Kontekst skargi

1. 3 maja 2022 r. Komisja przedstawiła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek ustawodawczy w sprawie utworzenia „europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia” (EHDS).[1] Europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia ma na celu poprawę dostępu obywateli europejskich do ich danych dotyczących zdrowia i kontroli nad nimi (tzw. „pierwotne wykorzystywanie” danych dotyczących zdrowia) oraz ułatwienie ponownego wykorzystywania tych danych dotyczących zdrowia do celów badań naukowych, innowacji i kształtowania polityki publicznej (tzw. „wtórne wykorzystywanie” danych dotyczących zdrowia). W tym celu w europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia, po jej przyjęciu, ustanawia się zbiór zasad i infrastruktur wspierających pierwotne i wtórne wykorzystywanie danych dotyczących zdrowia [2].

2. Skarżący, dziennikarz, wystąpił z wnioskiem o publiczny dostęp [3] do wszystkich dokumentów związanych z konsultacjami międzyresortowymi [4] w sprawie wniosku Komisji dotyczącego europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia.

3. Komisja stwierdziła, że 45 dokumentów wchodzi w zakres wniosku skarżącego. Udzieliła ona pełnego publicznego dostępu do siedmiu dokumentów, częściowego dostępu do 33 dokumentów i odmówiła dostępu do pięciu dokumentów (dokumenty 13a, 13b, 13c, 13d i 20b) w całości. W tym celu Komisja powołała się na wyjątki przewidziane w przepisach UE dotyczących publicznego dostępu do dokumentów (rozporządzenie 1049/2001), argumentując, że ujawnienie dokumentów mogłoby naruszyć interesy publiczne w odniesieniu do stosunków międzynarodowych [5], porady prawnej i przyszłych postępowań sądowych [6], a także trwającego procesu decyzyjnego [7].

4. Skarżący zwrócił się do Komisji o ponowne rozpatrzenie decyzji o odmowie dostępu do wszystkich pięciu dokumentów (poprzez złożenie „wniosku potwierdzającego”). Gdy Komisja nie udzieliła odpowiedzi, skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Propozycja Rzecznika Praw Obywatelskich dotycząca rozwiązania

5. Po wszczęciu przez Rzecznika dochodzenia Komisja odpowiedziała na ponowny wniosek skarżącego. Udzieliła ona częściowego dostępu do pięciu spornych dokumentów. Stwierdził on, że pełne ujawnienie naruszyłoby ochronę interesu publicznego w odniesieniu do stosunków międzynarodowych, postępowań sądowych i doradztwa prawnego, trwającego procesu decyzyjnego oraz prywatności i integralności osoby fizycznej [8].

6. Zespół dochodzeniowy Rzecznika Praw Obywatelskich skontrolował pięć dokumentów. Kontrola potwierdziła, że dokumenty zawierają porady prawne dotyczące toczącej się procedury ustawodawczej, do której mają zastosowanie najwyższe standardy przejrzystości.

7. Kontrola wykazała, że wszystkie pięć dokumentów zawiera dane osobowe w postaci nazwisk i inicjałów pracowników Komisji, którzy nie należą do kadry kierowniczej wyższego szczebla. Ponieważ skarżący nie zgłosił potrzeby przekazania mu danych osobowych, Rzecznik uznał, że utajnienie nazwisk pracowników Komisji było uzasadnione. Ponieważ dwa (dokumenty 13a i 13d) z pięciu dokumentów zawierają jedynie utajnienia danych osobowych, ich częściowe ujawnienie było uzasadnione.

8. W odniesieniu do pozostałych trzech dokumentów (dokumenty 13b, 13c i 20b) Rzecznik Praw Obywatelskich uznał jednak, że Komisja nie uzasadniła, iż istnieje racjonalnie przewidywalne ryzyko, że ich ujawnienie naruszyłoby ochronę interesu publicznego w odniesieniu do stosunków międzynarodowych, interes Komisji w uzyskaniu otwartej, szczerej i obiektywnej porady prawnej lub jej proces decyzyjny.

9. Rzecznik zaproponował zatem jako rozwiązanie ^[9] udzielenie przez Komisję możliwie najszerszego dostępu do dokumentów 13b, 13c i 20b.

10. Komisja częściowo zaakceptowała propozycję Rzecznika dotyczącą rozwiązania. Udzieliła szerszego dostępu do dokumentów 13b i 13c. Odmówiła jednak szerszego dostępu do dokumentu 20b. Czyniąc to, Komisja ponownie powołała się na wyjątki przewidziane w przepisach UE dotyczących dostępu do dokumentów dotyczących ochrony stosunków międzynarodowych, doradztwa prawnego i przyszłych postępowań sądowych, a także trwającego procesu decyzyjnego.

11. W odniesieniu do dokumentu 20b (zatytułowanego „Odpowiedź Dyrekcji Generalnej ds. Handlu” z dnia 2 marca 2022 r.) Komisja powtórzyła, że zgodnie z orzecznictwem UE może nie być możliwe podanie powodów uzasadniających odmowę dostępu do każdego dokumentu bez ujawnienia treści dokumentu lub jego istotnego aspektu, a tym samym pozbawienia wyjątku jego samego celu.[10] Przedstawiła Rzecznikowi Praw Obywatelskich dodatkowe informacje poufne w celu dalszego uzasadnienia, dlaczego pełne ujawnienie dokumentu naruszyłoby ochronę interesu publicznego w odniesieniu do stosunków międzynarodowych.

12. Jeżeli chodzi o dokumenty 13b (zatytułowane „Nota Służby Prawnej do wiadomości Sandry Galliny” z 4 marca 2022 r.) i 13c (zatytułowane „Projekt wniosku ze zmianami w torze w Służbie Prawnej” z 4 marca 2022 r.), Komisja stwierdziła, że nie może obecnie zapewnić pełnego dostępu, ale że udzieli możliwie najszerszego dostępu natychmiast po przyjęciu przepisów.

13. Komisja stwierdziła, że jej służba prawna pełni podwójną funkcję. Służy on, z jednej strony, jako „wewnętrzny doradca” Komisji, doradzając kolegium komisarzy i dostarczając mu informacji niezbędnych do przyjęcia aktów prawnych zgodnych z prawem Unii. Obrady w ramach kolegium, w tym stanowisko zajęte przez służbę prawną, są poufne.

14. Z drugiej strony służba prawna Komisji reprezentuje Komisję przed sądami UE i jako taka korzysta z tajemnicy adwokackiej. Oznacza to, że musi być w stanie udzielać porad swojemu klientowi bez ryzyka, że porady te zostaną ujawnione i wykorzystane przeciwko niemu w postępowaniu sądowym. Komisja uznała, że celem wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001 jest właśnie zapobieżenie sytuacji, w której służba prawna, broniąc zgodności z prawem aktu Unii, mogłaby skonfrontować się z własną oceną, wydaną jako „radca wewnętrzny”, zgodnie z którą ten sam akt jest niezgodny z prawem. Komisja stwierdziła ponadto, że Rzecznik Praw Obywatelskich uznał tę zasadę w swojej decyzji dotyczącej odmowy udzielenia przez Komisję dostępu do opinii jej służby prawnej [11]. Komisja uznała, że jest prawdopodobne, iż w sądzie wystąpią skargi przeciwko europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia, biorąc pod uwagę jej istotny wpływ społeczny i istotne ryzyko gospodarcze.

15. Komisja argumentowała ponadto, że proponowany akt znajduje się na styku dwóch wrażliwych obszarów polityki, tj. (wrażliwych) danych osobowych dotyczących zdrowia oraz cyfryzacji tych danych i dostępu do nich. Komisja stwierdziła, że musi zbadać nowe i złożone kwestie polityczne i prawne, wykorzystując swoją przestrzeń do myślenia, której znaczenie zostało uznane przez Sąd [12].

16. Komisja uznała, że proces legislacyjny rozpoczyna się wraz z przekazaniem przez Komisję wniosku Parlamentowi Europejskiemu i Radzie UE. Podczas gdy obrady Parlamentu i Rady są jawne, obrady w Komisji poprzedzające przyjęcie i przekazanie wniosku przez Komisję są poufne. Komisja stwierdziła ponadto, że rola jej służby prawnej różni się od roli służb prawnych Parlamentu i Rady. Ich odpowiednie służby prawne mają za zadanie doradzać w sprawie opublikowanego wniosku, który ma określony zakres i precyzyjne przepisy, w przeciwieństwie do różnych projektów analizowanych przez służby prawne Komisji. Służba prawna Komisji jako taka nie odgrywa samodzielnej roli w trakcie zwykłej procedury ustawodawczej. Komisja uważa, że z tego powodu orzecznictwo dotyczące publicznego dostępu do opinii prawnych Służby Prawnej Rady nie może zostać rozszerzone przez analogię do opinii prawnych, które służby prawne Komisji wydały przed rozpoczęciem procedury ustawodawczej. Ujawnienie informacji podważyłoby rolę służby prawnej Komisji w procesie legislacyjnym, tworząc nowy podmiot, którego opinie miałyby wpływ na proces legislacyjny obok opinii służb prawnych Parlamentu, Rady i innych organów doradczych, takich jak Europejska Rada Ochrony Danych i Europejski Inspektor Ochrony Danych.

17. Komisja zauważyła ponadto, że zamiarem skarżącego jest wykorzystanie negatywnej opinii w celu podważenia zgodności z prawem niektórych zmian, które zostały lub mogą zostać zaproponowane w przyszłości we wniosku Komisji.

18. Komisja przekazała Rzecznikowi dodatkowe informacje poufne w celu dalszego uzasadnienia, dlaczego pełne ujawnienie naruszyłoby chronione interesy dotyczące dokumentów 13b i 13c.

19. Skarżący twierdził, że Komisja błędnie zinterpretowała jego wniosek. Nigdy nie twierdził, że chce wykorzystać negatywną opinię, aby podać w wątpliwość legalność niektórych poprawek. Skarżący, jako dziennikarz, chciałby raczej ustalić, czy wprowadzono poprawki zawierające przepisy, co do których Służba Prawna Komisji wydała negatywną opinię. Skarżący stwierdził, że jego zamiarem jest sprawdzenie, czy niektóre zmiany są podobne do przepisów, co do których Służba Prawna wyraziła wątpliwości.

20. Skarżący uznał, że pogląd Komisji, że negatywna opinia musi być chroniona do czasu przyjęcia rozporządzenia, wydaje się sugerować, że Komisja raczej zezwoliłaby współprawodawcom na przyjęcie rozporządzenia zawierającego przepisy, w odniesieniu do których jej służba prawna wydała negatywną opinię, niż publikowała te przepisy, aby temu zapobiec. Zamiast więc podejmować działania, Komisja wybiera tajność w nadziei, że pomoże to bronić się w sądzie, wiedząc, że będzie bronić stanowiska, co do którego jej służba prawna wydała negatywną opinię.

21. Skarżący uznał, że Komisja bardziej dba o swoje interesy jako instytucji niż o interes publiczny UE jako całości.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich po przedstawieniu propozycji rozwiązania

22. Traktaty UE dają obywatelom „prawo do uczestnictwa w życiu demokratycznym Unii”.[13] W związku z tym wszystkie decyzje UE muszą być podejmowane „w sposób jak najbardziej otwarty i zbliżony do obywateli”.[14] Jest to szczególnie ważne, gdy instytucje UE działają „w charakterze ustawodawczym”.[15] Zasada przejrzystości legislacyjnej jest zapisana w traktatach UE [16] i odzwierciedlona w prawie UE dotyczącym publicznego dostępu do dokumentów, które stanowi, że „dokumenty ustawodawcze” muszą być bezpośrednio publicznie dostępne, chyba że ich ujawnienie naruszyłoby jeden lub kilka wyraźnie chronionych interesów publicznych lub prywatnych.[17] Możliwość kontrolowania przez obywateli wszystkich informacji stanowiących podstawę działań ustawodawczych UE jest warunkiem wstępnym skutecznego wykonywania ich praw demokratycznych.[18]

Dokument 20b

23. Dokument 20b jest tekstem projektu wniosku ustawodawczego zawierającym uwagi i sugestie Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Handlu. W następstwie ponownego wniosku Komisja udzieliła częściowego dostępu do dokumentu, ujawniając cztery z ośmiu uwag Dyrekcji Generalnej ds. Handlu dotyczących projektu wniosku Komisji.

24. W swojej propozycji rozwiązania Rzecznik uznała, że rozumowanie Komisji nie jest uzasadnione i ma raczej ogólny charakter. Nie było jasne, w jaki sposób ujawnienie czterech utajnionych uwag naruszyłoby ochronę stosunków międzynarodowych.

25. W następstwie propozycji Rzecznika dotyczącej rozwiązania Komisja przedstawiła dodatkowe poufne wyjaśnienia dotyczące tego, w jaki sposób pełne ujawnienie dokumentu 20b naruszyłoby chroniony interes. Zgodnie z orzecznictwem Unii [19] instytucje dysponują szerokim zakresem uznania przy ustalaniu, czy ujawnienie dokumentów mogłoby naruszyć chroniony interes. Musi jednak istnieć racjonalnie przewidywalne, a nie czysto hipotetyczne ryzyko, że ujawnienie naruszyłoby stosunki międzynarodowe.

26. Komisja wyjaśniła teraz bardziej szczegółowo, w jaki sposób ujawnienie tych czterech uwag wpłynęłoby na pozycję negocjacyjną UE w toczących się negocjacjach międzynarodowych, podważając tym samym ochronę stosunków międzynarodowych. W świetle tych wyjaśnień Rzecznik uważa, że odmowa udzielenia przez Komisję pełnego publicznego dostępu do dokumentu 20b była uzasadniona.

Dokumenty 13b i 13c

27. Dokument 13b to nota Służby Prawnej Komisji przedstawiająca powody wydania negatywnej opinii. W następstwie ponownego wniosku Komisja przyznała szerszy dostęp. Jednak merytoryczna część negatywnej opinii została prawie całkowicie utajniona.

28. W następstwie propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącej rozwiązania Komisja przyznała szerszy dostęp. W szczególności umożliwiła ona dostęp do kilku ustępów dotyczących porad w zakresie ogólnych technik redakcyjnych, takich jak to, co powinno zostać określone w motywach proponowanego tekstu prawnego, oraz to, że definicje i inne terminy powinny być stosowane spójnie w całym wniosku. Pozostała część dokumentu jest nadal utajniona.

29. Dokument 13c jest tekstem projektu wniosku ze śledzonymi zmianami i uwagami Służby Prawnej Komisji. Na etapie potwierdzającym dokument został ujawniony z prawie wszystkimi uwagami i prześledzonymi zmianami. W następstwie propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącej rozwiązania Komisja przyznała szerszy dostęp.

30. Rzecznik zauważa jednak, że Komisja ujawniła jedynie te śledzone zmiany dotyczące językowych/gramatycznych wstawek/skreśleń, zbędnego tekstu lub zaktualizowanych odniesień. Spośród 127 uwag zawartych w dokumencie Komisja udzieliła dostępu tylko do jednej z nich. Ponadto wszystkie uwagi zawarte w samym tekście projektu wniosku są nadal redagowane.

31. Komisja oświadczyła, że udzieli możliwie najszerszego dostępu do dokumentów po przyjęciu przepisów i że w tym czasie ogólną zasadą będzie dostęp do dokumentów.

32. Rozporządzenie 1049/2001 wymaga, aby „zasadniczo wszystkie dokumenty instytucji były publicznie dostępne” oraz aby można było odmówić dostępu jedynie w należycie uzasadnionych przypadkach [20]. W szczególności dokumenty ustawodawcze muszą być bezpośrednio publicznie dostępne, chyba że ich ujawnienie naruszyłoby wyraźnie chronione interesy [21].

33. Komisja argumentowała, że proces legislacyjny rozpoczyna się dopiero wraz z przekazaniem wniosku i że wszelkie obrady w Komisji przed przekazaniem muszą pozostać poufne. Uznała ponadto, że służba prawna Komisji pełni inną rolę niż służby prawne współprawodawców i że w związku z tym orzecznictwo UE dotyczące publicznego dostępu do opinii ich służb prawnych nie ma zastosowania do Komisji.

34. Rzecznik nie może zgodzić się z tym poglądem. Zgodnie z orzecznictwem UE Komisja jest „kluczowym podmiotem w procesie legislacyjnym”, ponieważ akty ustawodawcze są przyjmowane na podstawie wniosku Komisji, chyba że Traktaty stanowią inaczej [22]. Chociaż w orzecznictwie UE stwierdza się, że proces legislacyjny formalnie rozpoczyna się wraz z przekazaniem wniosku ustawodawczego współprawodawcom [23], w tym samym orzecznictwie uznaje się, że dokumenty ustawodawcze na podstawie art. 12 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001 odnoszą się nie tylko do aktów przyjętych przez prawodawcę Unii. Dokumenty stanowiące podstawę działania ustawodawczego są raczej, ze względu na ich cel, również objęte art. 12 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001 [24]. Chociaż cytowane orzecznictwo odnosi się konkretnie do sprawozdań z oceny skutków, Rzecznik uważa, że to samo rozumowanie można zastosować do innych dokumentów zawierających informacje, które stanowią istotne elementy procesu legislacyjnego Unii, takie jak opinia prawna Służby Prawnej Komisji związana z procedurą ustawodawczą. Uważa ona, że zgodnie ze słowami Trybunału ujawnienie takiej porady prawnej „może zwiększyć przejrzystość i otwartość całego procesu legislacyjnego, w szczególności etapów przygotowawczych tego procesu, a tym samym wzmocnić demokratyczny charakter Unii, umożliwiając jej obywatelom kontrolę tych informacji i próbę wywarcia wpływu na ten proces”[25].

35. Ponadto Sąd stwierdził, że orzecznictwo dotyczące wniosków o publiczny dostęp do dokumentów Rady ma również znaczenie dla dokumentów Komisji sporządzanych w ramach procesu legislacyjnego [26]. Ponadto Trybunał Sprawiedliwości stwierdził niedawno, że argument, zgodnie z którym należy wprowadzić rozróżnienie między „decydentami politycznymi” a służbami technicznymi instytucji, takimi jak służby prawne, sprowadzałby się „w istocie do podważenia w całości orzecznictwa dotyczącego opinii prawnych sporządzanych przez służby prawne instytucji i związanych z procedurą ustawodawczą”[27].

36. Komisja argumentowała ponadto, że jej służba prawna odgrywa podwójną rolę. Z jednej strony działa ona jako „radca wewnętrzny” kolegium komisarzy, którego szczegółowe rozważania, w tym stanowisko zajęte przez służbę prawną, mają charakter poufny. Z drugiej strony reprezentuje Komisję przed sądami UE i korzysta z tajemnicy adwokackiej uniemożliwiającej ujawnienie jej opinii. W tym kontekście Komisja stwierdziła również, że orzecznictwo UE i Rzecznik uznają tę zasadę „równości broni”.

37. Rzecznik zauważa, że sporne dokumenty nie zawierają szczegółowych rozważań kolegium komisarzy. Poufność, na którą powołuje się Komisja, nie ma zatem zastosowania. W odniesieniu do argumentu Komisji, że jej służba prawna reprezentuje Komisję przed sądami UE, a tym samym korzysta z tajemnicy adwokackiej, Rzecznik nie widzi, w jaki sposób odróżniałoby to służbę prawną Komisji od służb prawnych Rady i Parlamentu Europejskiego.

38. Ponadto, o ile w orzecznictwie Unii uznano, że instytucje mogą odmówić dostępu do dokumentów, które niekoniecznie zostały sporządzone w ramach konkretnego postępowania sądowego, o tyle dokumenty takie muszą mieć istotny związek ze sporem, który jest bliski lub już zawisły przed sądami. [28] Trybunał odrzucił już jako zbyt ogólny, aby uzasadnić wyjątek od zasady otwartości, że rozporządzenie 1049/2001 wymaga argumentu, zgodnie z którym trudno byłoby służbie prawnej instytucji, która początkowo wyraziła negatywną opinię na temat projektu aktu ustawodawczego i która jest następnie zobowiązana do obrony zgodności z prawem tego aktu, gdyby ta negatywna opinia została opublikowana [29].

39. W poprzednim dochodzeniu Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącym ujawnienia opinii prawnej Służby Prawnej Komisji, do którego odniosła się Komisja w odpowiedzi na propozycję rozwiązania przedstawioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich, okoliczności były na tyle szczególne, że Rzecznik uznał za uzasadnione założenie, że przyszłe postępowania sądowe są „nieuchronne”^[30]. W tym poprzednim przypadku akt wykonawczy Komisji został zakwestionowany przez trzy miasta przed Sądem, który stwierdził nieważność tego aktu. Komisja odwołała się od wyroku. Trybunał nie zajął stanowiska w kwestii merytorycznej, a mianowicie tego, czy przepisy mogły zostać przyjęte w drodze procedury komitetowej, ale stwierdził, że Sąd nie miał prawa orzekać w tej kwestii, ponieważ skarga wniesiona przez te trzy miasta była niedopuszczalna. W opinii prawnej, do której skarżący zwrócił się o dostęp, przedstawiono stanowisko prawne Komisji w przedmiocie wyroku Sądu. W tym konkretnym kontekście Rzecznik uznał, że Komisja może zasadnie oczekiwać, że kwestia ta prawdopodobnie wróci do sądu, jeżeli sądy krajowe, które mają do czynienia z badaniem wdrażania przepisów UE na szczeblu krajowym, zwrócą się do sądów UE z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Nie ma to jednak miejsca w niniejszej sprawie. Przedmiotowe dokumenty nie zostały sporządzone w kontekście konkretnego postępowania sądowego, a żadne takie postępowanie nie jest „nieuchronne”[31].

40. Komisja argumentowała ponadto, że sporna opinia prawna dotyczy dwóch wrażliwych obszarów polityki oraz że w swojej opinii Komisja musiała zbadać nowe i złożone kwestie polityczne i prawne.

41. Zgodnie z orzecznictwem Unii [32] można odmówić dostępu do opinii prawnej w ramach procedury ustawodawczej, jeżeli opinia prawna jest szczególnie delikatna lub ma szczególnie szeroki zakres. Aby ustalić, czy opinia prawna jest wrażliwa, należy wziąć pod uwagę jej treść. Jeżeli opinia zawiera jedynie ocenę elementów wykładni prawa Unii, nie można jej uznać za wrażliwą [33].

42. Nie wystarczy również, że opinia prawna odnosi się do kontrowersyjnej inicjatywy ustawodawczej lub delikatnej dziedziny. Nowość i kontrowersyjny charakter akt sprawy są raczej czynnikami przemawiającymi za ujawnieniem [34]. Przyznanie szczególnej wrażliwości na porady prawne dotyczące nowych kwestii w praktyce utrudniłoby ujawnienie dużej części tych porad prawnych, ponieważ to właśnie w przypadku nowych kwestii instytucje zwracają się o poradę do swoich służb prawnych [35].

43. Ponadto nie wystarczy stwierdzić, że opinia prawna obejmuje kwestie, które mają charakter systemowy i wykraczają poza konkretny proces legislacyjny. Ze względu na swój charakter każda analiza tekstów prawnych lub pojęć może mieć znaczenie w kontekście innych wniosków ustawodawczych [36].

44. Jak już stwierdzono we wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącym rozwiązania, w aktach sprawy nie ma niczego, co sugerowałoby, że treść samej opinii prawnej jest szczególnie wrażliwa na kwestię zagrożenia podstawowego interesu UE.

45. Dodatkowe poufne wyjaśnienia przedstawione przez Komisję w odniesieniu do tych dwóch dokumentów nie zmieniają tej oceny. Rzecznik podtrzymuje swoją opinię, że Komisja nie uzasadniła szczególnej wrażliwości opinii prawnej ani że istnieje racjonalnie przewidywalne ryzyko, iż ujawnienie dokumentów zaszkodziłoby interesowi Komisji w uzyskaniu otwartej, szczerej i obiektywnej porady prawnej.

46. Ponieważ jednak Komisja dokonała ponownej oceny sprawy w następstwie propozycji rozwiązania przedstawionej przez Rzecznika i doszła do takiego samego wniosku jak w decyzji potwierdzającej, Rzecznik nie widzi żadnego użytecznego celu w kontynuowaniu tego dochodzenia. Zobowiązanie Komisji do udzielenia jak najszerszego dostępu do dokumentów po przyjęciu przepisów jest niewystarczające i wydaje się sprzeczne z deklarowanymi przez Komisję wysiłkami na rzecz wysunięcia na pierwszy plan przejrzystości, zaangażowania obywatelskiego i uczestnictwa w życiu demokratycznym, jak zapowiedziano niedawno w pakiecie „Obrona demokracji”.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującymi ustaleniami:

Rzecznik podtrzymuje swoją opinię, że Komisja nie uzasadniła szczególnej wrażliwości opinii prawnej ani że istnieje racjonalnie przewidywalne ryzyko, iż ujawnienie dokumentów zaszkodziłoby interesowi Komisji w uzyskaniu otwartej, szczerej i obiektywnej porady prawnej.

Ponieważ Komisja dokonała ponownej oceny sprawy w następstwie propozycji rozwiązania przedstawionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich i doszła do takiego samego wniosku jak w decyzji potwierdzającej, Rzecznik nie widzi żadnego użytecznego celu w kontynuowaniu tego dochodzenia.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.

Emily O'Reilly
Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, 19 grudnia 2023 r.

 

[1] COM/2022/197 final, dostępny pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52022PC0197

[2] Więcej informacji można znaleźć na stronie: https://health.ec.europa.eu/system/files/2022-05/com_2022-196_en.pdf  

[3] Na mocy rozporządzenia 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji; https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX%3A32001R1049

[4] Konsultacje między służbami to procedura stosowana w Komisji Europejskiej w celu zwrócenia się o formalną opinię lub zatwierdzenie przez inne służby Komisji, takie jak Sekretariat Generalny i Służba Prawna, oraz otrzymania takiej opinii lub zatwierdzenia.

[5] Art. 4 ust. 1 lit. a) tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001.

[6] Art. 4 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia 1049/2001.

[7] Art. 4 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1049/2001.

[8] Art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1049/2001.

[9] Więcej informacji na temat kontekstu skargi, argumentów stron i dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich można znaleźć w pełnym tekście propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącej rozwiązania dostępnej pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/doc/correspondence/177830.

[10] T-150/03, Sison przeciwko Radzie, pkt 84; dostępne pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=T-110/03&language=en

[11] Zob. decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 1920/2022/NH; dostępna pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/167605.

[12] T-796/14, Philip Morris przeciwko Komisji, pkt 87; dostępne pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=183328&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=850120.

[13] Art. 10 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE); dostępny pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:2bf140bf-a3f8-4ab2-b506-fd71826e6da6.0023.02/DOC_1&format=PDF

[14] Artykuł 1 i art. 10 ust. 3 TUE.

[15] Motyw 6 rozporządzenia 1049/2001.

[16] Art. 15 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; dostępny pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A12012E%2FTXT

[17] Art. 12 ust. 2 i motyw 6 rozporządzenia 1049/2001.

[18] Sprawy C-39/05 P i C-52/05 P Szwecja i Turco przeciwko Radzie, pkt 46; dostępne pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-39/05&language=en

[19] C-350/12 P, Rada przeciwko in ‘t Veld, pkt 63; dostępne pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-350/12

[20] Zob. motyw 11 rozporządzenia 1049/2001.

[21] Art. 12 ust. 2 i motyw 6 rozporządzenia 1049/2001.

[22] Sprawa C-57/16 ClientEarth przeciwko Komisji, pkt 87–88; dostępne pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en

[23] Ibidem, pkt 86.

[24] Ibidem, pkt 90–93.

[25] Ibidem, pkt 92.

[26] Sprawa T-796/14, Philip Morris przeciwko Komisji, pkt 55–56.

[27] C-408/21 P, Pech przeciwko Radzie, pkt 92–93; dostępne pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf;jsessionid=63A8160567DEC5058A69B3FB0B3DDBE3?num=C-408/21&language=en

[28] Ibidem, pkt 88–89.

[29] Sprawa C-408/21 P, Pech przeciwko Radzie, pkt 73.

[30] Decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 1920/2022/NH; dostępna pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/167605

[31] Decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 1920/2022/NH; dostępna pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/167605

[32] C‑39/05 P i C‑52/05 P, Szwecja i Turco przeciwko Radzie, pkt 69.

[33] Sprawa C-408/21 P, Pech przeciwko Radzie, pkt 61.

[34] T-395/13, Miettinen przeciwko Radzie, pkt 37; dostępne pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=T-395/13

[35] Ibidem, pkt 42–43.

[36] Sprawa C-408/21 P, Pech przeciwko Radzie, pkt 56.