Szanowny Panie,

W dniu 12 stycznia 2001 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą egzaminu ustnego w ramach procedury naboru COM/R/A/01/1999 organizowanej przez DG ds. Badań Naukowych Komisji Europejskiej. Ponadto twierdzi Pan, że nie odpowiedział na Pańskie pismo z dnia 1 sierpnia 2000 r. W dniu 14 lutego 2001 r. przekazałem Pani skargę przewodniczącemu Komisji Europejskiej. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 20 maja 2001 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 31 maja 2001 r.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Skarżący zgłosił się do procedury naboru COM/R/A/01/1999 i zdał egzaminy pisemne. Został zaproszony na egzamin ustny. Na początku egzaminu ustnego w ramach procedury naboru COM/R/A/01/1999 komisja konkursowa poinformowała go, że części tekstów egzaminu ustnego nie są dostępne w języku szwedzkim, a jedynie w języku angielskim. W związku z tym nie mógł odpowiedzieć w języku szwedzkim, który wybrał jako swój drugi język w procedurze naboru COM/R/A/01/1999. Ponadto powiedziano mu, że lepiej byłoby napisać jego streszczenie w języku angielskim, ponieważ członkowie komisji selekcyjnej nie rozumieją języka fińskiego (głównego języka skarżącego). Skarżący twierdzi, że doszło do dyskryminacji obywateli pochodzących z małych państw członkowskich.

Ponadto skarżący twierdzi, że przewodniczący komisji selekcyjnej nie odpowiedział na jego pismo z dnia 8 sierpnia 2000 r.

WNIOSEK

Procedura wyboru COM/R/A/01/1999 została podzielona na cztery dziedziny odpowiadające czterem programom tematycznym piątego programu ramowego. Dziedzina C procedury selekcji miała na celu stworzenie listy rezerwowej pracowników zatrudnionych na czas określony do celów zarządzania programami w zakresie badań i rozwoju technologicznego w dziedzinie konkurencyjnego i trwałego wzrostu gospodarczego.

W ogłoszeniu o naborze opisano procedurę naboru: test wstępny, wybór na podstawie dokumentacji zgłoszeniowej i test ustny. Egzamin ustny składał się z trzech części:

a) Etap pierwszy: komisja selekcyjna przeprowadziła z kandydatem rozmowę kwalifikacyjną na podstawie jego wiedzy w danej dziedzinie, doświadczenia zawodowego i powodów złożenia wniosku.

b) Etap drugi:

• Przedstawienie w języku głównym kandydata określonym w formularzu zgłoszeniowym tekstu dotyczącego dziedziny określonej w formularzu zgłoszeniowym napisanego w drugim języku kandydata określonym w formularzu zgłoszeniowym.
• Dyskusja na temat aktualnych osiągnięć naukowych w tej dziedzinie w drugim języku wybranym przez kandydata, jak określono w jego formularzu zgłoszeniowym.

c) Etap trzeci: kandydat musi sporządzić pisemne podsumowanie swojej dyskusji z komisją selekcyjną na dwóch stronach pisanych na maszynie lub trzech stronach pisanych odręcznie.

Komisja stwierdziła, że skarżący miał możliwość skorzystania z tłumaczenia symultanicznego podczas całej rozmowy kwalifikacyjnej, aby umożliwić komisji selekcyjnej ocenę jego umiejętności i zagwarantować równe traktowanie wszystkich kandydatów. Wielu kandydatów wolało nie korzystać z tłumaczenia ustnego. Byli oni w stanie posługiwać się jednym z języków znanych komisji selekcyjnej, głównie angielskim. Wielu kandydatów skorzystało z tej możliwości, co umożliwiło im bezpośredni kontakt z komisją selekcyjną. Kandydaci mogli sami wybrać język, którego wolą używać, a komisja selekcyjna nie narzuciła żadnego konkretnego języka żadnemu z kandydatów. Komisja zauważyła, że komisja selekcyjna oceniła głównie treść dyskusji, a nie umiejętności językowe kandydatów. W związku z tym język zastosowany przez kandydata nie miał wpływu na wynik.

Tekst naukowy na drugim etapie, który skarżący miał podsumować, nie istniał w drugim języku wybranym przez skarżącego (szwedzkim), a komisja selekcyjna uznała, że skarżący bardzo dobrze opanował również inne języki. W związku z tym komisja selekcyjna umożliwiła skarżącemu wybór tekstu w jednym z głównych języków roboczych (angielskim, francuskim lub niemieckim), o którym skarżący wspomniał w swoim formularzu zgłoszeniowym. Sytuacja w żaden sposób nie zaszkodziła skarżącemu. Ponadto komisja selekcyjna uwzględniła ten czynnik przy ocenie tej części rozmowy, w szczególności przy ocenie treści streszczenia skarżącego.

W ogłoszeniu o naborze nie wspomniano, jaki język skarżący powinien wybrać do pisemnego streszczenia. Skarżący miał zatem możliwość swobodnego wyboru języka, który ma być używany. Komisja selekcyjna nie narzuciła używania języka angielskiego.

Komisja wyraziła ubolewanie, że skarżący musiał długo czekać na odpowiedź na swoje odwołanie. Opóźnienie wynikało głównie z reorganizacji dyrekcji generalnej i redystrybucji zadań. Przewodniczący komisji selekcyjnej zostali poinformowani o piśmie odwoławczym i potwierdzili pierwotną ocenę, na podstawie której skarżący został wykluczony z listy rezerwowej.

Skarżący przedstawił następujące uwagi:

Skarżący przyznał, że podczas rozmowy kwalifikacyjnej na pierwszym etapie egzaminu ustnego kandydaci mieli do dyspozycji tłumaczenie symultaniczne. Nie twierdził, że został zmuszony do używania języka angielskiego w tej części testu.

Zdaniem skarżącego drugi etap egzaminu ustnego miał największy wpływ na wyniki jego egzaminów i doprowadził do jego wykluczenia z listy rezerwowej. Dopiero na początku testu poinformowano go, że nie otrzyma tekstu w języku szwedzkim, który jest jego drugim językiem. To sprawiło, że był bardziej zdenerwowany i wpłynęło na jego koncentrację. Przedmiotowy test był ograniczony w czasie. Ponieważ był to tekst specjalistyczny, lepiej byłoby, gdyby skarżący uzyskał go w języku szwedzkim. Skarżący uznał, że byłby w stanie ocenić ilość informacji w krótszym czasie, gdyby tekst był dostępny w języku szwedzkim. Zdaniem skarżącego dyskusję na ten temat należało przeprowadzić również w języku szwedzkim.

W odniesieniu do pisemnego streszczenia skarżący potwierdził, że nie był zobowiązany do wyboru języka angielskiego. Wreszcie skarżący stwierdził, że ważne jest, aby pismo w sprawie odwołania otrzymało odpowiedź.

DECYZJA

1.1 Zgodnie ze skargą komisja konkursowa poinformowała skarżącego na początku egzaminu ustnego procedury naboru COM/R/A/01/1999, że części tekstów egzaminu ustnego nie są dostępne w języku szwedzkim, a jedynie w języku angielskim. W związku z tym nie mógł odpowiedzieć w języku szwedzkim, który wybrał jako swój drugi język w procedurze naboru COM/R/A/01/1999. Ponadto powiedziano mu, że lepiej byłoby napisać jego streszczenie w języku angielskim, ponieważ członkowie komisji selekcyjnej nie rozumieją języka fińskiego (pierwszego języka skarżącego). Skarżący twierdzi, że doszło do dyskryminacji obywateli pochodzących z małych państw członkowskich.

1.2 Komisja wyjaśniła, że na pierwszym etapie skarżący miał możliwość skorzystania z tłumaczenia symultanicznego podczas całej rozmowy kwalifikacyjnej, aby komisja selekcyjna mogła ocenić jego umiejętności i zagwarantować równe traktowanie wszystkich kandydatów. Zostało to również potwierdzone przez skarżącego. Ponadto w ogłoszeniu o naborze nie wspomniano, jaki język skarżący powinien wybrać do trzeciego etapu pisemnego streszczenia. Skarżący potwierdził, że nie był zobowiązany do wyboru języka angielskiego do trzeciego etapu.

1.3 Zdaniem Komisji tekst naukowy na drugim etapie, który skarżący miał podsumować, nie istniał w drugim języku wybranym przez skarżącego (szwedzkim), a komisja selekcyjna uznała, że skarżący bardzo dobrze opanował również inne języki. W związku z tym komisja selekcyjna umożliwiła skarżącemu wybór tekstu w jednym z głównych języków roboczych (angielskim, francuskim lub niemieckim), o którym skarżący wspomniał w swoim formularzu zgłoszeniowym. Komisja była zdania, że sytuacja w żaden sposób nie zaszkodziła skarżącemu. Ponadto komisja selekcyjna uwzględniła ten czynnik przy ocenie tej części rozmowy, w szczególności przy ocenie treści streszczenia skarżącego.

1.5 Rzecznik zauważa, że w pkt II obwieszczenia w sprawie wyboru przewidziano, że "Komisja dokłada wszelkich starań, aby uniknąć wszelkich form dyskryminacji, zarówno podczas procedury wyboru, jak i podczas mianowania". Ponadto w pkt III.A ogłoszenia o naborze przewidziano, że „Kandydaci nie mogą zmieniać języków, w których chcą przystąpić do testów, po ich sprecyzowaniu”. W pkt V.A ogłoszenia o naborze stwierdzono, że „wstępna selekcja opiera się na serii testów składających się z pytań wielokrotnego wyboru, mających na celu ocenę [...] zrozumienia przez kandydatów drugiego języka wspólnotowego”. Wreszcie pkt V.C.3 lit. b) ogłoszenia o naborze przewidywał, że w drugim etapie egzaminu ustnego kandydat otrzyma tekst dotyczący dziedziny określonej w formularzu zgłoszeniowym w drugim języku określonym w formularzu zgłoszeniowym. (podkreślenie Rzecznika Praw Obywatelskich). Z ogłoszenia o naborze wynika, że kandydaci zostali wyraźnie poinformowani o możliwości posługiwania się drugim językiem na drugim etapie egzaminu ustnego COM/R/A/01/1999.

1.6 Rzecznik uważa zatem, że zobowiązując skarżącego do posługiwania się językiem innym niż jego drugi język na drugim etapie egzaminu ustnego w ramach procedury naboru COM/R/A/01/1999, Komisja nie zastosowała się do ogłoszenia o naborze, co stanowi przypadek niewłaściwego administrowania. Rzecznik uważa zatem, że konieczne jest sformułowanie krytycznej uwagi w tym względzie.

2.1 Według skarżącego nie otrzymał on odpowiedzi na swoje pismo z dnia 8 sierpnia 2000 r. skierowane do przewodniczącego komisji selekcyjnej.

2.2 Komisja udzieliła odpowiedzi na odwołanie skarżącego w swojej opinii do Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 3 maja 2001 r. W swojej opinii Komisja wyraziła ubolewanie, że skarżący musiał długo czekać na odpowiedź na swoje odwołanie. Opóźnienie wynikało głównie z reorganizacji dyrekcji generalnej i redystrybucji zadań. Przewodniczący komisji selekcyjnej zostali poinformowani o piśmie odwoławczym i potwierdzili pierwotną ocenę, na podstawie której skarżący został wykluczony z listy rezerwowej.

2.3 Dobrą praktyką administracyjną jest udzielanie odpowiedzi na otrzymane pisma w rozsądnym terminie i w odpowiedni sposób. Komisja odpowiedziała na odwołanie skarżącego z dnia 8 sierpnia 2000 r. jedynie w swojej opinii skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich prawie dziewięć miesięcy później. Rzecznik uważa, że opóźnienie to było nadmierne. Brak reakcji Komisji na pismo skarżącego z dnia 8 sierpnia 2000 r. w rozsądnym terminie i w odpowiedni sposób stanowi zatem przypadek niewłaściwego administrowania. Rzecznik uważa zatem, że konieczne jest sformułowanie krytycznej uwagi w tym względzie.

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi należy poczynić następujące uwagi krytyczne:

Biorąc pod uwagę, że te aspekty sprawy dotyczą procedur związanych z konkretnymi wydarzeniami w przeszłości, nie należy dążyć do polubownego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Z poważaniem,

Jacob SÖDERMAN