Αξιότιμε κύριε X,

Υποβάλατε αναφορά στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή σχετικά με τον τρόπο κατά τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χειρίστηκε την καταγγελία σας κατά της Ελλάδας για παράβαση των κανόνων της ΕΕ περί απορριμματοφόρων οχημάτων [CHAP(2021)03315]. Ζητούμε συγγνώμη για την καθυστερημένη απάντησή μας.

Στην καταγγελία σας επί παραβάσει προς την Επιτροπή, παραπονεθήκατε για τις δημόσιες συμβάσεις των ελληνικών αρχών για απορριμματοφόρα οχήματα, οι οποίες ισχυρίζεστε ότι δεν τηρούν τα πρότυπα που ορίζονται στη σχετική νομοθεσία της ΕΕ. Στην επακόλουθη αλληλογραφία σας με την Επιτροπή, ισχυριστήκατε ότι δεν διενεργούνται στην Ελλάδα έλεγχοι σχετικά με τη συμμόρφωση των απορριμματοφόρων οχημάτων με τις σχετικές οδηγίες της ΕΕ [για τα μηχανήματα[1], τον θόρυβο σε εξωτερικούς χώρους[2] και την ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα (ΗΜΣ)[3]]. Ζητήσατε από την Επιτροπή να προσδιορίσει τις αρμόδιες αρχές εποπτείας της αγοράς στην Ελλάδα.

Στην αναφορά σας στον Διαμεσολαβητή, ισχυρίζεστε ότι η Επιτροπή: α) παρέλειπε να επικοινωνεί εγκαίρως μαζί σας σε σχέση με την καταγγελία σας επί παραβάσει και β) δεν ανταποκρίθηκε προσηκόντως στους προβληματισμούς σας σχετικά με τη συμμόρφωση της Ελλάδας με τις οδηγίες της ΕΕ περί απορριμματοφόρων οχημάτων.

Κατόπιν προσεκτικής εξέτασης όλων των πληροφοριών που μας αποστείλατε και για τους λόγους που εκτίθενται κατωτέρω, ο Διαμεσολαβητής δεν διαπιστώνει κακοδιοίκηση όσον αφορά την πρώτη πτυχή της αναφοράς σας, ενώ κρίνει ότι δεν συντρέχουν επαρκείς λόγοι για περαιτέρω διερεύνηση της δεύτερης πτυχής αυτής.[4]

Επί της επικοινωνίας της Επιτροπής σε σχέση με την καταγγελία σας επί παραβάσει

Η πολιτική της Επιτροπής σχετικά με παραβάσεις του δικαίου της ΕΕ εκτίθεται στην Ανακοίνωσή της με τίτλο «Δίκαιο της ΕΕ: Καλύτερη εφαρμογή για καλύτερα αποτελέσματα».[5] Η εφαρμοστέα διαδικασία και οι προθεσμίες για την εξέταση καταγγελίας επί παραβάσει εκ μέρους της Επιτροπής καθορίζονται με σαφήνεια στο Παράρτημα της εν λόγω Ανακοίνωσης (σημεία 7 και 8). Σύμφωνα με το εν λόγω Παράρτημα, η Επιτροπή διερευνά καταγγελίες με σκοπό να λάβει απόφαση για την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής ή την αρχειοθέτηση της υπόθεσης εντός ανώτατης προθεσμίας ενός έτους από την ημερομηνία καταχώρισης της καταγγελίας, υπό την προϋπόθεση ότι ο καταγγέλλων έχει υποβάλει όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Σε περίπτωση υπέρβασης της προθεσμίας αυτής, η Επιτροπή ενημερώνει σχετικά τον καταγγέλλοντα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αναμένεται κατά κανόνα να παράσχει επικαιροποιημένη πληροφόρηση στον καταγγέλλοντα εντός της εν λόγω προθεσμίας ενός έτους μόνο στην περίπτωση κατά την οποία έχουν ληφθεί συγκεκριμένα μέτρα στο πλαίσιο της έρευνάς της. 

Σημειώνουμε ότι τον Ιανουάριο του 2022, δηλαδή τέσσερεις μήνες αφότου υποβάλατε την καταγγελία σας επί παραβάσει, η Επιτροπή σάς ενημέρωσε σχετικά με την πρόθεσή της να θέσει την υπόθεση στο αρχείο και σας κάλεσε να υποβάλετε τυχόν πρόσθετες πληροφορίες που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την επανεξέταση της υπόθεσης. Κάνοντας χρήση αυτής της δυνατότητας, υποβάλατε συμπληρωματικές πληροφορίες σε δύο περιστάσεις.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου 2022, ανταποκρινόμενη στο αίτημά σας για ενημέρωση, η Επιτροπή ζήτησε συγγνώμη για την καθυστέρηση να σας ενημερώσει και σας πληροφόρησε ότι η τελική απόφασή της επί της καταγγελίας σας τελούσε υπό έγκριση. Στα μέσα Σεπτεμβρίου 2022, λίγες ημέρες μετά την εκπνοή της προθεσμίας του ενός έτους, η Επιτροπή σάς απέστειλε την απόφασή της να θέσει την υπόθεση στο αρχείο.

Δεδομένου ότι η Επιτροπή υπερέβη την προθεσμία του ενός έτους μόνο κατά λίγες ημέρες και λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή έπρεπε να εξετάσει τις πρόσθετες πληροφορίες που είχατε εντωμεταξύ υποβάλει, δεν διαπιστώνουμε κακοδιοίκηση σχετικά με αυτήν την πτυχή της αναφοράς σας.

Επί της απάντησης της Επιτροπή στους προβληματισμούς σας

Κατά πάγια νομολογία της ΕΕ, η Επιτροπή διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια να αποφασίσει αν και πότε θα κινήσει διαδικασία επί παραβάσει.[6] Ο Διαμεσολαβητής δύναται να εξετάσει κατά πόσον η Επιτροπή έχει εξηγήσει σαφώς τη θέση της και αν έχει παράσχει στον καταγγέλλοντα τη δυνατότητα να διατυπώσει παρατηρήσεις πριν θέσει μια υπόθεση στο αρχείο. Ο Διαμεσολαβητής δύναται να θέσει υπό αμφισβήτηση τη θέση της Επιτροπής μόνο σε περίπτωση πρόδηλου σφάλματος εκτίμησης.

Εν προκειμένω, επισημαίνουμε ότι η Επιτροπή σάς έδωσε την ευκαιρία να υποβάλετε παρατηρήσεις επί της θέσης της πριν περατώσει την υπόθεση. Η Επιτροπή σάς παρέσχε επίσης σαφείς πληροφορίες σχετικά με τους λόγους για τους οποίους έθεσε εν τέλει την καταγγελία σας επί παραβάσει στο αρχείο και σας παρέπεμψε στις εθνικές αρχές.

Πρώτον, η Επιτροπή σάς ενημέρωσε ότι οι κατασκευαστές μηχανημάτων είναι υπεύθυνοι για τη δήλωση συμμόρφωσης των προϊόντων τους με τις σχετικές προδιαγραφές της νομοθεσίας της ΕΕ. Κρίνουμε ότι η πληροφορία αυτή είναι σύμφωνη με την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ, σύμφωνα με την οποία υφίσταται τεκμήριο συμμόρφωσης βάσει της δήλωσης συμμόρφωσης του κατασκευαστή.[7]

Δεύτερον, η Επιτροπή σάς ενημέρωσε ότι τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την άσκηση δραστηριοτήτων εποπτείας της αγοράς όσον αφορά προϊόντα που υπόκεινται στην νομοθεσία εναρμόνισης της ΕΕ. Κρίνουμε ότι η δήλωση αυτή είναι σύμφωνη με την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ [8], σύμφωνα με την οποία οι εθνικές αρχές εποπτείας της αγοράς λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν ότι εξοπλισμός μπορεί να διατεθεί στην αγορά ή να τεθεί σε λειτουργία μόνον εφόσον συμμορφώνεται με τις διατάξεις των σχετικών οδηγιών της ΕΕ.[9]

Τρίτον, η Επιτροπή σάς παρέπεμψε στις αρχές εποπτείας της αγοράς στην Ελλάδα για καθέναν από τους τρεις τομείς που καλύπτονται από τις σχετικές οδηγίες της ΕΕ (μηχανήματα, ΗΜΣ, θόρυβος σε εξωτερικούς χώρους), σε περίπτωση που επιθυμείτε να εγείρετε τους προβληματισμούς σας σχετικά με πιθανές παρατυπίες ορισμένων απορριμματοφόρων οχημάτων και συναφών μηχανημάτων. Θεωρούμε αυτήν την προσέγγιση εύλογη. Επιπροσθέτως, οι εθνικές αρχές στις οποίες αναφέρθηκε η Επιτροπή (παρέχοντάς σας τα στοιχεία επικοινωνίας τους) είναι εκείνες που ορίζονται από την εθνική νομοθεσία.[10]

Σημειώνουμε ότι έχετε ήδη επικοινωνήσει με ορισμένες από τις εν λόγω αρχές και ότι δεν είστε ικανοποιημένος με τις απαντήσεις τους. Ωστόσο, έχοντας εξετάσει την αλληλογραφία σας με τις εν λόγω αρχές, θεωρούμε ότι ενδέχεται να μην κατέστη σαφές σε αυτές ότι οι ανησυχίες σας αφορούν τις δραστηριότητές τους εποπτείας της αγοράς. Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνεται ότι πληροφορίες σχετικά με τις εποπτικές δραστηριότητες (ορισμένων εκ) των εθνικών αρχών είναι διαθέσιμες και στο διαδίκτυο.[11]

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, θεωρούμε ότι δεν συντρέχουν επαρκείς λόγοι για περαιτέρω διερεύνηση αυτής της πτυχής της αναφοράς σας.

Κατανοούμε ότι αυτή μπορεί να μην είναι η επιθυμητή για εσάς έκβαση, ευελπιστούμε όμως ότι οι ανωτέρω πληροφορίες θα σας φανούν χρήσιμες. Σας ευχαριστούμε που επικοινωνήσατε με τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή.

Με εκτίμηση, 

Tina Nilsson
Προϊσταμένη της μονάδας διαχείρισης υποθέσεων

Στρασβούργο, 20/11/2023

 

[1] Οδηγία 2006/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2006, σχετικά με τα μηχανήματα και την τροποποίηση της οδηγίας 95/16/EK, διαθέσιμη στην ιστοσελίδα: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/el/TXT/?uri=CELEX%3A32006L0042.

[2] Οδηγία 2000/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Μαΐου 2000, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την εκπομπή θορύβου στο περιβάλλον από εξοπλισμό προς χρήση σε εξωτερικούς χώρους, διαθέσιμη στην ιστοσελίδα: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A32000L0014.

[3] Οδηγία 2014/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, για την εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα, διαθέσιμη στην ιστοσελίδα: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/el/TXT/?uri=CELEX%3A32014L0030.

[4] Όλες οι πληροφορίες που αφορούν τη διαδικασία και τα δικαιώματα σχετικά με τις αναφορές είναι διαθέσιμες στην ακόλουθη ιστοσελίδα: https://www.ombudsman.europa.eu/el/document/el/70707.

[5] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52017XC0119(01)

[6] Απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Δεκεμβρίου 1989, 247-87, Star Fruit Company S.A. κατά Επιτροπής, διαθέσιμη στην ιστοσελίδα: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX:61987CJ0247.

[7] Βλ. Οδηγίες 2006/42/ΕΚ (άρθρο 7), 2000/14/ΕΚ (άρθρο 7) και 2014/30/ΕΕ (άρθρο 13).

[8] Βλ. άρθρο 11 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για την εποπτεία της αγοράς και τη συμμόρφωση των προϊόντων και για την κατάργηση της οδηγίας 2004/42/ΕΚ και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 765/2008 και (ΕΕ) αριθ. 305/2011, διαθέσιμου στην ιστοσελίδα: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=celex%3A32019R1020.

[9] Βλ. Οδηγίες 2006/42/ΕΚ (άρθρο 4), 2000/14/ΕΚ (άρθρο 5) και 2014/30/ΕΕ (άρθρο 4).

[10] Βλ. ν. 4072/2012 (Κεφάλαιο Ε), ν. 4712/2020 (άρθρο 65), π.δ. 57/2010, ΥΑ 37393/2028/2003/01-10-2003 και ΥΑ ΟΙΚ.37764/873/Φ342/02-06-2016.

[11] Βλ., επί παραδείγματι, την τελευταία έκθεση απολογισμού εποπτείας αγοράς του Υπουργείου Ανάπτυξης, διαθέσιμη στην ιστοσελίδα: https://www.ggb.gr/sites/default/files/basic-page-files/%CE%95%CE%9A%CE%98%CE%95%CE%A3%CE%97%20%CE%91%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%99%CE%A3%CE%9C%CE%9F%CE%A5%20%20%CE%95%CE%A0%CE%9F%CE%A0%CE%A4%CE%95%CE%99%CE%91%CE%A3%20%CE%A4%CE%97%CE%A3%20%CE%91%CE%93%CE%9F%CE%A1%CE%91%CE%A3%20%CE%93%CE%93%CE%92%202021-2022.pdf, καθώς και την ιστοσελίδα του Υπουργείου που αφορά τις καταγγελίες: https://www.ggb.gr/el/complaints-management-system.