Strasburg, 7 grudnia 2004 r.

Szanowny Panie,

W dniu 13 maja 2004 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą odmowy udzielenia przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) dostępu do końcowego sprawozdania ze sprawy dotyczącego dochodzenia prowadzonego przez OLAF w sprawie nieprawidłowości w służbie Komisji.

W dniu 3 czerwca 2004 r. przekazałem skargę dyrektorowi generalnemu OLAF-u. OLAF przekazał swoją opinię (w języku angielskim) w dniu 19 sierpnia 2004 r. Otrzymałem jednak tę opinię dopiero w dniu 10 września 2004 r. W dniu 20 września 2004 r. OLAF przesłał mi tłumaczenie swojej opinii. Przekazałem Panu to tłumaczenie w dniu 27 września 2004 r. z zaproszeniem do przedstawienia uwag do dnia 31 października 2004 r., jeśli Pan sobie tego życzy. Wydaje się, że nie otrzymano od Pana żadnych uwag.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Skarżący, urzędnik Komisji, który obecnie pracuje w innej dyrekcji generalnej, był kiedyś odpowiedzialny za służbę Komisji. Na konferencji prasowej skarżący został oskarżony o uchybienie w związku z prowadzeniem służby.

Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) wszczął następnie dochodzenie, w trakcie którego skarżący był dwukrotnie przesłuchiwany, w lipcu 2002 r. i w styczniu 2003 r.

W dniu 27 października 2003 r. OLAF poinformował skarżącego, że dochodzenie zostało zakończone, że zaleca działania następcze służb Komisji oraz że końcowe sprawozdanie ze sprawy zostało przekazane sekretarzowi generalnemu Komisji.

Dnia 7 listopada 2003 r. skarżący zwrócił się do Sekretarza Generalnego Komisji o kopię tego sprawozdania. Pismem z dnia 11 listopada 2003 r. Komisja poinformowała skarżącego, że jego wniosek został przekazany OLAF-owi i że otrzyma on odpowiedź w ciągu 15 dni roboczych, zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji.

W dniu 3 grudnia 2003 r. OLAF oddalił wniosek o udzielenie dostępu. W dniu 12 grudnia 2003 r. skarżący zwrócił się do OLAF-u o ponowne rozpatrzenie jego decyzji. W piśmie z dnia 15 stycznia 2004 r. OLAF poinformował skarżącego o konieczności przedłużenia terminu przewidzianego na udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącego o kolejne 15 dni roboczych zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001. W dniu 6 lutego 2004 r. OLAF poinformował skarżącego, że jego wniosek o dokonanie przeglądu decyzji OLAF-u o nieudzieleniu dostępu do odnośnego sprawozdania został odrzucony. OLAF zwrócił uwagę, że sprawozdanie zostało przesłane do Biura Dochodzeń i Postępowań Dyscyplinarnych Komisji („IDOC”) w celu podjęcia dalszych działań oraz że sprawa jest obecnie badana przez IDOC. Zdaniem OLAF-u ujawnienie sprawozdania naruszyłoby ochronę celu dochodzenia. OLAF wyjaśnił ponadto, że nie wydaje się, aby istniał nadrzędny interes w ujawnieniu i że nie można udzielić częściowego dostępu.

W piśmie OLAF-u wskazano, że decyzja ta może zostać zaskarżona poprzez wszczęcie postępowania sądowego lub złożenie skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich.

W dniu 20 kwietnia 2004 r. skarżący złożył do Komisji skargę na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego. W odpowiedzi z dnia 7 maja 2004 r. Komisja wskazała, że odmowa udzielenia dostępu do odnośnego dokumentu może zostać zakwestionowana (jak wskazał OLAF w piśmie z dnia 6 lutego 2004 r.) poprzez wniesienie skargi do Sądu Pierwszej Instancji lub poprzez wniesienie skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich.

W dniu 13 maja 2004 r. skarżący złożył niniejszą skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Skarżący twierdził, że sprawozdanie zakończyło długą kampanię prowadzoną przeciwko niemu i że w związku z tym powinien mieć możliwość zapoznania się z tym sprawozdaniem. Stwierdził ponadto, że dochodzenie, do którego odniósł się OLAF, zostało już zamknięte, w związku z czym nie mógł on w żaden sposób wpłynąć na to dochodzenie. Skarżący stwierdził również, że OLAF jest częścią Komisji i nie powinien traktować go jako osoby z zewnątrz. Jego zdaniem praworządność i zasada sprawiedliwości wymagały również przyznania mu dostępu.

Skarżący wspomniał, że zgodnie z informacjami otrzymanymi od jednego z dyrektorów w dyrekcji generalnej („DG”), dla której obecnie pracuje, wydaje się, że końcowe sprawozdanie ze sprawy zostało udostępnione hierarchii w tej dyrekcji generalnej, chociaż odpowiednie osoby nie miały nic wspólnego ze zdarzeniami objętymi dochodzeniem OLAF-u.

Zdaniem skarżącego w każdym razie istniał nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem, ponieważ zasada praworządności i zasada rzetelności wymagały przyznania mu dostępu. Skarżący odniósł się w tym kontekście do art. 41 ust. 2 i art. 42 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

Skarżący zasadniczo twierdził, że odmowa udzielenia dostępu do końcowego sprawozdania ze sprawy była niezgodna z prawem. Wniósł on o udzielenie mu dostępu do odpowiedniego dokumentu.

WNIOSEK

Opinia OLAF-u

W swojej opinii OLAF przedstawił następujące uwagi:

Odmowa udzielenia dostępu była uzasadniona na podstawie art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001. Końcowe sprawozdanie OLAF-u zostało przyjęte w dniu 24 września 2003 r. i przekazane IDOC w celu podjęcia działań następczych, zgodnie z art. 9 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (Dz.U. L 136, s. 1). Od tego czasu IDOC oceniał sprawozdanie w celu podjęcia decyzji o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, a jeśli tak, to na jakiej podstawie i z dodatkowym dochodzeniem lub bez niego. IDOC poinformował również OLAF, że ujawnienie sprawozdania w tym czasie naruszyłoby ochronę postępowań IDOC dotyczących nie tylko skarżącego, ale także innych urzędników wymienionych w sprawozdaniu. Przedwczesne ujawnienie mogłoby również zaszkodzić dalszym postępowaniom w odniesieniu do niektórych kwestii poruszonych w sprawozdaniu, które były związane z trwającymi procedurami krajowymi.

Stanowisko skarżącego, że jego wniosek o dostęp do dokumentów powinien być traktowany przychylniej, ponieważ był urzędnikiem Komisji, nie znalazło podstaw w rozporządzeniu 1049/2001.

OLAF spełnił również wszystkie wymogi proceduralne określone w rozporządzeniu 1049/2001.

W odniesieniu do argumentu skarżącego, że kopię sprawozdania przekazano dyrektorowi i kierownikowi działu w DG, w której obecnie pracuje, OLAF, zgodnie z obowiązującymi przepisami, przesłał kopię sprawozdania do IDOC i sekretarza generalnego Komisji. Były to jedyne dwa egzemplarze sprawozdania, które OLAF przekazał Komisji.

W odpowiednim czasie organ powołujący podejmie decyzję o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. W takim przypadku postępowanie to byłoby uregulowane w załączniku IX do regulaminu pracowniczego. W art. 3 tego załącznika wymaga się, aby urzędnik był powiadamiany o „wszystkich dowodach znajdujących się w aktach”. W związku z tym, gdyby końcowe sprawozdanie OLAF-u miało zostać wykorzystane jako dowód w jakimkolwiek przyszłym postępowaniu dyscyplinarnym, skarżący miałby do niego dostęp w odpowiednim momencie w trakcie tego postępowania.

Jeżeli natomiast nie zostanie wszczęte postępowanie dyscyplinarne, sprawa zostanie zamknięta. W tym momencie skarżący będzie mógł uzyskać dostęp do sprawozdania, składając nowy wniosek na podstawie rozporządzenia 1049/2001.

Na zakończenie OLAF wyraził opinię, że rozpatrzył tę sprawę w całkowicie właściwy sposób.

Uwagi skarżącego

Nie otrzymano żadnych uwag od skarżącego.

DECYZJA

1 Uwagi wstępne

1.1 Niniejsza skarga dotyczy odrzucenia wniosku o dostęp do końcowego sprawozdania ze sprawy sporządzonego przez Europejski Urząd ds. Dnia 27 października 2003 r. OLAF poinformował skarżącego, że niniejsze sprawozdanie zostało przekazane właściwym służbom Komisji w celu podjęcia działań następczych.

1.2 Pierwotny wniosek skarżącego o udzielenie dostępu został skierowany do Komisji. W dniu 11 listopada 2003 r. Sekretariat Generalny Komisji poinformował skarżącego, że wniosek ten zostanie rozpatrzony zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 i że został on przekazany OLAF-owi. Rzecznik uważa, że Komisja niekoniecznie musiała rozpatrywać wniosek skarżącego na podstawie rozporządzenia 1049/2001. Rozporządzenie to przewiduje publiczny dostęp do dokumentów będących w posiadaniu Parlamentu Europejskiego, Rady lub Komisji. Skarżący zwrócił się jednak o dostęp do końcowego sprawozdania ze sprawy, które dotyczyło bezpośrednio jego samego (i ewentualnie innych osób). W tym kontekście należy zauważyć, że Karta praw podstawowych Unii Europejskiej (1) wprowadza rozróżnienie między prawem publicznego dostępu (zob. art. 42 Karty) a "prawem każdej osoby do dostępu do jej akt, przy jednoczesnym poszanowaniu uzasadnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej" (art. 41 ust. 2 tiret drugie Karty). W skardze skarżący wyraźnie odniósł się do tego przepisu. Rzecznik zauważa jednak, że skarżący nie sprzeciwił się rozpatrzeniu jego wniosku na podstawie rozporządzenia 1049/2001, kiedy został poinformowany, że Komisja zamierza zastosować to rozporządzenie w listopadzie 2003 r. Rzecznik uważa zatem, że nie ma potrzeby zajmowania się tą kwestią w obecnym kontekście. Skarżący mógłby jednak złożyć nową skargę przeciwko Komisji, gdyby uznał, że Komisja naruszyła jego prawo dostępu do własnych akt.

1.3 Przy założeniu, że niniejsza sprawa musi zostać rozpatrzona na podstawie rozporządzenia 1049/2001, przekazanie wniosku do OLAF-u wydaje się zgodne z przepisami wykonawczymi do rozporządzenia 1049/2001 ustanowionymi (w odniesieniu do Komisji) w decyzji Komisji nr 201/937 (WE, EWWiS, Euratom) z dnia 5 grudnia 2001 r.(2).

1.4 Niniejsze dochodzenie dotyczy jedynie wniosku skarżącego o dostęp do odpowiedniego dokumentu. W skardze skarżący wspomniał, że zgodnie z informacjami otrzymanymi od jednego z dyrektorów w dyrekcji generalnej („DG”), dla której obecnie pracuje, wydaje się, że końcowe sprawozdanie ze sprawy zostało udostępnione hierarchii w tej dyrekcji generalnej, chociaż odpowiednie osoby nie miały nic wspólnego ze zdarzeniami objętymi dochodzeniem OLAF-u. Ten aspekt sprawy nie jest objęty niniejszym dochodzeniem. Jeżeli skarżący uzna, że Komisja naruszyła zasady dobrej administracji, udostępniając końcowe sprawozdanie ze sprawy osobom, które nie miały nic wspólnego ze zdarzeniami objętymi dochodzeniem OLAF-u, może on jednak złożyć nową skargę (przeciwko Komisji) do Rzecznika Praw Obywatelskich, po uprzednim podjęciu odpowiednich działań wobec danej instytucji.

2 Odmowa udzielenia dostępu do dokumentu

2.1 Skarżący twierdził, że nieudzielenie przez OLAF dostępu do końcowego sprawozdania ze sprawy stanowiło niewłaściwe administrowanie.

2.2 OLAF stwierdził, że odmowa udzielenia dostępu była uzasadniona na podstawie art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001. Wskazała ona, że jej końcowe sprawozdanie ze sprawy zostało przyjęte w dniu 24 września 2003 r. i przekazane do Biura Dochodzeń i Postępowań Dyscyplinarnych Komisji (zwanego dalej „IDOC”) w celu podjęcia działań następczych, zgodnie z art. 9 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (Dz.U. L 136, s. 1). Od tego czasu IDOC oceniał sprawozdanie w celu podjęcia decyzji o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, a jeśli tak, to na jakiej podstawie i z dodatkowym dochodzeniem lub bez niego. Według OLAF-u IDOC wskazał również OLAF-owi, że ujawnienie sprawozdania w tym czasie naruszyłoby ochronę postępowań IDOC dotyczących nie tylko skarżącego, ale także innych urzędników wymienionych w sprawozdaniu. Przedwczesne ujawnienie mogłoby również zaszkodzić dalszym postępowaniom w odniesieniu do niektórych kwestii poruszonych w sprawozdaniu, które były związane z trwającymi procedurami krajowymi.

2.3 Artykuł 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001 stanowi, że "odmawia się" ujawnienia dokumentu, jeżeli naruszyłoby to ochronę "celu kontroli, dochodzenia i audytu", chyba że za ujawnieniem przemawia nadrzędny interes publiczny. Rzecznik zauważa, że skarżący nie zakwestionował twierdzenia OLAF-u, że sprawozdanie końcowe ze sprawy jest obecnie analizowane przez IDOC w celu podjęcia decyzji o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. W świetle argumentów przedstawionych przez OLAF Rzecznik uważa, że stanowisko OLAF, zgodnie z którym ujawnienie końcowego sprawozdania ze sprawy naruszyłoby ochronę toczącego się dochodzenia, wydaje się rozsądne.

2.4 Rzecznik zauważa, że skarżący argumentował, iż zasada praworządności i zasada sprawiedliwości wymagają przyznania mu dostępu. Uważa jednak, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób argument ten (dotyczący jego osobistej sytuacji) mógłby stanowić nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem. Rzecznik zauważa ponadto, że OLAF wyjaśnił, iż w każdym przypadku dostęp do skarżącego zostanie udzielony w przypadku, gdy Komisja podejmie decyzję o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, oraz że w przypadku niewszczęcia takiego postępowania skarżący będzie mógł uzyskać dostęp do sprawozdania, składając nowy wniosek na podstawie rozporządzenia 1049/2001.

2.5 W tych okolicznościach Rzecznik uważa, że odmowa OLAF-u udzielenia dostępu do odpowiedniego dokumentu na podstawie rozporządzenia 1049/2001 nie stanowi niewłaściwego administrowania.

3 Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że OLAF nie dopuścił się niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Dyrektor generalny OLAF-u również zostanie poinformowany o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Dz.U. 2000, C 364, s. 1.1.

(2) Dz.U. L 345, s. 94. Art. 3 załącznika do niniejszej decyzji stanowi, że OLAF odpowiada na wnioski o udzielenie dostępu dotyczące działalności OLAF.