Szanowny Panie X,

W dniu 14 września 2000 r. złożył Pan skargę przeciwko Komisji do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Pańska skarga dotyczyła braku przejrzystości i nieuzasadnionych opóźnień w procesie stwierdzania przez Komisję całkowitej trwałej niezdolności do pracy w wyniku wypadku, którego doznał Pan na terenie Komisji w dniu 15 maja 1998 r.

W dniu 26 października 2000 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji Europejskiej. Otrzymałem opinię Komisji w dniu 9 stycznia 2001 r., którą przekazałem Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag. W dniu 26 lutego 2001 r. otrzymałem Pańskie uwagi. W dniu 30 kwietnia 2001 r. napisałem do przewodniczącego Komisji Europejskiej w celu znalezienia polubownego rozwiązania. Komisja przesłała swoją odpowiedź w dniu 18 lipca 2001 r., którą przekazałem Panu. W dniu 28 sierpnia 2001 r. przesłał mi Pan dodatkowe informacje. Otrzymałem Pańskie uwagi dotyczące odpowiedzi Komisji w dniu 5 września 2001 r.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Według skarżącego fakty przedstawiały się następująco:

Skarżący dołączył do Komisji w listopadzie 1987 r. jako urzędnik C1. W dniu 15 maja 1998 r. X upadł w pomieszczeniach Komisji rzekomo ze względu na śliski stan podłogi. W wyniku wypadku X doznał poważnych urazów kręgosłupa, które uniemożliwiły mu pracę.

W dniu 3 czerwca 1999 r. pan H., szef Służby Medycznej Komisji i przewodniczący Komitetu ds. Inwalidztwa, powołanego w celu zbadania sytuacji skarżącego, poinformował go o swoich ustaleniach. Na posiedzeniu w dniu 17 maja 1999 r. Komitet ds. Inwalidztwa, w skład którego weszli również dr D i dr M, stwierdził, że skarżący doznał całkowitej trwałej inwalidztwa. Warunek ten uniemożliwił X wykonywanie zadań urzędnika KE. Jeśli chodzi o charakter wypadku, komisja nie doszła do żadnych wniosków. Do opinii komitetu dołączono jednak notę rękopisu stwierdzającą, że decyzja w tej sprawie zostanie podjęta w przyszłości przez właściwy organ(1).

W wyniku tych ustaleń skarżący został przeniesiony na emeryturę, a regularne wynagrodzenie urzędnika WE zostało zastąpione rentą inwalidzką od dnia 1 czerwca 1999 r. Ponieważ Komitet ds. Inwalidztwa nie podjął jeszcze decyzji w sprawie charakteru inwalidztwa skarżącego, X był uprawniony jedynie do emerytury odpowiadającej 120 % minimalnej diety. Ten gwałtowny spadek miesięcznych dochodów zmusił skarżącego do ponownego rozważenia mieszkania w Brukseli. W dniu 24 września 1999 r. X postanowił wrócić z rodziną do kraju pochodzenia.

Skarżący złożył odwołanie do Komisji na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego, w którym zwrócił się o zachowanie jego czynnego statusu urzędnika C1 w Komisji do czasu, gdy Komitet ds. Inwalidztwa dojdzie do wniosku w sprawie charakteru inwalidztwa. Instytucja w sposób dorozumiany odrzuciła wniosek, nie odpowiadając na odwołanie.

W dniu 29 sierpnia 2000 r. skarżący został zaproszony do udziału w spotkaniu zorganizowanym przez właściwe służby Komisji w celu oceny jego stanu zdrowia. X musiał przejść pełną analizę rentgenowską, pomimo negatywnej porady swojego osobistego lekarza. Najwyraźniej nie wyciągnięto żadnych wniosków w wyniku spotkania i wynikających z niego badań lekarskich.

Skarżący wskazał, że 29 miesięcy po wypadku jego stan zdrowia został już poddany przeglądowi przez dziesięciu różnych lekarzy i właściwe służby Komisji. Niemniej jednak nie podjęto żadnej decyzji co do charakteru wypadku dla celów renty inwalidzkiej, ani co do kwoty ryczałtu w celu zrekompensowania całkowitej lub częściowej trwałej niezdolności do pracy.

Podsumowując, w skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący twierdził, że:

WNIOSEK

W swojej opinii z dnia 22 grudnia 2000 r. Komisja po raz pierwszy przedstawiła zarzuty przedstawione przez skarżącego. Następnie przytoczył odpowiednie przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie, a mianowicie art. 78 regulaminu pracowniczego i art. 13 załącznika VIII do tego regulaminu.

Komisja wyjaśniła, że skarżący zwrócił się już do swoich służb w dniu 14 maja 1998 r. i z własnej inicjatywy zwrócił się o zbadanie jego stanu zdrowia przez komitet ds. inwalidztwa. Niedługo po tym, w dniu 15 maja 1998 r. skarżący doznał wypadku w pomieszczeniach Komisji, w odniesieniu do którego złożył wniosek w dniu 25 maja 1998 r., a w dniu 5 czerwca 1998 r. przedłożył sprawozdanie lekarskie.

W dniu 10 czerwca 1998 r. dr H (organ powołujący w tego rodzaju postępowaniach) zwrócił się do skarżącego o wyznaczenie wybranego przez niego lekarza do reprezentowania go w komitecie ds. inwalidztwa. Ze względu na brak wyznaczenia lekarza przez skarżącego, Komitet nie mógł zostać powołany, ale do dnia 15 kwietnia 1999 r. W tym czasie dr H poinformował również skarżącego, że skoro wypadek miał mieć miejsce w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych, należy wszcząć procedurę określoną w art. 73 regulaminu pracowniczego w celu ustalenia stopnia inwalidztwa wynikającego z wypadku.

W dniu 17 maja 1999 r. Komitet ds. Inwalidztwa uzgodnił całkowitą trwałą niezdolność skarżącego do wykonywania obowiązków. Na podstawie tych ustaleń i zgodnie z art. 78 § 3 regulaminu pracowniczego organ powołujący podjął w dniu 3 czerwca 1999 r. decyzję o przeniesieniu go na emeryturę i przyznał mu rentę inwalidzką od dnia 1 lipca 1999 r. Nie podjęto żadnej decyzji dotyczącej tego, czy wypadek miał miejsce w trakcie lub w związku z obowiązkami skarżącego. Komitet ds. Inwalidztwa postanowił odroczyć swoją decyzję w tej sprawie do czasu ustalenia stopnia inwalidztwa. Instytucja wyjaśniła, że gdyby wypadek miał być związany z obowiązkami skarżącego jako urzędnika, renta X byłaby uprawniona na podstawie art. 78 ust. 2 regulaminu pracowniczego, byłaby bardziej korzystna niż emerytura przyznana skarżącemu pierwotnie na podstawie art. 78 ust. 3.

Jeżeli chodzi o rekompensatę przewidzianą w art. 73 regulaminu pracowniczego, Komisja wyjaśniła, że jej wdrożenie zostało przeprowadzone na mocy rozporządzenia mającego zastosowanie do wszystkich instytucji WE. Art. 19 rozporządzenia wskazuje, że charakter wypadku i stopień trwałej inwalidztwa powinny być określone w świetle wniosków wyciągniętych przez lekarzy wyznaczonych przez instytucje lub na podstawie opinii komisji lekarskiej, na wniosek urzędnika.

Komisja wskazała, że dr L, ortopeda wybrany przez organ powołujący do zbadania sprawy, zbadał sprawę i przedstawił swoje wnioski we wrześniu i grudniu 1999 r. Stwierdził on, że częściowa trwała niezdolność skarżącego do pracy została skonsolidowana w lipcu 1999 r. i że jej stopień można oszacować na 8%. W dniu 10 stycznia 2000 r. Komisja poinformowała skarżącego o swojej decyzji o ustaleniu jego częściowej trwałej niezdolności do pracy na poziomie 8%. Skarżący zakwestionował ten wniosek i zwrócił się o utworzenie komisji lekarskiej. Na pierwszym spotkaniu w dniach 29 sierpnia i 1 września 2000 r. skarżący został poddany dalszym badaniom radiologicznym. Komisja zwróciła się o przeprowadzenie dodatkowych testów, których przeprowadzenia skarżący odmówił. Wobec braku tych testów komitet nie był w stanie wyciągnąć wniosków na posiedzeniu w dniu 7 listopada 2000 r. W dniu 14 listopada 2000 r. przewodniczący komitetu dr Lannoy ponownie zwrócił się do skarżącego z wnioskiem o przeprowadzenie dalszych badań.

Komisja wyjaśniła, że dopóki nie zostanie ustalony stopień inwalidztwa, Komitet ds. Inwalidztwa nie może zakończyć swoich prac.

W tych warunkach Komisja nalegała, aby zakończenie dwóch równoległych procedur było możliwe wyłącznie przy współpracy skarżącego.

Uwagi skarżącego z dnia 20 lutego 2001 r. powtórzyły argumenty przedstawione w skardze i zakwestionowały niektóre stwierdzenia przedstawione przez Komisję w jej opinii.

X wyjaśniła, że pismo do Komisji z dnia 14 maja 1998 r. wzywające do ustanowienia komitetu ds. inwalidztwa zostało zasugerowane przez dr M ze służb medycznych Komisji i że w rzeczywistości zostało napisane pod przymusem. Skarżący uważał, że ze względu na charakter obrażeń doznanych dzień później ten pierwotny wniosek powinien był zostać unieważniony, ponieważ skarżący rzekomo zasugerował telefonicznie lekarzom H i P w dniu 30 maja 1998 r. oraz w piśmie do doktora P w dniu 4 września 1998 r. X wyjaśnił, że treść pisma dr P z dnia 15 września 1998 r. doprowadziła go do przekonania, że procedura ta została odłożona do czasu całkowitego odzyskania pomocy.

Skarżący wskazał, że pierwotnie przyznana renta inwalidzka odpowiada co najmniej 120% minimum socjalnego, jak określono w art. 78 § 5, zamiast emerytury przewidzianej w art. 78 § 3 regulaminu pracowniczego, zgodnie z sugestią Komisji.

Jeżeli chodzi o dodatkowe badania, o których wykonanie poproszono X, a mianowicie tomografię komputerową i badanie neurologiczne, skarżący zgodził się na wykonanie skanu tomografii komputerowej, pod warunkiem jednak, że badanie to zostanie przeprowadzone na otwartej przestrzeni. Jeśli chodzi o badanie neurologiczne, skarżący wskazał, że pełne badanie zostało już przeprowadzone przez dr D w październiku 1999 r.

SKUTKI OMBUDSMANA DO OSIĄGNIĘCIA PRZYJAZNEGO ROZWIĄZANIA

Po dokładnym rozpatrzeniu opinii i uwag Rzecznik uznał, że Komisja nie zareagowała w odpowiedni sposób na zarzuty skarżącego.

Komisja, chociaż twierdziła, że prace Komitetu ds. Inwalidztwa i Komitetu ds. Inwalidztwa były prowadzone równolegle, w rzeczywistości podporządkowała zakończenie prac Komitetu ds. Inwalidztwa ustaleniom Komitetu ds. Inwalidztwa dotyczącym stopnia inwalidztwa skarżącego dokonanym przez komisję lekarską. Czyniąc to, Komisja naruszyła przepisy art. 78 regulaminu pracowniczego, ponieważ nie uwzględniła należycie wniosku skarżącego o przyznanie mu całkowitej trwałej niezdolności do pracy. W związku z tym Rzecznik wstępnie stwierdził, że takie uchybienie stanowi przypadek niewłaściwego administrowania ze strony Komisji.

W związku z tym w piśmie z dnia 30 kwietnia 2001 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zaproponował, aby Komisja ponownie rozważyła swoje stanowisko w celu zapewnienia, że Komitet ds. Inwalidztwa bezzwłocznie dokona jasnego i precyzyjnego ustalenia, czy inwalidztwo skarżącego zostało spowodowane w trakcie lub w związku z wykonywaniem jego obowiązków. Zauważył również w swoim piśmie, że skarżący najwyraźniej zgodził się na poddanie się badaniom lekarskim zaproponowanym przez komisję lekarską, ale pod pewnymi warunkami. Rzecznik zasugerował również, aby Komisja rozpatrzyła wniosek złożony przez skarżącego.

Po złożeniu wniosku o przedłużenie terminu w dniu 2 lipca 2001 r. Komisja przesłała swoją odpowiedź w dniu 20 lipca 2001 r. Instytucja wyjaśniła, że po otrzymaniu oceny radiologicznej skarżącego w dniu 29 maja 2001 r. Komitet ds. Inwalidztwa zebrał się w dniu 11 czerwca 2001 r. i zdecydował, że inwalidztwo skarżącego nie było związane z wypadkiem. Ponieważ komisja oparła swoje ustalenia na wnioskach ze sprawozdania radiologicznego, Komisja wyjaśniła, że nie ma potrzeby przeprowadzania dalszych badań medycznych.

Na podstawie ustaleń komitetu organ powołujący skierował w dniu 22 czerwca 2001 r. pismo do skarżącego, w którym potwierdził, że jego służba zakończyła się przejściem na emeryturę i że X był uprawniony do emerytury obliczonej na podstawie art. 78 § 3 regulaminu pracowniczego.

W dniu 28 sierpnia 2001 r. skarżący przesłał pismo, w którym wyjaśnił, że ze względu na charakter decyzji ostatecznie przyjętej przez organ powołujący X wniósł odwołanie na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego z dnia 18 lipca 2001 r. W kolejnym piśmie z dnia 5 września 2001 r. skarżący wypowiedział się na temat niektórych kwestii wymienionych już w skardze, a mianowicie pośpiesznego sposobu przekazania komitetu ds. inwalidztwa, wielu różnych badań lekarskich, które X musiał przeprowadzić, lub przymusu, na podstawie którego wnioskowano o jego przejście na emeryturę. Skarżący wyraził wdzięczność za interwencję Rzecznika Praw Obywatelskich, która miała zasadnicze znaczenie dla ostatecznej decyzji komitetu ds. inwalidztwa dotyczącej charakteru jego inwalidztwa. X podniósł jednak, że w postępowaniu komitetu wystąpiły uchybienia proceduralne i merytoryczne, które spowodowały nieważność jego ostatecznej decyzji.

Skarżący wyjaśnił również szczegółowo trudności gospodarcze napotkane w związku z jego nagłym i przymusowym przejściem na emeryturę.

DECYZJA

1.1 Skarżący twierdził, że decyzja Komisji o uznaniu jego niezdolności do pracy została podjęta w pośpiechu i bez należytego uwzględnienia jego interesów.

1.2 Komisja wyjaśniła, że w tym przypadku zastosowano właściwą procedurę. Po złożeniu wniosku przez skarżącego z własnej inicjatywy w dniu 14 maja 1998 r. Komisja wszczęła w dniu 10 czerwca 1998 r. procedurę mającą na celu ustanowienie Komitetu ds. Inwalidztwa. Decyzja organu powołującego o przeniesieniu skarżącego w stan spoczynku z dniem 1 lipca 1999 r. została podjęta zgodnie z ustaleniami Komitetu ds. Inwalidztwa z dnia 17 maja 1999 r.

1.3 Procedura, którą administracja musi przeprowadzić, aby urzędnik przeszedł na emeryturę z powodu trwałej niezdolności do pracy, składa się z kilku różnych etapów. Postępowanie wszczyna się w przypadku choroby lub wypadku, które uniemożliwiają urzędnikowi wykonywanie jego obowiązków. W takim przypadku organ powołujący może wezwać do ustanowienia komitetu ds. inwalidztwa, który powinien oceniać stan zdrowia urzędnika i jego przyczyny. Na podstawie ustaleń Komitetu ds. Inwalidztwa organ powołujący decyduje o tym, czy urzędnik powinien przejść na emeryturę, oraz o rodzaju emerytury, do której powinien być uprawniony.

Procedura ta może zostać uruchomiona z własnej inicjatywy urzędnika, mimo że nie jest ona przewidziana w obowiązujących przepisach.

1.4 Zasady regulujące tę procedurę zostały określone w art. 53, 59 i 78 regulaminu pracowniczego. Zgodnie z art. 59 organ powołujący może przekazać sprawę Komitetowi ds. Inwalidztwa wyłącznie w następujących przypadkach: (i) gdy łączny okres zwolnienia chorobowego urzędnika wynosi 12 miesięcy lub więcej w okresie trzech lat, (ii) gdy zainteresowany urzędnik kwestionuje konieczność skorzystania przez niego z urlopu z inicjatywy instytucji po zbadaniu przez lekarza urzędowego instytucji oraz (iii) gdy administracja kwestionuje zaświadczenia lekarskie przedstawione przez zainteresowanego urzędnika.

1.5 Jak orzekły sądy wspólnotowe, uprawnienia organu powołującego powinny być ściśle ograniczone i wyraźnie ograniczone ze względu na poważne konsekwencje, jakie skierowanie sprawy do Komitetu ds.

1.6 Rzecznik zauważa, że w dniu 14 maja 1998 r. skarżący wniósł, bez wyraźnego powodu, o powołanie komitetu ds. inwalidztwa w celu zbadania jego stanu zdrowia. W następstwie wypadku w pomieszczeniach Komisji w dniu 15 maja 1998 r. skarżący poinformował służby medyczne Komisji w dniach 30 maja i 4 września 1998 r. o swoim zamiarze niepodejmowania dalszych działań w związku z jego wnioskiem. Niemniej jednak w dniu 10 czerwca 1998 r., zaledwie kilka tygodni po wypadku, dr H zwrócił się w imieniu Komisji do skarżącego z prośbą o wyznaczenie lekarza w celu utworzenia komitetu ds. inwalidztwa.

1.7 Z dostępnych dowodów wynika, że w czasie, gdy Komisja starała się zwołać Komitet ds. Komisja kontynuowała jednak swoje działania, uzasadniając to tym, że skarżący formalnie zażądał ustanowienia komitetu ds. inwalidztwa. Biorąc pod uwagę zmianę zdania skarżącego, wydaje się, że zasadne byłoby, aby Komisja ponownie rozważyła swoje stanowisko.

Rzecznik zauważa jednak, że jego dochodzenie nie wykazało, iż Komisja naruszyła obowiązujące przepisy regulujące procedurę przejścia urzędnika w stan spoczynku z powodu trwałej niezdolności do pracy. Rzecznik doszedł zatem do wniosku, że w odniesieniu do tego aspektu sprawy nie zachodzi niewłaściwe administrowanie. Należy jednak przypomnieć, że Trybunał Sprawiedliwości jest najwyższym organem w zakresie wykładni prawa wspólnotowego.

2.1 Skarżący oświadczył, że nie otrzymał żadnych płatności odpowiadających całkowitej trwałej niezdolności do pracy, ponieważ właściwe służby Komisji nie były w stanie podjąć decyzji w tej sprawie.

2.2 Komisja wyjaśniła, że nie podjęto żadnej decyzji co do przyczyny wypadku, ponieważ Komitet ds.

2.3 Zdaniem Rzecznika Komisja naruszyła przepisy art. 78 regulaminu pracowniczego, ponieważ nie uwzględniła we właściwy sposób wniosku skarżącego o przyznanie mu całkowitej trwałej niezdolności do pracy. W związku z tym, w celu znalezienia polubownego rozwiązania, zgodnie z art. 3 ust. 5 swojego statutu, Rzecznik zaproponował, aby Komisja zapewniła, aby Komitet ds. Inwalidztwa niezwłocznie doszedł do jasnego i precyzyjnego ustalenia, czy nieważność skarżącego została spowodowana w trakcie lub w związku z wykonywaniem jego obowiązków.

2.4 W odpowiedzi na wniosek Rzecznika Komisja poinformowała, że Komitet ds. Na podstawie tego ustalenia organ powołujący ustalił w dniu 22 czerwca 2001 r., że skarżący powinien przejść na emeryturę na podstawie art. 78 ust. 3 regulaminu pracowniczego.

Skarżący podziękował Rzecznikowi Praw Obywatelskich za jego interwencję, która miała zasadnicze znaczenie dla zapewnienia podjęcia ostatecznej decyzji w tej sprawie. X uznał jednak, że decyzja wydana przez organ powołujący na podstawie ustaleń Komitetu ds. Inwalidztwa jest obarczona wadami proceduralnymi i merytorycznymi, w związku z czym zakwestionował ją za pomocą środków przewidzianych w art. 90 § 2 regulaminu pracowniczego.

2.5 Rzecznik zauważa, że zarzut zawarty w skardze odnosił się do braku podjęcia przez Komisję decyzji w sprawie charakteru jego wypadku. Podejmując decyzję w tej sprawie z dnia 22 czerwca 2001 r., instytucja faktycznie rozstrzygnęła ten aspekt sprawy.

W związku z tym dalsze dochodzenie w sprawie decyzji lub procedury nie jest konieczne.

Na podstawie dochodzenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że Komisja Europejska nie dopuściła się niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

Jacob SÖDERMAN

1) "Cette décision sera prise ultérieurement par l'instance compétente"

2) „pozostawienie organowi powołującemu uprawnień dyskrecjonalnych umożliwiających mu skierowanie sprawy do Komitetu ds. Inwalidztwa w dowolnym momencie z powodów innych niż te wyraźnie przewidziane w art. 59 regulaminu pracowniczego byłoby sprzeczne z zasadą pewności prawa leżącą u podstaw tego artykułu i pozbawiłoby skuteczności gwarancje proceduralne, które artykuł ten przyznaje zainteresowanemu urzędnikowi; zob. sprawa T-84/98, C przeciwko Radzie, Rec. 2000, s. IA-0113; II-0497, s. 67.