Kontekst skargi

1. Skarżący reprezentuje konsorcjum, które wzięło udział w projekcie finansowanym przez UE, którego celem było opracowanie konkretnej technologii. Po zakończeniu projektu Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych („REA”) była niezadowolona ze sposobu, w jaki konsorcjum zrealizowało projekt, i postanowiła odzyskać 290 997,46 EUR. W dniu 27 sierpnia 2018 r. skarżący zakwestionował rzetelność postępowania przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

W przedmiocie dochodzenia

2. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie rzetelności procedury stosowanej przez REA. W trakcie dochodzenia Rzecznik zbadał wszystkie dowody przedstawione przez skarżącego.

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

3. Skarżący twierdził, że REA niesłusznie wstrzymała pieniądze od konsorcjum oraz że jego postępowanie było nieuczciwe pod następującymi względami:

• Z naruszeniem umowy o udzielenie dotacji ^[1] REA nie poinformowała konsorcjum o tożsamości eksperta wyznaczonego do przeglądu projektu. Odmówiła udzielenia tych informacji pomimo kilku wniosków aż do bardzo późnego etapu procesu, kiedy przegląd został już zakończony.
•  Eksperci zewnętrzni odpowiedzialni za przegląd nie byli niezależni i nie dysponowali odpowiednią wiedzą fachową.
•  Konsorcjum nie miało dostępu do części dotyczących go akt, a w szczególności do sprawozdań z przeglądu sporządzonych przez ekspertów. REA dostarczyła jej jedynie mocno utajnione kopie dokumentów, które okazały się bezużyteczne. Wpłynęło to na zdolność skarżącego do obrony jego interesów.
• REA zgodziła się pozwolić konsorcjum wykazać, że opracowana przez nie technologia w pełni działa. REA bezzasadnie nalegała jednak, aby jeden z wyżej wymienionych ekspertów, którego skarżący uważa za wrogiego, wziął udział w demonstracji.
• REA nigdy nie zamierzała wypłacić salda, ponieważ musiała uzyskać rekompensatę za kwoty, które wypłaciła kierownikowi projektu, który został objęty zarządem komisarycznym.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

4. W odniesieniu do ekspertów Rzecznik zauważa po pierwsze, że REA przyznała w swojej korespondencji ze skarżącym, że powinna była wcześniej poinformować konsorcjum o tożsamości drugiego eksperta i przeprosić za to, że tego nie uczyniła ^[2]. Ponadto, biorąc pod uwagę ustalenia pierwszego eksperta, REA wyznaczyła tego drugiego eksperta do weryfikacji ustaleń ^[3].

5. Ponadto w następstwie wniosku skarżącego o pozwolenie na zademonstrowanie swojej technologii REA zgodziła się zorganizować w tym celu przegląd techniczny na miejscu ^[4]. W przeglądzie technicznym na miejscu wzięło udział trzech ekspertów: jeden z dwóch po przeprowadzeniu wstępnych przeglądów i dwóch zupełnie nowych ekspertów. REA z wyprzedzeniem poinformowała skarżącego o tożsamości tych trzech ekspertów i umożliwiła konsorcjum odrzucenie ekspertów ze względu na tajemnicę handlową zgodnie z umową o udzielenie dotacji ^[5]. W korespondencji ze skarżącym REA wyjaśniła, że przegląd techniczny na miejscu posłuży jako podstawa do pełnego przeglądu oceny REA ^[6].

6. Rzecznik uważa, że podejmując te działania, REA rozwiązała wszelkie kwestie, które mogły powstać w związku z mianowaniem ekspertów.

7. W tym względzie Rzecznik zauważa, że skarżący nie krytykuje dwóch nowych ekspertów, lecz jedynie pierwszego, w szczególności za swoje wrogie poglądy. Rzecznik uważa, że uzasadnione jest, aby REA chciała, aby co najmniej jeden z dwóch ekspertów, którzy wcześniej dokonali przeglądu projektu, uczestniczył w przeglądzie technicznym na miejscu. Pierwotni eksperci znali już projekt i mogli przedstawić swoje opinie, a także ponownie je rozważyć w świetle demonstracji skarżącego.

8. Ponadto skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów, aby wykazać, że dwóch pierwszych ekspertów nie było niezależnych i nie posiadało odpowiednich kwalifikacji. W każdym razie ich ocena nie byłaby ostatecznie rozstrzygająca. W przeglądzie technicznym na miejscu miał wziąć udział tylko jeden z dwóch pierwszych ekspertów. Dołączyli do niego dwaj zupełnie nowi eksperci. Był więc w mniejszości, a jego poglądy nie mogły być decydujące. REA była wyraźnie gotowa do przyjęcia nowej oceny opartej na wykazaniu na miejscu, a zatem nie wykluczyła innej oceny niż ocena dokonana po wstępnym przeglądzie.

9. W odniesieniu do dostępu skarżącego do akt dotyczących konsorcjum Rzecznik zauważa, że REA zaproponowała skarżącemu ujawnienie wszystkich materiałów ^[7], jeżeli skarżący zakwalifikuje swój wniosek jako wniosek oparty na Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej ^[8] lub udzieli zgody konsorcjum na ujawnienie dotyczących go informacji poufnych w inny sposób zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 ^[9].

10. Rzecznik zauważa ponadto, że REA wyraźnie przyznała skarżącemu proceduralne prawo do obrony i zaproponowała przedłużenie terminu na wniesienie sprzeciwu, aby uwzględnić fakt, że skarżący nie miał dostępu do wszystkich informacji ^[10]. Ponadto przegląd na miejscu, który REA zaoferowała do zorganizowania, doprowadziłby do nowej oceny projektu. REA ogłosiła, że przekaże skarżącemu wyniki przeglądu i wszystkie istotne materiały w celu uzyskania uwag ^[11].

11. W związku z tym Rzecznik uważa, że REA działała sprawiedliwie. Podjęła szereg działań w celu rozwiązania kwestii poruszonych przez skarżącego. REA uznała pewne niedociągnięcia i przeprosiła. W szczególności zgodziła się na propozycję skarżącego dotyczącą zorganizowania przeglądu technicznego na miejscu z udziałem dwóch nowych ekspertów. Szkoda, że skarżący ostatecznie postanowił nie korzystać z tej możliwości, ponieważ REA wykazała gotowość do ponownego rozważenia swojej oceny projektu.

12. Skarżący twierdzi ponadto, że REA nigdy nie zamierzała zapłacić konsorcjum w całości. Twierdzenie to jest jednak całkowicie nieuzasadnione. Rzecznik dokładnie przeanalizował informacje przekazane przez skarżącego, ale nie zidentyfikował żadnych dowodów na poparcie tego twierdzenia.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:

Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych rozstrzygnęła kwestie poruszone przez skarżącego.

Skarżący i Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych zostaną poinformowani o tej decyzji.

Marta Hirsch-Ziembińska

Kierownik ds. dochodzeń i ICT – Dział 1

Strasburg, dnia 11.04.2019 r.

[1] Art. II.23.5 umowy o udzielenie dotacji.

[2] Pismo REA z dnia 2 marca 2018 r.

[3] Pismo REA z dnia 2 marca 2018 r.

[4] W szczególności pisma REA z dnia 2 marca 2018 r., 16 marca 2018 r. i 21 sierpnia 2018 r. oraz e-maile z dnia 20 kwietnia 2018 r. i 17 maja 2018 r.

[5] Wiadomość elektroniczna REA z dnia 16 lipca 2018 r.

[6] W szczególności wiadomości e-mail REA z dnia 29 sierpnia 2018 r.

[7] W szczególności wiadomości elektroniczne REA z dnia 10 stycznia 2018 r., 11 stycznia 2018 r., 12 stycznia 2018 r., 15 stycznia 2018 r., 22 stycznia 2018 r., 9 lutego 2018 r., 21 lutego 2018 r.

[8] Artykuł 41 ust. 2 lit. b) Karty gwarantuje „prawo każdej osoby do dostępu do jej akt, przy jednoczesnym poszanowaniu uzasadnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej”.

[9] Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43:

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1551977327808&uri=CELEX:32001R1049

Wydaje się, że REA ostatecznie ujawniła skarżącemu dokumenty, które zostały utajnione. Rzecznik Praw Obywatelskich zajmuje się sposobem, w jaki REA rozpatrzyła wniosek skarżącego o udzielenie dostępu do dokumentów pod względem proceduralnym w kontekście odrębnego dochodzenia.

[10] Wiadomości elektroniczne REA z dnia 11 stycznia 2018 r., 9 lutego 2018 r. i 21 lutego 2018 r.

[11] Wiadomości elektroniczne REA z dnia 17 maja 2018 r. i 29 sierpnia 2018 r.