Ιστορικό της καταγγελίας

1. Για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, η ΕΕ δημιούργησε τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ)[1], ένα μέσο με το οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντλεί κεφάλαια από τις αγορές για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να υλοποιήσουν μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις.

2. Για να επωφεληθούν από τη χρηματοδοτική στήριξη του ΜΑΑ, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλουν τα εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) στην Επιτροπή προς έγκριση και επακόλουθη έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ.

3. Τον Σεπτέμβριο του 2022, ο καταγγέλλων, δημοσιογράφος, ζήτησε πρόσβαση του κοινού [2] σε έγγραφα που αποδεικνύουν τη διαδικασία αξιολόγησης του γερμανικού προσχεδίου και του γερμανικού ΣΑΑ σε πέντε συγκεκριμένα θέματα.

4. Τον Νοέμβριο του 2022 η Επιτροπή χορήγησε μερική πρόσβαση σε 63 έγγραφα και αρνήθηκε την πρόσβαση σε έξι έγγραφα στο σύνολό τους. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επικαλέστηκε εξαιρέσεις βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με την πρόσβαση στα έγγραφα. Όσον αφορά τα 63 έγγραφα που κοινοποιήθηκαν εν μέρει, η Επιτροπή δήλωσε ότι απέκρυψε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα [3] και πληροφορίες που δεν ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος. Όσον αφορά τα έξι έγγραφα που παρακρατήθηκαν, η Επιτροπή υποστήριξε ότι η δημοσιοποίηση εμποδίστηκε από την ανάγκη προστασίας της χρηματοπιστωτικής, νομισματικής ή οικονομικής πολιτικής της Κοινότητας ή ενός κράτους μέλους [4] και από μια εν εξελίξει διαδικασία λήψης αποφάσεων [5].

5. Ο καταγγέλλων ζήτησε από την Επιτροπή να επανεξετάσει την απόφασή της σχετικά με τα 63 έγγραφα στα οποία είχε χορηγηθεί μερική πρόσβαση (υποβάλλοντας «επιβεβαιωτική αίτηση»). Υποστήριξε ότι οι διαγραφές στις οποίες προέβη η Επιτροπή ήταν αυθαίρετες. Για παράδειγμα, ο καταγγέλλων αναφέρθηκε σε τρία έγγραφα, στα οποία i) οι πληροφορίες που ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματός του απαλείφθηκαν και ii) ολόκληρες σελίδες απαλείφθηκαν αφήνοντας μόνο μία λέξη.

6. Μη έχοντας λάβει ακρόαση από την Επιτροπή μετά τη λήξη της παραταθείσας προθεσμίας απάντησης στην επιβεβαιωτική αίτηση, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή τον Ιανουάριο του 2023.

Η πρόταση του Διαμεσολαβητή για λύση

7. Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα σχετικά με την εν λόγω καταγγελία και η ομάδα έρευνας της επιθεώρησε τα 63 επίμαχα έγγραφα. 

8. Από τον έλεγχο προέκυψε ότι σε οκτώ έγγραφα [6] είχαν απαλειφθεί πληροφορίες που σαφώς ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος πρόσβασης του κοινού του καταγγέλλοντος. Επιπλέον, από τον έλεγχο προέκυψε ότι ένα έγγραφο [7], το οποίο είχε διαπιστωθεί ότι ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος και στο οποίο θα έπρεπε να είχε χορηγηθεί ευρεία πρόσβαση του κοινού, δεν είχε γνωστοποιηθεί καθόλου. Από τον έλεγχο προέκυψε επίσης ότι μόνο δύο σελίδες ενός εγγράφου [8] διαβιβάστηκαν στον καταγγέλλοντα, αν και το έγγραφο αποτελούνταν από 57 σελίδες.

9. Η ομάδα έρευνας της Διαμεσολαβήτριας διαπίστωσε επίσης ορισμένες ασυνέπειες στον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή απέκρυψε πληροφορίες που θεωρούσε ότι δεν ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος.

10. Με βάση τα ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής πρότεινε στην Επιτροπή να

1. να δημοσιοποιήσει το έγγραφο Ares(2021)2006283 στον καταγγέλλοντα χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση·

2. να δημοσιοποιήσει το υπόλοιπο έγγραφο Ares(2021)1718943 στον καταγγέλλοντα χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση· και

3. Αναθεώρηση των διαγραφών στα οκτώ έγγραφα που απαριθμούνται ανωτέρω, με σκοπό τη χορήγηση της ευρύτερης δυνατής πρόσβασης.

11. Η Επιτροπή αποδέχθηκε την πρόταση της Διαμεσολαβήτριας για την εξεύρεση λύσης. Αναγνώρισε ότι έγιναν λάθη εκ παραδρομής και επανεξέτασε τον τρόπο με τον οποίο είχαν απαλειφθεί στα έγγραφα οι πληροφορίες που δεν ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος. Η Επιτροπή χορήγησε στον καταγγέλλοντα σημαντικά αυξημένη πρόσβαση στα 63 επίμαχα έγγραφα.

12. Στις παρατηρήσεις του σχετικά με την απάντηση της Επιτροπής στην πρόταση λύσης του Διαμεσολαβητή, ο καταγγέλλων δήλωσε ότι η απόκτηση ευρύτερης (μερικής) πρόσβασης στα ζητούμενα έγγραφα ήταν «εξαιρετικά χρονοβόρος αγώνας δρόμου για την αντιμετώπιση εμποδίων».

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή μετά την πρόταση λύσης

13. Η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει την ικανοποίησή της για τη θετική απάντηση της Επιτροπής στην πρότασή της για λύση και την απόφασή της να χορηγήσει ευρύτερη πρόσβαση του κοινού στα εν λόγω έγγραφα.

14. Σημειώνει, ωστόσο, ότι η υπόθεση αυτή αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα των σημαντικών και συστημικών καθυστερήσεων που αντιμετωπίζει η Επιτροπή κατά την εξέταση επιβεβαιωτικών αιτήσεων, τις οποίες ο Διαμεσολαβητής θεώρησε ότι ισοδυναμούν με κακοδιοίκηση στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης έρευνας επί του θέματος στις αρχές του τρέχοντος έτους.[9] Πιο πρόσφατα, ο Διαμεσολαβητής έθεσε το θέμα υπόψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μέσω ειδικής έκθεσης [10].

Συμπέρασμα

Βάσει της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια περατώνει την υπόθεση με το ακόλουθο συμπέρασμα:

Συμφωνώντας να παράσχει ευρύτερη πρόσβαση του κοινού στα ζητηθέντα έγγραφα, η Επιτροπή διευθέτησε την καταγγελία.

Ο καταγγέλλων και η Επιτροπή θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

Emily O'Reilly
Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια

Στρασβούργο, 27/10/2023

[1] Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες εδώ: https://commission.europa.eu/business-economy-euro/economic-recovery/recovery-and-resilience-facility_en

[2] Σύμφωνα με τον κανονισμό 1049/2001 για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX%3A32001R1049

[3] Άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού 1049/2001 για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049&from=EN.

[4] Άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α) τέταρτη περίπτωση του κανονισμού 1049/2001.

[5] Άρθρο 4 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο του κανονισμού 1049/2001.

[6] Ares(2021)493848, Ares(2021)2110177, Ares(2021)2072787· Ares(2021)2110356, Ares(2021)2242130 (υπάρχουν δύο έγγραφα με αυτόν τον αριθμό Ares), Ares(2021)2597155 και Ares(2021)2532859.

[7] Ares(2021)2006238.

[8] Ares(2021)1718943.

[9] Σύσταση σχετικά με τον χρόνο που χρειάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να διεκπεραιώσει τις αιτήσεις πρόσβασης του κοινού στα έγγραφα

(στρατηγική έρευνα OI/2/2022/OAM), διατίθεται στη διεύθυνση: https://www.ombudsman.europa.eu/en/recommendation/en/167661

[10] Ειδική έκθεση της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας στο πλαίσιο της στρατηγικής έρευνάς της σχετικά με τον χρόνο κατά τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

εξετάζει τις αιτήσεις πρόσβασης του κοινού στα έγγραφα (OI/2/2022/OAM),

https://www.ombudsman.europa.eu/en/special-report/en/175425.