Op grond van de EU-Verdragen moet de Europese Commissie ervoor zorgen dat alle lidstaten het EU-recht correct toepassen. De Ombudsman doet dit op basis van eigen onderzoeken of naar aanleiding van klachten van personen of rechtspersonen over inbreuken op het EU-recht (meer informatie over inbreukprocedures)

De Commissie beschikt over een ruime discretionaire bevoegdheid om te beslissen of en wanneer zij een inbreukprocedure inleidt. Bij de behandeling van klachten over inbreuken moet de Commissie bepaalde regels in acht nemen. (meer informatie)

Burgers en rechtspersonen kunnen zich tot de Ombudsman wenden wanneer zij van mening zijn dat de Commissie een inbreukprocedure niet naar behoren heeft behandeld, bijvoorbeeld wanneer de Commissie de klacht niet tijdig heeft behandeld of hen niet op de hoogte heeft gehouden van haar stappen.

Wat echter het standpunt ten gronde betreft dat de Commissie inneemt met betrekking tot een klacht wegens inbreuk, zoals het besluit om de zaak zonder gevolg te sluiten, is de rol van de Ombudsman beperkt vanwege de ruime discretionaire bevoegdheid van de Commissie. In dergelijke gevallen kan de Ombudsman trachten ervoor te zorgen dat de Commissie haar standpunt naar behoren heeft toegelicht, maar de Ombudsman zal de Commissie alleen verzoeken haar besluit te herzien als er aanwijzingen zijn voor een kennelijke fout.