Strasburg, 20-11-2007

Nicholas David BEARFIELD
dyrektor
Europejskiego Urzędu Doboru Kadr
Avenue de Cortenbergh/Kortenberglaan 80
1049 Bruksela
BELGIQUE

Szanowny Panie,

W mojej decyzji w sprawie skargi 370/2007/MHZ wskazałem, że poważnie rozważę wszczęcie dochodzenia z własnej inicjatywy w związku z testami komputerowymi EPSO. W niniejszym piśmie rozpoczynam takie dochodzenie.

Po pierwsze, pragnę zauważyć, że ten nowy system testowania kandydatów został niedawno wprowadzony przez EPSO. Rozumiem, że EPSO ocenia obecnie system CBT z myślą o wykorzystaniu doświadczeń zebranych po początkowym okresie jego regularnego stosowania w ramach konkursów otwartych i innych procedur naboru. Mam nadzieję, że moje obecne zapytanie pozytywnie przyczyni się do przeprowadzenia takiego ćwiczenia przez EPSO i będzie dla niego pomocne. Mam również nadzieję, że moje dochodzenie umożliwi EPSO przedstawienie Rzecznikowi swojej oceny korzyści płynących z obecnego systemu CBT zarówno dla skutecznego zarządzania procedurami konkursowymi, jak i ewentualnie dla samych kandydatów.

W tym kontekście, biorąc jednak pod uwagę szereg skarg, które otrzymałem w związku z CBT i opiniami EPSO na temat tych skarg, chciałbym od samego początku niniejszego dochodzenia z własnej inicjatywy wyrazić następujące obawy dotyczące niektórych aspektów CBT:

a) W sprawie 130/75 Prais przeciwko Radzie ETS orzekł, co następuje: „Jeżeli [nabór] odbywa się na podstawie testów, zasada równości wymaga, aby testy odbywały się na tych samych warunkach dla wszystkich kandydatów, a w przypadku testów pisemnych praktyczne trudności w porównaniu wymagają, aby testy pisemne dla wszystkich kandydatów były takie same. W związku z tym bardzo ważne jest, aby termin egzaminów pisemnych był taki sam dla wszystkich kandydatów.”(1) EPSO stwierdziło, że zaletą jego systemu CBT jest to, że każdy kandydat może przystąpić do indywidualnego testu wygenerowanego losowo spośród pytań zawartych w bazie danych, w dniu, w którym wybierze termin wyznaczony przez EPSO (2). W związku z tym EPSO zauważyło, że z definicji kandydaci nie uczestniczą w tym samym teście (3). W związku z tym obecny system CBT można uznać za niezgodny z zasadą równego traktowania kandydatów, co znajduje odzwierciedlenie w powyższych rozważaniach w sprawie Prais. EPSO proszone jest o wyrażenie opinii w tej sprawie.

b) Nawet przy założeniu, że obecny system CBT jest zgodny z Prais, można racjonalnie uznać, że zasada sprawiedliwego i równego traktowania kandydatów oznacza, że pytania zawarte w bazie danych powinny być odpowiednie, biorąc pod uwagę cel testów, oraz że (zestaw) pytań zadanych każdemu kandydatowi powinien mieć podobny charakter i trudności. EPSO stwierdziło, że (i) odpowiednia baza danych została utworzona we współpracy z różnymi instytucjami europejskimi i z pomocą wykonawcy (4); (ii) ta baza danych zawiera szereg pytań dotyczących rozumienia tekstu pisanego i operowania danymi liczbowymi oraz pytań mających na celu ocenę wiedzy na temat Unii Europejskiej (5); (iii) ta sama baza danych jest regularnie „karmiona”, modyfikowana i aktualizowana (6); oraz (iv) ogólna trudność pytań otrzymywanych przez kandydata jest równa trudności pytań otrzymywanych przez wszystkich pozostałych kandydatów (7). W swoich opiniach na temat odnośnych skarg (zamkniętych lub oczekujących na rozpatrzenie) EPSO nie przedstawiło jednak żadnych informacji na temat tego, czy i w jaki sposób zapewniło i nadal zapewnia zgodność z powyższymi wymogami zasady równego traktowania (8). Brak wystarczających odpowiednich gwarancji może stanowić przypadek niewłaściwego administrowania. Ponadto EPSO nie odniosło się w tym kontekście do roli właściwej komisji konkursowej, w szczególności w świetle zasady, zgodnie z którą komisja konkursowa musi zachować kontrolę nad procedurami konkursowymi (9). EPSO proszone jest o wyrażenie opinii na ten temat.

c) Przypominam, że w następstwie sprawozdania specjalnego Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 18 października 1999 r. dla Parlamentu Europejskiego (dotyczącego tajemnicy, która stanowiła część procedury rekrutacyjnej Komisji), zarówno Komisja, jak i EPSO zaakceptowały możliwość otrzymania przez kandydatów, na ich wniosek, kopii ich (nieoznakowanych) testów. W związku z tym orzekłem, że zasada równego traktowania kandydatów wiąże się z obowiązkiem wystarczającej przejrzystości prac komisji konkursowej, aby umożliwić kontrolę przestrzegania tej zasady(10). Podobnie można rozsądnie uznać, że potrzeba zapewnienia odpowiedniego poziomu przejrzystości pojawia się również w odniesieniu do kwestii zawartych w bazie danych CBT. W moich decyzjach w sprawie skarg 2244/2006/MHZ i 370/2007/MHZ doszedłem do wniosku, że odmowa przekazania skarżącym pytań CBT/odpowiedzi na ich testy stanowi przypadek niewłaściwego administrowania, ponieważ EPSO nie przedstawiło odpowiedniego uzasadnienia zaskarżonych decyzji. Ponadto odmowa ta wydaje się negować ugruntowane prawo kandydatów do uzyskania na żądanie kopii ich (nieoznakowanych) testów oraz ugruntowaną praktykę EPSO polegającą na udostępnianiu kandydatom pytań zadanych im podczas testów wstępnych i testów pisemnych. EPSO jest zatem proszone o wyrażenie opinii w tej sprawie, po należytym uwzględnieniu w szczególności uzasadnienia i wniosków zawartych w wyżej wymienionych decyzjach.

EPSO jest proszone o przekazanie mi kopii dokumentacji, którą posiada w związku z utworzeniem i funkcjonowaniem bazy danych CBT, w szczególności stosownego ogłoszenia o zamówieniu (lub podobnego dokumentu) i umowy, a także korespondencji z innymi instytucjami lub organami europejskimi w kontekście współpracy, którą stwierdził z nimi przy tworzeniu bazy danych.

EPSO proszone jest o przedstawienie opinii do dnia 29 lutego 2008 r.

Mój radca prawny Ioannis Dimitrakopoulos (+33 388 17 37 68) będzie odpowiedzialny za tę sprawę.

Na koniec pragnę poinformować, że ponieważ rozpoczynam niniejsze dochodzenie z własnej inicjatywy w sprawie systemu CBT, zdecydowałem, że dalsze dochodzenia nie są uzasadnione w odniesieniu do moich toczących się dochodzeń w sprawie skarg dotyczących odmowy dostarczenia przez EPSO kandydatom kopii ich pytań/odpowiedzi CBT. EPSO zostanie poinformowane o każdej konkretnej decyzji. Rzecznik poinformuje jednak odpowiednich skarżących o wynikach niniejszego dochodzenia z własnej inicjatywy. Rzecznik ufa również, że w razie potrzeby EPSO będzie skłonne ponownie rozpatrzyć te sprawy (a także sprawę 370/2007/MHZ, którą zamknąłem odpowiednią uwagą krytyczną) w świetle wyników niniejszego dochodzenia.

Z góry dziękuję za współpracę.

Z poważaniem,

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

(1) Sprawa 130/75 Prais przeciwko Radzie, Rec. 1976, s. 1589, pkt 13–14. Zob. również sprawa T-132/89 Gallone przeciwko Radzie, Rec. 1990, s. II-549, pkt 36.

(2) Zob. opinia EPSO w sprawie skargi 3819/2006/DK.

(3) Zob. opinia EPSO w sprawie skargi 370/2007/MHZ.

(4) Zob. opinia EPSO w sprawie skargi 3819/2006/DK.

(5) Zob. opinia EPSO w sprawie skargi 3819/2006/DK.

(6) Zob. opinia EPSO w sprawie skargi 7/2007/PB.

(7) Zob. opinia EPSO w sprawie skargi 370/2007/MHZ.

(8) Dzieje się tak pomimo faktu, że zwróciłem się do EPSO o dostarczenie odpowiednich informacji na temat sposobu utworzenia bazy danych i jej wykorzystania w kontekście konkursów organizowanych przez EPSO (zob. pisma Rzecznika otwierające dochodzenie w sprawie skarg 3819/2006/DK i 7/2007/PB).

(9) Zob. np. sprawa T-94/96 Hagleitner przeciwko Komisji, Rec. 1998, s. II-1467, pkt 67.

(10) Zob. pkt 3.2-3.3 mojego pisma w sprawie dalszych dochodzeń w kontekście mojego dochodzenia z własnej inicjatywy OI/5/2005/PB.