Το ιστορικό της καταγγελίας

1. Η καταγγελία αφορά τα δίδακτρα στα δανικά στο Ευρωπαϊκό Σχολείο του Culham (Ηνωμένο Βασίλειο). Το Ευρωπαϊκό Σχολείο του Culham ιδρύθηκε ως εκπαιδευτικό ίδρυμα για τα παιδιά του προσωπικού της ΕΕ που εργάζεται για το Joint European Torus (JET)[1]. Δεδομένου ότι το JET πρόκειται να αντικατασταθεί από τον ITER[2], ο οποίος εδρεύει στη Γαλλία, η πρόθεση είναι να κλείσει το Ευρωπαϊκό Σχολείο στο Culham έως το 2017. Με απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Σχολείων εγκρίθηκε ειδικό σχέδιο για τη σταδιακή κατάργηση του σχολείου. Αυτό περιλαμβάνει διάφορα μεταβατικά μέτρα.

2. Οι μαθητές του Culham School χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

Κατηγορία 1: Παιδιά των υπαλλήλων του JET, των εκπαιδευτικών και του διοικητικού και υπηρεσιακού προσωπικού του σχολείου.

Κατηγορία 2: Παιδιά που δικαιούνται να γίνουν δεκτά λόγω σύμβασης μεταξύ του εργοδότη των γονέων τους και του σχολείου.

Κατηγορία 3: Οι μαθητές που δεν πληρούν τις απαιτήσεις για τις κατηγορίες 1 ή 2. Γίνονται δεκτοί μόνο εάν υπάρχει χώρος στο σχετικό γλωσσικό τμήμα και πρέπει να καταβάλουν δίδακτρα.

3. Τα παιδιά των κατηγοριών 1 και 2 είναι αυτόματα επιλέξιμα για εισαγωγή στο σχολείο. Κατά τον χρόνο υποβολής της καταγγελίας στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, φαίνεται ότι 79 μαθητές ενέπιπταν στην κατηγορία 1, εκ των οποίων περίπου 25 ήταν παιδιά του προσωπικού του JET. Οι υπόλοιποι μαθητές της Κατηγορίας 1 ήταν παιδιά δασκάλων της Σχολής.

4. Από το 1984, το Ευρωπαϊκό Σχολείο Culham παρέχει ορισμένα μαθήματα στα δανικά. Αυτό απαιτούσε να υπάρχει ένας Δανός δάσκαλος που να παραδίδει μαθήματα στα δανικά καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Κατά τον χρόνο υποβολής της καταγγελίας, δεν υπήρχαν παιδιά της κατηγορίας 1 ή 2 που να κάνουν χρήση αυτής της επιλογής γλώσσας, αλλά μόνο μαθητές της κατηγορίας 3, οι οποίοι πλήρωναν δίδακτρα. Οι καταγγέλλοντες έχουν παιδιά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, τα οποία είναι μαθητές της κατηγορίας 3 που παρακολουθούν μαθήματα στα δανικά.

5. Τον Ιούλιο του 2010, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι δεν υπήρχε νομική βάση για την παροχή χρηματοδότησης για τη διδασκαλία στα δανικά. Ως εκ τούτου, εξέδωσε εντολή ανάκτησης 212 000 λιρών στερλινών για τα χρήματα που καταβλήθηκαν από τους προϋπολογισμούς 2008-2010. Στη συνέχεια, το Ανώτατο Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Σχολείων αποφάσισε να καταργήσει τη θέση της Δανίας από τον Σεπτέμβριο του 2011. Η Επιτροπή αποφάσισε τελικά να μην εκτελέσει την εντολή ανάκτησης.

Επί του αντικειμένου της έρευνας

6. Στην καταγγελία τους προς τον Διαμεσολαβητή, οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι η Επιτροπή κακώς πίεσε το Ευρωπαϊκό Σχολείο στο Culham να διακόψει τη διδασκαλία της δανικής γλώσσας.

7. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι η Επιτροπή χρησιμοποίησε την εντολή ανάκτησης για να επιβάλει τη βούλησή της στο σχολείο. Υποστήριξαν ότι η απόφαση της Επιτροπής να μην ακολουθήσει την εντολή ανάκτησης ελήφθη μόνο μετά την απόφαση του σχολείου να καταργήσει τη διδασκαλία της δανικής γλώσσας. Ως εκ τούτου, οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι, με την έκδοση της εντολής ανάκτησης, η Επιτροπή i) καταχράστηκε την εξουσία της, ii) παραβίασε τα θεμελιώδη δικαιώματα των παιδιών και iii) εισήγαγε διακρίσεις εις βάρος των παιδιών που διδάσκονται δανικά.

8. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει μέτρα ώστε να καταστεί δυνατή η συνέχιση της διδασκαλίας της δανικής γλώσσας στο Ευρωπαϊκό Σχολείο του Culham.

Η έρευνα

9. Ο Διαμεσολαβητής ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλει γνώμη σχετικά με την καταγγελία έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2011.

10. Στην επιστολή του προς την Επιτροπή για την έναρξη έρευνας σχετικά με την καταγγελία, ο Διαμεσολαβητής ζήτησε από την Επιτροπή:

1) να εξηγήσει την εντολή ανάκτησης υπό το πρίσμα της απόφασης του Ανώτατου Συμβουλίου να χορηγήσει απαλλαγή για τον προϋπολογισμό του 2008 για τα Ευρωπαϊκά Σχολεία·

2) να σχολιάσει το επιχείρημα των καταγγελλόντων ότι η διδασκαλία της δανικής γλώσσας στο Culham πρέπει να θεωρηθεί ισοδύναμη με ένα γλωσσικό τμήμα, ιδίως υπό το πρίσμα της απόφασης του Ανώτατου Συμβουλίου του 1984 που αναφέρεται στο "lasection danoise"·

3) να εξηγήσει αν (και, εάν ναι, με ποιον τρόπο) θεωρεί ότι οι κανόνες SWALS[3] εφαρμόζονται στη διδασκαλία της δανικής γλώσσας στο Culham, δεδομένου ότι η εν λόγω διδασκαλία αποφασίστηκε πολύ πριν από τη θέσπιση των κανόνων SWALS·

4) εξετάζει την εντολή ανάκτησης και τις συνέπειές της υπό το πρίσμα του άρθρου 24 παράγραφος 2 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων[4]·

5) να εξηγήσει με ποιον τρόπο θεωρεί ότι η διδασκαλία της δανικής γλώσσας στο Culham δεν είναι σύμφωνη με τους κανόνες SWALS·

6) να εξηγήσει αν θεωρεί ότι το σχολείο του Culham όφειλε να γνωρίζει ότι η διδασκαλία της δανικής γλώσσας δεν ήταν σύμφωνη με τους κανόνες SWALS. Κατά την απάντησή της, η Επιτροπή κλήθηκε να λάβει υπόψη την απάντησή της της 10ης Νοεμβρίου 2010 σε κοινοβουλευτική ερώτηση του κ. Løkkegaard, βουλευτή του ΕΚ, στην οποία φαίνεται να υπογραμμίζει ότι οι ισχύοντες κανόνες πρέπει να αποσαφηνιστούν· και

7) εξηγεί εάν θεωρεί ότι έχει την εντολή να αποσαφηνίζει τους κανόνες που θεσπίζει το Ανώτατο Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Σχολείων.

11. Η γνώμη διαβιβάστηκε στους καταγγέλλοντες, οι οποίοι υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους στις 30 Νοεμβρίου 2011.

12. Με επιστολή της 29ης Φεβρουαρίου 2012, ο Διαμεσολαβητής ζήτησε από την Επιτροπή να παράσχει ορισμένες περαιτέρω πληροφορίες. Οι συμπληρωματικές πληροφορίες, που παρασχέθηκαν με επιστολή της 27ης Απριλίου 2012, διαβιβάστηκαν στους καταγγέλλοντες, οι οποίοι υπέβαλαν περαιτέρω παρατηρήσεις στις 27 Ιουνίου 2012.

Ανάλυση και συμπεράσματα του Διαμεσολαβητή

Προκαταρκτική παρατήρηση

13. Προτού προβεί σε ανάλυση της υπό κρίση υποθέσεως, ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι η έρευνά του περιορίζεται στην εξέταση των πράξεων και των ενδεχόμενων παραλείψεων της Επιτροπής. Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία δεν αποτελούν θεσμικά και λοιπά όργανα ή οργανισμούς της ΕΕ και, ως εκ τούτου, δεν εμπίπτουν στην ερευνητική εντολή του Διαμεσολαβητή. Εάν, στην ανάλυσή του, ο Διαμεσολαβητής πρέπει να λάβει θέση σχετικά με τις υποκείμενες αποφάσεις, ενέργειες ή δηλώσεις που γίνονται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων των Ευρωπαϊκών Σχολείων, αυτό γίνεται μόνο για να προσδιοριστεί η καταλληλότητα των ενεργειών της Επιτροπής.

Α. Ισχυρισμός περί αθέμιτης πίεσης

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή[5]

Η καταγγελία και η γνώμη της Επιτροπής

14. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, η Επιτροπή χρησιμοποίησε την εντολή ανάκτησης για να επιβάλει τη βούλησή της στα Ευρωπαϊκά Σχολεία. Πράγματι, άπαξ, τον Δεκέμβριο του 2010, το Ανώτατο Συμβούλιο έλαβε την απόφασή του να καταργήσει τη δανική θέση στο σχολείο Culham, η Επιτροπή αποφάσισε να μην εκτελέσει την εντολή ανάκτησης. Οι καταγγέλλοντες παρέπεμψαν την απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου στο Συμβούλιο Καταγγελιών των Σχολείων και η υπεράσπιση που προέβαλε το Ανώτατο Συμβούλιο ενώπιον του Συμβουλίου Καταγγελιών των Σχολείων βασίστηκε κυρίως στο επιχείρημα της Επιτροπής ότι η διδασκαλία της δανικής γλώσσας στο σχολείο του Culham είναι παράνομη. Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι (i) η απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου βασίστηκε σε εντελώς διαφορετικό λόγο, δηλαδή στην αλλαγή του καθεστώτος της Σχολής, και (ii) τον Σεπτέμβριο του 2010, ο Γενικός Γραμματέας των Σχολείων διατύπωσε έντονες αντιρρήσεις για το επιχείρημα της παρανομίας.

15. Οι καταγγέλλοντες θεώρησαν ότι η Επιτροπή έκανε κατάχρηση των εξουσιών της για τους ακόλουθους λόγους. Τον Απρίλιο του 2010, το Συμβούλιο των Διοικητών ψήφισε υπέρ της απαλλαγής για τον προϋπολογισμό του 2008. Μόνο η Επιτροπή ψήφισε κατά της απαλλαγής. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν, ωστόσο, ότι η Επιτροπή δεν έχει δικαίωμα αρνησικυρίας όσον αφορά την απαλλαγή για την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Κατά την άποψή τους, η Επιτροπή δεν φαίνεται να αναγνωρίζει την απόφαση του Συμβουλίου των Διοικητών ως νομική βάση για τον προϋπολογισμό του 2008.

16. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν επίσης ότι η Επιτροπή αιτιολόγησε τις ενέργειές της παραπέμποντας σε κανόνες που δεν είχαν ακόμη θεσπιστεί, και συγκεκριμένα στην προτεινόμενη αποσαφήνιση των κανόνων SWALS. Αναφέρθηκε επίσης στην απόφαση του Συμβουλίου των Διοικητών του Δεκεμβρίου 2010 ως βάση για την εντολή ανάκτησης που εξέδωσε τον Ιούλιο του 2010. Αυτό, κατά την άποψη των καταγγελλόντων, ήταν αντίθετο προς το κράτος δικαίου.

17. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, η Επιτροπή εφάρμοσε γενικούς κανόνες σε ένα θεσμικό όργανο που βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο. Το κύριο σκεπτικό της Επιτροπής ήταν ότι δεν υπάρχουν αρκετοί Δανοί μαθητές κατηγορίας 1 στο σχολείο Culham. Ωστόσο, όταν η Επιτροπή εξέδωσε την εντολή ανάκτησης, το εν λόγω σχολείο είχε ήδη καταργηθεί σταδιακά σύμφωνα με το σχέδιο. Υποθέτοντας ότι εφαρμόζονταν οι κανόνες SWALS, οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν, αφενός, ότι δεν είναι σκόπιμο να εφαρμόζονται γενικοί κανόνες σε ίδρυμα που βρίσκεται ήδη σε μεταβατικό στάδιο και, αφετέρου, ότι το δανικό τμήμα δεν είναι καθόλου ιδιαίτερο στο σχολείο, δεδομένου ότι όλα τα τμήματα έχουν πολύ λίγα παιδιά της κατηγορίας 1.

18. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν επίσης ότι η Επιτροπή σταμάτησε να εφαρμόζει την εντολή ανάκτησης για ad hoc λόγους. Το έπραξε διότι ήταν πεπεισμένη ότι πραγματοποιήθηκαν επαρκείς εξοικονομήσεις κατά το σχετικό σχολικό έτος. Εάν η εντολή ανάκτησης ήταν νόμιμη, η Επιτροπή θα έπρεπε να την είχε ακολουθήσει. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταχράστηκε τις εξουσίες της προκειμένου να ασκήσει πίεση στα σχολεία να προβούν σε αυθαίρετες εξοικονομήσεις.

19. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι η Επιτροπή παραβίασε τα θεμελιώδη δικαιώματα των παιδιών, διότι δεν έλαβε υπόψη το υπέρτατο συμφέρον τους. Αναφέρθηκαν στους κανόνες που θέσπισε το Συμβούλιο των Διοικητών (τα λεγόμενα κριτήρια Gaignage[6])για τη σταδιακή κατάργηση των γλωσσικών τμημάτων. Οι κανόνες αυτοί θεσπίστηκαν αποκλειστικά με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον των παιδιών. Ωστόσο, δεν εφαρμόστηκαν στην υπό κρίση υπόθεση. Αποφασίστηκε να συνεχιστεί η παροχή διδάκτρων στα δανικά στα παιδιά του δευτεροβάθμιου αλλά όχι του πρωτοβάθμιου κύκλου. Υποστήριξαν ότι αυτό δεν ήταν προς το συμφέρον των παιδιών.

20. Οι καταγγέλλοντες υποστήριξαν ότι τα Ευρωπαϊκά Σχολεία δεν μπορούν να εισάγουν διακρίσεις εις βάρος των παιδιών μετά την εισδοχή τους. Ακόμη και αν οι κανόνες SWALS θα πρέπει να θεωρούνται εφαρμοστέοι, οι κανόνες αυτοί δεν επιτρέπουν διακρίσεις ανά κατηγορία, μετά την εισδοχή των παιδιών. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, η Επιτροπή έλαβε μέτρα που εισάγουν διακρίσεις εις βάρος των παιδιών που διδάσκονταν στα δανικά.

21. Στη γνώμη που υπέβαλε στον Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή εξήγησε ότι το σχολείο Culham αποτελείται από τρία γλωσσικά τμήματα: αγγλικά, γερμανικά και γαλλικά. Τα τρία τμήματα αναφέρονταν πάντοτε με σαφήνεια σε όλα τα έγγραφα που σχετίζονται με τον προϋπολογισμό και στις ετήσιες εκθέσεις. Το θέμα της δημιουργίας ενός «δανικού τμήματος» συζητήθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της Σχολής το 1982. Ωστόσο, το συμβούλιο προσφυγών δεν εξέδωσε καμία απόφαση προς την κατεύθυνση αυτή. Η πρακτική στο Culham φαίνεται να ήταν συστηματικά η παροχή δανικών μαθημάτων σε όλους τους δανούς μαθητές από τη δεκαετία του 1980, αλλά δεν υπάρχει επίσημη απόφαση που να προέρχεται από το σύστημα των Ευρωπαϊκών Σχολείων για τον σκοπό αυτό. Στην επιστολή του προς την Επιτροπή της 1ης Οκτωβρίου 2010, ο διευθυντής του σχολείου Culham δεν αναφέρθηκε σε καμία απόφαση σχετικά με τα δανικά μαθήματα, αλλά μάλλον στην «κοινήπρακτική».

22. Κατά την Επιτροπή, οι κανόνες που διέπουν τα SWALS θεσπίστηκαν το 1998 με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου. Η παρούσα απόφαση ανακαλεί ρητά και αντικαθιστά όλες τις προηγούμενες αποφάσεις ή πρακτικές. Σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν τα SWALS, οι μαθητές της κατηγορίας 3 μπορούν να παρακολουθήσουν μαθήματα μητρικής γλώσσας μόνο εάν τα μαθήματα αυτά έχουν ήδη δημιουργηθεί για μαθητές της κατηγορίας 1 ή της κατηγορίας 2. Οι διαφορετικοί όροι που ισχύουν για τις διάφορες κατηγορίες μαθητών είναι αποτέλεσμα διαφορετικών συμβατικών όρων και σχετικών σχολικών διδάκτρων. Κατά τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2011 στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυσχερειών, εκδόθηκαν διάφορες αποφάσεις για τον εξορθολογισμό της οικονομικής αποδοτικότητας και τον έλεγχο της εξέλιξης του προϋπολογισμού στα Ευρωπαϊκά Σχολεία. Οι αποφάσεις αυτές αφορούσαν την οργάνωση μαθημάτων και επιλογών, συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος των SWALS.

23. Η Επιτροπή δήλωσε ότι ελήφθη απόφαση σχετικά με τα SWALS στην οποία αναφέρεται σαφώς ότι «[γ]ιατην 1η Σεπτεμβρίου 2011, οι μαθητές της κατηγορίας 3 μαθαίνουν ως L1 τη γλώσσα του τμήματος στο οποίο είναι εγγεγραμμένοι [[7]]. Οι μαθητές της κατηγορίας 3 που ήταν εγγεγραμμένοι πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2011 και έμαθαν ως γλώσσα L1 διαφορετική από εκείνη του τμήματος μπορούν να συνεχίσουν με την ίδια γλώσσα L1 μέχρι το τέλος της σχολικής τους εκπαίδευσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η παιδαγωγική συνέχεια." Σύμφωνα με την Επιτροπή, η απόφαση αυτή καθιστά νόμιμα, από την 1η Σεπτεμβρίου 2011, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τα μαθήματα που παρέχονται σε μαθητές της κατηγορίας 3 χωρίς την παρουσία μαθητών της κατηγορίας 1 στην τάξη, προκειμένου να διασφαλιστεί η παιδαγωγική συνέχεια. Καθιστά επίσης σαφές ότι τα μαθήματα αυτά πράγματι δεν υπήρχαν στο σχολείο Culham πριν από τη λήψη της απόφασης του Απριλίου 2011.

24. Όσον αφορά τη διαδικασία ανάκτησης, η Επιτροπή δήλωσε ότι, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ, πρέπει να υπάρχει νομική βάση για όλες τις δαπάνες που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Φαίνεται ότι, σε αρκετά σχολεία, η οργάνωση μαθημάτων μητρικής γλώσσας για μαθητές SWALS δεν ήταν σύμφωνη με τους κανόνες που θέσπισε το Ανώτατο Συμβούλιο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή, η οποία είναι αρμόδια για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ, έπρεπε να εκδώσει εντάλματα είσπραξης για τις εν λόγω δαπάνες, βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού. Δεδομένου ότι το σχολείο Culham διόρθωσε την κατάσταση, η Επιτροπή αποφάσισε να μην εκτελέσει την εντολή ανάκτησης. Το θέμα συζητήθηκε επανειλημμένα από το Συμβούλιο των Διοικητών και τα κράτη μέλη δεν αμφισβήτησαν τη θέση της Επιτροπής.

25. Απαντώντας στο πρώτο αίτημα του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή δήλωσε ότι η απαλλαγή για τον προϋπολογισμό του 2008 συζητήθηκε κατά τη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2010. Κατά τη συνεδρίαση, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής εξήγησε ότι, κατά την ανάλυση του προτεινόμενου προϋπολογισμού για το 2011, η Επιτροπή διαπίστωσε απότομη αύξηση ορισμένων πιστώσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προορίζονται για τα SWALS. Από την ανάλυση προέκυψε ότι ορισμένα σχολεία δεν είχαν εφαρμόσει ορθά τις αποφάσεις του Ανώτατου Συμβουλίου. Μια ανάλυση του εγγράφου του Γενικού Γραμματέα που είχε ως στόχο να εξηγήσει τους λόγους για τη δημιουργία ορισμένων μαθημάτων για τα SWALS επιβεβαίωσε ότι ορισμένα σχολεία δεν είχαν τηρήσει τους κανόνες.

26. Σύμφωνα με την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο είχε αναφέρει ότι, κατά τη χρήση των διαθέσιμων κονδυλίων της ΕΕ, έπρεπε να ληφθούν υπόψη δύο «κριτήρια παρατυπίας»: τα σχετικά χρηματικά ποσά και τη χρήση τους. Η χρησιμοποίηση των πιστώσεων για δαπάνες που δεν δικαιολογούνται από τους κανόνες και τους κανονισμούς που διέπουν τα SWALS κατέδειξε έλλειψη ελέγχου.

27. Όσον αφορά το δεύτερο αίτημα του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή υποστήριξε ότι δεν υπήρξε ποτέ «δανικό τμήμα» στο σχολείο Culham. Τα δανικά δεν είχαν χρησιμοποιηθεί ποτέ για να διδάξουν άλλους κλάδους (διδάσκονταν μόνο ως μάθημα γλώσσας).

28. Η Επιτροπή απάντησε στο τρίτο αίτημα του Διαμεσολαβητή παραπέμποντας στους κανόνες που ισχύουν για τους μαθητές SWALS, οι οποίοι αναφέρουν ρητά ότι η απόφαση καταργεί και αντικαθιστά όλες τις προηγούμενες αποφάσεις.

29. Όσον αφορά το τέταρτο αίτημα του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή παρέπεμψε στο έγγραφο του Συμβουλίου της ΕΕ με τίτλο «Χάρτηςτων Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Επεξηγήσεις σχετικά με το πολύπλοκο κείμενο του Χάρτη», σύμφωνα με το οποίο τοάρθρο 24 του Χάρτη βασίζεται στη Σύμβαση της Νέας Υόρκης για τα δικαιώματα του παιδιού, η οποία υπεγράφη τον Νοέμβριο του 1989 και κυρώθηκε από όλα τα κράτη μέλη, και ιδίως στα άρθρα 3, 9, 12 και 13. Κατά την Επιτροπή, από τις διατάξεις αυτές δεν προκύπτει ότι υφίσταται δικαίωμα στην εκπαίδευση στη μητρική γλώσσα. Η Επιτροπή δήλωσε ότι, εάν ήταν αλήθεια ότι η μη παροχή δανικών μαθημάτων σε παιδιά από τη Δανία που ζουν σε μη δανόφωνη χώρα παραβιάζει τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, τότε τα περισσότερα σχολεία στην ΕΕ θα ενεργούσαν κατά παράβαση του Χάρτη.

30. Απαντώντας στο πέμπτο αίτημα του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή δήλωσε ότι το γεγονός ότι το σχολείο Culham δημιούργησε μαθήματα δανικής μητρικής γλώσσας χωρίς μαθητές κατηγορίας 1 ή 2, αλλά μόνο με μαθητές κατηγορίας 3, δεν συνάδει με την απόφαση του 1998 για τα SWALS.

31. Όσον αφορά το έκτο αίτημα του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή δήλωσε ότι η Σχολή πρέπει να γνωρίζει τους κανόνες και να συμμορφώνεται με τις αποφάσεις του Ανώτατου Συμβουλίου. Η Επιτροπή επανέλαβε ότι από την απόφαση του 1998 προκύπτει σαφώς ότι οι μαθητές της κατηγορίας 3 μπορούν να έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση στη μητρική γλώσσα μόνον όταν ο κύκλος μαθημάτων έχει ήδη δημιουργηθεί για μαθητές της κατηγορίας 1 ή 2. Τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι, στην περίπτωση αυτή, δεν υφίσταται πρόσθετο κόστος. Ωστόσο, πρόσθετες δαπάνες προκύπτουν όταν δημιουργείται κύκλος μαθημάτων μόνο για μαθητές της κατηγορίας 3. Εξ ου και το συμπέρασμα ότι η σχολή Culham δεν είχε συμμορφωθεί με τους σχετικούς κανόνες.

32. Η Επιτροπή υποστήριξε ότι θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η διατήρηση των μαθημάτων μετά την αποχώρηση των μαθητών της κατηγορίας 1 ή 2 σε περιπτώσεις όπου ένας μαθητής της κατηγορίας 3 δεν ήταν πλέον σε θέση να αλλάξει το γλωσσικό καθεστώς του, για παράδειγμα στο τέλος του δευτεροβάθμιου κύκλου, θα μπορούσε να είναι προς το εκπαιδευτικό συμφέρον του παιδιού. Ωστόσο, το επιχείρημα αυτό προϋποθέτει κατά περίπτωση εξέταση του ζητήματος και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να δικαιολογήσει την απόφαση που ελήφθη στο σχολείο Culham να προσφέρονται συστηματικά τα μαθήματα αυτά σε όλους τους μαθητές υπό οποιεσδήποτε περιστάσεις. Η απόφαση αυτή σαφώς δεν ήταν σύμφωνη με την απόφαση του 1998 για τα SWALS.

33. Απαντώντας στο έβδομο αίτημα του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή δήλωσε ότι οι κανόνες που εγκρίθηκαν από το διοικητικό συμβούλιο είναι σαφείς και δεν χρειάζεται να αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω ερμηνείας για να εφαρμοστούν.

34. Η Επιτροπή πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η πείρα έχει δείξει ότι η εφαρμογή των κανόνων αυτών θα μπορούσε να δημιουργήσει δυσκολίες όσον αφορά την παιδαγωγική συνέχεια σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, δηλαδή όταν οι μαθητές της κατηγορίας 3 είχαν επωφεληθεί από την εκπαίδευση στη μητρική γλώσσα για πολλά χρόνια (επειδή το μάθημα είχε ήδη δημιουργηθεί για μαθητές της κατηγορίας 1 ή 2). Εάν ο κύκλος μαθημάτων δεν μπορούσε να συνεχιστεί μετά την αποχώρηση των μαθητών της κατηγορίας 1 ή 2, οι μαθητές της κατηγορίας 3 δεν θα ήταν σε θέση να προσαρμοστούν σε άλλο γλωσσικό καθεστώς στο σχολείο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι κανόνες SWALS αναθεωρήθηκαν τον Απρίλιο του 2011, ώστε να μην δοθούν μαθήματα L1 SWALS σε μαθητές της κατηγορίας 3, ακόμη και αν υπάρχουν μαθήματα για άλλες κατηγορίες μαθητών. Ωστόσο, οι μαθητές της κατηγορίας 3 που έχουν ήδη λάβει εκπαίδευση στη μητρική γλώσσα κατά το σχολικό έτος 2010-2011 θα μπορούν να συνεχίσουν να λαμβάνουν εκπαίδευση στη μητρική γλώσσα, ανεξάρτητα από την παρουσία άλλων κατηγοριών μαθητών.

35. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν άσκησε «αδικαιολόγητεςπιέσεις»στο σχολείο Culham όσον αφορά τα δανικά μαθήματα. Η διατύπωση αυτή συνεπάγεται ότι η Επιτροπή υποχρέωσε το σχολείο να ανακαλέσει μια απόφαση που ήταν νόμιμη. Αντιθέτως, η επίδικη απόφαση δεν ήταν νόμιμη και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή όφειλε να μεριμνήσει για την περάτωση της καταστάσεως.

36. Στις παρατηρήσεις τους σχετικά με τη γνώμη της Επιτροπής, οι καταγγέλλοντες έδωσαν πρώτα μια επισκόπηση των πρόσφατων εξελίξεων όσον αφορά τα δίδακτρα στη δανική γλώσσα στο σχολείο Culham. Τον Φεβρουάριο του 2011, ορισμένοι γονείς στο σχολείο, συμπεριλαμβανομένων των καταγγελλόντων, αμφισβήτησαν ενώπιον του Συμβουλίου Καταγγελιών την απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου να καταργήσει τη θέση του Δανού καθηγητή στο Culham. Τον Μάρτιο του 2011, δύο ημέρες πριν από την έναρξη των επειγουσών συσκέψεων του Συμβουλίου Καταγγελιών, η δανική θέση παρατάθηκε έως το 2012 με διοικητική πράξη. Τον Απρίλιο του 2011, το Ανώτατο Συμβούλιο ακύρωσε την απόφασή του και επιβεβαίωσε την απόφαση για τη διατήρηση της δανικής θέσης έως το 2012. Τον Μάιο του 2011, το Όργανο Εκδίκασης Προσφυγών αποφάνθηκε υπέρ των γονέων όσον αφορά τα δικαστικά έξοδα, ενώ δεν ήταν πλέον αναγκαία η έκδοση απόφασης επί του αιτήματος ακύρωσης. Ωστόσο, οι καταγγέλλοντες επισήμαναν ότι το μέλλον των διδάκτρων στη δανική γλώσσα παραμένει ασαφές μετά το 2012. Επομένως, η παρέμβαση της Επιτροπής εξακολουθεί να έχει συνέπειες.

37. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι, ενώ υπερασπίζεται την εντολή ανάκτησης, η γνώμη της Επιτροπής δεν λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι το Συμβούλιο των Διοικητών αποφάσισε να χορηγήσει απαλλαγή για τον προϋπολογισμό του 2008. Οι καταγγέλλοντες δεν αμφισβήτησαν ότι τα δανικά διδάσκονται μόνο ως L1. Ωστόσο, έκριναν αξιοσημείωτο το γεγονός ότι η Επιτροπή αμφισβήτησε την ύπαρξη της απόφασης του Συμβουλίου των Διοικητών του 1984 που αναφέρεται στο "lasection danoise". Η απόφαση αυτή κατέστησε σαφές ότι η εισαγωγή στα δίδακτρα στα δανικά δεν περιοριζόταν στους μαθητές της κατηγορίας 1.

38. Κατά την άποψη των καταγγελλόντων, η γνώμη της Επιτροπής αφορούσε μόνο τους κανόνες SWALS εν γένει, χωρίς να θέτει το ερώτημα κατά πόσον οι κανόνες SWALS εφαρμόζονται στα δίδακτρα στη δανική γλώσσα στο σχολείο Culham. Οι καταγγέλλοντες επισήμαναν ότι υπάρχει διαφωνία σχετικά με την ερμηνεία των κανόνων SWALS. Ο Γενικός Γραμματέας των Ευρωπαϊκών Σχολείων απέστειλε επιστολή στην Επιτροπή στις 30 Σεπτεμβρίου 2010, δηλώνοντας ότι: «[σ]ύμφωναμε τους καταγγέλλοντες, ο Γενικός Γραμματέας θεώρησε ότι η απόφαση του 1998 αντικατέστησε τους γενικούς κανόνες, αλλά δεν παρέμεινε αμετάβλητη, από τη δανική απόφαση του 1992, για τη θέση που παρέμεινε αμετάβλητη, για το 1983, l'on peut se demander si la décision de Copenhague de 1998, prise sur proposition de la présidence danoise en vue d'élargir le droit à l'enseignement de la L1 aux élèves SWALS de Cat II visait à la suppression de cet enseignement lorsqu'elle mentionne qu'elle annule et remplace les décisions antérieures (de fait, une décision de 1992), alors que les autorités danoises ont continué à détacher officiment des professeurs pour assurer cet enseignement.» Αυτό επιβεβαιώθηκε σε επιστολή του επικεφαλής δασκάλου του Culham προς την Επιτροπή, με ημερομηνία 1 Οκτωβρίου 2010, στην οποία έγραψε ότι «ηαπόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου του 1998, την οποία αναφέρετε ως δικαιολογία για τις δημοσιονομικές κυρώσεις που σκοπεύετε να μας επιβάλετε, δεν προοριζόταν ποτέ να εμπλέξει τη διδασκαλία της δανικής γλώσσας στο Culham».

39. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, ανεξάρτητα από την απόφαση του 1984, ένα άλλο ζήτημα είναι αν τα δίδακτρα στη δανική γλώσσα πρέπει να επαναξιολογούνται σε ετήσια βάση. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι η θέση της Επιτροπής είναι ότι, σε κάθε σχολικό έτος, πρέπει να υπάρχει ένας δανός μαθητής κατηγορίας 1 σε καθεμία από τις 10 τάξεις στις οποίες υπάρχουν παιδιά από τη Δανία, προκειμένου να δικαιολογούνται τα δίδακτρα στη δανική γλώσσα. Το διορθωτικό μέτρο που πρότεινε η Επιτροπή, σύμφωνα με το οποίο όλοι οι Δανοί μαθητές της κατηγορίας 3 αλλάζουν την L1 τους με άμεση ισχύ, αντιβαίνει στην εκπαιδευτική συνέχεια, όπως ορίζεται στην απόφαση του 1998. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν επίσης ότι, ακόμη και αν η ερμηνεία των κανόνων από την Επιτροπή ήταν ορθή, δεν είναι σκόπιμο να εφαρμοστούν οι γενικοί κανόνες σε ένα σχολείο που βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο ακριβώς λόγω του μικρού αριθμού μαθητών της κατηγορίας 1.

40. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, το επιχείρημά τους δεν ήταν ότι υπάρχει γενικό δικαίωμα διδασκαλίας στη δανική γλώσσα για παιδιά από τη Δανία σε μη δανόφωνη χώρα. Η άποψη των καταγγελλόντων είναι ότι το άρθρο 24 παράγραφος 2 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων αφορά τις συνέπειες που ενδέχεται να έχουν συγκεκριμένες διοικητικές ενέργειες για τα εμπλεκόμενα παιδιά. Μέχρι την παρέμβαση της Επιτροπής, το Ανώτατο Συμβούλιο τήρησε το άρθρο 24 παράγραφος 2 κατά τη σταδιακή κατάργηση των τμημάτων και το σχέδιο για τη σταδιακή κατάργηση της Σχολής Culham. Κατά την άποψη των καταγγελλόντων, η Επιτροπή παρέβη το άρθρο 24 παράγραφος 2 όταν αποφάσισε να βραχυκυκλώσει τις συνήθεις διαδικασίες και να αναλάβει άμεση δράση. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η Επιτροπή εξέτασε καν τις συνέπειες για τα παιδιά.

41. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι η Επιτροπή δεν φαίνεται να συγκέντρωσε πληροφορίες σχετικά με προηγούμενες αναχωρήσεις μαθητών κατηγορίας 1 και 2 που είχαν διδαχθεί δανικά. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, ένα ακόμη πιο βασικό ερώτημα είναι αν οι γονείς θα έπρεπε να γνωρίζουν πιθανή παραβίαση των κανόνων SWALS κατά τη σύναψη σιωπηρής εκπαιδευτικής σύμβασης για τα παιδιά τους κατά τον χρόνο εισδοχής.

42. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν επίσης ότι το άρθρο 13 της σύμβασης για τον καθορισμό του καταστατικού των ευρωπαϊκών σχολείων περιγράφει λεπτομερώς τη διαδικασία του προϋπολογισμού και συνεπάγεται ότι ο προϋπολογισμός καθορίζεται και εκτελείται από το Ανώτατο Συμβούλιο. Ως εκ τούτου, η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Απριλίου 2010 να χορηγήσει απαλλαγή για τον προϋπολογισμό του 2008 παρέχει επαρκή νομική βάση για τις δαπάνες του προϋπολογισμού της ΕΕ. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, η σύμβαση παρέχει στην Επιτροπή δύο πιθανούς τρόπους δράσης. Πρώτον, θα μπορούσε να είχε κάνει άλλη μια προσπάθεια να πείσει το Συμβούλιο των Διοικητών. Δεύτερον, θα μπορούσε να προσφύγει στο Δικαστήριο της ΕΕ σύμφωνα με το άρθρο 26. Η έκδοση εντάλματος είσπραξης κατά των σχολείων δεν αποτελούσε επιλογή, καθώς το άρθρο 21 ορίζει ότι ο επικεφαλής καθηγητής είναι υπεύθυνος ενώπιον του Ανώτατου Συμβουλίου.

Περαιτέρω έρευνες του Διαμεσολαβητή

43. Αφού ανέλυσε τα επιχειρήματα και τις πληροφορίες που παρείχαν οι καταγγέλλοντες και η Επιτροπή, ο Διαμεσολαβητής έκρινε αναγκαίο να ζητήσει από την Επιτροπή να παράσχει περαιτέρω πληροφορίες που θα τον βοηθήσουν να συνεχίσει την έρευνά του σχετικά με την καταγγελία.

44. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής έθεσε στην Επιτροπή τα ακόλουθα ερωτήματα:

(1) Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει κατά πόσον υπάρχουν σήμερα μαθήματα δανικών στο Culham τα οποία δεν είχαν ποτέ μαθητές της κατηγορίας 1 ή 2 (δηλαδή δημιουργήθηκαν μαθήματα δανικών μόνο για μαθητές της κατηγορίας 3;)·

(2) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, σε ποιο χρονικό σημείο πληροφορήθηκε η Επιτροπή ότι στο Culham πραγματοποιούνταν μαθήματα SWALS μόνο για μαθητές της κατηγορίας 3· 

(3) Επίσης, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, ποια μέτρα έλαβε η Επιτροπή για να ενημερώσει τη Σχολή σχετικά με την άποψή της ότι οι κανόνες SWALS δεν τηρήθηκαν και πότε· και

(4) Σε περίπτωση που κάποιο συγκεκριμένο μάθημα SWALS δημιουργήθηκε κατά παράβαση των κανόνων SWALS, θεωρεί η Επιτροπή ότι οι σπουδαστές που είναι εγγεγραμμένοι στα μαθήματα αυτά έχουν, παρά ταύτα, δικαίωμα παιδαγωγικής συνέχειας;

45. Ο Διαμεσολαβητής σημείωσε τη δήλωση της Επιτροπής ότι θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι είναι προς το εκπαιδευτικό συμφέρον του παιδιού να διατηρήσει μαθήματα δανικής γλώσσας μετά την αποχώρηση των μαθητών της κατηγορίας 1 ή 2 στις περιπτώσεις όπου ένας μαθητής της κατηγορίας 3 δεν είναι πλέον σε θέση να αλλάξει το γλωσσικό καθεστώς του (για παράδειγμα στο τέλος του κύκλου δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης). Επισήμανε, ωστόσο, περαιτέρω ότι η Επιτροπή επισήμανε στη συνέχεια ότι το επιχείρημα αυτό προϋποθέτει την κατά περίπτωση εξέταση του ζητήματος. Ως εκ τούτου, ζητήθηκε από την Επιτροπή να εξηγήσει:

(5) εάν πραγματοποιήθηκαν κατά περίπτωση εξετάσεις για μαθητές της κατηγορίας 3 που διδάσκονταν δανικά στο Culham·

(6) Ποια ήταν τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για τη διενέργεια των κατά περίπτωση εξετάσεων; και

(7) Ποια ήταν τα αποτελέσματα αυτών των εξετάσεων;

46. Ο Διαμεσολαβητής σημείωσε ότι οι αναθεωρημένοι κανόνες SWALS ορίζουν ότι «[γ]ιατην 1η Σεπτεμβρίου 2011, οι μαθητές της κατηγορίας 3 μαθαίνουν ως L1 τη γλώσσα του τμήματος στο οποίο είναι εγγεγραμμένοι. Οι μαθητές της κατηγορίας 3 που ήταν εγγεγραμμένοι πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2011 και έμαθαν ως L1 γλώσσα διαφορετική από εκείνη του τμήματος μπορούν να συνεχίσουν με την ίδια L1 μέχρι το τέλος της σχολικής τους εκπαίδευσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η παιδαγωγική συνέχεια.

(8) Αν θεωρεί ότι η αρχή στην οποία στηρίζεται η διάταξη αυτή έχει εφαρμογή στους μαθητές που ήδη διδάσκονται δανικά στο Culham (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διδάσκονται σε μάθημα το οποίο δεν είχε ποτέ μαθητές της κατηγορίας 1 ή 2) και, σε περίπτωση αρνητικής απάντησης, γιατί όχι.

47. Ο Διαμεσολαβητής σημείωσε επίσης ότι το Ανώτατο Συμβούλιο φαίνεται να έχει ακυρώσει την απόφασή του να καταργήσει τη διδασκαλία της δανικής γλώσσας στο Culham και επιβεβαίωσε την απόφαση να διατηρήσει τη θέση της δανικής γλώσσας έως το 2012. Ζητήθηκε από την Επιτροπή:

(9) Εξηγήστε τη θέση της όσον αφορά την εντολή ανάκτησης μετά την ακύρωση της εν λόγω απόφασης.

48. Τέλος, ο Διαμεσολαβητής σημείωσε τη δήλωση της Επιτροπής ότι έπρεπε να εκδώσει ένταλμα είσπραξης για τις δαπάνες σχετικά με τα μαθήματα SWALS, οι οποίες, κατά την άποψή του, δεν ήταν σύμφωνες με τους κανόνες SWALS. Ωστόσο, δεδομένου ότι η Επιτροπή συνεισφέρει μόνο το 50% περίπου του προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Σχολείων και ότι ο Δανός εκπαιδευτικός αποσπάστηκε, δηλαδή ότι ο μισθός του φαίνεται να έχει καταβληθεί από τη Δανία, η Επιτροπή κλήθηκε:

(10) Αποσαφήνιση του τρόπου με τον οποίο υπολόγισε τις προς ανάκτηση δαπάνες προς όφελος του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή ως απάντηση στις περαιτέρω έρευνές του

49. Απαντώντας στην πρώτη ερώτηση του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή δήλωσε ότι υπάρχουν μαθήματα δανικής γλώσσας στο σχολείο Culham που δεν είχαν ποτέ μαθητές της κατηγορίας 1 ή της κατηγορίας 2. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η απόφαση που ελήφθη κατά τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου στις 12-14 Απριλίου 2011 προβλέπει ότι «οιμαθητές της κατηγορίας 3, οι οποίοι βρίσκονται ήδη στο σύστημα και έχουν επωφεληθεί από τα δίδακτρα της μητρικής γλώσσας L1 SWALS, θα μπορούν να συνεχίσουν τα μαθήματα αυτά». Η Επιτροπή δήλωσε ότι πληροφορήθηκε ότι κατά την προετοιμασία του προϋπολογισμού του 2011 δημιουργήθηκαν μαθήματα δανικής γλώσσας μόνο για μαθητές της κατηγορίας 3. Κατά τον έλεγχο των εσόδων και των δαπανών, η Επιτροπή διαπίστωσε αύξηση της συνεισφοράς της ΕΕ και ζήτησε λεπτομέρειες. Ακολούθησαν ανταλλαγές επιστολών με τη διοίκηση της σχολής Culham προκειμένου να επιστήσουν την προσοχή τους στους κανόνες SWALS όπως ίσχυαν τότε.

50. Απαντώντας στην τέταρτη ερώτηση του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή υποστήριξε ότι η δράση της είναι σύμφωνη με την προαναφερθείσα απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου, η οποία, ειδικότερα, εγγυάται την παιδαγωγική συνέχεια για όλους τους μαθητές που βρίσκονται ήδη στο σύστημα και τους παρέχει το δικαίωμα να συνεχίσουν τα δίδακτρα στη μητρική τους γλώσσα. Απαντώντας στις ερωτήσεις πέντε έως επτά, η Επιτροπή δήλωσε ότι, δεδομένου ότι όλοι οι σπουδαστές όλων των κατηγοριών που ήταν ήδη στο σύστημα πριν από τον Σεπτέμβριο του 2011 έχουν το δικαίωμα να συνεχίσουν τα μαθήματα γλωσσών τους, δεν υπάρχει ανάγκη διεξαγωγής κατά περίπτωση μελετών. Η Επιτροπή δήλωσε επίσης ότι οι αναθεωρημένοι κανόνες SWALS, που αποφασίστηκαν από το Ανώτατο Συμβούλιο, εφαρμόζονται σε όλα τα Ευρωπαϊκά Σχολεία, συμπεριλαμβανομένου εκείνου στο Culham.

51. Όσον αφορά την εντολή ανάκτησης, η Επιτροπή δήλωσε ότι ενημέρωσε τη σχολή Culham για τα μαθήματα που δεν ήταν σύμφωνα με τους κανόνες, αναγγέλλοντας την προβλεπόμενη διαδικασία ανάκτησης. Δεδομένου ότι η διοίκηση της Σχολής κατέβαλε προσπάθειες για την τακτοποίηση των μαθημάτων και την αποτελεσματικότερη οργάνωσή τους, η Επιτροπή αποφάσισε να μην προχωρήσει στη διαδικασία ανάκτησης. Κατά την Επιτροπή, οι υπολογισμοί των δαπανών βασίζονταν σε πληροφορίες που παρείχαν τα σχολεία. Οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί ζητούνται από τα αντίστοιχα κράτη μέλη μόνο όταν τους προσφέρεται πλήρες χρονοδιάγραμμα. Εάν αυτό δεν συμβαίνει, το σχολείο προσλαμβάνει εκπαιδευτικούς σε τοπικό επίπεδο για τον πραγματικό χρόνο διδασκαλίας που απαιτείται. Σε κάθε περίπτωση, το σχολείο διασφαλίζει ότι οι εκπαιδευτικοί είναι διαθέσιμοι.

52. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν θεωρεί ότι συμπεριφέρθηκε ακατάλληλα έναντι του σχολείου Culham όσον αφορά τα δανικά μαθήματα. Η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να διασφαλίζει την τήρηση των κανόνων σε όλα τα Ευρωπαϊκά Σχολεία. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή επισήμανε ότι όλοι οι μαθητές που συμμετέχουν ήδη στο σύστημα έχουν το δικαίωμα να συνεχίσουν τα δίδακτρα στη μητρική τους γλώσσα.

53. Οι καταγγέλλοντες παρουσίασαν επισκόπηση των πρόσφατων εξελίξεων σχετικά με το θέμα, δηλώνοντας ότι το Συμβούλιο των Διοικητών αποφάσισε τελικά επίσης να παρατείνει τη δανική θέση για το έτος 2012/13 και να προβεί σε επακόλουθες ετήσιες επανεξετάσεις. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, αυτό έχει ως συνέπεια ότι η σημαντική αβεβαιότητα εξακολουθεί να επηρεάζει τα παιδιά τους. Κατά την άποψη των καταγγελλόντων, η αβεβαιότητα αυτή είναι περιττή, δεδομένου ότι ο αριθμός των Δανών μαθητών είναι τέτοιος ώστε ο Δανός εκπαιδευτικός είναι πιθανό να έχει πλήρες ωράριο τουλάχιστον έως το 2015, με πιθανότητα μικρού ελλείμματος των Δανών μαθητών κατά την περίοδο 2015-17. Το έλλειμμα αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην παρέμβαση της Επιτροπής το 2010, η οποία ανάγκασε το σχολείο να σταματήσει να δέχεται μαθητές της δανικής κατηγορίας 3, παρεκκλίνοντας έτσι από την πρακτική που απορρέει από την απόφαση του 1984 για τη δημιουργία του «lasection Danoise». Κατά την άποψη των καταγγελλόντων, φαίνεται ότι το Ανώτατο Συμβούλιο εξακολουθεί να είναι έτοιμο να θέσει σε κίνδυνο την παιδαγωγική συνέχεια των παιδιών, προκειμένου να προφυλαχθεί από τον μάλλον μικρό κίνδυνο υπερβολικής διδακτικής ικανότητας κατά την περίοδο 2015-17. Η δήλωση της Επιτροπής ότι οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί ζητούνται από τα αντίστοιχα κράτη μέλη μόνο όταν τους προσφέρεται πλήρες χρονοδιάγραμμα δείχνει ότι υποστηρίζει και ενδεχομένως ώθησε αυτή την προσέγγιση. Ως εκ τούτου, οι καταγγέλλοντες εξακολουθούν να ανησυχούν για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της παρέμβασης της Επιτροπής το 2010.

54. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι η Επιτροπή δεν προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία προς υποστήριξη της απάντησής της στην πρώτη ερώτηση του Διαμεσολαβητή. Δήλωσαν ότι ο συνολικός αριθμός των μαθητών της κατηγορίας 1 στο σχολείο Culham είχε μειωθεί και ότι, δεδομένου του χαμηλού αυτού ποσοστού μαθητών της κατηγορίας 1, ήταν παράλογο για την Επιτροπή να απαιτήσει κάθε επίπεδο να έχει μαθητή της κατηγορίας 1. Οι καταγγέλλοντες δήλωσαν επίσης ότι ανεπίσημες πηγές αναφέρουν ότι τουλάχιστον ένα από τα επίμαχα μαθήματα για την περίοδο 2007-2010 είχε αρχικά ανοίξει για μαθητές της κατηγορίας 1. Επιπλέον, υπήρχαν ορισμένες κάθετες ομαδοποιήσεις μαθητών σε όλα τα επίπεδα της τάξης.

55. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, η Επιτροπή γνώριζε για τη γενική πτώση των μαθητών της κατηγορίας 1 στο σχολείο Culham πολύ πριν από το 2010, ιδίως δεδομένου ότι το ίδρυμα συμμετείχε στην απόφαση να κλείσει το σχολείο Culham για αυτόν ακριβώς τον λόγο. Επιπλέον, το ζήτημα της παροχής διδάκτρων στη δανική γλώσσα πρέπει να συζητήθηκε από το διοικητικό συμβούλιο του σχολείου κατά την περίοδο 2000-2010 τουλάχιστον δύο φορές, όταν έγιναν ρυθμίσεις για νέες αποσπάσεις εκπαιδευτικών. Κατά την άποψη των καταγγελλόντων, δεν είναι επομένως πιθανό η Επιτροπή να αγνοούσε, πριν από το 2010, ότι είχαν δημιουργηθεί μαθήματα SWALS για μαθητές της κατηγορίας 3. Είναι πιθανότερο η παρέμβαση της Επιτροπής να προκλήθηκε από τη χρηματοπιστωτική κρίση.

56. Όσον αφορά την απάντηση της Επιτροπής στην τέταρτη ερώτηση του Διαμεσολαβητή, οι καταγγέλλοντες δήλωσαν ότι δεν είναι σαφές πώς η δράση της Επιτροπής το 2010 θα μπορούσε να έχει συμμορφωθεί με μια απόφαση που δεν είχε ακόμη ληφθεί, δηλαδή με την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Απριλίου 2011. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, η δράση της Επιτροπής το 2010 αποσκοπούσε στον τερματισμό των διδάκτρων στη δανική γλώσσα με άμεση ισχύ, παραβιάζοντας την αρχή της παιδαγωγικής συνέχειας. Η απάντηση της Επιτροπής στον Διαμεσολαβητή δεν διευκρινίζει την παρούσα θέση της όσον αφορά την παιδαγωγική συνέχεια.

57. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι από την απάντηση της Επιτροπής στον Διαμεσολαβητή προκύπτει ότι δεν διενεργήθηκαν κατά περίπτωση μελέτες πριν από την παρέμβασή της το 2010. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν επίσης ότι η απάντηση της Επιτροπής στην όγδοη ερώτηση του Διαμεσολαβητή είναι έμμεση, δεδομένου ότι δήλωσε ότι οι κανόνες που αποφασίστηκαν από το Ανώτατο Συμβούλιο εφαρμόζονται σε όλα τα Ευρωπαϊκά Σχολεία, αλλά άφησε ασαφή τη θέση της ίδιας της Επιτροπής επί του θέματος. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, παραμένει ασαφές κατά πόσον η στάση της σχετικά με το θέμα άλλαξε ως συνέπεια της απόφασης του Ανώτατου Συμβουλίου του Απριλίου 2011 και κατά πόσον η εντολή ανάκτησης κατά της σχολής Culham ακυρώνεται ή απλώς αναστέλλεται. Βάσει των ανωτέρω, οι καταγγέλλοντες έκαναν δεκτό τον ισχυρισμό και την αξίωσή τους κατά της Επιτροπής.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

58. Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι, κατά την ανάλυση των γεγονότων, είναι αναγκαίο να λαμβάνεται δεόντως υπόψη το υπέρτατο συμφέρον των παιδιών, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 2 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

59. Είναι σαφές ότι δεν υπάρχει θεμελιώδες δικαίωμα για τα παιδιά που ζουν στο εξωτερικό να λαμβάνουν εκπαίδευση στη μητρική τους γλώσσα. Ωστόσο, εάν παρέχεται ήδη εκπαίδευση στη μητρική γλώσσα στα παιδιά, πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη τα συμφέροντα των εν λόγω παιδιών που έχουν ήδη αρχίσει την εκπαίδευσή τους στη γλώσσα αυτή.

60. Από τη θέσπισή τους το 1998, οι κανόνες SWALS εφαρμόζονται στα δίδακτρα στα δανικά στο σχολείο Culham. Οι κανόνες SWALS τροποποιήθηκαν το 2011 και, από την 1η Σεπτεμβρίου 2011, οι μαθητές της κατηγορίας 3 αποκλείστηκαν από τη συμμετοχή σε οποιαδήποτε μαθήματα γλωσσών SWALS. Οι νέοι κανόνες ορίζουν, ωστόσο, ότι οι μαθητές της κατηγορίας 3 που έγιναν δεκτοί σε μαθήματα γλωσσών SWALS πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2011 μπορούν να συνεχίσουν τα εν λόγω μαθήματα γλωσσών μέχρι το τέλος της σχολικής τους εκπαίδευσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η παιδαγωγική συνέχεια.

61. Ο Συνήγορος του Πολίτη επισημαίνει ότι τα παιδιά των καταγγελλόντων, που είναι μαθητές κατηγορίας 3 στο σχολείο Culham, άρχισαν να παρακολουθούν μαθήματα στα δανικά πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2011.

62. Φαίνεται ότι στο σχολείο Culham δημιουργήθηκαν ειδικά μαθήματα γλωσσών SWALS στη δανική γλώσσα κατά τα έτη κατά τα οποία δεν υπήρχαν μαθητές κατηγορίας 1 ή 2 που να χρειάζονται τα μαθήματα αυτά. Ο Διαμεσολαβητής συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η πράξη της δημιουργίας ειδικού γλωσσικού μαθήματος SWALS μόνο για μαθητές της κατηγορίας 3 ήταν αντίθετη με τους κανόνες SWALS. Κατά συνέπεια, τα περισσότερα μαθήματα που διδάσκονται στα δανικά στο σχολείο Culham δεν φαίνεται να έχουν δημιουργηθεί σύμφωνα με τους κανόνες SWALS. Ωστόσο, κατά την άποψη του Διαμεσολαβητή, τυχόν εσφαλμένη εφαρμογή των κανόνων SWALS από το σχολείο δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα των ενδιαφερόμενων μαθητών. Επιπλέον, από τη στιγμή που άρχισαν να παρακολουθούν τέτοια μαθήματα, απέκτησαν έννομο συμφέρον για παιδαγωγική συνέχεια. Αυτό το έννομο συμφέρον για παιδαγωγική συνέχεια απλώς δεν μπορεί να αγνοηθεί.

63. Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει, από τις περαιτέρω έρευνές του, ότι τα δίδακτρα στη δανική γλώσσα στο σχολείο Culham δεν έχουν αποκλειστεί. Η Επιτροπή κατέστησε πλέον σαφές ότι όλοι οι μαθητές όλων των κατηγοριών, οι οποίοι επωφελούνταν ήδη από τα δίδακτρα στη μητρική γλώσσα (όπως οι σπουδαστές που επωφελούνταν από τα δίδακτρα στη δανική γλώσσα στο σχολείο Culham) πριν από την τροποποίηση των κανόνων SWALS τον Σεπτέμβριο του 2011, έχουν το δικαίωμα να συνεχίσουν τα μαθήματα γλωσσών τους. Ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι το δικαίωμα αυτό ισχύει και για τους μαθητές που επωφελούνται από μαθήματα μητρικής γλώσσας τα οποία δημιουργήθηκαν κατά παράβαση των κανόνων SWALS, όπως ορισμένα μαθήματα δανικής στο σχολείο Culham. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής διαπιστώνει ότι η Επιτροπή έπαψε να λαμβάνει θέση που υπονομεύει την παιδαγωγική συνέχεια των μαθητών που διδάσκονται στα δανικά στο σχολείο Culham.

64. Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει τη δήλωση των καταγγελλόντων ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα όσον αφορά τα παιδιά τους, διότι το Ανώτατο Συμβούλιο προτίθεται να προβαίνει σε ετήσια επανεξέταση της ανάγκης για θέση δασκάλου από τη Δανία στο σχολείο Culham. Ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι οποιαδήποτε τέτοια απόφαση του Συμβουλίου των Διοικητών δεν θα ήταν απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά απόφαση του Συμβουλίου των Διοικητών. Σημειώνει ότι η εντολή του καλύπτει καταγγελίες κακοδιοίκησης από θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ. Το Συμβούλιο των Διοικητών δεν είναι θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμός της ΕΕ. Ως εκ τούτου, δεν είναι αρμόδιος να επανεξετάσει απόφαση του διοικητικού συμβουλίου. Αντιθέτως, η υπό κρίση έρευνα εμπίπτει στην αρμοδιότητά του, διότι αφορά ισχυρισμό ότι η Επιτροπή κακώς πίεσε το Ευρωπαϊκό Σχολείο του Culham, καθόσον φέρεται να απείλησε να καταργήσει τη χρηματοδότηση, να διακόψει τα δίδακτρα στη δανική γλώσσα.

65. Με βάση τα ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες στην παρούσα καταγγελία.

Β. Συμπεράσματα

Με βάση την έρευνά του σχετικά με την εν λόγω καταγγελία, ο Διαμεσολαβητής την περατώνει με το ακόλουθο συμπέρασμα:

Δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες.

Οι καταγγέλλοντες και η Επιτροπή θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

 

Π. Νικηφόρος Διαμαντούρος

Στρασβούργο, 12 Δεκεμβρίου 2012

---

[1] Το Joint European Torus (JET) διερευνά τις δυνατότητες της ενέργειας σύντηξης ως ασφαλούς, καθαρής και σχεδόν απεριόριστης πηγής ενέργειας. Ως κοινή επιχείρηση, το JET χρησιμοποιείται συλλογικά από περισσότερα από 40 εργαστήρια των ενώσεων EURATOM.

[2] Ο ITER έχει ως στόχο να καταδείξει την επιστημονική και τεχνική σκοπιμότητα της σύντηξης ως πηγής ενέργειας. Θα είναι 30 φορές πιο ισχυρό από το JET. Η διεθνής κοινοπραξία ITER αποτελείται από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ιαπωνία, την Ινδία, τη Δημοκρατία της Κορέας, τη Ρωσική Ομοσπονδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

[3] SWALS σημαίνει Students Without A Linguistic Section (Φοιτητές χωρίς γλωσσικό τμήμα).

Σε όλες τις ενέργειες που σχετίζονται με τα παιδιά, είτε λαμβάνονται από δημόσιες αρχές είτε από ιδιωτικούς οργανισμούς, πρωταρχική σημασία πρέπει να δίνεται στο υπέρτατο συμφέρον του παιδιού.

[5] Τα περισσότερα επιχειρήματα και γενικές πληροφορίες παρασχέθηκαν από τον καταγγέλλοντα σε προηγούμενη καταγγελία του προς τον Διαμεσολαβητή (540/2011/TN), στην οποία ο Διαμεσολαβητής δεν έκρινε σκόπιμο να κινήσει έρευνα. Οι καταγγέλλοντες αποσαφήνισαν τον ισχυρισμό και τον ισχυρισμό τους στην παρούσα καταγγελία (1088/2011/TN) και, βάσει των εν λόγω διευκρινίσεων, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι συντρέχουν λόγοι για την έναρξη έρευνας.

[6] Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει ότι οι όροι «Έγγραφο αξιολόγησης», «Κριτήρια αξιολόγησης» φαίνεται να προέρχονται από το όνομα του κ. Gaignage, ο οποίος ήταν ο πρώτος πρόεδρος της ομάδας εργασίας που συνέταξε τα «Κριτήριαγια τη σύσταση, το κλείσιμο ή τη συντήρηση των Ευρωπαϊκών Σχολείων», ταοποία εγκρίθηκαν στην τελική τους μορφή από το Ανώτατο Συμβούλιο το 2000.

[7] Ο Διαμεσολαβητής επισημαίνει ότι μπορεί να είναι η αγγλική, η γαλλική ή η γερμανική γλώσσα.