική πρόσβαση στα έγγραφα. Ο Διαμεσολαβητής έλαβε πλήρη αντίγραφα των δύο ηλεκτρονικών μηνυμάτων και ήταν σε θέση να επαληθεύσει ότι οι διαγραφές που έγιναν στα αντίγραφα που κοινοποιήθηκαν στον καταγγέλλοντα ήταν δικαιολογημένες.

Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την έρευνα διαπιστώνοντας ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση.

Η υπόθεση αφορούσε την άρνηση της Επιτροπής να χορηγήσει στο κοινό πρόσβαση σε σχέδια εκθέσεων εκτίμησης επιπτώσεων (IAR) σχετικά με την έμμεση αλλαγή της χρήσης γης που σχετίζεται με τα βιοκαύσιμα (ILUC). Η γνωστοποίηση των εγγράφων απορρίφθηκε με την αιτιολογία ότι θα έθιγε τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων της Επιτροπής. Η καταγγέλλουσα, μια ομάδα οργανώσεων, έκρινε ότι θα πρέπει να της χορηγηθεί πρόσβαση στα έγγραφα που ζήτησε.

Ο Διαμεσολαβητής ερεύνησε το θέμα. Σημείωσε ότι, τον Σεπτέμβριο του 2015, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν την οδηγία 2015/1513. Η οδηγία αυτή στηριζόταν στη νομοθετική πρόταση της Επιτροπής στην οποία είχε επισυναφθεί η έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων, της οποίας τα σχέδια ήταν επίμαχα στην υπό κρίση υπόθεση. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια πρότεινε, υπό το πρίσμα αυτών των νέων περιστάσεων, να χορηγήσει η Επιτροπή στο κοινό πρόσβαση στα ζητούμενα έγγραφα. Η Επιτροπή διαφώνησε, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση εκ μέρους της. Ωστόσο, κάλεσε τον καταγγέλλοντα να υποβάλει νέα αίτηση πρόσβασης σε έγγραφα, υπό το πρίσμα των νέων περιστάσεων. Ο καταγγέλλων ενημέρωσε αργότερα τη Διαμεσολαβήτρια ότι, μετά από νέα αίτηση πρόσβασης σε έγγραφα, η Επιτροπή χορήγησε πρόσβαση στα έγγραφα που είχε ζητήσει. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής περάτωσε την υπόθεση διαπιστώνοντας ότι δεν ήταν δικαιολογημένες περαιτέρω έρευνες σχετικά με την καταγγελία. Επισημαίνει επίσης ότι ο Διαμεσολαβητής έχει το δικαίωμα να ζητήσει από ένα θεσμικό όργανο να λάβει υπόψη, όταν απαντά σε πρόταση λύσης του Διαμεσολαβητή σε υπόθεση πρόσβασης σε έγγραφα, νέα επιχειρήματα ως προς τους λόγους για τους οποίους θα πρέπει να δημοσιοποιηθεί ένα έγγραφο.

Η υπόθεση αφορούσε την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να χορηγήσει στο κοινό πρόσβαση στα έντυπα αξιολόγησης που καταρτίστηκαν για την αξιολόγηση των αιτήσεων των κρατών μελών για συγχρηματοδότηση από την Επιτροπή των εθνικών συστημάτων επεξεργασίας δεδομένων από τις καταστάσεις ονομάτων επιβατών (PNR [1]). Η καταγγελία υποβλήθηκε από βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Όταν αρνήθηκε την πρόσβαση στα ζητηθέντα έντυπα αξιολόγησης, η Επιτροπή στηρίχθηκε σε απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου με την οποία αναγνωρίστηκε η ανάγκη διατήρησης του εμπιστευτικού χαρακτήρα των διαδικασιών των επιτροπών αξιολόγησης σε σχέση με τις διαδικασίες υποβολής προσφορών. Στην υπόθεση εκείνη, το Δικαστήριο έκρινε ότι η δημοσιοποίηση των γνωμών των μελών της επιτροπής αξιολόγησης θα έθετε σε κίνδυνο την ανεξαρτησία τους και, ως εκ τούτου, θα έθιγε σοβαρά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων του οικείου θεσμικού οργάνου. Ο καταγγέλλων θεώρησε, ωστόσο, ότι η απόφαση αυτή δεν είχε εφαρμογή σε διαδικασία αξιολόγησης σχετικά με την αξιολόγηση των αιτήσεων χρηματοδότησης που υπέβαλαν τα κράτη μέλη.

Ο Διαμεσολαβητής διερεύνησε το ζήτημα και διαπίστωσε ότι η άρνηση της Επιτροπής να κοινοποιήσει τα ζητηθέντα έγγραφα δεν ήταν δικαιολογημένη. Επιπλέον, συμφώνησε ότι υπήρχε υπέρτερο δημόσιο συμφέρον για τη γνωστοποίηση των ζητηθέντων εγγράφων. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια απηύθυνε σύσταση στην Επιτροπή να δημοσιοποιήσει τα ζητηθέντα έγγραφα (συμφώνησε, ωστόσο, ότι τα ονόματα των αξιολογητών θα μπορούσαν να απαλειφθούν).

Η Επιτροπή αρνήθηκε να αποδεχθεί τη σύσταση της Διαμεσολαβήτριας χωρίς να αιτιολογήσει πειστικά τη θέση της. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την υπόθεση με τη διαπίστωση κακοδιοίκησης.

[1] Τα δεδομένα από τις καταστάσεις ονομάτων επιβατών (PNR) είναι πληροφορίες που παρέχονται από τους επιβάτες κατά την κράτηση και την κράτηση εισιτηρίων και κατά τον έλεγχο εισιτηρίων σε πτήσεις, καθώς και πληροφορίες που συλλέγονται από τους αερομεταφορείς για δικούς τους εμπορικούς σκοπούς. Περιέχει διάφορα είδη πληροφοριών, όπως ημερομηνίες ταξιδιού, δρομολόγιο ταξιδιού, στοιχεία εισιτηρίου, στοιχεία επικοινωνίας, ταξιδιωτικό πράκτορα μέσω του οποίου έγινε η κράτηση της πτήσης, χρησιμοποιούμενα μέσα πληρωμής, αριθμό θέσης και πληροφορίες αποσκευών. Τα δεδομένα αποθηκεύονται στις βάσεις δεδομένων ελέγχου κρατήσεων και αναχωρήσεων των αεροπορικών εταιρειών.

Η υπόθεση αφορούσε την παράλειψη της Επιτροπής να απαντήσει στην αλληλογραφία του καταγγέλλοντος στο πλαίσιο δημοσιονομικού ελέγχου σε επίπεδο κράτους μέλους. Μετά την παρέμβαση της Διαμεσολαβήτριας, η Επιτροπή απάντησε. Αποκάλυψε το έγγραφο που ζήτησε ο καταγγέλλων, αλλά απέκρυψε ορισμένα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα (ονόματα φυσικών προσώπων). Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι η Επιτροπή αιτιολόγησε ορθά την απαλοιφή βάσει του κανονισμού 45/2001.

Η υπόθεση αφορούσε τον χειρισμό αιτήματος παροχής πληροφοριών σχετικά με τον τρόπο λήψης τηλεφορτώσιμης έκδοσης βάσης δεδομένων νομολογίας που τηρείται από το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO). Η Διαμεσολαβήτρια διερεύνησε το ζήτημα και ζήτησε από το EUIPO να εξηγήσει καλύτερα τους λόγους για τους οποίους δεν μπόρεσε να συμμορφωθεί με το αίτημα. Η εξήγηση του EUIPO ήταν ακριβής και εύλογη. Ως εκ τούτου, η υπόθεση έκλεισε με τη διαπίστωση ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση.

Η καταγγελία, που υποβλήθηκε από τη ΜΚΟ Access Info Europe, αφορά την εικαζόμενη παράνομη άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να χορηγήσει πλήρη πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα αξιολόγησης σχετικά με διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης για την «Αποκατάσταση και επέκταση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων της Subotica» (Σερβία). Η γνωστοποίηση των εγγράφων απορρίφθηκε βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 1 στοιχείο β) (προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα), του άρθρου 4 παράγραφος 2 (προστασία των εμπορικών συμφερόντων) και του άρθρου 4 παράγραφος 3 (προστασία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων) του κανονισμού 1049/2001. Ο καταγγέλλων θεώρησε ότι θα πρέπει να του χορηγηθεί πλήρης πρόσβαση στα έγγραφα αξιολόγησης.

Ο Διαμεσολαβητής ερεύνησε το θέμα και διαπίστωσε ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση στη συμπεριφορά της Επιτροπής.  Ωστόσο, προτείνει η Επιτροπή να λαμβάνει συστηματικά, πριν από τον διορισμό τους, τη συγκατάθεση των μελών της επιτροπής αξιολόγησης στις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων για τη γνωστοποίηση των ονομάτων τους. Η δημοσιοποίηση των ονομάτων τους κατά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αξιολόγησης θα πρέπει να θεωρείται προϋπόθεση για τον διορισμό τους σε μια τέτοια επιτροπή.

Η υπόθεση αφορούσε άρνηση της Επιτροπής να αποκαλύψει τα ονόματα των υπαλλήλων που είχαν εργαστεί σε έρευνα της Επιτροπής για κρατικές ενισχύσεις. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, ο Διαμεσολαβητής έλαβε τις απόψεις της Επιτροπής, του καταγγέλλοντος και του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων.

Το ζήτημα αν η άρνηση δημοσιοποιήσεως των ονομάτων ήταν ορθή στηριζόταν στο άρθρο 8 του κανονισμού 45/2001 σχετικά με την προστασία των δεδομένων. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, το πρόσωπο που ζητεί τη γνωστοποίηση πρέπει πρώτα να αποδείξει την αναγκαιότητα της γνωστοποίησης των ονομάτων στο εν λόγω πρόσωπο. Εφόσον πληρούται το κριτήριο αυτό, η δημόσια αρχή πρέπει ακόμη να εξακριβώσει αν τα έννομα συμφέροντα των μελών του προσωπικού θίγονται από τη γνωστοποίηση των ονομάτων τους και, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, αν τα εν λόγω έννομα συμφέροντα είναι σημαντικότερα από την ανάγκη που προβάλλει το πρόσωπο που ζητεί τη γνωστοποίηση των ονομάτων.  

Μολονότι έκρινε ότι η Επιτροπή δεν έπρεπε να εφαρμόσει το άρθρο 8 κατά τρόπο περιοριστικό όταν επρόκειτο για ονόματα υπαλλήλων, ο Διαμεσολαβητής διαπίστωσε ότι δεν συνέτρεχε περίπτωση κακοδιοίκησης εκ μέρους της Επιτροπής, καθόσον αρνήθηκε να γνωστοποιήσει τα ονόματα των εν λόγω υπαλλήλων.

Η υπόθεση αφορούσε την παράλειψη της Επιτροπής να απαντήσει στην επιστολή του καταγγέλλοντος σχετικά με εικαζόμενες παρανομίες που διαπράχθηκαν από εθνικά δικαστήρια στην Εσθονία. Στην επιστολή αυτή, ο καταγγέλλων προσήψε επίσης στην Επιτροπή ότι δεν προέβη σε καμία ενέργεια. Η Επιτροπή εξήγησε ότι δεν έχει αρμοδιότητα να παρέμβει στο θέμα. Η Διαμεσολαβήτρια διερεύνησε το ζήτημα και διαπίστωσε ότι οι εξηγήσεις της Επιτροπής ήταν ορθές, χρήσιμες και σύμφωνες με τις καταστατικές της εξουσίες. Ως εκ τούτου, η υπόθεση περατώθηκε όπως διευθετήθηκε.

Η υπόθεση αφορούσε τον χειρισμό από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) του αιτήματος του καταγγέλλοντος για πρόσβαση του κοινού στη «συμφωνία πολιτικού διαλόγου και συνεργασίας» μεταξύ της ΕΕ και της Κούβας. Κατά τη διάρκεια της έρευνας της Διαμεσολαβήτριας, η ΕΥΕΔ δημοσίευσε το έγγραφο. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής περάτωσε την υπόθεση όπως διευθετήθηκε.