Strasburg, 6 września 2005 r.

Szanowna Pani E.,

W dniu 10 listopada 2004 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w imieniu RATS (Residents Against Toxic Site) dotyczącą rozpatrywania przez Komisję Europejską wniosku o dostęp do dokumentów złożonego na mocy rozporządzenia 1049/2001.

W dniu 9 grudnia 2004 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji Europejskiej. Tego samego dnia skierowałem pismo do Stałego Przedstawicielstwa Zjednoczonego Królestwa przy Unii Europejskiej z prośbą o udzielenie informacji, czy władze Zjednoczonego Królestwa sprzeciwią się ujawnieniu dokumentów, o dostęp do których zwrócił się Pan.

Komisja przesłała swoją opinię w sprawie Pańskiej skargi w dniu 8 lutego 2005 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 13 kwietnia 2005 r.

W dniu 14 czerwca 2005 r. skierowałem do Komisji pismo z kolejnym wnioskiem dotyczącym skargi. Komisja przesłała swoją odpowiedź w dniu 15 lipca 2005 r.

W rozmowie telefonicznej z podległymi mi służbami w dniu 24 sierpnia 2005 r. wyjaśnił Pan, że uważa sprawę za rozstrzygniętą.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Według skarżącego istotne fakty są, w skrócie, następujące:

W 2002 r. RATS (Residents Against Toxic Site) złożył do Komisji skargę na podstawie art. 226 ust. 1 (skarga 2002/4402) dotyczącą domniemanego nieprzestrzegania przez władze Zjednoczonego Królestwa prawodawstwa wspólnotowego w odniesieniu do dużego składowiska odpadów w pobliżu domów mieszkańców. Pismem z dnia 9 lutego 2004 r. Komisja poinformowała RATS o swoim zamiarze zamknięcia sprawy. Ponieważ RATS założył, że Komisja przekazała zarzuty i dowody władzom Zjednoczonego Królestwa i otrzymała odpowiedzi, RATS zwrócił się o dostęp do korespondencji Komisji z władzami Zjednoczonego Królestwa.

Pismem z dnia 18 marca 2004 r. Komisja odmówiła dostępu do przedmiotowych dokumentów na podstawie wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001 (2), podnosząc, że ujawnienie tych dokumentów naruszyłoby ochronę celu kontroli, dochodzenia i audytu. Komisja odniosła się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości i stwierdziła, że ochrona lojalnej współpracy i klimatu wzajemnego zaufania między Komisją a państwem członkowskim, którego dotyczy postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, uzasadnia odmowę dostępu. Komisja stwierdziła również, że wnioski z dochodzenia w sprawie zarzutów podniesionych przez RATS powinny zostać ponownie przeanalizowane w świetle nowych dokumentów przedłożonych przez RATS. Komisja stwierdziła, że nie uważa ujawnienia żądanych dokumentów, które dotyczyło toczącego się dochodzenia w sprawie 2002/4402, za stanowiące nadrzędny interes publiczny w odniesieniu do zakończenia oceny sprawy i utrzymania dialogu między organami krajowymi a Komisją.

Pismem z dnia 25 marca 2004 r. RATS złożyła ponowny wniosek do Komisji, kwestionując jej decyzję o nieudzieleniu dostępu do żądanych dokumentów. RATS uznał za nieuzasadnione, że mieszkańcy nie będą mogli sprawdzić prawdziwości dowodów przedstawionych przez władze Zjednoczonego Królestwa, na podstawie których Komisja podjęła decyzję o zamknięciu sprawy. Pomimo ponagleń wysłanych w dniach 25 marca, 20 maja i 17 czerwca 2004 r. RATS nie otrzymał jednak odpowiedzi Komisji na ponowny wniosek.

Skarżący twierdzi, że Komisja:

1. niesłusznie i bezzasadnie odmówiono dostępu do żądanych dokumentów; oraz

2. Nie udało się odpowiedzieć na ponowny wniosek RATS.

Skarżący twierdzi, że Komisja powinna udzielić dostępu do przedmiotowych dokumentów.

Po wszczęciu dochodzenia w sprawie skargi Rzecznik skierował również pismo do Stałego Przedstawicielstwa Zjednoczonego Królestwa przy Unii Europejskiej z prośbą o udzielenie informacji, czy władze Zjednoczonego Królestwa sprzeciwią się ujawnieniu dokumentów, do których skarżący zwrócił się o dostęp.

WNIOSEK

Opinia Komisji

Podczas rozpatrywania skargi na podstawie art. 226, która dotyczyła składowiska odpadów w Zjednoczonym Królestwie, Komisja skontaktowała się z władzami Zjednoczonego Królestwa w celu uzyskania wyjaśnień w sprawie szeregu zarzutów przedstawionych przez skarżącego. Komisja skierowała pismo do władz Zjednoczonego Królestwa w dniu 14 października 2002 r. i otrzymała odpowiedź w dniu 12 grudnia 2002 r. Po dokonaniu oceny tej odpowiedzi Komisja ponownie skierowała w dniu 19 sierpnia 2003 r. pismo do władz Zjednoczonego Królestwa w celu uzyskania dalszych wyjaśnień. Władze Zjednoczonego Królestwa udzieliły odpowiedzi w dniu 17 października 2003 r. Dowody przedstawione przez skarżącego oraz informacje dostarczone przez władze Zjednoczonego Królestwa zostały ocenione, a wnioski zostały przekazane skarżącemu pismem z dnia 9 lutego 2004 r., w którym stwierdzono, że nie stwierdzono naruszenia prawodawstwa wspólnotowego w zakresie ochrony środowiska. W związku z tym Komisja zaproponowała zamknięcie sprawy, chyba że skarżący przedstawi dalsze dowody na poparcie tej sprawy.

Pismem z dnia 21 lutego 2004 r. skarżący zaprotestował przeciwko proponowanemu zamknięciu sprawy i przedstawił dodatkowe dowody. W piśmie tym skarżący zwrócił się również o kopie wniosków Komisji skierowanych do władz Zjednoczonego Królestwa oraz ich późniejszych odpowiedzi i przedstawił dowody. Komisja odpowiedziała, że dokumenty te są objęte wyjątkiem od dostępu określonym w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001, ponieważ ich ujawnienie miałoby negatywny wpływ na toczące się dochodzenie dotyczące ewentualnego naruszenia prawa wspólnotowego. Komisja podkreśla, że w chwili złożenia wniosku o udzielenie dostępu akta skargi nie były jeszcze zamknięte i były nadal badane.

Skarżący zareagował pismem z dnia 2 marca 2004 r., zwracając się do Komisji o ponowne rozpatrzenie wniosku o dostęp do dokumentów. Mimo że pismo zostało wysłane do sekretarza generalnego, zostało ono przekazane do DG ds. Środowiska, która jest odpowiedzialna za rozpatrywanie skarg dotyczących środowiska. Niestety pismo nie zostało skopiowane do służb Sekretariatu Generalnego odpowiedzialnych za rozpatrywanie ponownych wniosków o dostęp do dokumentów. W piśmie z dnia 8 lipca 2004 r. skierowanym do DG ds. Środowiska skarżąca skarżyła się, że Sekretariat Generalny nie odpowiedział na jej ponowny wniosek pomimo ponagleń. Pismo skarżącego zostało przekazane właściwym służbom w Sekretariacie Generalnym, które przeprosiły za błąd administracyjny i obiecały jak najszybciej rozpatrzyć ponowny wniosek.

Sekretariat Generalny odpowiedział na ponowny wniosek skarżącego w dniu 20 sierpnia 2004 r., potwierdzając odmowę ujawnienia żądanych dokumentów.

W międzyczasie DG ds. Środowiska zbadała dodatkowe informacje dostarczone przez skarżącego począwszy od lutego 2004 r. Odbyło się również spotkanie z posłem do PE skarżącego w tej sprawie. W dniu 24 czerwca 2004 r. Komisja wystosowała pismo do skarżącej, w którym wskazała, że przedstawione przez nią dodatkowe dowody nie zmieniły wniosku Komisji przedstawionego w piśmie z dnia 9 lutego 2004 r. Dalsze dowody zostały przekazane Komisji przez posła skarżącego w dniu 25 sierpnia 2004 r. Zostało to ponownie ocenione, ale nie zmieniło opinii Komisji, że nie ma wystarczających dowodów na naruszenie wspólnotowego prawa ochrony środowiska. W związku z tym formalnie zaproponowano zamknięcie sprawy, a następnie zamknięto ją w dniu 13 października 2004 r. Skarżący został poinformowany o tej decyzji pismem z dnia 15 grudnia 2004 r.

Jeżeli chodzi o odmowę udzielenia dostępu do żądanych dokumentów, Komisja twierdzi, że jej decyzja o nieujawnianiu dokumentów na tym etapie postępowania jest zgodna z odpowiednim orzecznictwem (3). Ponieważ jednak sprawa została formalnie zamknięta, Komisja podjęła decyzję o opublikowaniu swoich pism z dnia 14 października 2002 r. i z dnia 19 sierpnia 2003 r. skierowanych do Stałego Przedstawicielstwa Zjednoczonego Królestwa przy Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 4 ust. 5 rozporządzenia 1049/2001 Komisja skonsultowała się z władzami Zjednoczonego Królestwa w sprawie ewentualnego ujawnienia ich odpowiedzi. Ponieważ władze Zjednoczonego Królestwa potwierdziły, że nie sprzeciwiają się ujawnieniu, dwa przedmiotowe pisma również zostały ujawnione. W związku z tym Komisja załącza do swojej opinii kopie swojej korespondencji z władzami Zjednoczonego Królestwa.

Jeżeli chodzi o rzekomy brak odpowiedzi Komisji na ponowny wniosek, Komisja wyraża ubolewanie z powodu błędu administracyjnego oraz nieuzasadnionego opóźnienia w rozpatrywaniu ponownego wniosku skarżącego.

Wniosek do Stałego Przedstawicielstwa Zjednoczonego Królestwa

Rzecznik nie otrzymał bezpośredniej odpowiedzi od Stałego Przedstawicielstwa Zjednoczonego Królestwa na jego wniosek. Wydaje się jednak, że przedstawicielstwo przekazało Komisji niezbędne informacje bezpośrednio.

Uwagi skarżącego

W swoich uwagach skarżąca przedstawia w skrócie następujące uwagi:

RATS jest wdzięczny za kopie korespondencji między Komisją a władzami Zjednoczonego Królestwa.

RATS konsekwentnie zwracał się jednak również o dostęp do informacji przedłożonych przez władze Zjednoczonego Królestwa na poparcie swoich argumentów. W piśmie Stałego Przedstawicielstwa Zjednoczonego Królestwa przy Komisji z dnia 17 października 2003 r. informacje te są określane jako znajdujące się w formie elektronicznej na trzech płytach CD-ROM. Skarżący chciałby również otrzymać kopie tych informacji.

Dalsze zapytania

Po dokładnym rozważeniu opinii Komisji i uwag skarżącego okazało się, że konieczne są dalsze dochodzenia.

Rzecznik Praw Obywatelskich odnotował argument skarżącej przedstawiony w jej uwagach, zgodnie z którym RATS konsekwentnie zwracał się o dostęp nie tylko do pism wymienianych między Komisją a władzami Zjednoczonego Królestwa, ale także do informacji przedłożonych przez władze Zjednoczonego Królestwa na poparcie swoich argumentów. Zdaniem skarżącej informacje te mają formę trzech płyt CD-ROM, do których skarżąca chciałaby uzyskać dostęp.

Rzecznik zauważył ponadto, że pierwotny wniosek skarżącego o dostęp do dokumentów obejmował „kopię wniosków [Komisji] oraz korespondencję i dowody od rządu Zjednoczonego Królestwa”. [Podkreślenie Rzecznika Praw Obywatelskich.]

Na podstawie powyższego oraz argumentów przedstawionych przez Komisję co do tego, dlaczego obecnie możliwe jest ujawnienie korespondencji między nią a władzami Zjednoczonego Królestwa, Rzecznik zwrócił się do Komisji o rozważenie udostępnienia skarżącemu również trzech płyt CD-ROM, do których odnosiło się Stałe Przedstawicielstwo Zjednoczonego Królestwa w piśmie z dnia 17 października 2003 r.

Odpowiedź Komisji

W odpowiedzi na dalsze dochodzenia Komisja poinformowała Rzecznika Praw Obywatelskich, że podjęła decyzję o przekazaniu skarżącemu trzech przedmiotowych CD-ROM-ów.

Uwagi skarżącego

W rozmowie telefonicznej ze służbami Rzecznika Praw Obywatelskich w dniu 24 sierpnia 2005 r. skarżący potwierdził otrzymanie pozostałych dokumentów objętych wnioskiem o udzielenie dostępu, tj. trzech płyt CD-ROM. W związku z tym uznała sprawę za rozstrzygniętą.

DECYZJA

1 Zarzucana bezprawna odmowa dostępu do dokumentów, zarzucany brak odpowiedzi na ponowny wniosek i związane z nim roszczenie

1.1 Skarga dotyczy rozpatrywania przez Komisję wniosku o dostęp do dokumentów złożonego na podstawie rozporządzenia 1049/2001 (4). W 2002 r. przedsiębiorstwo RATS (Residents Against Toxic Site) złożyło do Komisji skargę na podstawie art. 226 ust. 5 (skarga 2002/4402) dotyczącą domniemanego nieprzestrzegania przez władze Zjednoczonego Królestwa prawodawstwa wspólnotowego w odniesieniu do dużego składowiska odpadów w pobliżu domów mieszkańców. W lutym 2004 r. Komisja poinformowała RATS o zamiarze zamknięcia sprawy. Ponieważ RATS założył, że Komisja przekazała zarzuty i dowody władzom Zjednoczonego Królestwa i otrzymała odpowiedzi, RATS zwrócił się o dostęp do korespondencji Komisji z władzami Zjednoczonego Królestwa. Komisja odmówiła jednak dostępu do przedmiotowych dokumentów na podstawie wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001, argumentując, że ujawnienie tych dokumentów naruszyłoby ochronę celu kontroli, dochodzenia i audytu. Komisja nie uznała ujawnienia żądanych dokumentów, które dotyczyło toczącego się dochodzenia w sprawie 2002/4402, za stanowiące nadrzędny interes publiczny w odniesieniu do zakończenia oceny sprawy i utrzymania dialogu między organami krajowymi a Komisją. RATS złożyła ponowny wniosek do Komisji, na który nigdy nie otrzymała odpowiedzi. Skarżący twierdzi, że Komisja: 1) niesłusznie i bezzasadnie odmówiono dostępu do żądanych dokumentów; oraz 2) nie odpowiedział na ponowny wniosek RATS. Skarżący twierdzi, że Komisja powinna udzielić dostępu do przedmiotowych dokumentów.

1.2 Komisja twierdzi, że jej decyzja o nieujawnianiu dokumentów na tym etapie postępowania jest zgodna z odpowiednim orzecznictwem (6). Ponieważ jednak sprawa została formalnie zamknięta, Komisja podjęła decyzję o opublikowaniu swoich pism z dnia 14 października 2002 r. i z dnia 19 sierpnia 2003 r. skierowanych do Stałego Przedstawicielstwa Zjednoczonego Królestwa przy Unii Europejskiej. Ponieważ władze Zjednoczonego Królestwa potwierdziły, że nie sprzeciwiają się ujawnieniu jego odpowiedzi, dwa przedmiotowe pisma również zostały ujawnione. Komisja wyraża ubolewanie z powodu błędu administracyjnego, który doprowadził do nieuzasadnionych opóźnień w rozpatrywaniu ponownego wniosku skarżącego.

1.3 W swoich uwagach dotyczących opinii Komisji skarżąca stwierdza, że RATS jest wdzięczna za kopie korespondencji między Komisją a władzami brytyjskimi. Podkreśla jednak, że RATS konsekwentnie zwracał się również o dostęp do informacji przedłożonych przez władze Zjednoczonego Królestwa na poparcie swoich argumentów. W piśmie Stałego Przedstawicielstwa Zjednoczonego Królestwa przy Komisji z dnia 17 października 2003 r. informacje te są określane jako znajdujące się w formie elektronicznej na trzech płytach CD-ROM. Skarżąca wyjaśnia, że chciałaby również otrzymać kopie tych informacji.

1.4 Rzecznik uznał, że konieczne są dalsze dochodzenia w tej sprawie i w związku z tym zwrócił się do Komisji o rozważenie udostępnienia skarżącemu również trzech płyt CD-ROM, do których odnosiło się Stałe Przedstawicielstwo Zjednoczonego Królestwa w piśmie z dnia 17 października 2003 r.

1.5 W odpowiedzi na dalsze dochodzenia Komisja poinformowała Rzecznika, że skarżący otrzymał trzy CD-ROM-y, o których mowa. W rozmowie telefonicznej ze służbami Rzecznika Praw Obywatelskich w dniu 24 sierpnia 2005 r. skarżąca potwierdziła otrzymanie trzech płyt CD-ROM i wyjaśniła, że uważa sprawę za rozstrzygniętą.

1.6 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że Komisja podjęła odpowiednie kroki w celu rozstrzygnięcia sprawy i tym samym usatysfakcjonowała skarżącego.

2 Wnioski

Z uwag Komisji i uwag skarżącego wynika, że Komisja podjęła kroki w celu rozstrzygnięcia sprawy i tym samym usatysfakcjonowała skarżącego. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Artykuł 226 Traktatu WE upoważnia Komisję do wszczęcia postępowania przeciwko państwu członkowskiemu w związku z naruszeniem prawa wspólnotowego. Każdy może złożyć skargę ("skarga na podstawie art. 226") do Komisji przeciwko państwu członkowskiemu w związku z jakimkolwiek środkiem państwowym lub praktyką administracyjną, które uważa za niezgodne z prawem wspólnotowym.

(2) Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, Dz.U. L 145, s. 43.

(3) Sprawa T-191/99, David Petrie i inni przeciwko Komisji, Rec. 2001, s. II-3677.

(4) Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, Dz.U. L 145, s. 43.

(5) Artykuł 226 Traktatu WE upoważnia Komisję do wszczęcia postępowania przeciwko państwu członkowskiemu w związku z naruszeniem prawa wspólnotowego. Każdy może złożyć skargę ("skarga na podstawie art. 226") do Komisji przeciwko państwu członkowskiemu w związku z jakimkolwiek środkiem państwowym lub praktyką administracyjną, które uważa za niezgodne z prawem wspólnotowym.

(6) Sprawa T-191/99, David Petrie i inni przeciwko Komisji, Rec. 2001, s. II-3677.