Το ιστορικό της καταγγελίας

1. Ο καταγγέλλων είναι Γερμανός πολίτης. Στις 26 Αυγούστου 2010, απευθύνθηκε στην Επιτροπή και, σύμφωνα με τον κανονισμό 1049/2001 [1], ζήτησε πρόσβαση σε ορισμένα προπαρασκευαστικά έγγραφα σχετικά με την «ερμηνευτική ανακοίνωση της Επιτροπής για την εφαρμογή του άρθρου 296 της Συνθήκης στον τομέα των προμηθειών στον τομέα της άμυνας»[2] («η ανακοίνωση»).

2. Στις 13 Οκτωβρίου 2010, η Επιτροπή αρνήθηκε την πρόσβαση στα ζητηθέντα έγγραφα. Επισήμανε ότι τα έγγραφα αυτά i) καταγράφουν ανταλλαγή απόψεων με τα κράτη μέλη σχετικά με την ουσία της ανακοίνωσης και ii) περιέχουν πληροφορίες σχετικά με τις πρακτικές των κρατών μελών στον τομέα των προμηθειών στον τομέα της άμυνας. Και τα δύο είδη πληροφοριών ήταν ευαίσθητα και σχετίζονταν στενά με τα ουσιώδη συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών. Κατά συνέπεια, το σύνολο των ζητηθέντων εγγράφων ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού 1049/2001 («άμυνα και στρατιωτικές υποθέσεις»). Κατά συνέπεια, δεν μπορούσε να χορηγηθεί ούτε μερική πρόσβαση.

3. Στις 18 Οκτωβρίου 2010, ο καταγγέλλων υπέβαλε επιβεβαιωτική αίτηση πρόσβασης. Επισημαίνει ότι, κατά τη λήψη απόφασης σχετικά με την αρχική του αίτηση πρόσβασης, η Επιτροπή υπερέβη σαφώς το χρονικό διάστημα των 15 εργάσιμων ημερών που προβλέπεται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 του κανονισμού 1049/2001 για την επεξεργασία των αρχικών αιτήσεων πρόσβασης. Αμφισβήτησε επίσης την ουσία της απόφασης της Επιτροπής για διάφορους λόγους [3].

4. Στις 12 Νοεμβρίου 2010, η Επιτροπή ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα για παράταση κατά 15 εργάσιμες ημέρες της προθεσμίας εξέτασης της επιβεβαιωτικής αίτησής του. Στις 3 Δεκεμβρίου 2010, η Επιτροπή τον πληροφόρησε ότι, παρά τη λήξη της παραταθείσας προθεσμίας, δεν ήταν ακόμη σε θέση να οριστικοποιήσει την απόφασή της.

5. Στις 3 Δεκεμβρίου 2010, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή.

Επί του αντικειμένου της έρευνας

6. Στην καταγγελία του, ο καταγγέλλων υπέβαλε τον ακόλουθο ισχυρισμό και ισχυρισμό:

Ισχυρισμός:

Η Επιτροπή δεν διεκπεραίωσε την επιβεβαιωτική αίτησή του για πρόσβαση σε ορισμένα έγγραφα εντός των προθεσμιών που προβλέπονται στον κανονισμό 1049/2001.

Αίτημα:

Η Επιτροπή θα πρέπει i) να εξετάσει ταχέως την επιβεβαιωτική αίτησή του και

ii) παρέχει πρόσβαση στα σχετικά έγγραφα.

Η έρευνα

7. Στις 17 Δεκεμβρίου 2010, η καταγγελία διαβιβάστηκε στον Πρόεδρο της Επιτροπής για γνωμοδότηση.

8. Στις 23 Δεκεμβρίου 2010, ο καταγγέλλων ενημέρωσε τις υπηρεσίες του Διαμεσολαβητή ότι η Επιτροπή, προς έκπληξή του και μεγάλη χαρά, του είχε χορηγήσει απεριόριστη πρόσβαση σε όλα τα έγγραφα που ζητούσε. Επισήμανε ότι η αίτησή του για πρόσβαση είχε ικανοποιηθεί πλήρως και ότι οι καθυστερήσεις στην επεξεργασία των αιτήσεών του για πρόσβαση προέκυπταν προφανώς από την αυξημένη ανάγκη διαβούλευσης μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών της Επιτροπής. Στο πλαίσιο αυτό, δήλωσε ότι θεωρεί ότι το ζήτημα έχει διευθετηθεί.

9. Μετά την επιστολή του καταγγέλλοντος της 23ης Δεκεμβρίου 2010, οι υπηρεσίες του Διαμεσολαβητή ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι δεν ήταν πλέον αναγκαίο να υποβάλει γνώμη στην παρούσα υπόθεση.

Ανάλυση και συμπεράσματα του Διαμεσολαβητή

Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

10. Είναι σκόπιμο να εξεταστούν από κοινού ο ισχυρισμός και ο ισχυρισμός του καταγγέλλοντος.

Α. Ο ισχυρισμός και ο ισχυρισμός του καταγγέλλοντος

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

11. Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι η Επιτροπή δεν διεκπεραίωσε την επιβεβαιωτική αίτησή του για πρόσβαση σε ορισμένα έγγραφα εντός των προθεσμιών που προβλέπονται στον κανονισμό 1049/2001. Ισχυρίστηκε ότι η Επιτροπή θα πρέπει i) να εξετάσει ταχέως την επιβεβαιωτική αίτησή του και ii) να επιτρέψει την πρόσβαση στα σχετικά έγγραφα.

12. Στις 23 Δεκεμβρίου 2010, ο καταγγέλλων ενημέρωσε τις υπηρεσίες του Διαμεσολαβητή ότι η Επιτροπή είχε ικανοποιήσει πλήρως το αίτημά του για πρόσβαση. Δήλωσε επίσης ότι οι καθυστερήσεις στην επεξεργασία των αιτήσεών του για πρόσβαση προέκυπταν προφανώς από την αυξημένη ανάγκη διαβούλευσης μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών της Επιτροπής. Επισήμανε ότι θεωρεί ότι το θέμα έχει διευθετηθεί.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή

13. Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι η Επιτροπή, παρέχοντας πλήρη πρόσβαση στα ζητηθέντα έγγραφα, ικανοποίησε τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος. Λαμβανομένης υπόψη της χορήγησης πλήρους πρόσβασης από την Επιτροπή και της άποψης του καταγγέλλοντος ότι το ζήτημα διευθετήθηκε ικανοποιητικά, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι η Επιτροπή διευθέτησε την υπόθεση.

Β. Συμπεράσματα

Με βάση την έρευνά του σχετικά με την εν λόγω καταγγελία, ο Διαμεσολαβητής την περατώνει με το ακόλουθο συμπέρασμα:

Η Επιτροπή διευθέτησε την υπόθεση κατά τρόπο ικανοποιητικό για τον καταγγέλλοντα.

Ο καταγγέλλων και η Επιτροπή θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

Π. Νικηφόρος Διαμαντούρος

Στρασβούργο, 2 Μαΐου 2011

[1] Κανονισμός (ΕΚ) 1049/2001/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής (ΕΕ 2001, L 145, σ. 43).

[2] COM(2006)779 τελικό.

[3] Ο καταγγέλλων προέβαλε κατ’ ουσίαν τα ακόλουθα επιχειρήματα: i) ήταν αμφίβολο κατά πόσον τα ζητούμενα έγγραφα θα μπορούσαν να θεωρηθούν ευαίσθητα στο σύνολό τους· (ii) δεδομένου ότι η ανακοίνωση έχει «οιονεί νομοθετικό χαρακτήρα», τα σχετικά προπαρασκευαστικά έγγραφα είναι ζωτικής σημασίας για την ερμηνεία της και, δυνάμει του άρθρου 15 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ, θα πρέπει να δημοσιοποιούνται· iii) ήταν ακατανόητος ο τρόπος με τον οποίο η γνωστοποίηση ανταλλαγής απόψεων σχετικά με την ερμηνεία διάταξης του πρωτογενούς δικαίου της Ένωσης θα μπορούσε ενδεχομένως να υπονομεύσει ουσιώδη συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών· iv) τα περισσότερα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων που ξεκίνησαν με την «Πράσινη Βίβλο για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας» (COM(2004)608 τελικό), έχουν εκφράσει δημοσίως τις απόψεις τους σχετικά με το αντικείμενο που καλύπτεται από την ανακοίνωση. Ως εκ τούτου, δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο η δημοσιοποίηση των ζητούμενων εγγράφων θα έθιγε τα ουσιώδη συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών· και v) το Συμβούλιο του χορήγησε πρόσβαση σε προπαρασκευαστικά έγγραφα που οδηγούν στη θέσπιση παράγωγου δικαίου της ΕΕ, από τα οποία προκύπτουν σαφώς οι θέσεις των κρατών μελών. Στο πλαίσιο αυτό, επίσης, η απόφαση της Επιτροπής ήταν ακατανόητη.