Szanowny Panie X!

W dniu 15 października 1999 r. prawnik kancelarii X złożył w Pana imieniu skargę przeciwko Komisji. Skarga dotyczyła okoliczności Pańskiej obowiązkowej wcześniejszej emerytury w Komisji, odzyskania przez Komisję od Pana niektórych wydatków komisji lekarskiej oraz braku odpowiedzi Komisji na trzy pisma, które Pan do niej skierował.

Twoja skarga zawiera informacje medyczne na Twój temat. Ze względu na charakter tych informacji postanowiłem potraktować skargę w sposób poufny.

W dniu 29 listopada 1999 r. Pański przedstawiciel prawny przesłał dalsze informacje dotyczące Pańskiej skargi. W dniu 13 grudnia 1999 r. napisałem do Pana przedstawiciela prawnego, że Rzecznik Praw Obywatelskich może zajmować się tylko niektórymi aspektami Pańskiej skargi. Tego samego dnia przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji Europejskiej. W dniu 24 stycznia 2000 r. pański przedstawiciel prawny ponownie skierował do mnie pismo. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 27 marca 2000 r. Przekazałem opinię Pani przedstawicielowi prawnemu wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag. W dniu 15 maja 2000 r. przesłał mi Pan bezpośrednio swoje uwagi. Napisałeś do mnie ponownie 9 października 2000 roku.

W dniu 26 października 2000 r. zwróciłem się do Komisji z prośbą o zaproponowanie polubownego rozwiązania jednego z aspektów Pańskiej skargi. Tego samego dnia pismem poinformowałem Pana o tym działaniu. W dniu 6 listopada 2000 r. potwierdził Pan otrzymanie mojego pisma z dnia 26 października 2000 r. i załączył dalsze informacje.

W grudniu 2000 r. Pański przedstawiciel prawny poinformował telefonicznie podległe mi służby, że firma X nie reprezentuje Pana w tej sprawie.

W dniu 21 grudnia 2000 r. Komisja odpowiedziała na propozycję rozwiązania polubownego. Przekazałem Panu odpowiedź Komisji w dniu 18 stycznia 2001 r., a Pan odpowiedział w dniu 12 lutego 2001 r. Napisałem do Pana ponownie w dniu 23 lutego 2001 r., a Pan odpowiedział w dniu 3 marca 2001 r.

Żałuję, że zajęło mi to tyle czasu, aby zająć się pańską sprawą. Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Skarga została złożona do Rzecznika Praw Obywatelskich w dniu 15 października 1999 r. Okoliczności faktyczne przedstawione w skardze są następujące:

W latach 1964–1979 skarżący pracował dla służb Komisji w Brukseli i Luksemburgu jako urzędnik LA 5. W latach 1965-1977 cierpiał na depresję, która powodowała częste nieobecności w pracy. W dniu 1 marca 1979 r. został przymusowo przeniesiony na emeryturę z powodu inwalidztwa. W dniu 30 maja 1980 r. skarżący wniósł odwołanie w celu uznania zawodowego charakteru jego choroby. Na jego wniosek zwołano komisję lekarską w celu oceny jego przypadku. W dniu 23 grudnia 1988 r. komisja lekarska stwierdziła, że jego choroba nie ma charakteru zawodowego. W dniu 13 stycznia 1989 r. organ powołujący wydał stosowną decyzję. Skarżący zakwestionował tę decyzję w drodze zażalenia na podstawie art. 90 regulaminu pracowniczego. Zarzut ten, jak również późniejsze odwołania do Sądu Pierwszej Instancji i Trybunału Sprawiedliwości nie zostały uwzględnione.

W dniu 3 kwietnia 1998 r., prawie dziesięć lat po wydaniu przez organ powołujący ostatecznej decyzji w sprawie niezawodowego charakteru jego choroby, Komisja wydała wobec skarżącego decyzję o odzyskaniu należności, zobowiązującą go do zwrotu Komisji kwoty 149.982 BEF tytułem wynagrodzenia eksperta medycznego wybranego przez skarżącego oraz połowy kosztów trzeciego eksperta zaproszonego przez komisję lekarską, która zbadała jego sprawę. Skarżący złożył zażalenie na decyzję o odzyskaniu pomocy zgodnie z art. 90 regulaminu pracowniczego. Komisja oddaliła tę skargę decyzją z dnia 4 marca 1999 r. Decyzję o odzyskaniu pomocy wykonano poprzez odliczenia od emerytury skarżącego.

W skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący przedstawił następujące zarzuty:

Na podstawie tych zarzutów skarżący przedstawił następujące argumenty:

W dniu 13 grudnia 1999 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował skarżącego, że uważa zarzuty (i) i (ii) powyżej oraz twierdzi, że (a) są niedopuszczalne zgodnie z art. 2 ust. 4 Statutu Rzecznika Praw Obywatelskich, biorąc pod uwagę, że domniemane fakty pochodzą z lat 1960–1975.

Dochodzenie Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczyło zatem wyłącznie zarzutu (iii) i zarzutu (b) powyżej.

WNIOSEK

Podsumowując, w opinii Komisji poruszono następujące kwestie:

W odniesieniu do roszczenia skarżącego dotyczącego zwrotu kosztów związanych z pracą komisji lekarskiej dziesięć lat wcześniej:

Kontrola przeprowadzona przez Służbę Medyczną Komisji w 1998 r. wykazała, że skarżący nie pokrył należnych mu kosztów leczenia zgodnie z art. 23 zasad ubezpieczenia urzędników WE. Skarżący odwołał się od decyzji o odzyskaniu od niego odnośnej kwoty. Jego odwołanie zostało oddalone decyzją z dnia 4 marca 1999 r. Komisja uznała tę decyzję za właściwą i wystarczającą odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 3 marca 1999 r.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących nieudzielenia odpowiedzi na pozostałe pisma skarżącego:

Komisja załączyła do swojej opinii kopię swojego pisma do skarżącego z dnia 21 marca 2000 r.

W swoich uwagach skarżący skrytykował decyzję Rzecznika Praw Obywatelskich, zgodnie z którą jego pierwsze i drugie zarzuty oraz drugie roszczenie są niedopuszczalne. Stwierdził, że biuro Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich zostało utworzone dopiero niedawno, w związku z czym nie mógł on wcześniej złożyć skargi. Ponadto wiedza psychiatryczna poczyniła w ostatnich latach znaczne postępy. Skarżący przedstawił również dowody domniemanego zaniedbania obowiązków przez Służbę Medyczną podczas badań lekarskich przeprowadzonych w latach 1970–1974.

ZOBOWIĄZANIE OMBUDSMANA DO OSIĄGNIĘCIA PRZYJAZNEGO ROZWIĄZANIA

Po dokładnym rozważeniu opinii Komisji i uwag skarżącego Rzecznik Praw Obywatelskich skierował do Komisji pismo w dniu 26 października 2000 r. w celu znalezienia polubownego rozwiązania roszczenia dotyczącego decyzji o odzyskaniu pomocy.

Propozycja Rzecznika Praw Obywatelskich dotycząca polubownego rozwiązania odnosiła się do powodów, które Komisja podała skarżącemu w celu odrzucenia jego skargi na decyzję o odzyskaniu pomocy na podstawie art. 90. Komisja przyznała, że w 1988 r. uiściła całą kwotę honorariów ekspertów komisji lekarskiej, i wyraziła ubolewanie, że dopiero dziesięć lat później zdała sobie sprawę, że honoraria te powinny były zostać pobrane od skarżącego. Komisja uzasadniła swoją decyzję o zwrocie kosztów z dziesięcioletnim opóźnieniem następującymi argumentami:

W odniesieniu do pierwszego argumentu Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że art. 23 ust. 2 pkt 4 obowiązujących przepisów przyznaje instytucji uprawnienie dyskrecjonalne do pokrycia całości kosztów komisji lekarskiej, nawet jeśli, jak w niniejszej sprawie, opinia komisji lekarskiej potwierdza projekt decyzji organu powołującego (1).

W odniesieniu do drugiego argumentu Rzecznik wskazał, że wydaje się, iż Komisja nie powiadomiła skarżącego, że uiszczenie przez nią całej kwoty opłat było decyzją wstępną, w oczekiwaniu na prawomocny wyrok sądu. Zgodnie z opinią Komisji dopiero po przeprowadzeniu kontroli dziesięć lat później Służba Medyczna Komisji odkryła, że część wydatków, którą można było obciążyć skarżącego, nie została obciążona w ten sposób.

Tymczasowy wniosek Rzecznika był zatem taki, że Komisja nie uzasadniła odpowiednio swojej decyzji z dnia 3 kwietnia 1998 r. o odzyskaniu kosztów od skarżącego dziesięć lat później. Zaproponował on zatem Komisji polubowne rozwiązanie, w ramach którego Komisja wycofa decyzję o odzyskaniu pomocy i zwróci skarżącemu kwoty potrącone z jego emerytury.

W odpowiedzi z dnia 21 grudnia 2000 r. Komisja przedstawiła nowe dowody wykazujące, że skarżący został oficjalnie powiadomiony pismem z dnia 20 lutego 1989 r., że administracja nie pokryje wszystkich wydatków związanych z Komitetem Medycznym. Ponadto Komisja uznała decyzję o odzyskaniu pomocy, którą przyjęła w kwietniu 1998 r., za niepodważalną pod względem prawnym i administracyjnym. Komisja oświadczyła jednak, że jest przygotowana jako wyjątkowy akt dobrej woli i nie stworzyła precedensu, aby cofnąć swoją decyzję o odzyskaniu pomocy i zwrócić skarżącemu kwotę 149 982 BEF.

Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował skarżącego, że Komisja zgodziła się przyjąć rozwiązanie polubowne, które odpowiadałoby jego twierdzeniu, że nakaz odzyskania środków powinien zostać wycofany. Przekazał on również kopię odpowiedzi Komisji skarżącemu. W swojej odpowiedzi skarżący podziękował Rzecznikowi Praw Obywatelskich za jego wysiłki w tej sprawie, ale zauważył, że Komisja stwierdziła, iż zwrot był wyjątkowym aktem dobrej woli. Skarżący nie zgodził się z tym podejściem i zaproponował, aby Rzecznik zbadał jego tajne akta jako krok na drodze do bardziej ogólnego dochodzenia w sprawie działań komunistycznych w Komisji podczas zimnej wojny. Alternatywnie skarżący zaproponował, aby zamiast tego Komisja wypłaciła Kolegium Europejskiemu w Brugii kwotę 149 982 BEF oraz aby otrzymał on pismo z przeprosinami podpisane przez przewodniczącego Komisji Europejskiej. W odpowiedzi na kolejne pismo Rzecznika skarżący potwierdził, że nie akceptuje polubownego rozwiązania, chociaż był wdzięczny za wysiłki Rzecznika i jego służb.

DECYZJA

1.1 Skarżący twierdził, że w latach 1965-1975 był ofiarą mobbingu ze strony swojego przełożonego w Komisji; że jego choroba wynikała z tego nękania psychicznego; oraz że jego przełożony w Komisji był komunistycznym agentem, który miał kontakt z węgierskimi tajnymi służbami. Stwierdził, że Komisja powinna zapewnić mu rehabilitację moralną i finansową poprzez uznanie zawodowego charakteru jego choroby i ponowne rozważenie decyzji z 1979 r. o przymusowym przejściu na emeryturę.

1.2 Rzecznik poinformował skarżącego, że uważa powyższe zarzuty i roszczenie za niedopuszczalne zgodnie z art. 2 ust. 4 Statutu Rzecznika Praw Obywatelskich (2), biorąc pod uwagę, że domniemane fakty sięgają lat 1960-1975.

1.3 W swoich uwagach skarżący argumentował, że Biuro Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich zostało utworzone dopiero niedawno, w związku z czym nie mógł on wcześniej złożyć skargi. Ponadto w ostatnich latach poczyniono znaczne postępy w zakresie wiedzy psychiatrycznej.

1.4 Rzecznik Praw Obywatelskich przyznaje, że jego biuro funkcjonuje dopiero od września 1995 r. Niewątpliwie jednak art. 2 ust. 4 statutu Rzecznika Praw Obywatelskich, który jest decyzją Parlamentu Europejskiego, ma na celu ograniczenie roszczeń opartych na faktach, o których skarżący wiedział od ponad dwóch lat. Rzecznik Praw Obywatelskich podtrzymuje swoją decyzję, że wyżej wymienione zarzuty i roszczenia, które opierają się na domniemanych faktach z lat 1960–1975, są niedopuszczalne na mocy art. 2 ust. 4 statutu.

2.1 Skarżący twierdził, że Komisja nie odpowiedziała na jego pisma z dnia 3 marca 1999 r., 16 marca 1999 r. i 15 kwietnia 1999 r.

2.2 W swojej opinii Komisja uznała, że odpowiedź na pismo z dnia 3 marca 1999 r. została udzielona jej decyzją z dnia 4 marca 1999 r., otrzymaną przez skarżącego w dniu 12 marca 1999 r. W odniesieniu do pisma z dnia 16 marca 1999 r. Komisja stwierdziła, że nie jest uprawniona do zmiany terminu postępowania sądowego, o który wnioskował skarżący, i wskazała, że w dniu 12 maja 1999 r. wewnętrzny mediator pracowniczy Komisji poinformował skarżącego pismem, że nie może interweniować w jego sprawie, i zasugerował, aby odwołał się on do Sądu Pierwszej Instancji przed upływem terminu. Skarżący nie zakwestionował tych punktów w swoich uwagach.

2.3 Komisja przyznała i przeprosiła skarżącego za brak odpowiedzi na jego pismo z dnia 15 kwietnia 1999 r. i skorygowała ten brak pismem z dnia 21 marca 2000 r. W tych okolicznościach nie jest konieczna żadna krytyczna uwaga Rzecznika Praw Obywatelskich.

3.1 Skarżący domagał się, aby Komisja cofnęła decyzję o odzyskaniu należności za 149.982, - BEF, wydaną przeciwko niemu w 1998 r. w odniesieniu do wydatków związanych z pracą komisji lekarskiej, która badała jego sprawę dziesięć lat wcześniej. Decyzja o odzyskaniu została wykonana poprzez wstrzymanie części emerytury skarżącego.

3.2 W swojej opinii Komisja stwierdziła, że kontrola przeprowadzona przez Służbę Medyczną w 1998 r. wykazała, że skarżący nie pokrył należnych mu kosztów leczenia zgodnie z art. 23 zasad ubezpieczenia urzędników WE. Skarżący odwołał się od decyzji o odzyskaniu od niego odnośnej kwoty. Jego odwołanie zostało oddalone decyzją z dnia 4 marca 1999 r. Komisja uzasadniła tę decyzję, stwierdzając, że zgodnie z art. 23 obowiązujących przepisów była zobowiązana do pobrania opłat od skarżącego. Komisja wyjaśniła, że nie uczyniła tego w 1988 r., ponieważ skarżący wniósł odwołanie do Sądu Pierwszej Instancji, a następnie do Trybunału Sprawiedliwości i w związku z tym Komisja odroczyła pobieranie opłat od skarżącego.

3.3 Rzecznik zauważył, że art. 23.2 ust. 4 obowiązujących przepisów przyznaje instytucji swobodę uznania w pokrywaniu całości kosztów komisji lekarskiej, nawet jeśli, jak w niniejszej sprawie, opinia komisji lekarskiej potwierdza projekt decyzji organu powołującego (3). Rzecznik zauważył również, że wydaje się, iż Komisja nie powiadomiła skarżącego, że uiszczenie przez nią całej kwoty opłat jest decyzją wstępną w oczekiwaniu na prawomocny wyrok sądu.

3.4 Na podstawie powyższego, tymczasowy wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich był taki, że Komisja nie uzasadniła odpowiednio swojej decyzji z dnia 3 kwietnia 1998 r. o odzyskaniu kosztów od skarżącego dziesięć lat później. Zgodnie z art. 3 ust. 5 statutu (4) Rzecznik zaproponował zatem Komisji rozwiązanie polubowne, w którym Komisja cofnie decyzję o odzyskaniu pomocy i zwróci skarżącemu kwoty potrącone z jego emerytury.

3.5 W swojej odpowiedzi Komisja przedstawiła dowody na to, że skarżący został formalnie powiadomiony pismem z dnia 20 lutego 1989 r., że administracja nie pokryje wszystkich wydatków związanych z komisją lekarską. Ponadto Komisja uznała decyzję o odzyskaniu pomocy, którą przyjęła w kwietniu 1998 r., za niepodważalną pod względem prawnym i administracyjnym. Komisja oświadczyła jednak, że jest przygotowana jako wyjątkowy akt dobrej woli i nie stworzyła precedensu, aby cofnąć swoją decyzję o odzyskaniu pomocy i zwrócić skarżącemu kwotę 149 982 BEF.

3.6 Skarżący nie zaakceptował podejścia Komisji, uznając wycofanie decyzji o odzyskaniu pomocy i zwrot kosztów za "wyjątkowy akt dobrej woli". Zaproponował, aby Rzecznik zbadał jego tajne akta jako krok na drodze do bardziej ogólnego dochodzenia w sprawie działań komunistycznych w Komisji podczas zimnej wojny. Alternatywnie skarżący zaproponował, aby zamiast tego Komisja wypłaciła Kolegium Europejskiemu w Brugii kwotę 149 982 BEF oraz aby otrzymał on pismo z przeprosinami podpisane przez przewodniczącego Komisji Europejskiej.

3.7 Rzecznik uważa, że nie przedstawiono żadnych podstaw do bardziej ogólnego dochodzenia, takiego jak zaproponowane przez skarżącego. Rzecznik uważa, że zobowiązanie Komisji do wycofania decyzji o odzyskaniu i zwrotu skarżącemu kwot potrąconych z jego emerytury jest wystarczające, aby zaspokoić roszczenie, które było przedmiotem dochodzenia Rzecznika i położyć kres wszelkim ewentualnym przypadkom niewłaściwego administrowania.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

Jacob SÖDERMAN

(1) "Jednakże w wyjątkowych przypadkach i na mocy decyzji podjętej przez organ powołujący po konsultacji z lekarzem przez niego wyznaczonym, wszystkie wydatki określone w ustępie poprzedzającym mogą być ponoszone przez instytucję."

(2) "Skargę składa się w ciągu dwóch lat od dnia, w którym osoba składająca skargę dowiedziała się o faktach, na których się ona opiera, i musi być ona poprzedzona odpowiednimi działaniami administracyjnymi wobec zainteresowanych instytucji i organów".

(3) "Jednakże w wyjątkowych przypadkach i na mocy decyzji podjętej przez organ powołujący po konsultacji z lekarzem przez niego wyznaczonym, wszystkie wydatki określone w ustępie poprzedzającym mogą być ponoszone przez instytucję."

(4) "O ile to możliwe, Rzecznik Praw Obywatelskich poszukuje wraz z zainteresowaną instytucją lub organem rozwiązania mającego na celu wyeliminowanie przypadku niewłaściwego administrowania i zaspokojenie skargi".