Szanowny Panie,

W dniu 30 sierpnia 2001 r. złożył Pan skargę w imieniu spółki do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą zaproszenia do składania wniosków w celu poprawy otoczenia finansowego dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w Europie („Sieć Aniołów Biznesu, obwieszczenie, Dz.U. 98/C 263/10 z 20.8.1998).

W dniu 22 października 2001 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji Europejskiej. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 7 stycznia 2002 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 26 marca 2002 r. Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

W niniejszym zarzucie fakty leżące u podstaw sporu są pokrótce następujące.

W dniu 20 sierpnia 1998 r. Komisja opublikowała zaproszenie do składania wniosków („obwieszczenie”) w celu poprawy warunków finansowych dla europejskich małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Skarżący, spółka, w dniu 30 września 1999 r. przedłożył Komisji wniosek o dotację, studium wykonalności, w ramach pierwszej sfery działalności dotyczącej sieci prywatnych inwestorów i MŚP, w odniesieniu do projektu rozpoczynającego się w 2000 r. W ogłoszeniu określono dwie procedury: procedurę wyboru opartą na kryteriach wyboru określonych w ogłoszeniu, podczas której sprawdza się kwalifikowalność wniosków o udzielenie dotacji, oraz procedurę wyboru, podczas której komisja selekcyjna porównuje wybrane wnioski na podstawie kryteriów wyboru określonych w ogłoszeniu i ostatecznie udziela zamówienia odbiorcy.

W maju 2000 r. Komisja zwróciła się do skarżącego o podanie danych bankowych w celu zawarcia umowy. W następstwie tego faksu skarżący wzmocnił strukturę (marketing, personel) swojego przedsiębiorstwa w oczekiwaniu na zatwierdzenie przez Komisję. Służby finansowe Komisji rozpoczęły jednak kontrolę swoich projektów JOP, czyli programów pomocy wspólnotowej w krajach Phare, i w ramach tej kontroli wszczęły dochodzenie w sprawie jednego z partnerów przedsiębiorstwa. Powództwo z udziałem skarżącego zostało zawieszone do czasu wyjaśnienia zarzutów wobec jego partnera biznesowego. W międzyczasie zmieniły się priorytety programowe Komisji, a obecny projekt został zamknięty w kwietniu 2001 r.

Skarżący, nie otrzymawszy żadnej umowy do końca grudnia 2000/stycznia 2001 r., skontaktował się z Komisją w celu uzyskania informacji na temat harmonogramu projektu i zatwierdzenia dotacji na jego studium wykonalności. Skarżącemu nieformalnie poinformowano, że rozpoczęto audyt programu JOP. W sierpniu 2001 r. Komisja poinformowała przedsiębiorstwo, że znajdowało się na liście rezerwowej, ale projekt dobiegł końca i że nie zostanie zawarta żadna umowa. W dniu 30 sierpnia 2001 r. skarżący złożył skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich i zwrócił się o pomoc.

W swojej skardze skarżący podnosi następujące zarzuty:

1) Komisja nie wypłaciła dotacji po zatwierdzeniu wniosku.

2) Komisja nie poinformowała skarżącego w rozsądnym terminie o zakończeniu projektu. Komisja nie poinformowała również skarżącego, że jego wniosek został wstrzymany, a partner biznesowy przedsiębiorstwa, pan X, był przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez służby Komisji.

Skarżący twierdzi, że Komisja powinna podpisać umowę o udzielenie dotacji zgodnie z obietnicą i wypłacić dotację.

WNIOSEK

W swojej opinii Komisja przedstawiła następujące uwagi.

W dniu 28 sierpnia 1998 r. Komisja opublikowała zaproszenie do składania wniosków mające na celu wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) poprzez rozwój sieci aniołów biznesu poprzez udzielanie dotacji. Skarżący, przedsiębiorstwo, złożyło wniosek dotyczący projektów rozpoczynających się w 1999 r. w dniu 30 września 1999 r. Pismem z dnia 29 października 1999 r. Komisja potwierdziła otrzymanie skargi, informując skarżącego, że komisja selekcyjna dokona jej analizy we właściwym czasie. W wyniku tej analizy dział zatwierdzający, DG ds. Przedsiębiorstw, umieścił go na liście rezerwowej, co oznaczało, że wniosek przeszedł pierwszy etap selekcji, ale na tym etapie nie podjęto decyzji o przyznaniu dotacji. Dnia 4 maja 2000 r. DG ds. Przedsiębiorstw zwróciła się do skarżącego o podanie danych bankowych w celu zawarcia umowy o udzielenie dotacji. Po rozpoczęciu kontroli kilku projektów JOP służby Komisji dokładniej zbadały jedno z działań partnera biznesowego skarżącego. Podczas gdy dochodzenie to było w toku, DG ds. Przedsiębiorstw postanowiła zawiesić działalność przedsiębiorstwa w oczekiwaniu na usunięcie zarzutów.

W dniu 24 stycznia 2001 r. odbyło się spotkanie między DG ds. Przedsiębiorstw a przedstawicielami przedsiębiorstwa, którzy jasno dali do zrozumienia, że nadal oczekują zawarcia umowy o udzielenie dotacji z Komisją i wyrazili niezadowolenie z długiego czasu trwania procesu audytu wewnętrznego. Następnie DG ds. Przedsiębiorstw poinformowała je, że Komisja nie zamierza zawrzeć z przedsiębiorstwem umowy o udzielenie dotacji przed usunięciem zarzutów wobec partnera biznesowego i że w międzyczasie wniosek został wstrzymany. Kilka miesięcy później, w kwietniu 2001 r., DG ds. Przedsiębiorstw podjęła decyzję o zamknięciu działania sieci Aniołów Biznesu, w ramach którego trzy pozostałe wnioski, w tym wniosek skarżącego, nie zostały rozpatrzone.

W odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 11 czerwca 2001 r. Komisja poinformowała skarżącego pismem z dnia 23 sierpnia 2001 r., że działanie zostało zamknięte i że nie będzie umowy o udzielenie dotacji. W dniu 30 sierpnia 2001 r. skarżący odpowiedział na pismo Komisji, prosząc o więcej szczegółów oraz o podpisanie umowy o udzielenie dotacji. Tego samego dnia skarżący złożył skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich. W dniu 11 października 2001 r. Komisja przesłała skarżącemu odpowiedź, w której poinformowała go, że DG ds. Przedsiębiorstw prowadzi dodatkową weryfikację wniosku skarżącego, składającą się z wniosku o udzielenie informacji na temat założenia i rejestracji przedsiębiorstwa skierowanego do „Tribunal de Commerce de Nivelles” w Belgii.

Ponadto Komisja przedstawia uwagi na temat zarzutów przedstawionych przez skarżącego:

Komisja uważa, że nie zaniechała wypłaty dotacji, ponieważ nie zobowiązała się do przyznania takiej dotacji skarżącemu. Okoliczność, że wniosek został umieszczony na liście rezerwowej, co oznacza, że przeszedł pierwszy etap selekcji, ale nie podjęto jeszcze decyzji o przyznaniu dotacji, nie odpowiada obowiązkowi przyznania dotacji osobom znajdującym się na tej liście rezerwowej. Potwierdzenie odbioru przesłane skarżącemu w dniu 29 października 1999 r. oraz faks z dnia 4 maja 2000 r. z prośbą o podanie danych bankowych stanowią część praktyki administracyjnej Komisji i nie stanowią obietnicy zobowiązującej Komisję.

W odniesieniu do rzekomego braku poinformowania skarżącego, że projekt zakończył się w rozsądnym terminie, Komisja stwierdza, że przedsiębiorstwo zostało zawieszone w oczekiwaniu na potwierdzenie podejrzenia nadużycia finansowego. Następnie pozostały budżet związany z działaniem Anioły Biznesu na rok 2000 został przeniesiony na rok 2001 i przestał obowiązywać z końcem marca 2001 r. Na tym etapie DG ds. Przedsiębiorstw podjęła decyzję o zamknięciu działania Anioły Biznesu i poinformowała skarżącego, że działanie zostało zamknięte i że nie zostanie przyznana żadna dodatkowa dotacja.

Wreszcie, w odniesieniu do braku poinformowania skarżącego, że został on wstrzymany, Komisja stwierdza, że przedsiębiorstwo zostało o tym poinformowane podczas spotkania z pracownikami DG ds. Przedsiębiorstw, które odbyło się w dniu 24 stycznia 2001 r. W odniesieniu do zarzutu, że Komisja nie poinformowała skarżącego, że jego partner biznesowy był przedmiotem audytu przeprowadzonego przez służby Komisji, Komisja stwierdza, że skarżący został o tym poinformowany również podczas ostatniego spotkania w styczniu 2001 r. Ponadto Komisja poinformowała skarżącego w swojej opinii z dnia 7 stycznia 2002 r., że Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) wszczął dochodzenie w październiku 2000 r., w szczególności z udziałem jednego z partnerów handlowych skarżącego.

Skarżący podtrzymuje swoje twierdzenie zawarte w uwagach i przedstawia następujące uwagi.

Skarżący utrzymuje, że Komisja zobowiązała się, stwierdzając w piśmie z dnia 4 maja 2000 r., w którym zwróciła się o podanie danych bankowych, że „w celu zawarcia umowy z X, uprzejmie proszę o (.)”. Skarżący twierdzi, że zobowiązanie Komisji zostało również zilustrowane w protokole ze spotkania z Komisją w dniu 24 stycznia 2001 r., w którym stwierdza się, że wniosek przedsiębiorstwa „otrzymał dość wysoki wynik w ocenie, a umowa z X została przygotowana w celu wsparcia utworzenia i rozwoju (.) sieci”. Skarżący jest zdania, że umowa została zawarta, że Komisja przyjęła jego ofertę i że pozostało jedynie zakończenie procedury umownej.

Stwierdzenie Komisji, że pismo z dnia 4 maja 2000 r. z prośbą o podanie danych bankowych zostało automatycznie wysłane do wszystkich oferentów znajdujących się na liście rezerwowej, jest błędne, ponieważ skarżący nie figurował na takiej liście na ten dzień.

Skarżący uważa ponadto, że Komisja powinna była poinformować go o wszczętym dochodzeniu w sprawie nadużyć finansowych przeciwko jednemu ze swoich partnerów handlowych i bezpośrednio powiadomić o tym zainteresowanego partnera. Sposób, w jaki sytuacja została rozwiązana, pozbawił obie strony prawa do obrony, które jest prawem podstawowym. Skarżący zwraca ponadto uwagę, że zarzuty oszustwa wobec jego partnera biznesowego w żaden sposób nie dotyczą przedsiębiorstwa.

Skarżący zauważa, że dochodzenie OLAF jest na dzień wydania opinii przez Komisję, 7 stycznia 2002 r., niezakończone, ponieważ zostało wszczęte w październiku 2000 r., zaznaczając jednocześnie, że jego partner nie ma w związku z tym żadnych uwag na temat domniemanych nieprawidłowości.

Skarżący podkreśla również, że Komisja nie udzieliła dotychczas merytorycznej odpowiedzi na pismo wysłane do niego w dniu 30 sierpnia 2001 r.

Wreszcie domaga się odszkodowania wraz z odsetkami za poniesione szkody.

DECYZJA

1.1 W swoich uwagach skarżący twierdzi, że Komisja nie udzieliła merytorycznej odpowiedzi na jego pismo z dnia 30 sierpnia 2001 r. oraz że Komisja pozbawiła zarówno jego, jak i jego partnera biznesowego prawa do obrony. Skarżący domaga się również odszkodowania, w tym odsetek za niewypłacenie przez Komisję dotacji.

1.2 Rzecznik uważa, że nowe zarzuty i zarzuty nie mogą zostać rozpatrzone w sposób zadowalający w ramach niniejszego dochodzenia. Zarzuty te mogą być przedmiotem nowej skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący może odnieść się do nowych zarzutów i wnieść skargę bezpośrednio do Komisji oraz rozważyć złożenie nowej skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich, jeżeli Komisja nie udzieli zadowalającej odpowiedzi.

2.1 Skarżący twierdzi, że Komisja nie wypłaciła dotacji po zatwierdzeniu wniosku i twierdzi, że Komisja powinna podpisać umowę o udzielenie dotacji i wypłacić dotację.

2.2 Komisja uważa, że nie zaniechała wypłaty dotacji, ponieważ nie zobowiązała się do przyznania takiej dotacji skarżącemu. Fakt, że wniosek skarżącego przeszedł pierwszy etap selekcji, ale nie podjęto jeszcze decyzji o przyznaniu dotacji, nie odpowiada obowiązkowi przyznania dotacji wstępnie wybranym spółkom z listy rezerwowej.

2.3 Rzecznik zauważa, że procedura przetargowa mająca zastosowanie w niniejszej sprawie została określona w ogłoszeniu o zaproszeniu do składania wniosków mającym na celu poprawę otoczenia finansowego MŚP z dnia 20 sierpnia 1998 r. Wybierając przedsiębiorstwa w celu wzmocnienia struktury finansowej MŚP w Europie, Komisja dokonuje najpierw wstępnej selekcji potencjalnych kandydatów, którym może zostać przyznana umowa o udzielenie dotacji, po czym następuje drugi etap, w trakcie którego odbywa się procedura udzielania dotacji. Jeżeli Komisja zatwierdzi wniosek o dotację, zostanie zawarta umowa o dotację. W niniejszej sprawie wydaje się, że skarżący został wybrany i w związku z tym uznany za kwalifikującego się partnera umowy, ale nie udzielono mu jednak zamówienia.

2.4 Na podstawie dostępnych dowodów Rzecznik uważa, że Komisja nie zobowiązała się do zawarcia umowy o udzielenie dotacji ze skarżącym.

2.5 W tych okolicznościach wydaje się, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania w odniesieniu do tego aspektu skargi.

3.1 Skarżący twierdzi, że Komisja nie poinformowała go w rozsądnym terminie o zakończeniu projektu.

3.2 Zdaniem Komisji Komisja podjęła decyzję o zamknięciu programu "Business Angels Action" w kwietniu 2001 r., w czasie gdy do rozpatrzenia pozostały tylko trzy wnioski, w tym wniosek skarżącego. Pismem z dnia 23 sierpnia 2001 r. poinformowała ona skarżącego o tym, że zamknęła program i że w związku z tym wniosek skarżącego nie jest już rozpatrywany.

3.3 Rzecznik zauważa, że Komisja nie poinformowała skarżącego o zamknięciu programu Anioły Biznesu do czterech miesięcy po podjęciu decyzji o zamknięciu. Zgodnie z art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej każda osoba ma prawo do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje i organy Unii. Komisja nie przedstawiła żadnego wyjaśnienia opóźnienia. W tych okolicznościach Rzecznik uważa, że Komisja powinna była niezwłocznie poinformować skarżącego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi przypadek niewłaściwego administrowania, a Rzecznik Praw Obywatelskich poczyni poniżej krytyczną uwagę.

4.1 Skarżący twierdzi, że Komisja nie poinformowała go, że jego wniosek został wstrzymany, a jego partner biznesowy, pan X, był przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez służby Komisji.

4.2 Komisja twierdzi, że pracownicy DG ds.

4.3 Dowody, którymi dysponuje Rzecznik, nie potwierdzają twierdzenia skarżącego, że Komisja nie dostarczyła mu informacji. Rzecznik nie stwierdza zatem niewłaściwego administrowania w odniesieniu do tego aspektu skargi.

Na podstawie dochodzenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się konieczne sformułowanie jednej krytycznej uwagi:

Biorąc pod uwagę, że ten aspekt sprawy dotyczy procedur związanych z konkretnymi wydarzeniami w przeszłości, nie należy dążyć do polubownego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

Jacob SÖDERMAN