Καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή

1. Η καταγγέλλουσα, ισπανική συνδικαλιστική οργάνωση, υπέβαλε την καταγγελία εξ ονόματος διαφόρων ευρωπαϊκών συνδικαλιστικών οργανώσεων.

2. Τον Ιούλιο του 2018, οι εν λόγω συνδικαλιστικές οργανώσεις κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η εργατική νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο οι εργαζόμενοι μιας αεροπορικής εταιρείας έχουν τη «βάση» τους εφαρμόζεται στους εν λόγω εργαζομένους (και όχι στο εργατικό δίκαιο του κράτους μέλους στο οποίο έχει συσταθεί η αεροπορική εταιρεία). Επέκριναν επίσης τη μακρά διαδικασία προσφυγής στα εθνικά δικαστήρια και την έλλειψη αποτελεσματικών ελέγχων από τους εθνικούς επιθεωρητές εργασίας. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις εξέφρασαν την ανησυχία τους για το γεγονός ότι οι πρακτικές αυτές επέτρεψαν την ανάπτυξη ενός εκμεταλλευτικού μοντέλου απασχόλησης, εις βάρος των εργαζομένων και του τομέα των αεροπορικών μεταφορών. Κάλεσαν την Επιτροπή να λάβει τα κατάλληλα μέτρα.

Επί της απαντήσεως της Επιτροπής στην καταγγελία

3. Η Επιτροπή απάντησε στην επιστολή των συνδικαλιστικών οργανώσεων τον Αύγουστο του 2018. Εξέφρασε τη σθεναρή υποστήριξή της στον κοινωνικό διάλογο. Αναφέρθηκε στους κανόνες της ΕΕ που προστατεύουν ειδικά τους εργαζομένους, ως τους ασθενέστερους διαδίκους σε δικαστικές υποθέσεις που αφορούν ατομικές συμβάσεις εργασίας,^[1] και διασφαλίζουν ότι οι εργαζόμενοι δεν στερούνται της νομικής προστασίας που τους παρέχεται στη χώρα στην οποία συνήθως εργάζονται^[2]. Η Επιτροπή αναφέρθηκε επίσης σε πρόσφατη απόφαση δικαστηρίου της ΕΕ σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα εθνικά δικαστήρια θα πρέπει να καθορίζουν τον «συνήθη» τόπο απασχόλησης στον τομέα των αεροπορικών^{μεταφορών [3]}.  

4. Τον Σεπτέμβριο του 2018, η Επιτροπή δήλωσε δημοσίως ότι οι κανόνες της ΕΕ για τις συμβάσεις εργασίας για κινητά πληρώματα αεροσκαφών καθιστούν σαφές ότι δεν είναι η σημαία του αεροσκάφους που καθορίζει το εφαρμοστέο δίκαιο. Αντιθέτως, το εφαρμοστέο δίκαιο είναι ο τόπος από τον οποίο ο εργαζόμενος αναχωρεί το πρωί και επιστρέφει το βράδυ χωρίς ο εργοδότης να υποχρεούται να καλύψει τα έξοδα (όπως τα έξοδα διαμονής).

5. Ο καταγγέλλων δεν ήταν ικανοποιημένος με την απάντηση της Επιτροπής. Υπέβαλε καταγγελία στον Διαμεσολαβητή, υποστηρίζοντας ότι η Επιτροπή θα πρέπει να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τους κανόνες της ΕΕ για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης^[4].

Η διαπίστωση της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας

6. Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ από τα κράτη μέλη της ΕΕ.

7. Σύμφωνα με το υλικό που υπέβαλε ο καταγγέλλων, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις δεν έχουν υποβάλει καταγγελία στην Επιτροπή σχετικά με οποιοδήποτε συγκεκριμένο κράτος μέλος που ενδέχεται να παραβιάζει τους σχετικούς κανόνες της ΕΕ ή τη νομολογία της ΕΕ στον τομέα αυτό. Αντιθέτως, η αιτίαση είναι αρχής και νομικής ερμηνείας.

8. Στο πλαίσιο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι η Επιτροπή, παρέχοντας απάντηση σχετικά με την κατανόηση του εφαρμοστέου δικαίου, έδωσε πλήρη και σαφή απάντηση στην επιστολή των συνδικαλιστικών οργανώσεων. Η Επιτροπή προέβη επίσης σε επαρκείς και εύλογες δημόσιες δηλώσεις σχετικά με τα ζητήματα που έθιξαν οι συνδικαλιστικές οργανώσεις.

9. Ωστόσο, εάν ο καταγγέλλων διαθέτει αποδεικτικά στοιχεία ότι ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος (συμπεριλαμβανομένου εθνικού δικαστηρίου ή δημόσιας αρχής) δεν έχει συμμορφωθεί με ορισμένους κανόνες της ΕΕ^[5], μπορεί να υποβάλει επίσημη καταγγελία στην Επιτροπή σχετικά με παραβίαση του δικαίου της ΕΕ^[6].

10. Με βάση τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν από τον καταγγέλλοντα, ο Διαμεσολαβητής περατώνει την υπόθεση με διαπίστωση μη κακοδιοίκησης.

Έμιλυ Ο’ Ράιλι

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Στρασβούργο, 27/02/2019

[1] Ορίζεται στους επικαιροποιημένους κανονισμούς Βρυξέλλες Ι και Ρώμη Ι. Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2012, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (Βρυξέλλες Ι): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32012R1215. Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 593/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2008, για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές (Ρώμη Ι): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32008R0593.

[2] Άρθρο 8 του κανονισμού Ρώμη Ι.

[3] Απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου της 14ης Σεπτεμβρίου 2017, συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-168/16 και C-169/16: http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=D995A0D91DB18A708FF7A8B78681707F?text=&docid=194429&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=12350593

[4] Ειδικότερα, ο καταγγέλλων εξέφρασε την ανησυχία του για το κατά πόσον τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η Ryanair συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΕ.

[5] Συμπεριλαμβανομένης της απόφασης στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-168/16 και C-169/16, ανωτέρω.

[6] Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. https://ec.europa.eu/assets/sg/report-a-breach/complaints_en/.