Το ιστορικό της καταγγελίας

1. Το 2007, το Κοινό Κέντρο Ερευνών - Ινστιτούτο Υλικών και Μετρήσεων Αναφοράς («JRC-IRMM») δημοσίευσε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για υποτροφίες στη μονάδα υλικών αναφοράς («μονάδα RM»). Ο καταγγέλλων υπέβαλε αίτηση («η αίτηση του 2007»). Το ΚΚΕρ-IRMM αποφάσισε να εξετάσει τον καταγγέλλοντα για άλλη κενή θέση υποτροφίας στη μονάδα «Ασφάλεια και ποιότητα των τροφίμων» («μονάδα FSQ»), αλλά, τελικά, δεν τον επέλεξε ούτε για την εν λόγω κενή θέση.

2. Το 2009, ο καταγγέλλων υπέβαλε αίτηση για άλλη θέση υποτροφίας στη μονάδα RM («η αίτηση του 2009»). Για άλλη μια φορά, η αίτησή του δεν ευδοκίμησε. Ζήτησε από το ΚΚΕρ-IRMM να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους δεν έγινε δεκτή η αίτησή του και να τον ενημερώσει αν οι δεξιότητές του ήταν ανεπαρκείς. Το ΚΚΕρ-IRMM απάντησε ότι η εμπειρία του καταγγέλλοντος όσον αφορά τους «παθογόνους παράγοντες» ήταν πολύ περιορισμένη.

3. Ο καταγγέλλων επικοινώνησε εκ νέου με το ΚΚΕρ-IRMM, δηλώνοντας ότι, κατά την άποψή του, οι διαδικασίες πρόσληψης σχετικά με τις αιτήσεις του 2007 και του 2009, αντίστοιχα, ήταν αυθαίρετες.

4. Την 1η Απριλίου 2009, το ΚΚΕρ-IRMM απάντησε ότι είχε ακολουθήσει αυστηρές διαδικασίες προσλήψεως, οι οποίες δεν ήταν αυθαίρετες. Όσον αφορά την αίτηση του 2007, εξήγησε ότι, βάσει του βιογραφικού σημειώματος και της επιστολής του καταγγέλλοντος στην οποία αναφέρονται οι λόγοι της αίτησης, η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε να τον καλέσει σε συνέντευξη στη μονάδα FSQ και, στη συνέχεια, μετά από αξιολόγηση, να τον τοποθετήσει στην έβδομη θέση του εφεδρικού πίνακα προσλήψεων. Στη συνέχεια, η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε ότι οι θέσεις των δικαιούχων επιχορήγησης θα προσφερθούν μόνο στους τρεις πρώτους υποψηφίους. Όσον αφορά την αίτηση του 2009, η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε, βάσει του βιογραφικού σημειώματος του καταγγέλλοντος, ότι η πείρα του στον χειρισμό παθογόνων παραγόντων ήταν περιορισμένη, ενώ επαρκής αριθμός άλλων υποψηφίων διέθετε το αναγκαίο επίπεδο πείρας, όχι μόνο όσον αφορά τα βακτήρια, αλλά και τους ιούς. Η εμπειρία αυτή ήταν σημαντική για το νέο εργαστήριο στο οποίο αναμενόταν να εργαστεί ο επιλεγείς υποψήφιος.

5. Στη συνέχεια, ο καταγγέλλων διερωτήθηκε γιατί η αίτηση του 2007 για θέση στη μονάδα RM μεταφέρθηκε στη μονάδα FSQ και γιατί, το 2007, το ΚΚΕρ-IRMM προσέλαβε υποψηφίους για τη μονάδα FSQ οι οποίοι δεν διέθεταν την κατάλληλη πείρα στον καθαρισμό πρωτεϊνών και στη μοριακή βιολογία.

6. Στις 14 Απριλίου 2009, το ΚΚΕρ-IRMM επιβεβαίωσε ότι, το 2007, ο καταγγέλλων υπέβαλε αίτηση για θέση στη μονάδα RM και όχι στη μονάδα FSQ. Διευκρίνισε ότι η απόφαση να τον εξετάσει για θέση στη μονάδα FSQ στηριζόταν στο γεγονός ότι συνδεόταν με μέλος του προσωπικού που εργαζόταν ήδη στη μονάδα RM, ήτοι με τη σύζυγό του, με την οποία, αν είχε διοριστεί, θα έπρεπε να εργαστεί για την ίδια δράση. Οι κατευθυντήριες γραμμές του ΚΚΕρ-IRMM σχετικά με τις άμεσες προσωπικές σχέσεις αναφέρουν τα εξής:

«λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης διαχωρισμού μεταξύ επαγγελματικών και ιδιωτικών δραστηριοτήτων, συνιστάται το προσωπικό που έχει άμεσες προσωπικές σχέσεις να μην εργάζεται στην ίδια μονάδα.»

Όσον αφορά τη διαδικασία επιλογής υποψηφίων για τη μονάδα FSQ, το ΚΚΕρ-IRMM εξήγησε ότι πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις και οι υποψήφιοι προέβησαν σε παρουσιάσεις. Στη συνέχεια, η εξεταστική επιτροπή στήριξε την απόφασή της στις «ικανότητες και επικοινωνιακές δεξιότητες» των υποψηφίων και ότι «[ε]ίναι πιθανό τα προσόντα των επιλεγέντων υποψηφίων να μην αντιστοιχούν πλήρως στα προσόντα της κενής θέσης». Το ΚΚΕρ-IRMM εξήγησε περαιτέρω ότι τα κριτήρια που εφάρμοσε η εξεταστική επιτροπή ήταν ότι, ακόμη και αν οι υποψήφιοι δεν διέθεταν την απαιτούμενη επαγγελματική πείρα, αξιολογήθηκαν ως προς την ικανότητά τους να εργάζονται σε ομάδα και να μαθαίνουν και να προσαρμόζονται γρήγορα. «Ως εκ τούτου, οι καλές επικοινωνιακές δεξιότητες αποτέλεσαν βασικό στοιχείο της απόφασης πρόσληψης.»

7. Στις 7 Μαΐου 2009, ο καταγγέλλων απέστειλε επιστολή στον επίτροπο Επιστήμης και Έρευνας («ο επίτροπος»). Εξήγησε ότι η σύζυγός του εργαζόταν ως συμβασιούχος υπάλληλος στη μονάδα RM (με σύμβαση που επρόκειτο να λήξει τον Σεπτέμβριο του 2009) και ότι ασχολείτο καθημερινά με τη μοριακή βιολογία και τον καθαρισμό πρωτεϊνών. Εξέφρασε την πεποίθησή του ότι, το 2007, η εξεταστική επιτροπή είχε επιλέξει υποψηφίους για τη μονάδα RM λιγότερο έμπειρους από τον ίδιο και ότι, ως εκ τούτου, η διαδικασία προσλήψεως σχετικά με την αίτησή του του 2007 ήταν πλημμελής. Εφιστά ιδιαίτερα την προσοχή στο γεγονός ότι το ΚΚΕρ-IRMM φαίνεται να θεωρεί ότι δεν διαθέτει επικοινωνιακές δεξιότητες παρά το γεγονός ότι κατέχει α) διδακτορικό δίπλωμα που αποκτήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο και μεταδιδακτορικό δίπλωμα που αποκτήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (στο εξής: ΗΠΑ) και β) συνέντευξη σχετικά με εργασία που είχε παρουσιάσει σε διάφορα πανεπιστήμια, εργαστήρια και μεταδιδακτορικές ενώσεις και ενώσεις τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ. Κατά συνέπεια, θεώρησε ότι οι επικοινωνιακές του δεξιότητες δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρόβλημα. Όσον αφορά την αίτηση του 2009, ο καταγγέλλων τόνισε ότι η σύζυγός του είχε ενημερώσει εκ των προτέρων τον προϊστάμενο της μονάδας RM ότι επρόκειτο να υποβάλει εκ νέου αίτηση για θέση στην εν λόγω μονάδα. Ο προϊστάμενος της μονάδας RM την είχε ενημερώσει ότι ο σύζυγός της δεν μπορούσε να γίνει δεκτός για θέση στην εν λόγω μονάδα για όσο διάστημα συνέχιζε να εργάζεται εκεί. Ωστόσο, η επίσημη απάντηση του ΚΚΕρ-IRMM ήταν ότι δεν διέθετε την απαραίτητη πείρα. Αυτό ήταν και πάλι ασυνεπές υπό το πρίσμα της εμπειρίας των υποψηφίων που προσλήφθηκαν τελικά και του γεγονότος ότι το ΚΚΕρ-IRMM είχε ενημερώσει τον καταγγέλλοντα, όσον αφορά την αίτησή του για το 2007, ότι, τελικά, η εμπειρία δεν ήταν σημαντική. Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, αυτό υποδήλωνε δύο μέτρα και δύο σταθμά. Επιπλέον, ο καταγγέλλων επισήμανε ότι ήταν ο μόνος υποψήφιος που είχε υποβάλει αίτηση εντός της προθεσμίας της 31ης Ιανουαρίου 2009, γεγονός που τον κατέστησε ουσιαστικά τον μοναδικό υποψήφιο. Ωστόσο, το ΚΚΕρ-IRMM παρέτεινε στη συνέχεια την προθεσμία και τελικά προσέλαβε για τη μονάδα RM τη θυγατέρα ενός μέλους του μόνιμου προσωπικού του (αντιστοίχως, την «κ. V.» και τον «κ. V.»). Ομοίως, ο καταγγέλλων επισήμανε ότι η σύζυγος του προϊσταμένου της μονάδας FSQ είχε μετακινηθεί πρόσφατα από τη μονάδα FSQ στη μονάδα RM. Ως εκ τούτου, ο καταγγέλλων αμφισβήτησε το κατά πόσον οι κατευθυντήριες γραμμές του ΚΚΕρ-IRMM για τις προσλήψεις ισχύουν για όλους και αν έχουν δημοσιευθεί οπουδήποτε. Ο καταγγέλλων κατέληξε υπογραμμίζοντας ότι η αίτησή του για θέση στη μονάδα RM μεταβιβάστηκε στη μονάδα FSQ και ότι δεν είχε ποτέ την πρόθεση να υποβάλει αίτηση για θέση στη μονάδα FSQ. Ο καταγγέλλων εξέφρασε την άποψη ότι το ΚΚΕρ-IRMM θα πρέπει να προσλαμβάνει άτομα με βάση τα προσόντα τους και να μην αποκλείει υποψηφίους απλώς και μόνο λόγω των προσωπικών τους σχέσεων με τους έκτακτους υπαλλήλους του. Υπογράμμισε ότι, εάν είχε προσληφθεί, θα εργαζόταν στην ίδια μονάδα με τη σύζυγό του, αλλά όχι στο ίδιο έργο ή δράση. Ο καταγγέλλων δεν κατάλαβε γιατί έπρεπε να του επιβληθούν κυρώσεις επειδή επιθυμούσε να βρίσκεται κοντά στη σύζυγό του και τις δύο κόρες τους. Ολοκληρώνει λέγοντας ότι το ΚΚΕρ-IRMM θα πρέπει να εφαρμόζει την Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή και τον κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών, και ότι οι διαδικασίες πρόσληψης θα πρέπει να υπόκεινται σε εξωτερικό έλεγχο.

8. Στις 11 Ιουνίου 2009, ο γενικός διευθυντής του ΚΚΕρ απάντησε εξ ονόματος του επιτρόπου, δηλώνοντας ότι ο καταγγέλλων δεν υπέστη διακρίσεις ούτε εφαρμόστηκαν δύο μέτρα και δύο σταθμά. Η επιστολή του γενικού διευθυντή περιλάμβανε «σημείωμα του φακέλου», με ημερομηνία 2 Ιουνίου 2009, υπογεγραμμένο από τον διευθυντή του ΚΚΕρ-IRMM, το οποίο ανέφερε ότι, το 2007, η εξεταστική επιτροπή δεν κατέταξε τον καταγγέλλοντα στον κατάλογο των επικρατέστερων υποψηφίων επειδή ήταν παντρεμένος με μέλος του προσωπικού της μονάδας διαχείρισης κινδύνων με το οποίο θα έπρεπε να εργαστεί για την ίδια δράση. Σύμφωνα με τον κώδικα δεοντολογίας του ΚΚΕρ («ο κώδικας δεοντολογίας»), ο οποίος είναι διαθέσιμος στο ενδοδίκτυο της Επιτροπής, οι επαγγελματικές και οι ιδιωτικές δραστηριότητες πρέπει να διαχωρίζονται. Η εμπειρία έχει αποδείξει ότι αυτός είναι ένας πολύ υγιής τρόπος προστασίας και διατήρησης ενός καλού εργασιακού περιβάλλοντος. Εν προκειμένω, το ΚΚΕρ-IRMM έκρινε ότι το γεγονός ότι ο καταγγέλλων είναι παντρεμένος με μέλος του προσωπικού που εργαζόταν ήδη τόσο στη δράση όσο και στη μονάδα στην οποία θα εργαζόταν εάν επιλεγόταν ήταν ασυμβίβαστο με τον κώδικα δεοντολογίας. Ως ένδειξη καλής θέλησης, το ΚΚΕρ-IRMM εξέτασε στη συνέχεια τον καταγγέλλοντα για μια άλλη θέση, η οποία ήταν στη μονάδα FSQ. Μολονότι ο καταγγέλλων δεν υπέβαλε απευθείας αίτηση για καμία από τις τρεις διαθέσιμες θέσεις στη μονάδα FSQ, η εξεταστική επιτροπή τον αξιολόγησε για την κενή θέση που αντιστοιχούσε περισσότερο στο προφίλ του. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο καταγγέλλων να καταταγεί ως ο τελευταίος από τους επτά υποψηφίους. Η εξεταστική επιτροπή ενήργησε με επαγγελματισμό κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας βαθμολόγησης. Χρησιμοποίησε ένα τυποποιημένο πλέγμα και εφάρμοσε κριτήρια όπως η ποιότητα της παρουσίασης, η γνώση του επιστημονικού πεδίου, οι επικοινωνιακές και γλωσσικές δεξιότητες, τα κίνητρα, η συμπεριφορά και η ικανότητα λογικής. Η αλληλεπίδραση του καταγγέλλοντος με την εξεταστική επιτροπή κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του δεν μπόρεσε να χαρακτηριστεί επιτυχής. Επιπλέον, κανένας από τους υποψηφίους που ερωτήθηκαν δεν προσλήφθηκε για την εν λόγω θέση. Όσον αφορά την αίτηση του 2009, ο γενικός διευθυντής εξήγησε ότι η εξεταστική επιτροπή δεν κατέταξε τον καταγγέλλοντα στον κατάλογο των επικρατέστερων υποψηφίων, διότι η πείρα του δεν σχετιζόταν με παθογόνους παράγοντες των τροφίμων, γεγονός που αποτελούσε ένα από τα βασικά κριτήρια για τη θέση. Ως εκ τούτου, η απόφαση στην υπό κρίση υπόθεση βασίστηκε σε συγκριτική ανάλυση της πείρας και των προσόντων και δεν υπήρξε καμία διάκριση. Ο γενικός διευθυντής εξήγησε ότι η σύζυγος του προϊσταμένου της μονάδας FSQ βρισκόταν σε άδεια μητρότητας και γονική άδεια για μεγάλο χρονικό διάστημα και, κατά την επιστροφή της στην εργασία, μεταφέρθηκε σε άλλη μονάδα όταν ο σύζυγός της διορίστηκε προϊστάμενος της μονάδας FSQ. Όσον αφορά την κατάσταση σχετικά με την κ. V., η καταγγέλλουσα ενημερώθηκε ότι είχε υποβάλει αίτηση για μεταδιδακτορική θέση στη μονάδα RM για να εργαστεί στο έργο για την έρευνα και την ανάπτυξη υλικών αναφοράς προς υποστήριξη των περιβαλλοντικών πολιτικών και ότι ο κ. V. εργαζόταν ως τεχνικός εργαστηρίου για τον τομέα επεξεργασίας, ο οποίος ήταν επίσης στη μονάδα RM. Ωστόσο, οι αντίστοιχοι τόποι εργασίας και οι αντίστοιχες δραστηριότητές τους ήταν πλήρως ανεξάρτητες, γεγονός που διασφάλιζε ότι δεν θα υπήρχε σύγκρουση συμφερόντων.

9. Στις 15 Ιουνίου 2009, ο καταγγέλλων απάντησε, παραπέμποντας στην αίτηση του 2007. Δήλωσε ότι, παρόλο που η σύζυγός του εργαζόταν στη μονάδα RM, δεν εργαζόταν στην ίδια δράση στην οποία θα εργαζόταν και ο ίδιος. Τονίζει ότι δεν είναι σε θέση να έχει πρόσβαση στον κώδικα δεοντολογίας, ο οποίος είναι διαθέσιμος μόνο στο ενδοδίκτυο της Επιτροπής. Σημειώνει ότι ο Γενικός Διευθυντής επιβεβαίωσε ότι οι συγγενείς μπορούν να εργάζονται στην ίδια μονάδα, αλλά όχι στην ίδια δράση. Επισήμανε ότι, αν και αυτό ακριβώς ίσχυε στην περίπτωσή του, η αίτησή του στη μονάδα RM μεταβιβάστηκε στη μονάδα FSQ. Θεωρεί ότι αυτό αποτελεί παράδειγμα εφαρμογής δύο μέτρων και δύο σταθμών. Η καταγγέλλουσα συνέχισε τονίζοντας ότι από τη στιγμή που η κ. V. άρχισε να παράγει υλικά αναφοράς, αυτά θα μεταποιούνταν στον τομέα μεταποίησης, όπου εργαζόταν ο πατέρας της. Αυτό θα οδηγούσε σε σύγκρουση συμφερόντων. Όσον αφορά τη σύζυγο του προϊσταμένου της μονάδας FSQ, η καταγγέλλουσα επισήμανε ότι μετατέθηκε μόνο αφού ο σύζυγός της έγινε προϊστάμενος της εν λόγω μονάδας. Ως εκ τούτου, εργάστηκαν στην ίδια μονάδα για κάποιο χρονικό διάστημα. Όσον αφορά τα μέλη της εξεταστικής επιτροπής που τον αξιολόγησαν, ο καταγγέλλων υπογράμμισε ότι ήταν χημικοί και δεν είχαν δημοσιεύσει τίποτα σχετικά με τη μοριακή βιολογία ή τον καθαρισμό πρωτεϊνών το 2008. Ως εκ τούτου, δεν τους θεώρησε αρμόδιους για την αξιολόγηση υποψηφίου για κενή θέση σε ερευνητικό τομέα που δεν σχετίζεται με τη χημεία.

10. Στις 8 Ιουλίου 2009, ο γενικός διευθυντής του ΚΚΕρ, ενεργώντας εκ νέου εξ ονόματος του επιτρόπου, προέβη σε «σημείωμα για τον φάκελο» απορρίπτοντας τους ανωτέρω ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος. Εξήγησε ότι το 2007 ήταν σαφές ότι ο καταγγέλλων και η σύζυγός του θα εργάζονταν για την ίδια δράση εάν είχε επιλεγεί. Ως εκ τούτου, η εξεταστική επιτροπή είχε προτείνει να παραπεμφθεί η αίτηση του καταγγέλλοντος στη μονάδα FSQ, στην οποία υπήρχε κενή θέση υποτροφίας παρόμοια με εκείνη της μονάδας RM, και, ως εκ τούτου, να αποφευχθεί κάθε πιθανή σύγκρουση συμφερόντων. Εξηγεί ότι πρόσβαση στον κώδικα δεοντολογίας μπορεί να έχει μόνο το προσωπικό του ΚΚΕρ, μέσω του ενδοδικτύου του, και ότι αναφέρει τα ακόλουθα όσον αφορά την πρόσληψη μελών της οικογένειας:

«Στόχος του ΚΚΕρ είναι η επιλογή και πρόσληψη του καλύτερου διαθέσιμου προσωπικού, με βάση το απαιτούμενο προφίλ, τα προσόντα και την εμπειρογνωμοσύνη των υποψηφίων. Το γεγονός ότι οι υποψήφιοι συνδέονται καθ’ οιονδήποτε τρόπο με οικογενειακούς δεσμούς ή σχέσεις με μέλη του προσωπικού του ΚΚΕρ δεν θα πρέπει να αποτελεί στοιχείο της επιλογής. Είναι αλήθεια ότι, με τη στενή σχέση τους με ένα μέλος του προσωπικού του ΚΚΕρ, οι υποψήφιοι ενημερώνονται καλύτερα σχετικά με τις συνθήκες εργασίας και τις ευκαιρίες που προσφέρει το ΚΚΕρ.

Το ΚΚΕρ έχει υιοθετήσει μια εθελοντική προσέγγιση για την αποφυγή της τοποθέτησης των μελών του προσωπικού και των επιτροπών πρόσληψης σε καταστάσεις δυνητικής σύγκρουσης συμφερόντων και για την ενίσχυση του προφίλ ακεραιότητας του οργανισμού με την έγκριση κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη μελών της οικογένειας.

Ο κώδικας δεοντολογίας καλύπτει τις ακόλουθες πτυχές:

- Δεν παρέχεται προτιμησιακή μεταχείριση σε υποψηφίους με οικογενειακούς δεσμούς ή σχέσεις με μέλη του προσωπικού του ΚΚΕρ.

Οι υποψήφιοι/-ες για μια θέση στο ΚΚΕρ καλούνται να δηλώσουν τους οικογενειακούς δεσμούς ή τις σχέσεις τους με μέλη του προσωπικού του ΚΚΕρ κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επιλογής τους.

- Τα μέλη της επιτροπής επιλογής υποχρεούνται να κοινοποιούν κάθε σύγκρουση συμφερόντων που σχετίζεται με τους υποψηφίους για τη θέση και να αποσυρθούν από τη διαδικασία.

Εάν προτείνεται για επιλογή υποψήφιος με οικογενειακούς δεσμούς, αυτό πρέπει να τεκμηριώνεται στην έκθεση της επιτροπής επιλογής, ώστε η απόφαση της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής να μπορεί να ληφθεί με πλήρη διαφάνεια.»

Ο Γενικός Διευθυντής υποστήριξε ότι οι ίδιοι κανόνες είχαν εφαρμοστεί στον καταγγέλλοντα, την κ. V. και τον κ. V. Τονίζει περαιτέρω ότι ο εν λόγω πατέρας και η εν λόγω κόρη δεν εργάζονταν στην ίδια δράση. Επιπλέον, επισήμανε ότι η μονάδα RM λειτουργούσε στο πλαίσιο ενός συστήματος διαχείρισης ποιότητας, το οποίο ήταν «διαπιστευμένο σύμφωνα με τον οδηγό ISO 34 και το ISO 17025 ... Η διαπίστευση είναι σημαντική για την υπόθεση [της κ. V. και του κ. V.], δεδομένου ότι αποτρέπει κάθε πιθανή σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ του πατέρα και της κόρης στον καθορισμό προτεραιοτήτων για έργα στα οποία προβλέπεται η παραγωγή υλικών." Σχετικά, όσον αφορά τη σύζυγο του προϊσταμένου της μονάδας FSQ, βρισκόταν σε άδεια όταν ο σύζυγός της διορίστηκε προϊστάμενος της μονάδας. Κατά την επιστροφή της, μετατέθηκε αμέσως στη μονάδα RM και αυτός, ο γενικός διευθυντής του JRC-IRMM, υπό την ιδιότητά του ως ασκούντος καθήκοντα προϊσταμένου της μονάδας FSQ, αξιολόγησε τις επιδόσεις της στη μονάδα αυτή και όχι ο σύζυγός της. Τέλος, δήλωσε ότι η εξεταστική επιτροπή αποτελείται από δύο επικεφαλής δράσης της FSQ και αρκετούς ανώτερους επιστήμονες και ότι προεδρεύεται από τον προϊστάμενο της μονάδας FSQ. Η εξεταστική επιτροπή έκρινε ότι η παρουσίαση και οι επιδόσεις του καταγγέλλοντος κατά τη διάρκεια της συνέντευξης δεν συνάδουν με το προφίλ εργασίας και τα απαιτούμενα κριτήρια. Δύο άλλοι υποψήφιοι απορρίφθηκαν επίσης. Αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο η πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων για υποτροφίες στη μονάδα FSQ αναδημοσιεύθηκε και εξακολουθούσε να είναι ανοικτή.

11. Στις 21 Δεκεμβρίου 2009, ο Γενικός Διευθυντής αμφισβήτησε εκ νέου τους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος για διακρίσεις και δύο μέτρα και δύο σταθμά. Εξήγησε ότι το πρώτο στάδιο της διαδικασίας πρόσληψης στο οποίο συμμετείχε ο καταγγέλλων περιλάμβανε μια πρώτη αξιολόγηση των εγγράφων των υποψηφίων, με σκοπό την επιλογή των υποψηφίων των οποίων τα προφίλ αντιστοιχούσαν περισσότερο στις απαιτήσεις που περιγράφονται στην περιγραφή καθηκόντων. Αυτό έγινε ανεξάρτητα από την εθνικότητα, την εθνικότητα ή το φύλο των αιτούντων. Το δεύτερο στάδιο αφορούσε την πρόσκληση των προεπιλεγέντων υποψηφίων σε συνέντευξη. Στο στάδιο της συνέντευξης, η εξεταστική επιτροπή προέβη σε συγκριτική αξιολόγηση των προσόντων κάθε υποψηφίου, λαμβάνοντας υπόψη την επίσημη κατάρτισή του, την εμπειρία του στον τομέα, τις επιστημονικές δημοσιεύσεις, τις επικοινωνιακές και γλωσσικές δεξιότητες και την ικανότητά του να αιτιολογήσει. Ο καταγγέλλων δεν πληρούσε τα απαιτούμενα κριτήρια της περιγραφής καθηκόντων και, ως εκ τούτου, δεν διατηρήθηκε στον πίνακα επιτυχόντων. Κανένας από τους άλλους υποψηφίους που υπέβαλαν αίτηση για την υποτροφία που ανακοινώθηκε στο πλαίσιο της ίδιας πρόσκλησης για τη μονάδα FSQ δεν προσλήφθηκε. Ο Γενικός Διευθυντής δήλωσε επίσης ότι ο κώδικας δεοντολογίας του ΚΚΕρ δεν συνιστά λεπτομερή κανονισμό που να επιτρέπει την άσκηση κάποιας κρίσης κατά την εφαρμογή του.

12. Εν τω μεταξύ, στις 9 Νοεμβρίου 2009, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή.

Επί του αντικειμένου της έρευνας

13. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι το ΚΚΕρ-IRMM χειρίστηκε εσφαλμένα τις αιτήσεις του για θέσεις υποτροφιών στη μονάδα RM. Ειδικότερα, υποστήριξε ότι η απόρριψη της υποψηφιότητάς του του 2007 για θέση στην εν λόγω μονάδα, λόγω της συζυγικής σχέσης του με υπάλληλο της ίδιας μονάδας, ήταν άδικη.

14. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε επίσης ότι η απόρριψη της αίτησής του του 2009 για υποτροφία στη μονάδα RM, με βάση την υποτιθέμενη περιορισμένη εμπειρία του σε παθογόνους παράγοντες, ήταν εσφαλμένη.

15. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι το ΚΚΕρ-IRMM θα έπρεπε i) να του καταβάλει χρηματική αποζημίωση ή ii) να του προσφέρει τη θέση για την οποία υπέβαλε αίτηση τον Σεπτέμβριο του 2009.

16. Στις παρατηρήσεις του, ο καταγγέλλων διατύπωσε σειρά νέων ισχυρισμών και ισχυρισμών σχετικά με περαιτέρω πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για υποτροφίες στο ΚΚΕρ-IRMM, για τις οποίες είχε υποβάλει αίτηση, καθώς και σχετικά με την αναλογία των διαφορετικών εθνικοτήτων των ατόμων που εργάζονται για το ΚΚΕρ-IRMM. Ο Διαμεσολαβητής κάλεσε τον καταγγέλλοντα να του υποβάλει νέα καταγγελία, εφόσον το επιθυμούσε, αφού προηγουμένως είχε προβεί στις κατάλληλες διοικητικές ενέργειες προς την Επιτροπή [1].

Η έρευνα

17. Στις 22 Ιανουαρίου 2010, ο Διαμεσολαβητής διαβίβασε την καταγγελία στον Πρόεδρο της Επιτροπής για γνωμοδότηση.

18. Στις 4 Ιουνίου 2010, ο Διαμεσολαβητής έλαβε τη γνώμη της Επιτροπής, την οποία διαβίβασε στον καταγγέλλοντα με πρόσκληση να υποβάλει παρατηρήσεις. Ο Διαμεσολαβητής έλαβε τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος στις 15 Ιουνίου 2010.

19. Μετά από προσεκτική εξέταση της γνώμης και των παρατηρήσεων, η Διαμεσολαβήτρια δεν ήταν ικανοποιημένη από το γεγονός ότι η Επιτροπή είχε απαντήσει επαρκώς στην καταγγελία. Ως εκ τούτου, υπέβαλε σχέδιο σύστασης στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 του καταστατικού του. Αντίγραφο του σχεδίου σύστασης εστάλη στον καταγγέλλοντα προς ενημέρωση. Στη συνέχεια, ο καταγγέλλων υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με το σχέδιο σύστασης μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον Διαμεσολαβητή. Έκρινε ότι ήταν αδύνατο το ΚΚΕρ να τον εξετάσει ποτέ για πρόσληψη.

20. Στις 23 Ιουνίου 2011, ο Διαμεσολαβητής έλαβε την απάντηση της Επιτροπής, την οποία διαβίβασε στον καταγγέλλοντα με πρόσκληση να υποβάλει παρατηρήσεις. Δεν ελήφθησαν παρατηρήσεις από τον καταγγέλλοντα.

Ανάλυση και συμπέρασμα του Διαμεσολαβητή

Α. Επί του ισχυρισμού σχετικά με την αίτηση του 2009

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

21. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η απόρριψη της αίτησής του του 2009 για υποτροφία στη μονάδα RM, η οποία βασιζόταν στην υποτιθέμενη περιορισμένη εμπειρία του σε παθογόνους παράγοντες, ήταν εσφαλμένη.

22. Προς επίρρωση αυτού του ισχυρισμού, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι ο πραγματικός λόγος για τον οποίο απορρίφθηκε η αίτησή του οφειλόταν στη συζυγική του σχέση με μέλος του προσωπικού της εν λόγω μονάδας.

23. Στη γνώμη της, η Επιτροπή τόνισε ότι η αίτηση του 2009 δεν απορρίφθηκε και θεωρήθηκε επιλέξιμη. Ωστόσο, ο καταγγέλλων δεν συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο των επικρατέστερων υποψηφίων που κρίθηκαν ως οι πλέον κατάλληλοι για τη θέση, διότι η πείρα του δεν σχετιζόταν με παθογόνους παράγοντες των τροφίμων, γεγονός που αποτελούσε ένα από τα βασικά κριτήρια για την εν λόγω θέση.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

24. Αφού εξέτασε τη σχετική αλληλογραφία του ΚΚΕρ-IRMM με τον καταγγέλλοντα (που συνοψίζεται στις παραγράφους 4 και 8 ανωτέρω), ο Διαμεσολαβητής επισήμανε ότι το ΚΚΕρ-IRMM όντως αξιολόγησε το βιογραφικό σημείωμα του καταγγέλλοντος και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εμπειρία του στον τομέα που σχετίζεται με την εν λόγω θέση [2] ήταν περιορισμένη.

25. Ο καταγγέλλων δεν υπέβαλε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για να θέσει υπό αμφισβήτηση την ανωτέρω εκτίμηση του JRC-IRMM και, ως εκ τούτου, να θέσει υπό αμφισβήτηση τους λόγους για τους οποίους δεν τον εξέτασε για την εν λόγω κενή θέση.

26. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής δεν διαπίστωσε κακοδιοίκηση όσον αφορά αυτή την πτυχή της καταγγελίας.

Β. Ισχυρισμός σχετικά με την αίτηση του 2007 και συναφής ισχυρισμός

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

27. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η αίτησή του του 2007 για υποτροφία στη μονάδα RM απορρίφθηκε αδίκως λόγω της συζυγικής σχέσης του με μέλος του προσωπικού που εργάζεται στην ίδια μονάδα.

28. Προς επίρρωση αυτού του ισχυρισμού, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι:

α) σύμφωνα με τον κώδικα δεοντολογίας του ΚΚΕρ για την πρόσληψη μελών της οικογένειας, «[τ]ο γεγονός ότι οι υποψήφιοι συνδέονται καθ’ οιονδήποτε τρόπο με οικογενειακούς δεσμούς ή σχέσεις με μέλη του προσωπικού του ΚΚΕρ δεν θα πρέπει να αποτελεί στοιχείο της επιλογής»(η υπογράμμιση δική μου)·

β) υπήρχαν και άλλα μέλη του προσωπικού του ΚΚΕρ-IRMM που εργάζονταν ή είχαν εργαστεί μαζί στις ίδιες μονάδες και, ως εκ τούτου, παραβίαζαν τις «κατευθυντήριες γραμμές του ΚΚΕρ σχετικά με τις άμεσες προσωπικές σχέσεις». Σύμφωνα με το ηλεκτρονικό μήνυμα του ΚΚΕρ-IRMM της 14ης Απριλίου 2009, οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές συνιστούσαν «... το προσωπικό που έχει άμεσες προσωπικές σχέσεις να μην εργάζεται στην ίδια μονάδα»(η υπογράμμιση δική μου)· και

γ) το ΚΚΕρ-IRMM δεν ακολούθησε την Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή και τον κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών και, ιδίως, δεν επέτρεψε στον καταγγέλλοντα και στην οικογένειά του να ζήσουν μαζί.

29. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι το ΚΚΕρ-IRMM θα έπρεπε i) να του καταβάλει χρηματική αποζημίωση ή ii) να του προσφέρει τη θέση για την οποία υπέβαλε αίτηση τον Σεπτέμβριο του 2009.

30. Στη γνώμη της, η Επιτροπή απέρριψε τον ισχυρισμό και τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος. Συναφώς, παρέπεμψε στις εξηγήσεις που παρέσχε το ΚΚΕρ-IRMM στα έγγραφα και τις επιστολές του της 2ας και 11ης Ιουνίου, της 8ης Ιουλίου και της 21ης Δεκεμβρίου 2009.

31. Ειδικότερα, η Επιτροπή υποστήριξε ότι το απόσπασμα του κώδικα δεοντολογίας δεν ίσχυε για την κατάσταση του καταγγέλλοντος και φαινόταν να έχει αναφερθεί εκτός πλαισίου. Σύμφωνα με την Επιτροπή, το πλήρες απόσπασμα που προβλέπεται στην επιστολή του ΚΚΕρ της 8ης Ιουλίου 2009 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η απασχόληση συγγενών/μελών της οικογένειας στο ΚΚΕρ δεν πρέπει να παρέχει στους υποψηφίους που υποβάλλουν αίτηση για θέσεις στο ΚΚΕρ κανένα πλεονέκτημα σε σχέση με άλλους υποψηφίους. Οι εν λόγω υποψήφιοι δεν μπορούν να τύχουν προνομιακής μεταχείρισης κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επιλογής και δεν θα πρέπει να είναι σε θέση να ζητήσουν βοήθεια στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής από τα μέλη της οικογένειας που απασχολούνται ήδη στο ΚΚΕρ ή μέσω αυτών. Ομοίως, τα εν λόγω μέλη της οικογένειας θα πρέπει να δηλώνουν κίνδυνο δυνητικής σύγκρουσης συμφερόντων σε τέτοιες περιστάσεις.

32. Όσον αφορά τα πρόσωπα που ο καταγγέλλων προσδιόρισε ότι εργάζονταν στις ίδιες μονάδες, η Επιτροπή υποστήριξε ότι τα εν λόγω πρόσωπα, μολονότι πράγματι απασχολούνταν (ή είχαν απασχοληθεί) στην ίδια οργανωτική μονάδα (μονάδα), υπάγονταν σε διαφορετικές ιεραρχικές αρχές και οι τομείς αρμοδιότητάς τους δεν αλληλεπικαλύπτονταν.

33. Τέλος, η Επιτροπή δήλωσε ότι το ΚΚΕρ ενέκρινε τις αρχές στις οποίες βασίζονται η Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή και ο κώδικας δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών. Για παράδειγμα, βοήθησε το προσωπικό της με διάφορους τρόπους, δίνοντας τη δυνατότητα στις οικογένειες να μετεγκατασταθούν μαζί, και υπήρχε ένα Ευρωπαϊκό Σχολείο κοντά στο ΚΚΕρ-IRMM. Η Επιτροπή υποστήριξε ότι, κατά την εφαρμογή των συστάσεων και των κατευθυντήριων γραμμών που προβλέπονται στον Χάρτη, το ΚΚΕρ-IRMM τήρησε τα όρια που θέτουν οι εσωτερικοί κανόνες και πρακτικές της Επιτροπής σχετικά με τις προσλήψεις, σκοπός των οποίων είναι η επιλογή των καλύτερων υποψηφίων για τις συγκεκριμένες θέσεις. Κατά συνέπεια, οι οικογενειακοί λόγοι δεν μπορούν να υπερισχύσουν των λόγων που αφορούν τους κανόνες και τις διαδικασίες.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή που οδήγησε σε σχέδιο σύστασης

34. Ο Διαμεσολαβητής έκρινε εύλογο να υιοθετήσει το ΚΚΕρ μια πολιτική σύμφωνα με την οποία δεν θα πρέπει να υπάρχει ιεραρχική σχέση μεταξύ των μελών της ίδιας οικογένειας που εργάζονται στην ίδια μονάδα.

35. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής εξέφρασε την έκπληξή του για το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές του ΚΚΕρ για τις άμεσες προσωπικές σχέσεις, το προσωπικό με οικογενειακούς δεσμούς δεν μπορούσε να εργαστεί μαζί στην ίδια μονάδα (ή στην ίδια δράση)[3], διότι, σύμφωνα με τον κώδικα δεοντολογίας του, οι επαγγελματικές και ιδιωτικές δραστηριότητές του θα πρέπει να διαχωρίζονται με σκοπό την «προστασία και διατήρηση ενός καλού εργασιακού περιβάλλοντος» εντός του ΚΚΕρ-IRMM [4].

36. Αρχικά, αξίζει να ληφθούν υπόψη γνωστά παραδείγματα επιφανών επιστημόνων οι οποίοι, ως ζευγάρια, έχουν συμβάλει στην πρόοδο της επιστήμης μέσω της συνεργασίας τους. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής δεν είδε κανέναν λόγο για τον οποίο, κατ’ αρχήν, οι επιστημονικοί εμπειρογνώμονες, όπως ο καταγγέλλων και η σύζυγός του, δεν θα μπορούσαν να εργαστούν στην ίδια μονάδα (ή στην ίδια δράση) του ΚΚΕρ-IRMM, εάν διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις και πείρα για να συμμετάσχουν στην επιτυχή ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου έργου ή δράσης. Όσον αφορά την πιθανή ιεραρχική σχέση που θα προέκυπτε μεταξύ του καταγγέλλοντος και της συζύγου του εάν συνεργαζόταν μαζί της για την εν λόγω δράση, ο Διαμεσολαβητής τόνισε ότι αυτό δεν αποτελούσε ποτέ ζήτημα ούτε στα επιχειρήματα του ΚΚΕρ-IRMM ούτε στα επιχειρήματα της Επιτροπής. Επιπλέον, φάνηκε ότι το ίδιο το ΚΚΕρ-IRMM δεν θεωρούσε ότι οι κατευθυντήριες γραμμές του ή ο κώδικας δεοντολογίας του πρέπει να τηρούνται αυστηρά, δεδομένου ότι υπήρχαν και υπήρξαν μέλη της οικογένειας που συνεργάζονταν σε τουλάχιστον μία μονάδα του ΚΚΕρ-IRMM.

37. Ο Διαμεσολαβητής υπενθύμισε επίσης ότι τα θεσμικά όργανα θα πρέπει να λαμβάνουν δεόντως υπόψη την ευημερία του προσωπικού τους [5] και, κατά την άποψή του, η μέριμνα αυτή θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει την οικογενειακή ζωή. Τα ιδρύματα θα πρέπει να συνεργάζονται, όσο το δυνατόν περισσότερο, για τη διατήρηση της ενότητας των οικογενειών.

38. Πρακτικά, αυτό μπορεί, ωστόσο, να είναι δύσκολο για οικογένειες όπου ο ένας ή και οι δύο γονείς είναι επιστήμονες που εργάζονται για το ΚΚΕρ. Για παράδειγμα, όταν και οι δύο σύζυγοι είναι επιστημονικοί εμπειρογνώμονες, ο ένας από αυτούς θα μπορούσε κάλλιστα να απασχοληθεί από ένα από τα ινστιτούτα του ΚΚΕρ που εδρεύουν, για παράδειγμα, στο Geel, στο Petten ή στην Ispra και, στη συνέχεια, θα ήταν δύσκολο για τον άλλο σύζυγο να βρει επιστημονική θέση στην ίδια, σχετικά μικρή πόλη, οπουδήποτε εκτός του ίδιου ινστιτούτου του ΚΚΕρ.

39. Στο πλαίσιο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια σημείωσε καταρχάς την αναφορά του καταγγέλλοντος στην Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή, η οποία προβλέπει ότι οι συνθήκες εργασίας θα πρέπει να είναι κατάλληλες ώστε να συνδυάζουν την οικογένεια, την εργασία, τα παιδιά και τη σταδιοδρομία· και δεύτερον, την αναφορά του στον κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών, ο οποίος δεν φαίνεται να προβλέπει ότι το προσωπικό καθεστώς των ερευνητών θα πρέπει να συνεπάγεται περιορισμούς στις ευκαιρίες πρόσληψής τους [6].

40. Η Διαμεσολαβήτρια συμφώνησε ότι το ΚΚΕρ-IRMM θα πρέπει να έχει ως στόχο την επιλογή και την πρόσληψη του καλύτερου διαθέσιμου προσωπικού. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να εξετάζει τα προσόντα και την εμπειρογνωμοσύνη κάθε υποψηφίου με σκοπό την εξεύρεση του υποψηφίου του οποίου το προφίλ ανταποκρίνεται περισσότερο στις απαιτήσεις της κενής θέσης. Τόνισε, εν προκειμένω, ότι το ίδιο το ΚΚΕρ-IRMM ανέφερε από τον κώδικα δεοντολογίας του ότι «[τ]ο γεγονός ότι οι υποψήφιοι συνδέονται καθ’ οιονδήποτε τρόπο με οικογενειακούς δεσμούς ή σχέσεις με μέλη του προσωπικού του ΚΚΕρ δεν θα πρέπει να αποτελεί στοιχείο της επιλογής». (η υπογράμμιση δική μου)

41. Ο Διαμεσολαβητής αντιλαμβάνεται την ανωτέρω διάταξη υπό την έννοια ότι, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επιλογής, το γεγονός ότι ένας υποψήφιος συνδέεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο, μέσω οικογενειακών δεσμών ή σχέσεων, με μέλος του προσωπικού του ΚΚΕρ-IRMM δεν θα πρέπει να επηρεάζει τη διαδικασία επιλογής, ούτε προς όφελος ούτε εις βάρος του εν λόγω υποψηφίου. Επιπλέον, η ερμηνεία αυτή φαίνεται να είναι συμβατή με τον κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών.

42. Ωστόσο, ήταν σαφές ότι ο μοναδικός λόγος για τον οποίο το ΚΚΕρ-IRMM απέρριψε την αίτηση του καταγγέλλοντος του 2007 για θέση υποτροφίας στη μονάδα RM ήταν το γεγονός ότι ήταν παντρεμένος με υπάλληλο που εργαζόταν στη μονάδα αυτή, με τον οποίο θα έπρεπε να εργαστεί, αν είχε επιλεγεί. Το ΚΚΕρ-IRMM δεν στήριξε την απόφασή του σε αξιολόγηση των προσόντων ή της πείρας του καταγγέλλοντος για τη συγκεκριμένη θέση.

43. Στο πλαίσιο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε ότι, στη γνώμη της, η Επιτροπή αναφέρθηκε σε καταστάσεις δυνητικής σύγκρουσης συμφερόντων που περιγράφονται στον κώδικα δεοντολογίας του ΚΚΕρ. Ο Διαμεσολαβητής συμφώνησε ότι οι αιτούντες δεν θα πρέπει να επικουρούνται στις αιτήσεις τους από μέλη της οικογένειάς τους που εργάζονται ήδη για το ΚΚΕρ-IRMM. Πράγματι, εάν ένα μέλος της οικογένειας ήταν μέλος της εξεταστικής επιτροπής που αξιολογεί τον/τη σύζυγο ή τον συγγενή του/της ή, γενικότερα, εάν βρισκόταν σε θέση που θα μπορούσε να επηρεάσει την πρόσληψη ενός υποψηφίου, οποιαδήποτε τέτοια συμμετοχή θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύγκρουση συμφερόντων [7]. Ωστόσο, στην παρούσα υπόθεση, η σύζυγος του καταγγέλλοντος δεν φαίνεται να κατέχει καμία από τις ανωτέρω θέσεις. Ομοίως, ούτε το ΚΚΕρ-IRMM ούτε η Επιτροπή παρείχαν στον Διαμεσολαβητή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι, το 2007, ο καταγγέλλων ζήτησε βοήθεια από τη σύζυγό του ή μέσω αυτής.

44. Επιπλέον, όπως επισήμανε το ίδιο το ΚΚΕρ-IRMM, το προφίλ που απαιτείται για την κενή θέση στη μονάδα FSQ ήταν, τελικά, διαφορετικό από εκείνο του καταγγέλλοντος [8]. Τέλος, από διοικητική άποψη, με τη διαβίβαση της αίτησης του καταγγέλλοντος του 2007, το ΚΚΕρ-IRMM εφάρμοσε επίσης δύο διαφορετικές διαδικασίες επιλογής, οι οποίες θα έπρεπε να είχαν εξεταστεί χωριστά.

45. Υπό το πρίσμα όλων των ανωτέρω, η Διαμεσολαβήτρια κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ΚΚΕρ-IRMM δεν ήταν δικαιολογημένο να θεωρήσει τη συζυγική σχέση του καταγγέλλοντος με μέλος του προσωπικού του ως λόγο για τη μεταφορά της αίτησης του καταγγέλλοντος του 2007 για μια θέση υποτροφίας στη μονάδα RM για να εξεταστεί για άλλη κενή θέση υποτροφίας στη μονάδα FSQ. Πρόκειται για περίπτωση κακοδιοίκησης.

46. Εάν ο Διαμεσολαβητής διαπιστώσει κακοδιοίκηση, το καταστατικό του απαιτεί από αυτόν να αναζητήσει, στο μέτρο του δυνατού, φιλική λύση για την εξάλειψή της και να ικανοποιήσει τον καταγγέλλοντα. Ωστόσο, δεν ήταν δυνατόν να αναζητηθεί φιλική λύση στην παρούσα υπόθεση, διότι οι ισχυρισμοί του καταγγέλλοντος δεν μπορούσαν να γίνουν δεκτοί. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, πρώτον, μολονότι ο καταγγέλλων υποστήριξε ότι ουδέποτε σκόπευε να υποβάλει αίτηση για την κενή θέση στη μονάδα FSQ, παρέστη ωστόσο στη συνέντευξη για τη θέση αυτή. Δεύτερον, και το σημαντικότερο, ο καταγγέλλων δεν κατόρθωσε να αποδείξει ότι, εάν είχε πράγματι εξεταστεί η αίτησή του για υποτροφία στη μονάδα RM, θα του είχε κατ’ ανάγκη προσφερθεί η εν λόγω θέση. Με βάση όλα τα ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν δυνατόν να διαπιστωθεί με βεβαιότητα κατά πόσον ο καταγγέλλων υπέστη ζημία λόγω της περίπτωσης κακοδιοίκησης που διαπιστώθηκε ανωτέρω [9].

47. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι οι διαπιστώσεις που προβλέπονται στις σκέψεις 35 έως 44 ανωτέρω είχαν γενικές επιπτώσεις για το προσωπικό του ΚΚΕρ και, ως εκ τούτου, άξιζε τη δέουσα προσοχή. Επιπλέον, το ΚΚΕρ-IRMM θα πρέπει, τουλάχιστον, να ζητήσει συγγνώμη από τον καταγγέλλοντα για την κακοδιοίκηση που σημειώθηκε. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής υπέβαλε σχέδιο σύστασης στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 του καταστατικού του, σύμφωνα με το οποίο:

«[τ]ο ΚΚΕρ-IRMM θα πρέπει να ζητήσει συγγνώμη από τον καταγγέλλοντα επειδή στήριξε την απόρριψη της αίτησής του για το 2007 στη μονάδα RM του στη συζυγική σχέση του με μέλος του προσωπικού της εν λόγω μονάδας.

Το ΚΚΕρ θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η διαδικασία επιλογής για κενές θέσεις στα ινστιτούτα του, στις οποίες συμμετέχουν υποψήφιοι που ενδέχεται να συνδέονται, λόγω οικογενειακών δεσμών ή σχέσεων, με μέλη του προσωπικού που ήδη εργάζονται στα εν λόγω ινστιτούτα, δεν θα πρέπει να επηρεάζεται, είτε θετικά είτε αρνητικά, από το γεγονός αυτό και μόνο. Ομοίως, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδική δικαιολογία για την απόρριψη της υποψηφιότητας ενός τέτοιου υποψηφίου.

Με την επιφύλαξη των ανωτέρω, το ΚΚΕρ θα πρέπει να επανεξετάσει τον ισχύοντα κώδικα δεοντολογίας του για την πρόσληψη μελών της οικογένειας και τις κατευθυντήριες γραμμές του σχετικά με τις άμεσες προσωπικές σχέσεις του προσωπικού του, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το προσωπικό του απολαμβάνει συνθήκες εργασίας που ευνοούν τον συνδυασμό της επαγγελματικής του δραστηριότητας με την οικογενειακή ζωή.

Τέλος, το ΚΚΕρ θα πρέπει να δημοσιεύσει τον κώδικα δεοντολογίας και τις κατευθυντήριες γραμμές του στον δικτυακό του τόπο.»

Τα επιχειρήματα που παρουσιάστηκαν στον Διαμεσολαβητή μετά το σχέδιο σύστασής του

48. Η Επιτροπή απάντησε ότι συμφωνεί σε μεγάλο βαθμό με την αξιολόγηση της υπόθεσης από τον Διαμεσολαβητή και αποδέχθηκε το σχέδιο σύστασής του χωρίς επιφυλάξεις. Τόνισε, ωστόσο, ότι η απόφαση του ΚΚΕρ-IRMM να απορρίψει την αίτηση του καταγγέλλοντος για το 2007 βασίστηκε στον κώδικα δεοντολογίας του ΚΚΕρ που ίσχυε τότε. Επομένως, η απόφαση αυτή ελήφθη καλή τη πίστει και ουδόλως ήταν μεροληπτική έναντι του καταγγέλλοντος. Παρά το γεγονός αυτό, η Επιτροπή ζήτησε συγγνώμη από τον καταγγέλλοντα επειδή στήριξε την απόρριψη της αίτησής του του 2007 για τη θέση υποτροφίας στη μονάδα RM αποκλειστικά στη συζυγική σχέση του με μέλος του προσωπικού της εν λόγω μονάδας.

49. Η Επιτροπή αναθεωρεί τον κώδικα δεοντολογίας του ΚΚΕρ, ο οποίος έχει ήδη αφαιρεθεί από τον ιστότοπο ενδοδικτύου του ΚΚΕρ. Θα αντιμετωπίσει το ζήτημα της πρόσληψης μελών της οικογένειας αποσαφηνίζοντας την πρακτική που θα εφαρμόζεται στο μέλλον σε τέτοιες περιπτώσεις, σύμφωνα με το σχέδιο σύστασης του Διαμεσολαβητή. Ο αναθεωρημένος κώδικας δεοντολογίας θα δώσει ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση πλήρους διαφάνειας και αμεροληψίας στη διαδικασία πρόσληψης μελών της οικογένειας, επιτρέποντας έτσι τον μετριασμό των σχετικών κινδύνων για τη φήμη. Μόλις οριστικοποιηθεί, ο νέος κώδικας δεοντολογίας θα δημοσιευθεί στο ενδοδίκτυο και στους δικτυακούς τόπους του ΚΚΕρ. Αντίγραφο του νέου κώδικα δεοντολογίας του ΚΚΕρ θα διαβιβαστεί στον Διαμεσολαβητή.

50. Η απάντηση της Επιτροπής εστάλη στον καταγγέλλοντα για τις παρατηρήσεις του. Ο καταγγέλλων δεν υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την εν λόγω απάντηση.

Αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή μετά το σχέδιο σύστασής του

51. Ο Διαμεσολαβητής χαιρετίζει θερμά τις πολύ θετικές πρωτοβουλίες που ανέλαβε η Επιτροπή ανταποκρινόμενη στο σχέδιο σύστασης που προέκυψε από την έρευνά του σχετικά με τον χειρισμό της αίτησης του καταγγέλλοντος του 2007 από το ΚΚΕρ.

52. Υπό το πρίσμα του περιεχομένου της απάντησης της Επιτροπής, ο Διαμεσολαβητής είναι πεπεισμένος ότι ο νέος κώδικας δεοντολογίας θα οδηγήσει το ΚΚΕρ να σεβαστεί πλήρως τις αρχές που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, ιδίως εκείνες που αφορούν την ελευθερία του επαγγέλματος και το δικαίωμα προς εργασία [10], την απαγόρευση των διακρίσεων [11], την οικογενειακή και επαγγελματική ζωή [12], καθώς και το δικαίωμα χρηστής διοίκησης [13].

53. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής πιστεύει ότι σε περίπτωση που ο καταγγέλλων αποφασίσει να υποβάλει εκ νέου αίτηση για θέσεις στο ΚΚΕρ στο μέλλον, οι ανωτέρω αρχές θα τηρηθούν πλήρως. Ως εκ τούτου, ο καταγγέλλων δεν θα πρέπει να φοβάται ότι οποιαδήποτε υποψηφιότητα επιθυμεί να υποβάλει στο ΚΚΕρ στο μέλλον θα αξιολογηθεί για λόγους άλλους από εκείνους που σχετίζονται αντικειμενικά με τα προσόντα και την εμπειρογνωμοσύνη του σε σύγκριση με τις απαιτήσεις της εν λόγω θέσης.

54. Τέλος, ο Διαμεσολαβητής εκτιμά το γεγονός ότι το ΚΚΕρ συμμορφώθηκε με το σχέδιο σύστασής του και ζήτησε συγγνώμη από τον καταγγέλλοντα. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής περατώνει την υπόθεση.

Γ. Συμπεράσματα

Με βάση τις έρευνές του σχετικά με την εν λόγω καταγγελία, ο Διαμεσολαβητής την περατώνει με τα ακόλουθα συμπεράσματα:

Ο Διαμεσολαβητής εκφράζει την ικανοποίησή του για τις θετικές πρωτοβουλίες που ανέλαβε η Επιτροπή ανταποκρινόμενη στο σχέδιο σύστασης που προέκυψε από την έρευνά του σχετικά με τον χειρισμό της αίτησης του καταγγέλλοντος του 2007 από το ΚΚΕρ. Εκτιμά το γεγονός ότι το ΚΚΕρ συμμορφώθηκε με το σχέδιο σύστασής του και ζήτησε συγγνώμη από τον καταγγέλλοντα. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής περατώνει την υπόθεση.

Ο καταγγέλλων και ο Πρόεδρος της Επιτροπής θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

 

Π. Νικηφόρος Διαμαντούρος

Στρασβούργο, 14 Οκτωβρίου 2011

---

[1] Βλ. άρθρο 2 παράγραφος 4 του καθεστώτος του Διαμεσολαβητή: «Η καταγγελία υποβάλλεται εντός δύο ετών από την ημερομηνία κατά την οποία ο καταγγέλλων έλαβε γνώση των πραγματικών περιστατικών στα οποία βασίζεται και πρέπει να έχουν προηγηθεί τα κατάλληλα διοικητικά διαβήματα προς τα ενδιαφερόμενα θεσμικά όργανα και οργανισμούς.»

[2] Σύμφωνα με το ηλεκτρονικό μήνυμα του ΚΚΕρ-IRMM προς τον καταγγέλλοντα, της 1ης Απριλίου 2009: «Αποφασίστηκε να μην σας προσκαλέσουμε επειδή το βιογραφικό σας έδειξε περιορισμένη εμπειρία στον χειρισμό παθογόνων παραγόντων [που] αποτελεί σημαντικό κριτήριο για τη λειτουργία μικροβιολογικού εργαστηρίου της κατηγορίας ασφάλειας 3 (το οποίο θα είναι το νέο εργαστήριο στο οποίο θα πρέπει επίσης να εργαστεί ο επιλεγείς υποψήφιος).» Σχετικά, σύμφωνα με το «σημείωμα για τον φάκελο» του ΚΚΕρ-IRMM της 2ας Ιουνίου 2009, ο καταγγέλλων «δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο των επικρατέστερων υποψηφίων επειδή η εμπειρία του δεν σχετίζεται με παθογόνους παράγοντες τροφίμων, η οποία ήταν ένα από τα κριτήρια για τη θέση αυτή. Και πάλι, η απόφαση βασίστηκε σε συγκριτική ανάλυση της εμπειρίας και των προσόντων...»

[3] Το ηλεκτρονικό μήνυμα του ΚΚΕρ-IRMM προς τον καταγγέλλοντα της 14ης Απριλίου 2009 περιείχε τις ακόλουθες δηλώσεις: «Υποβάλατε πράγματι αίτηση για τη μονάδα RM και όχι για τη μονάδα FSQ, αλλά δεδομένου ότι συνδέεστε με μέλος του προσωπικού που εργάζεται στη μονάδα RM, πρέπει να ακολουθήσουμε τις κατευθυντήριες γραμμές του ΚΚΕρ σχετικά με τις άμεσες προσωπικές σχέσεις, στις οποίες αναφέρεται ότι «Λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη διαχωρισμού μεταξύ επαγγελματικών και ιδιωτικών δραστηριοτήτων, συνιστάται το προσωπικό που έχει άμεσες προσωπικές σχέσεις να μην εργάζεται στην ίδια μονάδα». Δεδομένου ότι εργάζεστε για την ίδια δράση με τη σύζυγό σας, η επιτροπή αποφάσισε, ως εκ τούτου, να μην σας προσκαλέσει για τη μονάδα RM αλλά για τη μονάδα FSQ.»

[4] Το «σημείωμα του φακέλου» του ΚΚΕρ-IRMM της 2ας Ιουνίου 2009 προέβλεπε τις ακόλουθες δηλώσεις: «[π]ροτεραιότητα είναι πάντα η πρόσληψη των καλύτερων διαθέσιμων υποψηφίων, με βάση αποκλειστικά τα προσόντα, την εμπειρογνωμοσύνη και τις ικανότητές τους, όπως απαιτείται από τις υπηρεσίες πρόσληψης, ο κώδικας δεοντολογίας λαμβάνει επίσης υπόψη τον αναγκαίο διαχωρισμό μεταξύ επαγγελματικών και ιδιωτικών δραστηριοτήτων. Η εμπειρία δείχνει ότι αυτός είναι ένας πολύ υγιής τρόπος για την προστασία και τη διατήρηση ενός καλού εργασιακού περιβάλλοντος. Στην προκειμένη περίπτωση, η συζυγική σχέση της [καταγγέλλουσας] με ήδη εγγεγραμμένο μέλος του προσωπικού κρίθηκε ασυμβίβαστη με τον κώδικα δεοντολογίας, διότι οι προσφερόμενες θέσεις εργασίας δεν ήταν μόνο στην ίδια μονάδα IRMM, αλλά, επιπλέον, τα δύο πρόσωπα θα εργάζονταν στην ίδια δράση εντός της μονάδας RM. Ως εκ τούτου, είναι σαφές ότι η απόφασή μου, ως ΑΔΑ, (να μην καλέσω [τον καταγγέλλοντα] για τη θέση RM, αλλά, αντιθέτως, να τον καλέσω για άλλη θέση στη μονάδα FSQ) ελήφθη ως πράξη καλής θέλησης προς τον καταγγέλλοντα).»

[5] Βλ., μεταξύ άλλων, την απόφαση του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης (δεύτερο τμήμα) της 11ης Σεπτεμβρίου 2008 στην υπόθεση F-135/0, Daniele Smadja κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί, σκέψη 37 (στην αρχική γαλλική γλώσσα): «... lorsqu’elle se prononce sur la situation d’un fonctionnaire, l’autorité compétente prenne en considération l’ensemble des éléments susceptibles de déterminer sa décision et que, ce faisant, elle tienne compte non seulement de l’intérêt du service, mais aussi de celui du fonctionnaire concerné ...»

[6] Η Ευρωπαϊκή Χάρτα του Ερευνητή προβλέπει ότι «οι εργοδότες και/ή οι χρηματοδότες ... θα πρέπει να αποσκοπούν στην παροχή συνθηκών εργασίας που επιτρέπουν τόσο σε γυναίκες όσο και σε άνδρες ερευνητές να συνδυάζουν την οικογένεια και την εργασία, τα παιδιά και τη σταδιοδρομία». Ούτε ο καταγγέλλων ούτε η Επιτροπή διαβίβασαν στον Διαμεσολαβητή αντίγραφο της εν λόγω Χάρτας ή του κώδικα δεοντολογίας για την πρόσληψη ερευνητών. Τα σχετικά έγγραφα που εξέτασε ο Διαμεσολαβητής είναι διαθέσιμα στη διεύθυνση http://ec.europa.eu/eracareers/pdf/am509774CEE_EN_E4.pdf

[7] Σύμφωνα με την ιστοσελίδα «HR & Administration» του Intranet της Επιτροπής σχετικά με τη «Σύγκρουση συμφερόντων», «[α] που ορίζεται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης (άρθρο 11α), απαγορεύεται, κατά την άσκηση των καθηκόντων σας, να ασχολείστε με οποιοδήποτε θέμα για το οποίο έχετε άμεσο ή έμμεσο προσωπικό συμφέρον που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ανεξαρτησία σας και, κατ’ επέκταση, τα συμφέροντα της Επιτροπής. Τέτοιες καταστάσεις μπορούν να προκύψουν όταν: [(i)] υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ της εργασίας σας και των ιδιωτικών σας συμφερόντων ή των συμφερόντων της οικογένειας ή του συντρόφου σας· [(ii)] βρίσκεστε σε μια κατάσταση που θα μπορούσε εύλογα να οδηγήσει σε ισχυρισμούς περί μεροληψίας ή μεροληψίας, υπό το πρίσμα των προσωπικών σας συμφερόντων ...»

[8] Σύμφωνα με το «σημείωμα για τον φάκελο» της 2ας Ιουνίου 2009, ο καταγγέλλων «[κ]ατά την αξιολόγησή του για ... τον διαγωνισμό που βρισκόταν πλησιέστερα στο ιστορικό του.» (η υπογράμμιση δική μου). Σχετικά, η επιστολή του ΚΚΕρ της 21ης Δεκεμβρίου 2009 προς τον καταγγέλλοντα περιέχει τις ακόλουθες δηλώσεις: «Σε δεύτερο στάδιο, οι υποψήφιοι που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των επικρατέστερων υποψηφίων καλούνται σε συνέντευξη και πραγματοποιείται συγκριτική αξιολόγηση των προσόντων κάθε υποψηφίου, λαμβάνοντας υπόψη την επίσημη κατάρτιση, την πείρα στον τομέα, τις επιστημονικές δημοσιεύσεις, τις επικοινωνιακές και γλωσσικές δεξιότητες, καθώς και την ικανότητα αιτιολόγησης. Αποδείχθηκε ότι [ο καταγγέλλων] δεν πληρούσε τα απαιτούμενα κριτήρια της περιγραφής καθηκόντων και, ως εκ τούτου, δεν διατηρήθηκε στον πίνακα επιτυχόντων. [N] ένας από τους υποψηφίους που διαγωνίζονται για υποτροφία που ανακοινώθηκε στο πλαίσιο της ίδιας πρόσκλησης (Κατ. 30.2 D08-FSQ) προσλήφθηκε...» (η υπογράμμιση δική μου).

[9] Βλ., κατ’ αναλογία, υπόθεση C-87/89 Sonito κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1990, σ. I-1981, σκέψη 16: «Η ευθύνη της Κοινότητας εξαρτάται από τη σύμπτωση ενός συνόλου προϋποθέσεων όσον αφορά τον παράνομο χαρακτήρα των πράξεων που προσάπτονται στο θεσμικό όργανο, το υποστατό της ζημίας και την ύπαρξη άμεσου δεσμού στην αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της παράνομης πράξης και της ζημίας που καταγγέλλεται». Κατά πάγια νομολογία του Διαμεσολαβητή, η κακοδιοίκηση δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη παρανομία.

[10] Άρθρο 15 παράγραφος 2 του Χάρτη: «[ε]ι πολίτες της Ένωσης είναι ελεύθεροι να αναζητούν εργασία, να εργάζονται, να ασκούν το δικαίωμα εγκατάστασης και να παρέχουν υπηρεσίες σε οποιοδήποτε κράτος μέλος.»

[11] Άρθρο 21 παράγραφος 1 του Χάρτη: «Απαγορεύεται κάθε διάκριση λόγω φύλου, φυλής, χρώματος, εθνοτικής καταγωγής ή κοινωνικής προέλευσης, γενετικών χαρακτηριστικών, γλώσσας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, πολιτικών φρονημάτων ή κάθε άλλης γνώμης, ιδιότητας μέλους εθνικής μειονότητας, περιουσίας, γέννησης, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού.»

[12] Άρθρο 33 παράγραφος 1 του Χάρτη: «Η οικογένειά του απολαύει νομικής, οικονομικής και κοινωνικής προστασίας.»

[13] Άρθρο 41 παράγραφος 1 του Χάρτη: «Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην αμερόληπτη, δίκαιη και εντός ευλόγου προθεσμίας εξέταση των υποθέσεών του από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης.»