Skarga do Komisji Europejskiej

1. Skarżący jest emerytowanym urzędnikiem służby cywilnej UE, który wcześniej pracował dla Komisji. Skarżący miał wypadek w 2003 r., a w 2005 r. przyznano mu rentę inwalidzką ^[1]. Następnie doszło do sporu dotyczącego wskaźnika inwalidztwa skarżącego´s ^[2] (skarżący dwukrotnie wniósł sprawę do Trybunału).

2. W trakcie sporu zwołano komisję lekarską ^[3]. W latach 2007–2015 komisja lekarska spotykała się kilkakrotnie. Skarżący wyznaczył jednego lekarza do reprezentowania go w komisji lekarskiej ^[4]. W związku z tym skarżący zwrócił się do Komisji o zwrot 15 128,42 EUR z tytułu honorariów lekarskich.

3. Skarżący twierdził, że opłaty musiały zostać zwrócone zgodnie z przepisami obowiązującymi do grudnia 2005 r., w których nie przewidziano limitu zwrotu takich opłat. Według skarżącego, nawet jeśli komisja lekarska rozpoczęła prace, gdy obowiązywały nowe przepisy (zob. przypis 2), jego wniosek o zwrot kosztów powinien być rozpatrywany zgodnie ze starymi przepisami. Wynikało to z faktu, że sądy UE orzekły w 2012 r., że wskaźnik inwalidztwa powinien być obliczany zgodnie ze starymi przepisami, które obowiązywały w momencie wypadku.

Odpowiedź Komisji Europejskiej na skargę

4. Komisja nie zgodziła się, aby wniosek skarżącego o zwrot kosztów był rozpatrywany zgodnie ze starymi przepisami. Podsumowując, wskazała ona, że chodzi nie o wskaźnik inwalidztwa skarżącego (do którego powinny mieć zastosowanie dawne przepisy), lecz o zwrot honorariów członka komisji lekarskiej. Wniosek skarżącego o powołanie komisji lekarskiej, a także prace komisji lekarskiej, zrealizowano na podstawie nowych przepisów. W każdym razie Komisja mogła ograniczyć zwroty do rozsądnej kwoty również na podstawie dawnych przepisów, ponieważ nieracjonalne byłoby opłacanie bez ograniczeń uznaniowych opłat lekarza, którego nie wybrała.

5. Już w 2007 r. Komisja poinformowała lekarza wyznaczonego przez skarżącego, że na podstawie obowiązujących przepisów ^[5] ustalono maksymalną opłatę podlegającą zwrotowi w wysokości 1000 EUR, powiększoną o koszty transportu i zakwaterowania. W piśmie wysłanym do lekarza wyraźnie wspomniano, że będzie on musiał obciążyć skarżącego wszelkimi kwotami przekraczającymi kwotę, o czym lekarz musiał poinformować z wyprzedzeniem. W czerwcu 2009 r. lekarz złożył do Komisji jeden wniosek o zwrot kosztów w wysokości 2243 EUR i otrzymał 1243 EUR zgodnie ze skalą określoną w przepisach (zob. przypis 5).

6. W lipcu 2012 r. i kwietniu 2015 r. komisji lekarskiej powierzono nowe zadania. Komisja poinformowała zatem swoich członków, że zwróci dodatkowe opłaty (maksymalnie odpowiednio 750 EUR i 500 EUR). Komisja jest zatem gotowa zwrócić te kwoty (plus koszty transportu i zakwaterowania), jeżeli skarżący przedstawi odpowiednie dokumenty potwierdzające.

7. Skarżący nie był usatysfakcjonowany odpowiedzią Komisji i w związku z tym zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich w kwietniu 2019 r., argumentując, że Komisja nie respektuje stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich przedstawionego w poprzedniej sprawie ^[6]. Rzecznik stwierdził, że „przy rozpatrywaniu roszczeń odszkodowawczych ofiar wypadków urzędnicy powinni być szczególnie pomocni i uprzejmi oraz unikać wszelkich uwag lub odniesień, które mogłyby zaszkodzić lub niepotrzebnie zaszkodzić skarżącym”. Skarżący twierdził również, że Komisja myli interesy swojego ubezpieczyciela z własnymi interesami finansowymi.

Ustalenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich

8. Rzecznik dokładnie przeanalizował odpowiedź Komisji na wniosek skarżącego i stwierdza, że Komisja przedstawiła uzasadnione powody zastosowania nowych przepisów. Komisja mogła zatem zgodnie z prawem i racjonalnie ograniczyć zwrot kosztów leczenia.

9. Oświadczenie Rzecznika Praw Obywatelskich, na które powołuje się skarżący, dotyczy zachowania urzędników UE, a nie sposobu rozpatrywania istoty roszczeń odszkodowawczych.

10. W związku z powyższym Rzecznik nie stwierdza niewłaściwego administrowania w tej sprawie ^[7].

Tina Nilsson

Kierownik ds. dochodzeń – Dział 4

Strasburg, 29 sierpnia 2019 r.

[1] Członkom służby cywilnej UE, którzy nie są w stanie wykonywać swoich obowiązków ze względów zdrowotnych, można przyznać rentę inwalidzką na warunkach określonych w regulaminie pracowniczym UE (art. 73), zob.: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A01962R0031-20140501

[2] Artykuł 11 ust. 3 wspólnych zasad ubezpieczenia urzędników Wspólnot Europejskich od ryzyka wypadku i choroby zawodowej (zwanych dalej „wspólnymi zasadami”) stanowi:

„Jeżeli ubezpieczony doznał częściowej trwałej niezdolności do pracy w wyniku wypadku lub choroby zawodowej, wypłaca mu się kwotę ryczałtową przewidzianą w art. 73 ust. 2 lit. c) regulaminu pracowniczego i określoną na podstawie stawek określonych w [europejskiej skali stopnia niepełnosprawności podanej w załączniku A]” Zob.: http://www.europarl.europa.eu/tenders/2014/20140103/EN_Ref%203_Common%20rules_accident_EN.pdf

[3] Zgodnie z art. 20 wspólnych zasad:  „Przed podjęciem decyzji zgodnie z art. 18 organ powołujący powiadamia ubezpieczonego lub jego następców prawnych o projekcie decyzji oraz o ustaleniach lekarza(-ów) wyznaczonego(-ych) przez instytucję. Ubezpieczony lub jego następcy prawni mogą zażądać przekazania im lub wybranemu przez nich lekarzowi pełnej opinii lekarskiej.   2. W terminie 60 dni ubezpieczony lub jego następcy prawni mogą zwrócić się do komisji lekarskiej, o której mowa w art. 22, o wydanie opinii [...]”.

[4] Artykuł 22 wspólnych zasad przewiduje, że: „Komitet lekarski składa się z trzech lekarzy: 

 – jeden wyznaczony przez ubezpieczonego lub jego następców prawnych; 

 – jeden wyznaczony przez organ powołujący; 

– jeden wyznaczony w drodze porozumienia między dwoma pierwszymi lekarzami [...]”.

[5] Art. 22 ust. 2 wspólnych zasad: „Wynagrodzenia i wydatki lekarzy wchodzących w skład komisji lekarskiej są ustalane zgodnie ze skalą ustaloną przez szefów administracji instytucji wspólnotowych, w zależności od złożoności sprawy przydzielonej komisji lekarskiej”.

[6] Zob. decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 2782/2006/(MHZ)/RT: https://www.ombudsman.europa.eu/en/digest/en/12364

[7] Skarga ta została rozpatrzona w ramach procedury delegowanej zgodnie z art. 11 decyzji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie przyjęcia przepisów wykonawczych.