Obywatele Unii Europejskiej mają demokratyczne prawo do uczestniczenia w procesie decyzyjnym UE. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, który pełni funkcję pomostu pomiędzy Europejczykami a unijną administracją, dopilnowuje przestrzegania tego prawa.

Aby obywatele mogli korzystać z prawa do udziału w unijnym procesie decyzyjnym oraz rozliczać decydentów, dyskusje na temat prawa i polityki muszą być wystarczająco przejrzyste. Oprócz regularnych prac w zakresie publicznego dostępu do dokumentów UE, Rzecznik przyjmuje także bardziej systemowe podejście do przejrzystego stanowienia prawa i odpowiedzialności zaangażowanych osób.

Udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji zapewnia również, że procesy i praktyki w administracji UE są dostosowane do celu. Oznacza to, że narzędzia uczestnictwa obywatelskiego, np. konsultacje publiczne i europejska inicjatywa obywatelska, są łatwo dostępne i mają charakter włączający.

Rzecznik dąży również do tego, aby administracja UE wywiązywała się ze swoich zobowiązań dotyczących wielojęzyczności. Obywatele i społeczeństwo UE muszą mieć możliwość istotnego angażowania się w pracę unijnych instytucji, organów i jednostek organizacyjnych w 24 językach urzędowych UE.