Kontekst skargi

1. EASA posiada bazę danych zawierającą ponad 10 000 pytań wielokrotnego wyboru wykorzystywanych przez państwa członkowskie ^[1] w celu przetestowania wiedzy teoretycznej osób pragnących zostać zawodowymi pilotami samolotów i śmigłowców (tzw.

2. W październiku 2019 r. skarżący zwrócił się do EASA o pełny publiczny dostęp ^[3] do całej ECQB.

3. EASA odmówiła dostępu do ECQB, powołując się na potrzebę ochrony interesów handlowych, w tym praw własności intelektualnej, oraz potrzebę ochrony procesu decyzyjnego w odniesieniu do egzaminów z wiedzy teoretycznej wnioskodawcy ubiegającego się o licencję pilota ^[4].

4. Skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie tej decyzji, stwierdzając, że EASA powinna udzielić mu pełnego dostępu do bazy danych (złożył tzw. „wniosek potwierdzający”).

5. W dniu 26 listopada 2019 r. EASA odpowiedziała na ponowny wniosek skarżącego, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko, że należy odmówić dostępu.

6. Niezadowolony z tej decyzji skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

W przedmiocie dochodzenia

7. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie stanowiska skarżącego, zgodnie z którym EASA niesłusznie odmówiła mu dostępu do ECQB.

Przedstawione argumenty

8. Skarżący twierdził, że ujawnienie pytań testowych nie naruszyłoby procesu decyzyjnego EASA, ponieważ integralność egzaminów z wiedzy teoretycznej została utrzymana przez fakt, że liczba pytań była ogromna. Stwierdził również, że pytania testowe zawarte w ECQB były już dostępne w sprzedaży w internecie.

9. EASA stwierdziła, że ECQB ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Europie, ponieważ zapewnia załogom odpowiednią wiedzę i wymagane kompetencje. W związku z tym pytania testowe zawarte w ECQB są przekazywane właściwym organom krajowym organizującym egzaminy wyłącznie w celu umożliwienia im przygotowania i przeprowadzenia egzaminów. Dodała, że organy są zobowiązane do ustanowienia odpowiednich procedur w celu zapewnienia rzetelności egzaminów.^[5] EASA uznała, że ujawnienie pytań testowych naruszyłoby rzetelność egzaminów z wiedzy teoretycznej, a tym samym proces decyzyjny EASA. Dodał, że poufność pytań testowych zapewniłaby równe traktowanie wszystkich kandydatów, którzy przystępują do egzaminu. Na poparcie swojego stanowiska EASA odniosła się do najnowszego orzecznictwa Trybunału UE ^[6].

10. EASA twierdziła również, że ujawnienie ECQB naruszyłoby jej własne prawa własności intelektualnej i prawa własności intelektualnej jej poprzednika (wspólne władze lotnicze). W tym kontekście wyjaśniła, że pytania testowe zawarte w ECQB nie są przeznaczone do sprzedaży ani w inny sposób ujawniane osobom trzecim. Pytania testowe zakupione online w celu przygotowania się do egzaminu z wiedzy teoretycznej różnią się od pytań zawartych w ECQB.

11. Skarżący podniósł, że przytoczone orzecznictwo nie ma zastosowania, ponieważ dotyczy postępowania w sprawie naboru urzędników Unii. Twierdził również, że jedynie ujawnienie ECQB zapewniłoby równość między wnioskodawcami ubiegającymi się o licencję pilota, biorąc pod uwagę, że pytania są już sprzedawane w internecie.

12. EASA wskazała, że przytoczone orzecznictwo ma zastosowanie, ponieważ dotyczy baz danych z pytaniami wielokrotnego wyboru.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

13. Rzecznik zauważa, że organy publiczne, którym powierzono zadanie oceny kompetencji pilotów, muszą być w stanie zapewnić kompetencję pilotów. Wszelkie niedociągnięcia w ocenie kompetencji pilotów stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. W związku z tym należy chronić integralność egzaminów.

14. Uzasadnione jest, aby EASA utrzymywała, że ujawnienie pytań zawartych w ECQB miałoby wpływ na skuteczność egzaminów, a tym samym na ich rzetelność. To z kolei zagroziłoby właściwej ocenie pilotów.

15. Rzecznik uważa również, że nie istnieje nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem informacji, a skarżący nie przedstawił żadnego przekonującego argumentu w tym względzie. Wręcz przeciwnie, biorąc pod uwagę rolę pilotów w zapewnianiu bezpieczeństwa pasażerów, Rzecznik jest przekonany, że interesowi publicznemu w tej sprawie najlepiej służy nieujawnianie ECQB. Zauważa również, że interes skarżącego wydaje się mieć charakter osobisty (wydaje się, że chce on uzyskać dostęp do pytań w celu przygotowania się do egzaminu).

16. Rzecznik uważa zatem, że EASA słusznie odmówiła publicznego dostępu do pytań zawartych w ECQB.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:

Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego nie dopuściła się niewłaściwego administrowania, odmawiając dostępu do Europejskiego Banku Centralnego.

Skarżący i EASA zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.

Fergal Ó Regan

Kierownik ds. dochodzeń – Dział 2

Strasburg, 10 lutego 2020 r.

[1] Oznacza to wszystkie państwa członkowskie UE, Islandię, Liechtenstein, Norwegię i Szwajcarię.

[2] Więcej informacji na temat ECQB można znaleźć na stronie: https://www.easa.europa.eu/easa-and-you/aircrew-and-medical/european-central-question-bank-ecqb.

[3] Zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049&from=EN.

[4] Zgodnie z art. 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1049/2001.

[5] Zgodnie z ARA.FCL.300 d) załącznika VI do rozporządzenia Komisji 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:02011R1178-20140403&from=EN.

[6] Wyrok Sądu (izba ds. odwołań) z dnia 12 listopada 2015 r., Christodoulos Alexandrou/Komisja Europejska, sprawy połączone T-515/14 P i T-516/14 P, pkt 75, 81 i 82: http://curia.europa.eu/juris/celex.jsf?celex=62014TJ0515&lang1=en&type=TXT&ancre.