Jak wygląda nasza praca
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich pomaga osobom, przedsiębiorstwom i organizacjom napotykającym problemy z unijną administracją, rozpatrując składane przez nie skargi, jak również propaguje dobre praktyki administracyjne w drodze aktywnego identyfikowania szerszych problemów systemowych związanych z instytucjami UE oraz korzystania z uprawnień w zakresie własnej inicjatywy. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich może wszcząć postępowanie tylko w sprawie skarg, które mieszczą się w zakresie jego mandatu i spełniają konieczne „kryteria dopuszczalności”, na przykład warunek, że skarżący uprzednio próbował rozwiązać sporną kwestię bezpośrednio w danej instytucji.
Rozpatrywanie skarg i prowadzenie postępowań
Wpłynięcie skargi. Przejdź do części „Pracownicy ds. postępowań Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oceniają”.
Pracownicy ds. postępowań Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oceniają, czy można wszcząć postępowanie.
- Jeżeli można, przejdź do części „Wszczęcie postępowania”.
- Jeżeli nie można, „Brak postępowania” może wynikać z trzech powodów:
- Sprawa nie jest objęta mandatem Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (na przykład dlatego, że nie dotyczy organu UE lub nie wchodzi w zakres odpowiedzialności politycznej organu UE).
- Skarga nie jest dopuszczalna (na przykład dlatego, że skarżący nie próbował najpierw rozwiązać sprawy bezpośrednio w danym organie UE, sprawa ma ponad dwa lata lub jest rozpatrywana przez sądy bądź skarżący nie jest obywatelem UE).
- Nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie skargi (na przykład dlatego, że odpowiedź organu UE jest zasadna lub inny organ ma większe możliwości rozpatrzenia danej sprawy).
Wszczęcie postępowania
Skarżący zostaje o tym poinformowany. Przejdź do części „Postępowanie”.
Postępowanie
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich rozpatruje skargę i może:
- zwrócić się do organu UE o udzielenie odpowiedzi lub przekazanie dodatkowych informacji;
- zorganizować spotkanie z organem UE lub przeprowadzić kontrolę dokumentów będących w jego posiadaniu;
- zwrócić się do skarżącego o przekazanie informacji lub uwag.
Następnie możliwe są cztery przypadki:
- Przedmiot skargi można szybko rozwiązać, Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia propozycję rozwiązania. Przejdź do części „Odpowiedź organu UE”.
- Możliwe niewłaściwe administrowanie: w rzadkich przypadkach Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia wstępne ustalenie. Przejdź do części „Odpowiedź organu UE”.
- Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdza przypadek niewłaściwego administrowania. Przejdź do części „Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdza przypadek niewłaściwego administrowania”.
- Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich nie stwierdza przypadku niewłaściwego administrowania. Przejdź do części „Decyzja o zamknięciu sprawy”.
Odpowiedź organu UE
- Organ UE wyraża zgodę, sprawa zostaje rozwiązana. Przejdź do części „Decyzja o zamknięciu sprawy”.
- Organ UE odrzuca rozwiązanie/ustalenie. Przejdź do części „Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdza przypadek niewłaściwego administrowania”.
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdza przypadek niewłaściwego administrowania
- Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich wydaje zalecenia mające na celu rozwiązanie problemu niewłaściwego administrowania. Instytucja zostaje zobowiązana do wydania opinii w terminie 3 miesięcy. Skarżący może zgłosić uwagi. Przejdź do części „Decyzja o zamknięciu sprawy”.
- Nie ma możliwych ani wykonalnych zaleceń. Przejdź do części „Decyzja o zamknięciu sprawy”.
Decyzja o zamknięciu sprawy
Decyzja zawiera ostateczne ustalenia:
- Brak niewłaściwego administrowania
- Brak podstaw do prowadzenia dalszego postępowania
- Przyjęcie zalecenia/rozwiązania – sprawa rozstrzygnięta
- Potwierdzenie niewłaściwego administrowania
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich może przedstawiać sugestie dotyczące usprawnień.
(koniec schematu)
Postępowania z własnej inicjatywy i inne uprawnienia
Postępowania z własnej inicjatywy
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich jest uprawniony do prowadzenia postępowań z własnej inicjatywy.
(i) „Strategiczne dochodzenia”: W przypadku gdy Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdzi występowanie istotnych problemów związanych z potencjalnym niewłaściwym administrowaniem o znaczeniu systemowym w jednym organie UE lub większej ich liczbie, może podjąć decyzję o wszczęciu postępowania z własnej inicjatywy.
(ii) Na podstawie skargi: Jeżeli skarżący nie spełnia „kryteriów dopuszczalności” uprawniających go do złożenia skargi (np. nie jest obywatelem ani rezydentem UE), ale istnieją podstawy, by podejrzewać potencjalne niewłaściwe administrowanie, Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich może podjąć decyzję o wszczęciu postępowania. Takie postępowania przebiegają następnie zgodnie ze standardową procedurą dla postępowań na podstawie skargi.
Powyższe postępowania podlegają procedurze analogicznej do postępowań opartych na skargach, w przypadku których podjęto decyzję o wszczęciu postępowania. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich może jednak podjąć dodatkowe działania dochodzeniowe, takie jak prowadzenie „równoległych postępowań” w tej sprawie z krajowymi urzędami rzeczników praw obywatelskich w państwach członkowskich UE lub prowadzenie „konsultacji” z zainteresowanymi stronami, na które dana sprawa ma wpływ lub które śledzą tę sprawę.
Inicjatywy nieoparte na skargach
„Inicjatywy strategiczne”: W przypadku gdy Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdzi występowanie istotnych problemów o potencjalnym znaczeniu systemowym w jednej instytucji UE lub większej ich liczbie, ale uzna, że sprawa nie wymaga przeprowadzenia postępowania zgodnie ze standardową procedurą prowadzenia postępowań, może podjąć decyzję o rozpoczęciu inicjatywy strategicznej.
Inicjatywa ta może przybrać formę pisma skierowanego do danego organu UE, w którym to piśmie Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia swoje uwagi dotyczące określonego problemu. W zależności od odpowiedzi organu UE inicjatywa jest zamykana notą końcową. W niektórych przypadkach, opierając się na ustaleniach z inicjatywy strategicznej, Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich może podjąć decyzję o wszczęciu strategicznego dochodzenia.
Konsultacje publiczne / konsultacje z zainteresowanymi stronami
W przypadku gdy Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich pragnie zebrać więcej informacji na temat problemów systemowych z unijną administracją, wówczas – przed podjęciem jakichkolwiek działań w ramach postępowania lub inicjatywy – może przeprowadzić konsultacje z odpowiednimi zainteresowanymi stronami lub z ogółem społeczeństwa. Takie konsultacje mogą skłonić Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich do wprowadzania dalszych środków. Jak wspomniano powyżej, Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich może również organizować konsultacje w kontekście postępowań.