Ιστορικό της καταγγελίας

1. Το πρόγραμμα Junior Professionals in Delegations (JPD)^[1] είναι ένα πρόγραμμα πρακτικής άσκησης στο πλαίσιο του οποίου νέοι επαγγελματίες από κράτη μέλη της ΕΕ επιλέγονται για να εργαστούν ως ασκούμενοι στις αντιπροσωπείες της ΕΕ σε όλο τον κόσμο. Διοργανώνεται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα κράτη μέλη διαχειρίζονται την προεπιλογή των υποψηφίων, ενώ η τελική επιλογή πραγματοποιείται από την ΕΥΕΔ και την Επιτροπή [2]. ^Η πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων προκηρύσσεται ανά διετία.

2. Τον Ιανουάριο του 2021 ξεκίνησε ο γύρος 2021-2023. Τον Απρίλιο του 2021 τα κράτη μέλη απέστειλαν τον κατάλογο των προεπιλεγέντων υποψηφίων στην ΕΥΕΔ και στην Επιτροπή. Τα τελικά αποτελέσματα ανακοινώθηκαν τον Ιούνιο του 2021 και η πρακτική άσκηση ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2021.

3. Ο καταγγέλλων είναι Ρουμάνος υπήκοος, ο οποίος υπέβαλε αίτηση συμμετοχής στο πρόγραμμα. Η αίτησή της, η οποία αξιολογήθηκε από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ρουμανίας, δεν έλαβε αρκετά υψηλή βαθμολογία ώστε να προεπιλεγεί.

4. Η καταγγέλλουσα απέστειλε επιστολή στις ρουμανικές αρχές εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά της για τα αποτελέσματα της προεπιλογής και ζητώντας επανεξέταση της υποψηφιότητάς της. Σε απάντηση, οι ρουμανικές αρχές εξήγησαν τους βαθμούς που δόθηκαν για κάθε κριτήριο και διατήρησαν τα αρχικά αποτελέσματα.

5. Στη συνέχεια, ο ενδιαφερόμενος απευθύνθηκε στην ΕΥΕΔ υποστηρίζοντας ότι η προεπιλογή που πραγματοποίησε το ρουμανικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν ήταν δίκαιη και διαφανής και ζητώντας διεξοδική έρευνα σχετικά με την αξιολόγηση των υποψηφίων σε εθνικό επίπεδο.

6. Η ΕΥΕΔ ενημέρωσε την καταγγέλλουσα ότι οι ρουμανικές αρχές είναι αρμόδιες για την
προεπιλογή και ότι, για περαιτέρω διερεύνηση, θα πρέπει να εκφράσει τις ανησυχίες της στα εθνικά όργανα προσφυγής. Η ΕΥΕΔ ζήτησε από τον καταγγέλλοντα να την τηρεί ενήμερη για κάθε αποτέλεσμα.

7. Δυσαρεστημένος από την απάντηση, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή τον Σεπτέμβριο του 2021.

Η έρευνα

8. Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η ΕΥΕΔ έδωσε συνέχεια στις ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη δικαιοσύνης και διαφάνειας κατά την προεπιλογή των υποψηφίων για το πρόγραμμα JPD.

9. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια έλαβε την απάντηση της ΕΥΕΔ σχετικά με την καταγγελία και τις ερωτήσεις της Διαμεσολαβήτριας.  Στη συνέχεια, ο καταγγέλλων απέστειλε παρατηρήσεις απαντώντας στην απάντηση της ΕΥΕΔ.

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

10. Η καταγγέλλουσα ισχυρίστηκε ότι είχε λόγους να πιστεύει ότι η προεπιλογή των υποψηφίων του JPD από το ρουμανικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν ήταν δίκαιη και διαφανής. Υποπτεύθηκε ότι κάποιοι υποψήφιοι ευνοήθηκαν λανθασμένα. Υποστήριξε επίσης ότι η βαθμολογία της δεν συνάδει με τους κανόνες του προγράμματος.

11. Η καταγγέλλουσα θεώρησε ότι, δεδομένου ότι η ΕΥΕΔ έχει τη συνολική ευθύνη για το πρόγραμμα JPD, θα έπρεπε να είχε αντιμετωπίσει τις ανησυχίες της και να είχε διεξαγάγει διεξοδική έρευνα σχετικά με τη διαδικασία προεπιλογής.

12. Στην απάντησή της προς τη Διαμεσολαβήτρια, η ΕΥΕΔ εξήγησε τη διαδικασία επιλογής των συμμετεχόντων στο ΚΠΔ. Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τον πρώτο έλεγχο επιλεξιμότητας και την προεπιλογή των υποψηφίων. Πρέπει να διασφαλίζουν δίκαιη, διαφανή και αντικειμενική διαδικασία προεπιλογής ^[3] και να ενημερώνουν τους αιτούντες σχετικά με τις διαδικασίες προσφυγής σε εθνικό επίπεδο. Η ΕΥΕΔ δήλωσε ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, δεν μπορεί να ερευνήσει απευθείας τις εθνικές αρχές ή να επανεξετάσει την αξιολόγησή τους όσον αφορά τους υποψηφίους, εκτός εάν διαπιστώσει πρόδηλο σφάλμα.

13. Η ΕΥΕΔ και η Επιτροπή ελέγχουν την επιλεξιμότητα των προεπιλεγέντων υποψηφίων και τους αξιολογούν συγκρίνοντας «βασικές πληροφορίες» (μελέτες, επαγγελματική πείρα, ομιλούμενες γλώσσες κ.λπ.). Στη συνέχεια, η ΕΥΕΔ και η Επιτροπή προβαίνουν στην τελική επιλογή και αντιστοιχίζουν τους επιλεγέντες υποψηφίους με τις διαθέσιμες θέσεις στις αντιπροσωπείες της ΕΕ.

14. Η ΕΥΕΔ καθορίζει τα μέτρα που λαμβάνει σε περίπτωση που λάβει γνώση ζητημάτων που σχετίζονται με τη διαδικασία επιλογής. Σε περιπτώσεις ατομικών καταγγελιών σχετικά με τη διαδικασία προεπιλογής, η ΕΥΕΔ απαντά στον καταγγέλλοντα και αποστέλλει επίσης αντίγραφο της απάντησης στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία του κράτους μέλους στην ΕΕ, η οποία θα πρέπει να ενημερώνει τον υποψήφιο για τα μέσα προσφυγής. Επιπλέον, η ΕΥΕΔ ζητεί από τον καταγγέλλοντα να την τηρεί ενήμερη σχετικά με τη συνέχεια που δίνεται σε εθνικό επίπεδο.

15. Σε περιπτώσεις «τεκμηριωμένων ισχυρισμών με συνεπείς και συνεκτικές ενδείξεις ή αποδεικτικά στοιχεία ότι η διαδικασία δεν ήταν δίκαιη, διαφανής και αντικειμενική», η ΕΥΕΔ θα ζητούσε επισήμως από την αρμόδια Μόνιμη Αντιπροσωπεία να εξετάσει τους ισχυρισμούς σε εθνικό επίπεδο και να την ενημερώσει σχετικά με την αξιολόγησή τους. Εάν χρειαστεί, η ΕΥΕΔ θα μπορούσε να αποφασίσει να ζητήσει από το οικείο κράτος μέλος τις αιτήσεις που θα παραληφθούν και να οργανώσει την προεπιλογή μόνη της, με τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία ως παρατηρητή.

16. Όσον αφορά τις ανησυχίες που εξέφρασε η καταγγέλλουσα στην παρούσα υπόθεση, η ΕΥΕΔ διαπίστωσε ότι δεν είχε προσκομίσει κανένα αποδεικτικό στοιχείο, ή τουλάχιστον μια «αρχή της απόδειξης», σε σχέση με τους ισχυρισμούς της περί νεποτισμού. Ούτε είχε παράσχει τις ανταλλαγές απόψεων με τις εθνικές αρχές σχετικά με το θέμα (η ΕΥΕΔ την είχε συμβουλεύσει να απευθυνθεί στον εθνικό Διαμεσολαβητή και στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία και να τηρεί ενήμερη την ΕΥΕΔ για τις ενέργειές της και τα αποτελέσματα). Η ΕΥΕΔ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχαν στοιχεία που να υποδηλώνουν την ύπαρξη πρόδηλου σφάλματος στον τρόπο με τον οποίο το Υπουργείο Εξωτερικών της Ρουμανίας αξιολόγησε την αίτησή της. Η ΕΥΕΔ επισήμανε ότι είχε επαληθεύσει την επιλεξιμότητα των προεπιλεγέντων υποψηφίων που προτάθηκαν από τη Ρουμανία και ενημέρωσε τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία ότι θεωρούσε έναν υποψήφιο μη επιλέξιμο.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

17. Σύμφωνα με τις αποφάσεις για τη θέσπιση του προγράμματος JPD ^[4], την ευθύνη για την προεπιλογή φέρουν τα κράτη μέλη και για την τελική επιλογή η ΕΥΕΔ και η Επιτροπή.

18. Ωστόσο, η ΕΥΕΔ έχει τη συνολική ευθύνη για το πρόγραμμα JPD και έχει καθήκον να διασφαλίζει ότι όλα τα στάδια της διαδικασίας επιλογής λειτουργούν δίκαια και αποτελεσματικά. Η Διαμεσολαβήτρια είναι ικανοποιημένη από τις σχετικές εξηγήσεις που έλαβε από την ΕΥΕΔ.

19. Όσον αφορά τις ατομικές καταγγελίες σχετικά με τη διαδικασία προεπιλογής, είναι εύλογο η ΕΥΕΔ να παραπέμπει σε διαδικασίες προσφυγής σε εθνικό επίπεδο. Επιπλέον, η ΕΥΕΔ προσπαθεί να παρακολουθεί τα αποτελέσματα των εν λόγω διαδικασιών. Η ΕΥΕΔ ακολούθησε την προσέγγιση αυτή στην προκειμένη περίπτωση.

20. Η ΕΥΕΔ φαίνεται επίσης να διαθέτει σαφή διαδικασία για την αντιμετώπιση σοβαρών και τεκμηριωμένων ισχυρισμών σχετικά με τη διαδικασία προεπιλογής του κράτους μέλους. Είναι εύλογο για την ΕΥΕΔ να εξετάσει τέτοια μέτρα μόνο αφού λάβει τουλάχιστον ορισμένα αποδεικτικά στοιχεία ότι οι εθνικές αρχές έχουν διαχειριστεί εσφαλμένα την προεπιλογή των υποψηφίων.

21. Η ΕΥΕΔ επαληθεύει επίσης ότι δεν υπάρχουν ζητήματα επιλεξιμότητας με υποψηφίους που έχουν προεπιλεγεί από τα κράτη μέλη, όπως έπραξε στην προκειμένη περίπτωση.

22. Στην απάντησή της προς τη Διαμεσολαβήτρια, η ΕΥΕΔ απάντησε επίσης στις συγκεκριμένες ανησυχίες του καταγγέλλοντος. Η Διαμεσολαβήτρια συμφωνεί με την ανάλυση της ΕΥΕΔ ότι, στην προκειμένη περίπτωση, δεν είχε επαρκείς λόγους να ελέγξει περαιτέρω την προεπιλογή που πραγματοποίησαν οι ρουμανικές αρχές. 

23. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση από την ΕΥΕΔ.

Συμπέρασμα

Βάσει της έρευνας, ο Διαμεσολαβητής περατώνει την υπόθεση με το ακόλουθο συμπέρασμα ^[5]:

Δεν υπήρξε κακοδιοίκηση από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης.

Ο καταγγέλλων και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

η Τίνα Νίλσον

Προϊστάμενος της μονάδας χειρισμού υποθέσεων

Στρασβούργο, 28/6/2022

[1] Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα μπορείτε να βρείτε εδώ: https://europa.eu/youth/go-abroad/traineeships/become-junior-professional-eu-delegation-jpd_en.

[2] Σύμφωνα με τους κανόνες: Κοινή απόφαση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας της 12ης Ιουνίου 2012: https://eeas.europa.eu/sites/default/files/joint_decision_of_12.06.2012.pdf και απόφαση του Γενικού Διευθυντή της ΕΥΕΔ σε συμφωνία με τους Γενικούς Διευθυντές της ΓΔ DEVCO και της ΓΔ HR της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 22ας Ιανουαρίου 2014, όπως τροποποιήθηκε: https://eeas.europa.eu/sites/default/files/decision_eeas_dec_2014_002_en_0.pdf.

[3] Σύμφωνα με το άρθρο 3.2 του παραρτήματος της απόφασης του 2014, βλ. υποσημείωση 2.

[4] Βλ. υποσημείωση 2.

[5] Η παρούσα καταγγελία εξετάστηκε στο πλαίσιο του κατ’ εξουσιοδότηση χειρισμού υποθέσεων, σύμφωνα με την απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή για τη θέσπιση εκτελεστικών διατάξεων