Zgodnie z traktatami UE Komisja Europejska jest odpowiedzialna za zapewnienie właściwego stosowania prawa UE przez wszystkie państwa członkowskie. Wykonuje to zadanie w ramach postępowań prowadzonych z własnej inicjatywy lub w następstwie skarg wnoszonych przez osoby fizyczne i prawne w sprawie naruszeń prawa UE (więcej na temat postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego).

Komisja ma dużą swobodę przy podejmowaniu decyzji, czy i kiedy wszczynać postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Przy rozpatrywaniu odnośnych skarg Komisja musi przestrzegać określonych zasad. (więcej informacji)

Obywatele i osoby prawne mogą zwrócić się do Rzecznika Praw Obywatelskich, jeżeli uznają, że Komisja nie rozpatrzyła prawidłowo skargi dotyczącej naruszenia przepisów, np. na przykład gdy Komisja nie rozpatrzyła skargi w terminie lub nie poinformowała skarżących o swoich działaniach.

Jeśli chodzi jednak o merytoryczne stanowisko Komisji, np. decyzję o zamknięciu sprawy bez podejmowania działań, rola Rzecznika jest ograniczona, ponieważ Komisja ma szeroką swobodę decyzyjną. W takich sprawach Rzecznik może upewnić się, że Komisja odpowiednio wyjaśniła swoje stanowisko, ale o ponowne rozpatrzenie podjętej przez Komisję decyzji zwróci się jedynie w przypadku ewentualnego wystąpienia ewidentnego błędu.