Szanowny Panie X,
dnia (data) złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą pisma, które komisarz Karel Van Miert skierował do niemieckiego ministra gospodarki Rexrodta, zwracając się do rządu niemieckiego o ponowne rozważenie jego polityki w odniesieniu do niemieckiego prawa na rzecz produkcji energii ze źródeł odnawialnych (Stromeinspeisegesetz).
W dniu 27 lutego 1997 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji Europejskiej. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 15 maja 1997 r., a ja przekazałem ją Państwu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, jeśli Państwo sobie tego życzą. Otrzymałem Pańskie uwagi dotyczące opinii Komisji w dniu (data) 1997 r.
Piszę teraz, aby poinformować Pana o wynikach dochodzenia w sprawie Pańskiej skargi. Pańska skarga jest jedną z wielu, które otrzymałem w tej sprawie. Aby jak najskuteczniej i jak najszybciej zająć się tą sprawą, potraktowałem ją wspólnie z pozostałymi wymienionymi na końcu niniejszego listu.
Aby uniknąć nieporozumień, należy przypomnieć, że Traktat WE upoważnia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich do badania ewentualnych przypadków niewłaściwego administrowania wyłącznie w działaniach instytucji i organów Wspólnoty. Statut Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich wyraźnie stanowi, że żadne działanie jakiegokolwiek innego organu lub osoby nie może być przedmiotem skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich.
Moje pytania dotyczące pisma komisarza Van Mierta w sprawie Stromeinspeisegesetz zostały zatem skierowane na zbadanie, czy w działaniach Komisji Europejskiej doszło do niewłaściwego administrowania.
Sprawa Stromeinspeisegesetz jest również przedmiotem petycji do Parlamentu Europejskiego. Petycja może dotyczyć każdej sprawy wchodzącej w zakres działań Wspólnoty. Rzecznik Praw Obywatelskich zazwyczaj nie zajmuje się sprawą zawisłą przed Komisją Petycji Parlamentu Europejskiego, chyba że za zgodą składającego petycję komisja przekaże ją Rzecznikowi Praw Obywatelskich. W tym przypadku Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał jednak również wiele skarg od obywateli, którzy nie skierowali petycji do Parlamentu.

WSTĘP DO SKARGI

W dniu 1 stycznia 1991 r. weszła w życie Stromeinspeisegesetz. Ustawa nakłada na przedsiębiorstwa dostarczające energię elektryczną obowiązek zakupu energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii i zobowiązuje przedsiębiorstwa dostarczające energię elektryczną do zapłaty gwarantowanej ceny minimalnej producentom energii odnawialnej w zależności od charakteru energii. Zgodnie z art. 3 ust. 2 Stromeinspeisegesetz minimalna cena energii elektrycznej wytwarzanej z energii wiatrowej wynosi 90 % średniego przychodu za kWh energii elektrycznej, który przedsiębiorstwa dostarczające energię elektryczną wygenerowały ze sprzedaży energii elektrycznej w przedostatnim roku kalendarzowym. Ustawa została zgłoszona Komisji w 1990 r. zgodnie z zasadami pomocy państwa zgodnie z art. 93 ust. 3 Traktatu WE i została zatwierdzona zgodnie z art. 92 ust. 3 lit. c) Traktatu WE.
Od lipca 1995 r. Komisja zaczęła otrzymywać szereg skarg od niemieckich dostawców energii elektrycznej dotyczących wsparcia energii wiatrowej. Skarżący twierdzili, że cena gwarantowana energii wiatrowej nie jest już uzasadniona; poniosłyby one znaczne straty, gdyby gwarantowana cena energii wiatrowej pozostała taka sama i gdyby realizowano plany niemieckich krajów związkowych dotyczące zwiększenia mocy w zakresie energii wiatrowej do 4000 MW w 2005 r.
W listopadzie 1995 r. Komisja zwróciła się do rządu niemieckiego o przedstawienie uwag w tej sprawie. Rząd niemiecki przedłożył sprawozdanie sporządzone przez niemieckie Ministerstwo Gospodarki, w którym stwierdzono, że problemy w dziedzinie energii wiatrowej występują z powodu znacznego wzrostu energii wiatrowej.
Wiosną i latem 1996 r. odbyło się kilka spotkań ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Następnie producenci energii wiatrowej poinformowali Komisję, że nie widzą żadnego powodu do zmiany mechanizmu cenowego, ponieważ udział energii ze źródeł odnawialnych w rynku jest niewielki (poniżej 1 % całkowitych przychodów z energii elektrycznej w Niemczech). Producenci energii wiatrowej staną w obliczu upadłości bez gwarantowanych cen przewidzianych w Stromeinspeisegesetz.
W tym kontekście w dniu 25 października 1996 r. komisarz Van Miert przesłał wspomniane pismo ministrowi Rexrodtowi. W obszernym piśmie zwrócił się do ministra o zbadanie, czy mechanizm wsparcia na rzecz energii wiatrowej przewidziany w Stromeinspeisegesetz powinien zostać zmieniony w sposób, który z jednej strony uwzględniałby wciąż istniejącą potrzebę otrzymywania wsparcia przez producentów energii wiatrowej, ale z drugiej strony w mniejszym stopniu zakłócałby handel. Zaproponował m.in. obniżenie wynagrodzenia za energię wiatrową z 90% za kWh do co najmniej 75% za kWh jako stosunkowo prostą i szybką zmianę obecnej sytuacji.
To właśnie to pismo komisarza Van Mierta do ministra Rexrodta skłoniło niemieckich producentów energii wiatrowej do złożenia skargi do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

WNIOSEK

Biorąc pod uwagę skargi przesłane do Rzecznika Praw Obywatelskich jako całość, istnieją zasadniczo dwa zarzuty:

• Komisarz Van Miert nie był uprawniony do wysłania takiego pisma jak to, o którym mowa, w którym zwrócił się o zmianę Stromeinspeisegesetz poprzez obniżenie wynagrodzenia za energię wiatrową z 90% do 75%, ponieważ Stromeinspeisegesetz została zatwierdzona przez Komisję w wiążącej decyzji na podstawie art. 92 ust. 3 lit. c) Traktatu WE. Skarżący uważają, że treść pisma stanowi zmianę decyzji Komisji, która może zostać podjęta wyłącznie w drodze innej decyzji Komisji.
  
• Komisarz Van Miert błędnie ocenił sytuację prawną i ekonomiczną producentów energii wiatrowej w Niemczech, ponieważ najwyraźniej oparł swoją argumentację wyłącznie na danych i danych liczbowych dostarczonych przez niemieckich dostawców energii elektrycznej, nie sprawdzając, czy dane te są prawidłowe. Zdaniem skarżących skutki wniosku komisarza byłyby katastrofalne dla producentów energii wiatrowej, ponieważ obniżenie poziomu wynagrodzenia przewidziane w Stromeinspeisegesetz zagroziłoby elektrowniom wiatrowym, a wraz z nimi rzeczywistej sytuacji w zakresie zatrudnienia. Ucierpiałyby również badania w tej dziedzinie, co miałoby negatywny wpływ na rozwój środowiskowy i techniczny. W rzeczywistości konkurencja zostałaby zakłócona i powstałaby struktura monopolistyczna.

WNIOSEK

Opinia Komisji W
swojej opinii w sprawie skarg Komisja stwierdziła, co następuje:

• Pismo komisarza Van Mierta do ministra Rexrodta nie ma żadnych konsekwencji prawnych dla niemieckiego rządu. Jest to niewiążące zalecenie zmiany prawa. Uznano, że najlepszym rozwiązaniem byłoby działanie pozaprawne, ponieważ pozwala rządowi niemieckiemu rozwiązać problem konkurencji wewnętrznie. Pismo jest w pełni zgodne ze środkami, które Komisja może podjąć na mocy art. 93 Traktatu WE.
  
• Dane dotyczące liczby elektrowni wiatrowych, ich mocy i produkcji wykorzystywanej przez DG IV oparto na informacjach przekazanych Komisji przez rząd niemiecki. Ponadto Komisja otrzymała informacje z przesłuchania przeprowadzonego w niemieckim Bundestagu z udziałem przedstawicieli obu stron, producentów energii wiatrowej oraz głównych dostawców energii. Ponadto odbyło się kilka dodatkowych spotkań ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Komisja uwzględniła opinie wszystkich stron.
  Komisja uznała za konieczne dokonanie ponownej oceny obecnej sytuacji po otrzymaniu skarg w tej sprawie. Okazało się, że zarówno rzeczywiste, jak i prawne warunki uległy zmianie w okresie od 1990 r., kiedy Komisja zatwierdziła Stromeinspeisegesetz, do października 1996 r. Mechanizm wsparcia energii wiatrowej przewidziany w Stromeinspeisegesetz doprowadził do bardzo znacznego wzrostu produkcji energii wiatrowej, zwłaszcza w regionach przybrzeżnych Niemiec. Od czasu uchwalenia Stromeinspeisegesetz znacznie wzrosła liczba elektrowni oraz ich moce produkcyjne, co zwiększyło koszty ponoszone przez dostawców energii.
  Kolejnym czynnikiem wpływającym na ponowną ocenę Komisji była poprawa technologii dla nowych elektrowni wiatrowych. Nowe elektrownie są zatem bardziej wydajne, a produkcja energii wiatrowej jest mniej kosztowna.

Uwagi skarżących Biorąc
pod uwagę uwagi przesłane do Rzecznika jako całości, skargi zostały uwzględnione. Wyraził Pan szeroko zakrojoną krytykę uwag Komisji.

DECYZJA

1 Pierwszy zarzut skarżących
1.1 Pierwszy zarzut skarżących dotyczy zasadniczo tego, że Komisja naruszyła Traktat, stosując niewłaściwą procedurę. Według skarżących pismo skierowane do rządu niemieckiego stanowiło zmianę decyzji Komisji podjętej na podstawie art. 92 ust. 3 lit. c) Traktatu WE, zgodnie z którą Stromeinspeisungsgesetz jest zgodna ze wspólnym rynkiem. Twierdzą one, że taka zmiana mogła zostać ważnie dokonana jedynie w drodze kolejnej decyzji Komisji.
1.2 Postanowienia traktatu WE dotyczące pomocy państwa nakładają na państwo członkowskie, które zamierza przyznać nową pomoc, obowiązek uprzedniego zgłoszenia tej pomocy Komisji, która następnie podejmuje decyzję, czy uznaje ją za zgodną ze wspólnym rynkiem. Stromeinspeisungsgesetz została zatwierdzona w ramach tej procedury w 1990 r. i tym samym stała się istniejącym systemem pomocy.
1.3 Artykuł 93 WE przewiduje dwie procedury, za pomocą których Komisja może domagać się zmiany istniejącego systemu pomocy. Pierwsza procedura polega na zaproponowaniu zainteresowanemu państwu członkowskiemu środków na mocy art. 93 ust. 1. Takie propozycje nie mają mocy wiążącej. Druga procedura polega na skierowaniu do danego państwa członkowskiego wiążącej decyzji zobowiązującej je do zniesienia lub zmiany pomocy, zgodnie z procedurą określoną w art. 93 ust. 2.
1.4 Nie ma podstawy prawnej do uznania, że procedura przewidziana w art. 93 ust. 1 nie może być stosowana w przypadkach, w których Komisja uprzednio zatwierdziła pomoc na mocy art. 92 ust. 3.
1.5 Przedmiotowe pismo nie jest wiążące dla państwa członkowskiego ani nie zmienia decyzji Komisji z 1990 r. w sprawie Stromeinspeisungsgesetz. Wydaje się zatem, że pismo nie zawiera żadnego elementu, który wykraczałby poza kompetencje Komisji na mocy art. 93 ust. 1.
1.6 Dochodzenie Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie pierwszego zarzutu skarżących nie wykazało zatem niewłaściwego administrowania.
2 Drugi zarzut skarżących
2.1 Drugi zarzut skarżących dotyczy zasadniczo tego, że Komisja błędnie oceniła sytuację prawną i ekonomiczną producentów energii wiatrowej, ponieważ oparła się na niezweryfikowanych danych dostarczonych przez niemiecki przemysł elektroenergetyczny.
2.2 Artykuł 93 ust. 1 nie ustanawia szczególnych wymogów dotyczących współpracy Komisji z Państwami Członkowskimi w celu kontrolowania istniejących systemów pomocy. Zgodnie z dobrą praktyką administracyjną Komisja powinna jednak oprzeć swoje oceny techniczne i ekonomiczne na dokładnych informacjach i zapewnić, w stosownych przypadkach, możliwość krytycznej oceny odpowiednich danych oraz wysłuchanie różnych opinii.
2.3 W swojej opinii Komisja przedstawiła opis swojej działalności, któremu skarżący nie zaprzeczyli. Według Komisji poinformowała ona rząd niemiecki o otrzymanych skargach dotyczących systemu pomocy na rzecz energii wiatrowej i poprosiła o przedstawienie uwag. Po przesłuchaniu w niemieckim parlamencie w celu przedyskutowania, czy konieczne są zmiany w ustawie, Komisja otrzymała uwagi wszystkich uczestników, w tym przedstawicieli rządów niemieckich krajów związkowych, przedsiębiorstw energetycznych i stowarzyszeń na rzecz energii ze źródeł odnawialnych. Ponadto odbyło się kilka spotkań ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym z przedstawicielami producentów energii wiatrowej.
2.4 W związku z powyższym wydaje się, że Komisja podjęła rozsądne kroki w celu zapewnienia, aby jej oceny techniczne i ekonomiczne opierały się na dokładnych informacjach oraz aby istniała możliwość krytycznej oceny istotnych danych i aby wysłuchano różnych opinii. Dochodzenie Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie drugiego zarzutu skarżących nie wykazało zatem niewłaściwego administrowania.
3 Wnioski Na
podstawie dochodzenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że Komisja Europejska nie dopuściła się niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.
Z poważaniem
Jacob Söderman
Kopiuj do:
Pan Santer, Przewodniczący Komisji Europejskiej
Pan Eeckhout, Sekretariat Generalny Komisji Europejskiej