Okoliczności powstania skargi

1. Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO) organizuje w imieniu instytucji europejskich otwarte konkursy na przyszłych urzędników.

2. Skarżący zgłosił się do konkursu otwartego EPSO/AST/69/08 w dziedzinie audiowizualnej/multimedialnej [1]. Chociaż skarżący zdał testy wstępne, komisja konkursowa uznała, że nie posiada odpowiedniego dyplomu i w związku z tym odrzuciła jego kandydaturę.

3. Skarżący uznał, że jego kwalifikacje spełniają warunek dotyczący dyplomów, i zwrócił się do EPSO o ponowne rozważenie jego stanowiska. EPSO potwierdziło odrzucenie jego kandydatury. Następnie skarżący złożył skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Przedmiot dochodzenia

4. Skarżący twierdził, że EPSO błędnie uznało, iż nie spełnia on warunku kwalifikowalności dotyczącego kwalifikacji.

5. Skarżący twierdził, że powinien zostać zaproszony na testy pisemne.

W przedmiocie dochodzenia

6. W dniu 2 czerwca 2009 r. skarżący skierował swoje zastrzeżenia do Rzecznika Praw Obywatelskich. W dniu 1 lipca 2009 r. Rzecznik wszczął dochodzenie i przekazał skargę EPSO, które przekazało swoją opinię Rzecznikowi. Opinia została przekazana skarżącemu, który następnie przedstawił swoje uwagi w dniu 30 września 2009 r.

7. W dniu 5 lutego 2010 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do EPSO o przekazanie mu dodatkowych informacji. W dniu 24 marca 2010 r. EPSO odpowiedziało na wniosek Rzecznika. Odpowiedź EPSO została przekazana skarżącemu, który przedstawił swoje uwagi w dniu 17 maja 2010 r.

Analiza i wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich

Uwaga wstępna

8. W swoich dalszych uwagach skarżący twierdził, że EPSO nigdy nie wysłało mu pisma w dniu 25 czerwca 2009 r. Rzecznik zauważa, że zarzut ten nie został wymieniony w pierwotnej skardze i w związku z tym nie był częścią niniejszego dochodzenia. Ponadto skarżący nie podejmował uprzednich działań administracyjnych w tym zakresie. W związku z tym Rzecznik uważa, że nie byłoby właściwe rozpatrywanie tego zarzutu w kontekście obecnego dochodzenia. Skarżący może, jeśli zechce, skontaktować się w tej sprawie z EPSO.

A. Domniemana błędna ocena kwalifikacji skarżącego i powiązanego roszczenia

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

9. Skarżący zgłosił się do konkursu otwartego EPSO/AST/69/08 (nabór asystentów (AST 1) w dziedzinie audiowizualnej/multimedialnej (operatorzy konferencji)). Komisja konkursowa uznała, że jego dyplom ukończenia szkoły średniej nie ma związku z dziedziną konkursu i że nie posiada on trzyletniego doświadczenia zawodowego.

10. Skarżący wskazał, że w dniu 24 czerwca 2008 r. uzyskał dyplom ukończenia szkoły średniej w dziedzinie konkursu („Bachelier en techniques de l'image: finalités techniques de la cinématographie) i stwierdził, że w związku z tym spełnia warunek dotyczący kwalifikacji.

11. W swojej opinii EPSO stwierdziło, że zgodnie z ogłoszeniem o konkursie:

„Punkty do obsadzenia wymagają:

poziom wykształcenia pomaturalnego, potwierdzony dyplomem w danej dziedzinie,

LUB

(ii) wykształcenie średnie ogólne lub zawodowe, potwierdzone dyplomem uprawniającym do podjęcia nauki na poziomie pomaturalnym, oraz zdobyte po uzyskaniu tego dyplomu co najmniej trzyletnie doświadczenie zawodowe w danej dziedzinie.”

EPSO zauważyło, że skarżący posiada następujące dyplomy:

• "Certificat d'enseignement secondaire supérieur", uzyskany w czerwcu 2000 r.; oraz

• "Bachelier en techniques de l'image: finalité Techniques de la cinématographie”, uzyskane w czerwcu 2008 r.

Komisja konkursowa przeanalizowała listę tematów, które skarżący studiował podczas swojego „Bachelier en techniques de l'image” i stwierdziła, że nie odpowiadają one profilowi operatora konferencji. Uznał on, że jego studia dotyczyły głównie produkcji kinowej i filmowej, podczas gdy zadania operatora konferencji wymagają wiedzy technicznej i elektronicznej. EPSO stwierdziło, że komisja konkursowa uznała dyplomy z następujących dziedzin za istotne: elektronika; techniki zapisu dźwięku; nadawanie; elektroakustyka; technologia elektrotechniczna; Technologia i kontrola obrazu.

12. Komisja konkursowa zbadała następnie, czy skarżący spełnia warunek określony w ppkt (ii). Komisja zauważyła, że chociaż skarżący posiadał dyplom ukończenia szkoły średniej, posiadał jedynie dwumiesięczne doświadczenie zawodowe. W związku z tym komisja konkursowa odrzuciła jego kandydaturę.

13. EPSO stwierdziło, że komisja konkursowa zastosowała się do postanowień ogłoszenia o konkursie. Ponieważ skarżący nie spełniał warunków określonych w ogłoszeniu o konkursie, nie mógł zostać zaproszony do udziału w testach pisemnych.

14. W swoich uwagach skarżący wyjaśnił, że jego „Bachelier en techniques de l'image” ma znaczenie dla dziedziny konkursu. Uznał, że jest w stanie obsługiwać techniczny sprzęt dźwiękowy i obrazowy w instalacjach multimedialnych i audiowizualnych. Podkreślił, że EPSO wymienia umiejętności wymagane od operatora konferencji [2] i wyjaśnił, że uczęszczał na kursy z tych różnych przedmiotów. Załączył wykaz tych kursów [3] i stwierdził, że jego dyplom powinien zostać uznany za istotny.

15. Skarżący dodał, że w odpowiedziach otrzymanych na jego wnioski o ponowne rozpatrzenie został jedynie poinformowany, że jego dyplom nie ma znaczenia. Nie podano żadnych powodów, a komisja konkursowa nie zwróciła się do niego o przedstawienie dowodów potwierdzających udział w kursach, w których uczestniczył. Wyjaśnił, że w piśmie skierowanym do EPSO w dniu 26 marca 2009 r. załączył dodatek do dyplomu zawierający wykaz kursów, w których uczestniczył.

16. Według skarżącego tytuł jego dyplomu "Bachelier en techniques de l'image"wskazuje, że jest on istotny dla dziedziny konkursu. Argumentował, że techniki obrazowe są takie same zarówno w dziedzinie audiowizualnej, jak i kinematograficznej. Skarżący zwrócił się z zapytaniem do różnych służb Komisji, które, jak stwierdził, uznały jego dyplom za istotny.

17. W dalszej opinii EPSO wyjaśniło, że wniosek skarżącego, który otrzymał w dniu 3 lutego 2009 r., zawierał następujące dokumenty:

• formularz zgłoszeniowy;

• tymczasowy dyplom „Bachelier en techniques de l'image”;

• "Certificat d'enseignement secondaire supérieur"; oraz

• kopię dokumentu potwierdzającego obywatelstwo skarżącego.

18. Na wniosek EPSO skarżący przesłał brakującą stronę formularza zgłoszeniowego oraz zaświadczenia zawodowe. EPSO otrzymało te dokumenty w dniu 9 lutego 2009 r. i włączyło je do akt skarżącego.

19. EPSO przesłało Rzecznikowi następujące dokumenty, które skarżący przedłożył na poparcie wniosku o ponowne rozpatrzenie jego wniosku:

• tymczasowy dyplom „Bachelier en techniques de l'image”;

• dokument sporządzony przez Haute Ecole Libre de Bruxelles Ilya Prigogine;

• suplementu do dyplomu;

• "Certificat d'enseignement secondaire supérieur"; oraz

• kopię dokumentu potwierdzającego obywatelstwo skarżącego.

Komisja konkursowa należycie przeanalizowała te dokumenty w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie. Suplement do dyplomu nie został dołączony do pierwotnego wniosku skarżącego. Komisja konkursowa wzięła to jednak pod uwagę.

20. W ramach wniosku Rzecznika o udzielenie dalszych informacji EPSO przekazało uwagi skarżącego komisji konkursowej. Komisja konkursowa przedstawiła następujące uwagi:

• badania skarżącego były w dużej mierze ukierunkowane na produkcję kinową i telewizyjną;

• kursy zawierające elementy techniczne stanowią mniejszość kursów, w których uczestniczył skarżący, i są to głównie kursy wprowadzające;

• wiedza i kompetencje zdobyte przez skarżącego podczas studiów tylko częściowo odnoszą się do dwóch z dziesięciu obowiązków wymienionych w ogłoszeniu o konkursie [4];

• skarżący nie posiada wiedzy ani kompetencji w zakresie innych obowiązków związanych z prowadzeniem konferencji.

21. W odniesieniu do argumentu skarżącego, że komisja konkursowa nie uzasadniła swoich decyzji, EPSO uznało, że komisja konkursowa zastosowała się do utrwalonego orzecznictwa sądów Unii Europejskiej. W dniu 20 marca 2009 r. komisja konkursowa wskazała, że wniosek skarżącego nie jest zgodny z pkt I.B.2 ogłoszenia o konkursie. W dniach 14 maja i 25 czerwca 2009 r. EPSO wyjaśniło, że dyplom skarżącego w dziedzinie kinematografii nie jest „odpowiedni” do wymaganych obowiązków oraz że jego doświadczenie zawodowe jest krótsze niż trzy lata, o których mowa w ogłoszeniu o konkursie.

22. Jeżeli chodzi o argument skarżącego, że komisja konkursowa nie zażądała od niego żadnych dodatkowych dokumentów, EPSO stwierdziło, że komisja konkursowa może uwzględnić jedynie formularz zgłoszeniowy i dokumenty dostarczone przez kandydata. Komisja konkursowa nie przeprowadza badań w celu sprawdzenia, czy kandydat spełnia wymogi konkursu. Artykuł 2 ust. 2 załącznika III do regulaminu pracowniczego stanowi, że komisja konkursowa może zwrócić się do kandydata o dostarczenie dodatkowych dokumentów, jeżeli ma jakiekolwiek wątpliwości co do znaczenia jednego z tych dokumentów. Nie miało to miejsca w przypadku wniosku skarżącego.

23. Ponadto EPSO wyjaśniło, że komisje konkursowe przeprowadzają oceny dyplomów na zasadzie ad hoc, biorąc pod uwagę szczególne cechy i wymogi każdego konkursu.

24. W swoich dalszych uwagach skarżący wyjaśnił, że nie przesłał suplementu do swojego dyplomu do dnia 30 marca 2009 r., ponieważ nie był on dostępny przed tą datą.

25. Nie zgodził się z oceną komisji konkursowej, że jego studia dotyczyły głównie produkcji filmowej i telewizyjnej. Uczestniczył tylko w 11 z 36 kursów w dwóch wyżej wymienionych dziedzinach. Uczestniczył również w 12 kursach technicznych, które uważał za istotne dla konkursu. Tylko jeden z nich był kursem wprowadzającym. Jego zdaniem posiadał on wiedzę na temat wszystkich dziesięciu obowiązków wymienionych w ogłoszeniu o konkursie i wykazał, że kursy, w których uczestniczył, odpowiadały liście obowiązków.

26. Skarżący zauważył, że EPSO poinformowało go, że jego dyplom nie ma związku z dziedziną konkursu. EPSO nigdy jednak nie poinformowało go, że jego dyplom nie ma znaczenia dla charakteru obowiązków. Gdyby komisja konkursowa wskazała, że jego dyplom nie ma związku z charakterem obowiązków, przesłałby on dalsze informacje dotyczące kursów, w których uczestniczył.

27. Poświęcił dużo czasu, energii i pieniędzy na obronę swojej sprawy przed EPSO i czuł, że został potraktowany niesprawiedliwie. Podkreślił, że jego przyszłość jest zagrożona.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

28. Rzecznik zwraca uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów Unii Europejskiej organ powołujący i komisja konkursowa są związane treścią ogłoszenia o konkursie: „podstawową funkcją ogłoszenia o konkursie jest udzielanie zainteresowanym możliwie najdokładniejszych informacji na temat warunków ubiegania się o dane stanowisko, tak aby umożliwić im ocenę, czy powinni się o nie ubiegać”[5].

29. Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem organ powołujący i komisja konkursowa dysponują szerokim marginesem swobody przy ustalaniu wymogów dotyczących stanowiska, ocenie kwalifikacji kandydatów i ocenie, czy kwalifikacje te są wystarczające do dopuszczenia do danego konkursu [6]. W związku z tym zadanie Rzecznika ogranicza się do sprawdzenia, czy wyrok komisji konkursowej był obarczony oczywistym błędem w ocenie. Rolą Rzecznika nie jest zatem zastępowanie własną oceną oceny komisji konkursowej.

30. Rzecznik zauważa, że zgodnie z ogłoszeniem o konkursie wymogi dopuszczalności były następujące:

"i) poziom wykształcenia pomaturalnego, potwierdzony dyplomem w danej dziedzinie,

LUB

(ii) wykształcenie średnie ogólne lub zawodowe potwierdzone dyplomem uprawniającym do podjęcia nauki na poziomie pomaturalnym oraz zdobyte po uzyskaniu tego dyplomu co najmniej trzyletnie doświadczenie zawodowe w danej dziedzinie.”

31. Komisja konkursowa uznała, że wniosek skarżącego nie spełnia tych wymogów z następujących powodów:

• Tematy, które skarżący badał podczas swojego "Bachelier en techniques de l'image", nie odpowiadały profilowi operatora konferencji. Zajmowali się głównie produkcją kinową i filmową, natomiast zadania operatora konferencji wymagają znajomości zagadnień technicznych i elektronicznych. Skarżący studiował tylko kilka kursów technicznych, które były głównie kursami wprowadzającymi; oraz

• Po uzyskaniu dyplomu ukończenia szkoły średniej skarżący posiadał jedynie dwumiesięczne doświadczenie zawodowe.

32. W odniesieniu do pierwszego wymogu Rzecznik zauważa, że skarżący posiada dyplom ukończenia studiów wyższych w dziedzinie technik wizerunkowych ze specjalizacją w dziedzinie produkcji filmowej („Bachelier en techniques de l'image: finalités techniques de la cinématographie'). Zauważa ponadto, że konkurs otwarty EPSO/AST/69/08 został zorganizowany w celu utworzenia listy rezerwowej operatorów konferencji (AST1), których obowiązki były następujące:

„Operatorzy konferencji odpowiedzialni za eksploatację technicznego sprzętu do odtwarzania dźwięku i obrazu w instalacjach multimedialnych/audiowizualnych lub konferencyjnych, których obowiązki będą obejmowały:

- zapewnienie na miejscu lub zdalnego sterowania (z centralnej sali kontrolnej) salami konferencyjnymi i konferencyjnymi,

- monitoring techniczny obrazu i/lub nagrania dźwiękowego interwencji uczestników (mikrofony, kamery, obrazy PC/DVD),

nagrywanie debat w formacie cyfrowym (serwer wideo/audio),

- zapewnienie obsługi w trybie czuwania dla centralnej centrali sterowniczej, obejmującej przekierowywanie sygnałów A/V,

montaż i umieszczenie mobilnego sprzętu audio i/lub wizualnego (np. kamer, mikrofonów bezprzewodowych, projektorów, systemów nagłaśniających, ekranów itp.),

przyczynianie się do sprawnego działania i obsługi sprzętu w salach konferencyjnych, w tym multimediów,

ułatwienie sprawnego działania określonej sieci ekranów informacyjnych TFT oraz ich oprogramowania operacyjnego,

przeprowadzanie codziennej kontroli sprzętu audiowizualnego do instalacji sal konferencyjnych,

podejmowanie działań i regulowanie instalacji w salach konferencyjnych i konferencyjnych oraz centralnych pomieszczeniach sterowniczych,

wybór obrazów z wielokamerowej konfiguracji spotkań i wydarzeń, w szczególności w celu transmisji obrazu i dźwięku do sieci komputerowej (transmisja strumieniowa) lub innych pomieszczeń.”

33. EPSO i skarżący nie zgadzają się co do znaczenia kursów, w których uczestniczył podczas swojego „Bacheliera”. Obaj opierają się na tym samym dokumencie, a mianowicie na suplemencie do dyplomu. Rzecznik zauważa, że komisja konkursowa dwukrotnie przeanalizowała ten dokument i podtrzymała swoją ocenę.

34. Po dokładnym przeanalizowaniu suplementu do dyplomu przedłożonego przez skarżącego Rzecznik zauważa, że tematy, które skarżący studiował podczas swojego "Bachelier en techniques de l'image", nie odpowiadają w pełni profilowi operatora konferencji. Zajmują się one głównie produkcją kinową i filmową, natomiast zadania operatora konferencji wymagają bardzo specjalistycznej wiedzy o charakterze technicznym i elektronicznym, która jest specyficzna dla roli operatora konferencji. Podkreśla on, że ogólnym przedmiotem dyplomu skarżącego była produkcja filmowa („finités techniques de la cinématographie”). Wiedza i umiejętności zdobyte przez skarżącego podczas kursów, w których uczestniczył, mogłyby rzeczywiście być przydatne na stanowisku operatora konferencji. Skarżący uczestniczył jednak tylko w kilku kursach technicznych, co nie dowodzi, że został w pełni i natychmiast przeszkolony do pracy jako operator konferencji.

35. W związku z powyższym Rzecznik uważa, że komisja konkursowa nie popełniła oczywistego błędu w ocenie stopnia skarżącego.

36. W odniesieniu do wymogu alternatywnego EPSO stwierdziło, że skarżący nie posiadał trzyletniego doświadczenia zawodowego związanego z wymaganymi obowiązkami. Skarżący nie kwestionuje tego stwierdzenia.

37. Rzecznik zgadza się z EPSO, że komisje konkursowe oceniają kwalifikacje kandydatów w poszczególnych konkursach [7].

38. Składający petycję pragnie również sprecyzować, że wbrew temu, co twierdzi skarżący, nie należy wprowadzać rozróżnienia między dziedziną konkursu a obowiązkami wymienionymi w ogłoszeniu o konkursie. Konkurs miał wyraźnie na celu rekrutację operatorów konferencyjnych, których obowiązki zostały wymienione w pkt I.A ogłoszenia o konkursie.

39. W związku z powyższym Rzecznik uważa, że komisja konkursowa nie przekroczyła przysługującego jej zakresu uznania, gdy uznała, że wniosek skarżącego nie spełnia wymogów dopuszczalności. W związku z tym EPSO nie dopuściło się niewłaściwego administrowania, a zarzut skarżącego nie może zostać podtrzymany.

40. Rzecznik pragnie jednak podkreślić, że sformułowanie użyte przez komisję konkursową i EPSO w celu wyjaśnienia decyzji o wykluczeniu skarżącego z konkursu (EPSO wyjaśniło, że dyplom skarżącego w dziedzinie kinematografii nie był „istotny” dla obowiązków) mogło doprowadzić do nieporozumienia ze strony skarżącego. Rzecznik sugeruje, że w przypadku gdy szkolenie kandydata jest częściowo, choć niewystarczająco istotne dla danego stanowiska, komisja konkursowa powinna starannie wybrać brzmienie swoich pism do kandydatów, zastępując termin „nieistotne” terminem „niewystarczająco istotne”. W niniejszej sprawie ten niuans mógł zapobiec nieporozumieniu. Rzecznik Praw Obywatelskich poczyni zatem dalszą uwagę poniżej.

B. Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka je następującym wnioskiem:

EPSO nie dopuściło się niewłaściwego administrowania.

Skarżący i EPSO zostaną poinformowani o tej decyzji.

Dalsza uwaga

Rzecznik sugeruje, aby w przyszłości komisje konkursowe zmieniły brzmienie pism kierowanych do niektórych kandydatów, aby uniknąć ewentualnych nieporozumień.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Sporządzono w Strasburgu dnia 23 listopada 2010 r.

---

[1] Dz.U. 2008, C 243 A.

[2] Znajomość elektroniki, technik nagrywania dźwięku, nadawania, elektroakustyki, elektrotechniki, technologii wizyjnej i sterowania.

[3] W latach 2005-2006: „Mathématique appliquée, optique, laboratoire d'optique, électricité, électronique appliquée, traitement du signal électronique, acoustique, initiation à l'écoute son, sensitométrie, chimie appliquée, laboratoire chimie appliquée, informatique appliquée, histoire et esthétique du cinéma, technologia image film, techniques du montage: théorie, inicjacja aux technik du cinéma de fiction, inicjacja aux technik du cinéma du réel, techniki du scénario: théorie, techniques de gestion de la production”.

W latach 2006-2007: „Initiation à l'écoute du son, infographie, histoire art contemporain, économie, comptabilité et marketing, connectique appliquée, technologie image vidéo, techniques de prises vues: théorie, techniques du montage, techniques du son (techniki montażu, techniki syna): théorie, techniques générales de production de fictions, techniques générales de production de documentaires, techniques générales de production de reportages TV, techniques de production multicaméras: zastosowania, techniki i scenariusze: zastosowania, techniki de gestion de la production: théorie, techniques de gestion de la production: aplikacji.”

W latach 2007–2008: „infographie, techniques de production multicaméras: aplikacje, techniki générales de production cinématographiques et télévisuelles, techniki générales de production de documentaires et de reportages TV.”

[4] Były to "zapewnienie technicznej kontynuacji zdjęć"("assurer le suivi technique des prises de vue") oraz "wybór obrazów z konfiguracji wielokamerowej" ("sélectionner les images d'une configuration multicaméra").

[5] Zob. sprawa T-132/89 Gallone przeciwko Radzie, Rec. 1990, s. II-549, pkt 27; oraz sprawa T-237/95 Carbajo Ferrero przeciwko Parlamentowi, Rec. 1997, s. II-429, pkt 47.

[6] Zob. sprawa T-54/91 Antunes przeciwko Parlamentowi, Rec. 1992, s. II-1739, pkt 39; oraz sprawa T-249/01 Boixader Rivas przeciwko Parlamentowi, Rec. 2003, s. II-749, pkt 29.

[7] Sprawa 108/88 Juan Jaenicke Cendoya przeciwko Komisji, Rec. 1989, s. 2711, pkt 21.