Kontekst skargi

1. Skarżący pracował jako dermatolog w prywatnych klinikach we Włoszech przez około 30 lat bez dyplomu specjalizacji jako dermatolog.

2. Od 2015 r. skarżący bezskutecznie próbuje zarejestrować się jako dermatolog w Estonii. Skarżący nie posiada zaświadczenia o specjalizacji medycznej zgodnie z wymogami dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych [2]. W związku z tym władze estońskie zarejestrowały go jako lekarza ogólnego, ale nie jako dermatologa.

3. W styczniu 2017 r. skarżący zwrócił się do Komisji Europejskiej, skarżąc się, że Estonia narusza prawo UE [3]. Skarżący uznał, że władze estońskie powinny były zarejestrować go jako dermatologa zgodnie z dyrektywą w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych.

4. W listopadzie 2017 r. Komisja zamknęła sprawę, argumentując, że decyzja w sprawie indywidualnych wniosków o uznanie kwalifikacji zawodowych należy do organów krajowych.

5. Niezadowolony z odpowiedzi Komisji skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich w grudniu 2017 r.

W przedmiocie dochodzenia

6. Skarżący uważa, że Komisja powinna była wszcząć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego [4] przeciwko Estonii w związku z naruszeniem dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych i powinna była wyjaśnić władzom estońskim, w jaki sposób prawidłowo stosować dyrektywę w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych w jego przypadku.

7. W trakcie dochodzenia zespół dochodzeniowy Rzecznika Praw Obywatelskich zwrócił się również o informacje do estońskiego biura Rzecznika Praw Obywatelskich i SOLVIT-u, do których skarżący również zwrócił się w tej sprawie.

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

8. Skarżący twierdzi, że może pracować jako dermatolog w prywatnych klinikach we Włoszech, chociaż nie posiada dyplomu specjalizacji z dermatologii. Zgodnie z prawem włoskim [5] lekarze bez dyplomu specjalisty, którzy przez określoną liczbę lat pracowali w specjalistycznej dziedzinie, mogą reklamować się jako pracujący w tej dziedzinie medycyny.

9. Skarżący uważa, że zgodnie z art. 4 dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych władze estońskie powinny były przyznać mu dostęp do tego samego zawodu, który może wykonywać we Włoszech [6]. Zdaniem skarżącego decyzja władz estońskich naruszyła jego prawo do swobodnego przemieszczania się chronione traktatami UE [7] oraz jego podstawowe prawo do pracy zapisane w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej [8].

10. W odpowiedzi na skargę skarżącego w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego Komisja stwierdziła, że specjaliści medyczni [9] i lekarze podstawowej opieki zdrowotnej [10] otrzymują szereg praw nabytych na mocy dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. Dyrektywa w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych nie nakłada jednak na państwa członkowskie obowiązku regulowania specjalizacji medycznych. Do każdego państwa członkowskiego należy decyzja, czy uregulować niektóre specjalizacje medyczne oraz czy zastrzec działalność specjalistyczną i korzystanie ze specjalistycznych tytułów dla posiadaczy określonych kwalifikacji, o ile podjęte środki są uzasadnione i proporcjonalne. Jeżeli chodzi o tytuły specjalistyczne, dyrektywa w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych wyraźnie wymienia tytuły specjalistyczne, które mogą być automatycznie uznawane w innych państwach UE.

11. Komisja stwierdziła również, że nie może ingerować w indywidualne wnioski o uznanie kwalifikacji ani podejmować decyzji w ich sprawie. Takie wnioski wchodzą w zakres kompetencji organów krajowych, które muszą zapewnić możliwość odwołania się od swoich decyzji [11].

12. Komisja zasugerowała skarżącemu, aby skontaktował się z SOLVIT [12], jeżeli uzna, że odmówiono mu uznania kwalifikacji zawodowych z niesprawiedliwych powodów.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

13. Komisja jest odpowiedzialna [13] za nadzorowanie skutecznego stosowania, wdrażania i egzekwowania prawa UE przez państwa członkowskie. W przypadku niewywiązania się przez państwo członkowskie z obowiązku wynikającego z Traktatów Komisja może podjąć środki (postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego) w celu położenia kresu temu naruszeniu. Pełniąc tę rolę, Komisja dysponuje szerokim marginesem swobody [14] i działa na podstawie swojej polityki w zakresie monitorowania stosowania i wdrażania prawa UE przez państwa członkowskie [15] .

14. Polityka Komisji w zakresie egzekwowania prawa ma charakter strategiczny: Komisja priorytetowo traktuje swoje działania w zakresie egzekwowania prawa w odniesieniu do najważniejszych naruszeń prawa UE mających wpływ na interesy obywateli. Komisja przyznaje pierwszeństwo przypadkom, w których nieprawidłowe stosowanie prawa UE ma charakter systemowy, tj. nieprawidłowe stosowanie, które nie ogranicza się do indywidualnego przypadku [16].

15. Komisja udzieliła skarżącemu uzasadnionej odpowiedzi na jego skargę w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W skardze do Komisji stwierdzono, że władze estońskie nieprawidłowo zastosowały prawo UE w indywidualnym przypadku skarżącego. Zadaniem Komisji nie jest jednak ocena indywidualnego przypadku stosowania prawa Unii na szczeblu krajowym. W związku z tym Komisja powinna była doradzić skarżącemu, aby zwrócił się w tym celu do SOLVIT-u, ponieważ jego sprawa dotyczyła problemu transgranicznego z udziałem organów krajowych.

16. Uzasadnione było również, aby Komisja nie zajmowała się kwestią skarżącego jako wskazówką na systemowy problem we wdrażaniu prawa UE w Estonii, biorąc pod uwagę indywidualny charakter skargi oraz fakt, że zgodnie z informacjami uzyskanymi przez zespół dochodzeniowy Rzecznika Praw Obywatelskich ani SOLVIT, ani estoński Rzecznik Praw Obywatelskich nie stwierdzili żadnego naruszenia obowiązujących przepisów przez władze estońskie w sprawie skarżącego.

17. W związku z powyższym Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania przy rozpatrywaniu skargi skarżącego w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego [17].

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:

Komisja Europejska nie dopuściła się niewłaściwego administrowania przy rozpatrywaniu skargi skarżącego w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Skarżący i Komisja Europejska zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.

Tina Nilsson

Kierownik ds. dochodzeń – Dział 4

Strasburg, 11 lipca 2018 r.

[1] Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych.

[2] Artykuł 27 „Prawa nabyte specyficzne dla lekarzy specjalistów” dyrektywy 2005/36/WE.

[3] Skarga o naruszenie zarejestrowana pod numerem CHAP(2017)00280.

[4] https://ec.europa.eu/info/law/law-making-process/applying-eu-law/infringement-procedure_en

[5] Art. 1 ust. 4 ustawy nr 175 z dnia 5 lutego 1992 r.

[6] Art. 4 dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych.

[7] Zob. art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

[8] Art. 15 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

[9] Art. 23 dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych.

[10] Art. 27 dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych.

[11] Art. 51 ust. 3 dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych.

[12] http://ec.europa.eu/solvit/index_en.htm. SOLVIT pomaga obywatelom UE, którzy napotykają przeszkody w innym kraju UE, ponieważ organ publiczny nie robi tego, co jest wymagane na mocy prawa UE.

[13] Art. 17 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. 

[14] Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 14 lutego 1989 r., Star Fruit/Komisja, 247/87, ECLI:EU:C:1989:58, pkt 11.  

[15] Komunikat Komisji, Prawo UE: Lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu, Dz.U. 2017, C 18, dostępne pod adresem: https://ec.europa.eu/info/publications/communication-commission-eu-law-better-results-through-better-application_en  

[16] Punkt 3 komunikatu.

[17] Niniejsza skarga została rozpatrzona w ramach procedury delegowanej zgodnie z art. 11 decyzji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie przyjęcia przepisów wykonawczych.