Strasburg, 5 maja 2021 r.

Numer referencyjny skargi 635/2021/DL

Decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie decyzji Parlamentu Europejskiego o zorganizowaniu sesji plenarnych w Brukseli w związku z pandemią COVID-19

Szanowny Panie,

Dziękuję za Pana skargę przeciwko Parlamentowi Europejskiemu z 26 marca 2021 r., którą otrzymaliśmy 6 kwietnia 2021 r.

W swojej skardze twierdzi Pan, że organizując sesje plenarne w Brukseli i za pośrednictwem systemu zdalnego uczestnictwa ze względu na pandemię COVID-19, Parlament odstąpił od Protokołu (nr 6) do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz od zasad dobrej administracji. Chciałby Pan, aby Parlament jak najszybciej organizował swoje comiesięczne sesje plenarne w Strasburgu oraz aby przyjął środki wyrównawcze, w szczególności organizując dodatkowe lub dłuższe sesje parlamentarne, a także organizując inne wydarzenia lub usługi w Strasburgu.

Protokół (nr 6) stanowi, że Parlament ma mieć siedzibę w Strasburgu, gdzie odbywa się dwanaście miesięcznych sesji plenarnych. Zasady dobrej administracji wymagają również, aby władze wywiązywały się ze swoich zobowiązań prawnych. Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika jednak, że Parlament, podobnie jak każda inna instytucja, posiada uprawnienia w zakresie organizacji wewnętrznej umożliwiające mu podjęcie odpowiednich środków w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Parlamentu i przebiegu jego procedur ^[1]. Uprawnienia te umożliwiają również Parlamentowi podjęcie środków wymaganych w nadzwyczajnych okolicznościach.

Pandemia COVID-19 to kryzys zdrowotny bezprecedensowy w historii Unii Europejskiej. Jak Panu wiadomo, aby zapewnić ciągłość swojej działalności, instytucje, organy i agencje UE musiały odejść od swoich zwyczajowych praktyk i inaczej zorganizować swoją pracę. Na przykład Trybunał Sprawiedliwości zorganizował rozprawy w formie wideokonferencji, a Rada Unii nie odbyła posiedzeń w Luksemburgu, jak przewidziano również w protokole (nr 6). Podobnie Parlament zorganizował swoje prace w taki sposób, aby zapewnić ciągłość swojej działalności przy jednoczesnym zachowaniu funkcji ustawodawczych, budżetowych i kontroli politycznej.

W takich okolicznościach jestem pewien, że rozumie Pan, iż każda decyzja dotycząca tego, co stanowi odpowiednie środki, nieuchronnie wiąże się z pewnym marginesem swobody, który opiera się w szczególności na dostępnych danych medycznych i danych dotyczących zdrowia publicznego. Parlament musi również przestrzegać obowiązku dbałości o swoich pracowników i posłów, co oznacza, że nie naraża ich na niepotrzebne ryzyko.

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest w stanie zbadać dostępnych danych medycznych. Mogę jedynie zbadać, czy środki podjęte przez Parlament w sposób oczywisty przekroczyły granice przysługującego mu uznania. W niniejszej sprawie nie znalazłem żadnej wskazówki, że tak jest.

W czerwcu 2020 r. Parlament wszczął procedurę zmiany swojego Regulaminu ^[2], aby umożliwić mu zapewnienie ciągłości jego działalności i wykonywanie prerogatyw wynikających z Traktatów przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa zdrowotnego jego pracowników. Parlament przyjął poprawki 17 grudnia 2020 r. stosunkiem głosów 598 do 58, 33 osoby wstrzymały się od głosu. Zmiany weszły w życie w dniu ¹ stycznia 2021 r.^[3]

W szczególności nowe przepisy ^[4] przewidują, że Parlament może, w nadzwyczajnych okolicznościach, tymczasowo odstąpić od swoich zwyczajowych procedur. Uznaje się, że takie nadzwyczajne okoliczności występują, jeżeli Przewodniczący stwierdzi na podstawie wiarygodnych dowodów, potwierdzonych w stosownych przypadkach przez służby Parlamentu, że ze względów bezpieczeństwa lub ochrony lub z powodu niedostępności środków technicznych posiedzenie Parlamentu zgodnie ze zwykłymi procedurami jest lub będzie niemożliwe lub niebezpieczne.

Jeden z tych środków dotyczy przeniesienia sesji plenarnych z siedziby Parlamentu do jednego z jego miejsc pracy lub do miejsca zewnętrznego. Środki te umożliwiają również organizację sesji z zachowaniem odpowiedniej odległości fizycznej lub za pośrednictwem systemu zdalnego uczestnictwa. Decyzja o powołaniu się na te środki jest ograniczona w czasie i musi zawierać uzasadnienie. Przepisy te przewidują również, że prezes jest zobowiązany do uchylenia tej decyzji niezwłocznie po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności.

Na podstawie poprawek do Regulaminu i po zatwierdzeniu przez Konferencję Przewodniczących przewodniczący Parlamentu przyjął kilka decyzji w sprawie środków nadzwyczajnych i podróży na sesje plenarne.^[5] Decyzje odnoszą się do wiarygodnych dowodów dostarczonych przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób lub Służbę Medyczną Parlamentu, że nie byłoby rozsądne, aby Parlament spotykał się zgodnie ze swoimi zwykłymi procedurami. Decyzje te stanowią dodatkowe uzasadnienie wprowadzenia tych nadzwyczajnych środków, są ograniczone w czasie i wskazują, że zostaną one uchylone, gdy tylko pozwolą na to warunki sanitarne.

Przewodniczący Parlamentu poinformował również posłów do Parlamentu, że zreorganizuje sesje plenarne w siedzibie Parlamentu zgodnie z protokołem (nr 6), gdy tylko pozwoli na to sytuacja zdrowotna.

Z powodów przedstawionych powyżej z przykrością informuję, że nie uważam za uzasadnione badania Pana skargi ^[6]. Rozumiem jednak, że może Pani być rozczarowana naszą decyzją, zwłaszcza ze względu na znaczenie tej kwestii dla Strasburga i jego regionu.

Jeszcze raz dziękuję za Pana skargę.

Emily O'Reilly Europejska
Rzecznik Praw Obywatelskich

[1] Zob. w szczególności wyrok Trybunału z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawach połączonych C-237/11 i C-238/11, Republika Francuska przeciwko Parlamentowi Europejskiemu, pkt 41.

[2] Regulamin Parlamentu Europejskiego: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/lastrules/TOC_FR.html

[3] Pełne informacje na temat procedury można znaleźć pod tym linkiem:  https://oeil.secure.europarl.europa.eu/oeil/popups/ficheprocedure.do?reference=2020/2098(REG)&l=pl

[4] Artykuł 237 lit. a) Regulaminu Parlamentu Europejskiego: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/lastrules/TOC_FR.html

[5] Przyjęte 13 stycznia 2021 r., 11 lutego 2021 r., 4 marca 2021 r. i 13 kwietnia 2021 r.

[6] Pełne informacje na temat procedury i praw związanych ze skargami można znaleźć pod tym linkiem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/document/70707.