Magħmul skont l-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew [1]

Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. Dan l-ilment joriġina minn investigazzjoni interna mill-OLAF dwar il-finanzjament tal-akkwist mill-Parlament Ewropew tal-bini D3 tiegħu fi Brussell. Dan il-bini kien is-suġġett ta' kuntratt ta' kiri fit-tul bejn il-Parlament u s-sid tal-bini, iffirmat fl-1992, li ta lill-Parlament l-għażla li jixtri l-bini. Il-Parlament eżerċita din l-għażla ta' xiri fl-1998.

2. Fl-2002, l-ilmentatur, ġurnalist, ikkuntattja lill-President tal-Kummissjoni Ewropea u wissieh dwar ċerti irregolaritajiet allegati relatati mal-akkwist tal-bini D3 mill-Parlament, li jista' jkollhom implikazzjonijiet possibbli tal-liġi kriminali. Skont l-ilmentatur, fl-1998, is-Segretarju Ġenerali tal-Parlament inkariga kumpanija bil-finanzjament tal-akkwist tal-bini, mingħajr ma ppubblika sejħa għall-offerti. Huwa għamel dan, minkejja l-ammonti kbar ta' flus involuti. Abbażi tal-informazzjoni pprovduta mill-ilmentatur, l-OLAF fetaħ investigazzjoni interna (OF/2003/0026), li matulha sema’ lix-xhieda u kkonsulta lill-esperti. Fil-11 ta’ Awwissu 2006, l-OLAF għalaq il-każ u ma rrakkomanda l-ebda segwitu ieħor ħlief (i) li l-Parlament jingħata kopja tar-Rapport Finali tal-Każ tiegħu, u (ii) li l-ilmentatur jiġi infurmat bir-riżultati tal-investigazzjoni.

3. Fil-21 ta' Mejju 2007, l-ilmentatur issottometta l-ilment 1450/2007/(WP)BEH li fih allega diversi nuqqasijiet fit-tmexxija tal-investigazzjoni interna tal-OLAF. L-Ombudsman għalaq dan il-każ fit-13 ta' Settembru 2010, essenzjalment meta kkunsidra li l-OLAF kien aċċetta l-abbozz ta' rakkomandazzjoni tiegħu f'dak il-każ.

4. Dan l-ilment jirrigwarda tliet kwistjonijiet, li tnejn minnhom huma marbuta mal-investigazzjoni tal-OLAF fil-każ OF/2003/0026, iżda ma tqajmux fl-ilment 1450/2007/(WP)BEH. It-tielet kwistjoni tikkonċerna s-setgħa li jinfetħu u jingħalqu l-investigazzjonijiet tal-OLAF b’mod ġenerali. Dawn it-tliet kwistjonijiet huma dawn li ġejjin:

(i) il-kwalifika tal-OLAF tal-ilmentatur, matul l-investigazzjoni interna tiegħu, bħala "persuna kkonċernata", skont it-tifsira tar-Regolament 1073/1999 ("ir-Regolament")[2];

(ii) il-korrispondenza tal-OLAF mal-ilmentatur fir-rigward tal-imġiba ta' Kap ta' Unità fil-Kummissjoni; u

(iii) L-arranġamenti interni tal-OLAF għat-teħid ta' deċiżjonijiet dwar il-ftuħ u l-għeluq ta' investigazzjonijiet.

5. Fir-rigward ta' l-ewwel kwistjoni, fis-7 ta' Frar 2006, l-OLAF sejjaħ lill-kwerelant biex jinstema' bħala xhud fil-kwartieri ġenerali tiegħu fi Brussell, billi invoka l-Artikolu 4(2) tar-Regolament [3] bħala bażi legali. L-ilmentatur oġġezzjona li jiġi mħarrek. L-OLAF għalhekk imbagħad stieden lill-ilmentatur għal intervista, din id-darba billi bbaża ruħu fuq l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament [4]. Hija skużat ruħha wkoll għall-invokazzjoni żbaljata tal-Artikolu 4(2) tar-Regolament bħala bażi legali fl-ittra preċedenti tagħha lill-ilmentatur. Fit-tweġiba tiegħu tad-19 ta' Marzu 2006, l-ilmentatur kien tal-fehma li ma setax jitqies bħala "persuna kkonċernata", anki taħt interpretazzjoni wiesgħa tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament, peress li l-Artikolu 4(3) kien jirreferi għall-operaturi ekonomiċi kkonċernati, li ma kienx wieħed minnhom. Barra minn hekk, huwa talab lill-OLAF jikkonferma li ma kkunsidrahx bħala "persuna kkonċernata" skont it-tifsira tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament. F'ittra datata d-19 ta' April 2006, l-OLAF iddikjara li, fil-fehma tiegħu, interpretazzjoni wiesgħa ta' l-Artikolu 4(3) ("im weiteren Sinne") ipprovdiet il-bażi legali biex l-ilmentatur jiġi mistieden għal intervista.

6. L-ilmentatur talab verżjoni anonimizzata tar-Rapport Finali tal-Każ tal-OLAF fil-każ OF/2003/0026, li ntbagħatlu b'ittra tal-1 ta' Settembru 2006. F’ittra datata s-27 ta’ Settembru 2006, l-ilmentatur talab lid-Direttur Ġenerali tal-OLAF biex jikkonferma li l-OLAF ma kienx se jagħmel aktar inkjesti dwaru. Permezz ta' ittra datata t-23 ta' Marzu 2007, l-OLAF informa lill-ilmentatur "li l-OLAF m'għandu l-ebda intenzjoni f'dan iż-żmien li jwettaq aktar mistoqsijiet dwarek". F’ittra datata s-26 ta’ April 2007, l-OLAF għamel id-dikjarazzjoni li ġejja: "Ich bestätige Ihnen, dass OLAF gegenwärtig nicht die Absicht hat, Erkundigungen über Sie einzuholen."[5] Skont l-ilmentatur, dawn id-dikjarazzjonijiet kienu jimplikaw li l-OLAF kien irriżerva d-dritt li jagħmel inkjesti dwaru f'data aktar tard. L-ilmentatur kien tal-fehma li, minħabba n-nuqqas ta’ bażi legali applikabbli, l-OLAF ma kellu l-ebda dritt li jagħmel inkjesti dwaru fil-qafas ta’ investigazzjoni interna.

7. It-tieni kwistjoni toriġina mill-korrispondenza tal-OLAF mal-ilmentatur. Skont l-ilmentatur, l-OLAF ħabbar f'ittra indirizzata lilu u datata d-19 ta' Ottubru 2006, li kien se jibgħatlu l-opinjoni tiegħu dwar il-kwistjoni ta' jekk Kap ta' Unità fil-Kummissjoni kienx aġixxa b'mod korrett fil-każ tal-ilmentatur.

8. It-tielet kwistjoni hija relatata mas-setgħa tal-OLAF li jiftaħ u jagħlaq investigazzjonijiet interni. L-ilmentatur indika l-Artikolu 5 tar-Regolament, li skontu għandhom jinfetħu investigazzjonijiet interni permezz ta’ deċiżjoni tad-Direttur tal-Uffiċċju. Fil-fehma tal-ilmentatur, dan kien ifisser id-Direttur Ġenerali tal-OLAF. Madankollu, la d-deċiżjoni li tinfetaħ, u lanqas id-deċiżjoni li tingħalaq l-investigazzjoni OF/2003/0026 ma ttieħdet mid-Direttur Ġenerali.

9. Fit-18 ta' Marzu 2008, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

Fuq is-suġġett tal-investigazzjoni

10. Fl-ilment tiegħu lill-Ombudsman, l-ilmentatur għamel l-allegazzjonijiet li ġejjin:

1) L-OLAF eċċeda l-limiti tas-setgħat tiegħu (i) billi ttrattah bħala "persuna kkonċernata" skont it-tifsira tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament, u billi rrifjuta li jirtira din il-kwalifika; u (ii) billi jsiru inkjesti dwaru fil-qafas ta’ investigazzjoni interna.

2) Għall-kuntrarju tat-tħabbira fl-ittra tiegħu tad-19 ta' Ottubru 2006, l-OLAF naqas milli jagħti lill-persuna li ressqet l-ilment l-opinjoni tiegħu dwar l-aġir ta' X., Kap ta' Diviżjoni tal-Kummissjoni.

3) Billi jiddelega s-setgħat biex jinfetħu u jingħalqu l-investigazzjonijiet lid-Direttur inkarigat mill-investigazzjonijiet u l-operazzjonijiet, li mhuwiex id-"Direttur tal-Uffiċċju" skont it-tifsira tar-Regolament, l-OLAF naqas milli jikkonforma mal-Artikolu 5 tar-Regolament.

Huwa sostna li l-OLAF għandu (i) jitlob skuża għall-imġiba stabbilita fl-ewwel allegazzjoni; (ii) tiċċara li ma hemm l-ebda bażi legali biex iċ-ċittadini li josservaw il-ħidma tal-istituzzjonijiet tal-UE, u tiġbed l-attenzjoni għal każijiet possibbli ta’ amministrazzjoni ħażina, is-suġġett tal-investigazzjonijiet tagħha; u (iii) teżerċita b’mod korrett is-setgħat tagħha fil-futur, u toqgħod lura milli tarroga lilha nnifisha setgħat li ma kinitx ingħatat.

11. L-Artikolu 2(4) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew jirrikjedi li l-ilmenti lill-Ombudsman ikunu preċeduti mill-approċċi amministrattivi xierqa għall-istituzzjonijiet u l-korpi kkonċernati. Fl-ittra li fetħet l-inkjesta tiegħu, l-Ombudsman innota li l-ilmentatur ma deherx li ġibed l-attenzjoni tal-OLAF b'mod espliċitu għat-tielet allegazzjoni tiegħu. Madankollu, minħabba li l-allegazzjoni hija marbuta mill-qrib mal-kwistjoni ġenerali tal-kompetenzi tal-OLAF, li l-ilmentatur qajjem ripetutament fil-kuntatti tiegħu mal-OLAF, l-Ombudsman kien tal-fehma li din l-allegazzjoni għandha tiġi inkluża fl-inkjesta tiegħu. Barra minn hekk, huwa indika li kien ukoll fl-interess ta' proċedura effiċjenti li tittieħed it-tielet allegazzjoni tal-ilmentatur fil-qafas ta' din l-inkjesta.

L-inkjesta

12. L-ilment intbagħat lid-Direttur Ġenerali tal-OLAF għal opinjoni. L-opinjoni tal-OLAF intbagħtet lill-ilmentatur bi stedina biex jagħmel osservazzjonijiet, li huwa bagħat fid-29 ta' Settembru 2008. Fid-dawl ta' dawn l-osservazzjonijiet, kien hemm bżonn ta' aktar inkjesti mill-Ombudsman. Għalhekk, f'ittra datata s-26 ta' Mejju 2009, l-Ombudsman talab lill-OLAF biex jipprovdilu aktar informazzjoni dwar l-allegazzjonijiet tal-ilmentatur.

13. It-tweġiba tal-OLAF intbagħtet lill-ilmentatur bi stedina biex jagħmel osservazzjonijiet. Fid-29 ta' Settembru 2009, il-kwerelant bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu.

14. Wara li eżamina t-tweġiba tal-OLAF fl-isfond tal-osservazzjonijiet tal-ilmentatur, l-Ombudsman qies li kien hemm bżonn ta' kjarifika ulterjuri. B'ittra datata s-7 ta' Diċembru 2009, huwa għalhekk talab lill-OLAF biex jipprovdilu aktar informazzjoni dwar l-ilment.

15. It-tweġiba tal-OLAF intbagħtet lill-ilmentatur bi stedina biex jagħmel osservazzjonijiet. Fit-23 ta' Marzu 2010, il-kwerelant bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu. L-ilmentatur issottometta osservazzjonijiet supplimentari fil-15 ta’ Mejju 2010.

L-analiżi u l-konklużjonijiet tal-Ombudsman

Osservazzjonijiet preliminari

16. Fl-opinjoni tiegħu, l-OLAF invoka l-Artikolu 2(4) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew, li jipprevedi li lment lill-Ombudsman għandu jsir fi żmien sentejn mid-data li fiha l-fatti li fuqhom ikun ibbażat ikunu ġew għall-attenzjoni tal-ilmentatur. L-OLAF afferma li l-allegazzjonijiet ibbażati fuq fatti li ġew għall-attenzjoni tal-kwerelant qabel it-18 ta' Marzu 2006 kienu inammissibbli, minħabba li l-ilment tiegħu lill-Ombudsman kien datat it-18 ta' Marzu 2008. Huwa minnu li l-OLAF sejjaħ lill-persuna li ressqet l-ilment sabiex tinstema’ bħala xhud permezz ta’ ittra tas-7 ta’ Frar 2006. Għandu jiġi nnutat, madankollu, li l-ilmentatur immedjatament ikkontesta l-ittra datata s-7 ta' Frar 2006, u li l-komunikazzjonijiet sussegwenti dwar din il-kwistjoni ġew konklużi biss bl-ittra tal-OLAF datata d-19 ta' April 2006. Sabiex jiġi evitat li l-ilmenti jiġu ppreżentati lilu qabel iż-żmien, l-Ombudsman iqis li, fir-rigward tal-komunikazzjonijiet li jkunu għaddejjin, l-iskadenza prevista fl-Artikolu 2(4) tal-Istatut tiegħu għandha titqies li tibda tiddekorri mid-data li fiha ssir magħrufa l-pożizzjoni finali tal-istituzzjoni. Peress li dan l-ilment ġie ppreżentat inqas minn sentejn wara li ntbagħtet l-ittra tad-19 ta' April 2006, l-oġġezzjoni tal-OLAF mhijiex fondata.

17. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur iddikjara li l-OLAF kien interpreta r-Regolament b’mod korrett meta ddikjara li ma setax jiġi soġġett għal investigazzjoni interna. Fl-istess ħin, madankollu, huwa afferma li l-investigaturi tal-OLAF mhux dejjem ikkonformaw ma' din il-limitazzjoni, u li huma investigaw persuni barra mill-istituzzjonijiet, kif jidher mir-rapport speċjali tal-Ombudsman lill-Parlament fil-każ 2485/2004/GG. L-Ombudsman ma jinterpretax id-dikjarazzjoni tal-ilmentatur bħala li tfisser li huwa xtaq jissottometti allegazzjoni ġdida f'dan ir-rigward. Għalhekk, ma hemm l-ebda ħtieġa li l-Ombudsman jindirizza dan l-aspett f’dan l-abbozz ta’ rakkomandazzjoni.

A. Fir-rigward tal-ewwel allegazzjoni tal-ilmentatur u t-talba tiegħu

Qafas Ġuridiku

18. L-Artikolu 2 tar-Regolament huwa fformulat kif ġej:

"Investigazzjonijiet amministrattivi

Fis-sens ta' dan ir-Regolament, "investigazzjonijiet amministrattivi" (minn hawn 'il quddiem "investigazzjonijiet") għandha tfisser l-ispezzjonijiet, il-kontrolli u l-miżuri l-oħra kollha meħuda mill-impjegati ta' l-Uffiċċju fil-qadi ta' dmirijiethom, skond l-Artikoli 3 u 4, bil-ħsieb li jinkisbu l-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 1 u li tiġi stabbilita, fejn meħtieġ, in-natura irregolari ta' l-attivitajiet taħt investigazzjoni. Dawn l-investigazzjonijiet ma għandhomx jaffettwaw is-setgħat tal-Istati Membri li jibdew proċedimenti kriminali."

19. L-Artikolu 3 tar-Regolament huwa fformulat kif ġej:

"Investigazzjonijiet esterni

L-Uffiċċju għandu jeżerċita s-setgħa mogħtija lill-Kummissjoni mir-Regolament (Euratom, KE) Nru 2185/96 biex iwettaq spezzjonijiet u verifiki fuq il-post fl-Istati Membri u, f'konformità mal-ftehimiet ta' kooperazzjoni fis-seħħ, f'pajjiżi terzi.

Bħala parti mill-funzjoni investigattiva tiegħu, l-Uffiċċju għandu jwettaq l-ispezzjonijiet u l-kontrolli previsti fl-Artikolu 9(1) tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 2988/95 u fir-regoli settorjali msemmija fl-Artikolu 9(2) ta’ dak ir-Regolament fl-Istati Membri u, f’konformità mal-ftehimiet ta’ kooperazzjoni fis-seħħ, f’pajjiżi terzi."

20. L-Artikolu 4 tar-Regolament huwa fformulat kif ġej:

"Investigazzjonijiet interni

1. Fl-oqsma msemmija fl-Artikolu 1, l-Uffiċċju għandu jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi fi ħdan l-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji (minn hawn 'il quddiem "investigazzjonijiet interni").

Dawn l-investigazzjonijiet interni għandhom jitwettqu bla ħsara għar-regoli tat-Trattati, b'mod partikolari l-Protokoll dwar il-privileġġi u l-immunitajiet tal-Komunitajiet Ewropej, u bir-rispett dovut għar-Regolamenti tal-Persunal taħt il-kondizzjonijiet u skond il-proċeduri previsti f'dan ir-Regolament u fid-deċiżjonijiet adottati minn kull istituzzjoni, korp, uffiċċju u aġenzija. L-istituzzjonijiet għandhom jikkonsultaw lil xulxin dwar ir-regoli li għandhom jiġu stabbiliti minn tali deċiżjonijiet.

2. Dment li jkun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1:

l-Uffiċċju għandu jkollu d-dritt ta' aċċess immedjat u għal għarrieda għal kwalunkwe informazzjoni miżmuma mill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji, u għall-bini tagħhom. L-Uffiċċju għandu jingħata s-setgħa li jispezzjona l-kontijiet tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji. L-Uffiċċju jista' jieħu kopja ta' u jikseb estratti minn kwalunkwe dokument jew il-kontenut ta' kwalunkwe mezz ta' data miżmum mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji u, jekk meħtieġ, jassumi l-kustodja ta' tali dokumenti jew data biex jiżgura li ma jkun hemm l-ebda periklu li dawn jisparixxu,

l-Uffiċċju jista' jitlob informazzjoni bil-fomm mill-membri tal-istituzzjonijiet u l-korpi, mill-maniġers tal-uffiċċji u l-aġenziji u mill-persunal tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji.

3. Taħt il-kondizzjonijiet u f'konformità mal-proċeduri stabbiliti mir-Regolament (Euratom, KE) Nru 2185/96, l-Uffiċċju jista' jwettaq spezzjonijiet fuq il-post fil-bini tal-operaturi ekonomiċi kkonċernati, sabiex jikseb aċċess għal informazzjoni relatata ma' irregolaritajiet possibbli li tali operaturi jista' jkollhom.

Barra minn hekk, l-Uffiċċju jista’ jitlob lil kwalunkwe persuna kkonċernata biex tipprovdi dik l-informazzjoni li jista’ jqis rilevanti għall-investigazzjonijiet tiegħu. ..."

21. L-Artikolu 9 tar-Regolament 2988/95 [6], li għalih jirreferi l-Artikolu 3 tar-Regolament, jaqra kif ġej:

"1. Mingħajr preġudizzju għall-verifiki mwettqa mill-Istati Membri skond il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi nazzjonali tagħhom u mingħajr preġudizzju għall-verifiki mwettqa mill-istituzzjonijiet tal-Komunità skond it-Trattat tal-KE, u b'mod partikolari l-Artikolu 188ċ tiegħu, il-Kummissjoni għandha, fuq ir-responsabbiltà tagħha, ikollha verifiki mwettqa fuq:

(a) il-konformità tal-prattiki amministrattivi mar-regoli Komunitarji;

(b) l-eżistenza tad-dokumenti meħtieġa li jissostanzjaw u l-konkordanza tagħhom mad-dħul u l-infiq tal-Komunitajiet kif imsemmi fl-Artikolu 1;

(c) iċ-ċirkostanzi li fihom jitwettqu u jiġu vverifikati tali tranżazzjonijiet finanzjarji.

2. Barra minn hekk, jista’ jwettaq kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-regoli settorjali.

Qabel ma twettaq tali verifiki u spezzjonijiet, skont ir-regoli fis-seħħ, il-Kummissjoni għandha tinforma lill-Istat Membru kkonċernat b'dan sabiex tikseb kwalunkwe assistenza meħtieġa."

22. L-Artikolu 5 tar-Regolament 2185/96 [7] jipprovdi kif ġej:

"Il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post għandhom jitwettqu mill-Kummissjoni fuq operaturi ekonomiċi li għalihom jistgħu jiġu applikati miżuri u penali amministrattivi Komunitarji skont l-Artikolu 7 tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 2988/95, fejn ikun hemm raġunijiet biex wieħed jaħseb li twettqu irregolaritajiet.

Sabiex ikun aktar faċli għall-Kummissjoni li twettaq tali kontrolli u spezzjonijiet, l-operaturi ekonomiċi għandhom ikunu meħtieġa jagħtu aċċess għall-bini, l-art, il-mezzi tat-trasport jew żoni oħra, użati għal skopijiet ta’ negozju.

Fejn ikun strettament meħtieġ sabiex jiġi stabbilit jekk teżistix irregolarità, il-Kummissjoni tista' twettaq verifiki u spezzjonijiet fuq il-post fuq operaturi ekonomiċi oħra kkonċernati, sabiex ikollha aċċess għal informazzjoni pertinenti miżmuma minn dawk l-operaturi dwar fatti soġġetti għal verifiki u spezzjonijiet fuq il-post."

23. Il-premessa 13 tar-Regolament 2185/96 hija fformulata kif ġej:

"Billi, sabiex l-azzjoni għall-ġlieda kontra l-frodi u l-irregolaritajiet tkun effettiva, il-Kummissjoni għandha twettaq spezzjonijiet fil-bini ta' dawk l-operaturi ekonomiċi li setgħu kienu involuti, direttament jew indirettament, fl-irregolarità in kwistjoni u fil-bini ta' operaturi ekonomiċi oħra li jistgħu jkunu kkonċernati minn dik l-irregolarità; ..."

24. Il-verżjoni qasira tal-verżjoni applikabbli bħalissa tal-Manwal tal-OLAF, li tmur lura għall-2009, tagħti d-definizzjoni li ġejja ta' "persuna kkonċernata":

"Persuna kkonċernata hija l-individwu jew l-entità li lilha jistgħu jiġu attribwiti direttament il-fatti taħt investigazzjoni jew operazzjoni tal-OLAF. Huwa individwu jew operatur ekonomiku li huwa suspettat li wettaq irregolarità jew frodi."[8]

25. Il-verżjoni sħiħa tal-verżjoni tal-2009 tal-Manwal tal-OLAF tagħti d-definizzjonijiet li ġejjin:

"• Persuna kkonċernata (investigazzjoni interna)

Individwu li jappartjeni għall-persunal tal-korp tal-Unjoni u li jsir suġġett ta’ suspetti speċifiċi ta’ irregolaritajiet serji, frodi, korruzzjoni jew ksur serju ieħor tad-dmirijiet professjonali. Skont l-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396, l-OLAF jinforma lill-persuna kkonċernata bħala l-parti interessata malajr sakemm dan ma jkunx ta’ ħsara għall-investigazzjoni.

• Persuna kkonċernata (investigazzjoni esterna)

Persuna kkonċernata f'investigazzjoni esterna hija operatur ekonomiku li għalih jistgħu jiġu applikati miżuri u penali tal-Unjoni, meta jkun hemm raġunijiet biex wieħed jaħseb li twettqu irregolaritajiet."[9]

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

26. Fl-isfond fattwali stabbilit fil-paragrafi 5 u 6 hawn fuq, l-ilmentatur allega li l-OLAF eċċeda l-limiti tas-setgħat tiegħu billi (i) ittrattah bħala "persuna kkonċernata" skont it-tifsira tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament u rrifjuta li jirtira din il-kwalifika; u (ii) li jsiru inkjesti fir-rigward tiegħu fil-qafas ta’ investigazzjoni interna. Huwa sostna li l-OLAF għandu (i) jitlob skuża għall-imġiba stabbilita fl-ewwel allegazzjoni tiegħu; (ii) tiċċara li ma hemm l-ebda bażi legali biex iċ-ċittadini li josservaw il-ħidma tal-istituzzjonijiet tal-UE, u tiġbed l-attenzjoni għal każijiet possibbli ta’ amministrazzjoni ħażina, is-suġġett tal-investigazzjonijiet tagħha; u (iii) teżerċita b’mod korrett is-setgħat tagħha fil-futur u toqgħod lura milli tarroga lilha nnifisha setgħat li ma kinitx ingħatat.

27. Fl-opinjoni tiegħu , l-OLAF iddikjara li l-kunċetti ta’ “operatur ekonomiku kkonċernat” u “persuna kkonċernata” skont it-tifsira tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament, it-tnejn jirreferu għal sorsi barra mill-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Unjoni. Minħabba li l-ilmentatur ma kienx impjegat minn istituzzjoni jew korp tal-Unjoni fiż-żmien materjali, huwa ma setax jiġi soġġett għal investigazzjoni interna. Madankollu, skont l-OLAF, huwa kien informatur li x’aktarx kellu informazzjoni pertinenti għall-investigazzjoni tiegħu. Għal din ir-raġuni, huwa kkwalifika bħala "persuna kkonċernata" skont it-tifsira tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament. Billi stieden lil min għamel l-ilment għal intervista formali fid-9 ta’ Marzu 2006, l-OLAF għalhekk aġixxa fil-limiti tas-setgħat tiegħu. L-OLAF ma kkummentax speċifikament dwar it-tieni aspett tal-ewwel allegazzjoni tal-ilmentatur.

28. Fl-osservazzjonijiet tiegħu , l-ilmentatur sostna li l-affermazzjoni tal-OLAF li huwa qatt ma investigah kienet inkonsistenti mal-kontenut tal-ittri tiegħu msemmija fil-punt 6 iktar 'il fuq. Skont l-ilmentatur, id-dikjarazzjonijiet tal-OLAF fiż-żewġ ittri wrew b’mod ċar li huwa saħansitra rriżerva d-dritt li jinvestigah f’data aktar tard. L-OLAF ma kkummentax dwar ir-rilevanza tal-ittri msemmija. Skont l-ilmentatur, l-OLAF kien ġabar informazzjoni dwaru, bħal informazzjoni dwar l-attivitajiet professjonali attwali u preċedenti tiegħu, u inkluda din l-informazzjoni fir-Rapport Finali tal-Każ tiegħu.

29. Huwa sostna wkoll li l-OLAF ma kkummentax dwar id-definizzjoni ta' "persuna kkonċernata" fil-Manwal tal-OLAF, li huwa kien irrefera għaliha fil-korrispondenza tiegħu mal-OLAF. Huwa qies li anki interpretazzjoni wiesgħa ħafna ma tirrendix it-terminu kkontestat applikabbli għalih. L-ilmentatur iddikjara li r-Regolament ma jiddefinixxix “persuna kkonċernata”. Madankollu, huwa indika li, skont ir-Regolament 2185/96, b'mod partikolari l-Artikolu 5 tiegħu, "persuna kkonċernata" hija operatur ekonomiku. Barra minn hekk, il-Manwal tal-OLAF jiddefinixxi "persuna kkonċernata" bħala "l-individwu jew l-entità li lilha jistgħu jiġu attribwiti direttament fatti taħt investigazzjoni jew operazzjoni tal-OLAF. Huwa individwu jew operatur ekonomiku li huwa ssuspettat li wettaq irregolarità jew frodi." L-ilmentatur sostna li ma setax jitqies bħala operatur ekonomiku, jew ikun issuspettat li wettaq irregolarità jew frodi, peress li qatt ma kien involut, bl-ebda mod, fil-finanzjament tal-bini D3 tal-Parlament. B’konsegwenza ta’ dan, l-OLAF ma setax jiddependi legalment fuq l-Artikolu 4(3) tar-Regolament. Għalhekk, huwa tenna l-affermazzjoni tiegħu, u enfasizza l-importanza ta’ din il-kwistjoni bħala kwistjoni ta’ prinċipju.

30. Fl-ewwel talba tiegħu għal aktar informazzjoni, l-Ombudsman talab lill-OLAF jispeċifika r-raġunijiet tiegħu għall-kwalifika tal-ilmentatur bħala "persuna kkonċernata" skont it-tifsira tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament, fl-isfond tal-Artikolu 5 tar-Regolament 2185/1996, li għalih jirreferi l-Artikolu 4(3) tar-Regolament, u d-definizzjoni ta' "persuna kkonċernata" fil-Manwal tal-OLAF.

31. Fit-tweġiba tiegħu, l-OLAF iddikjara li "[i]r-raġuni għaliex l-ilmentatur ġie kkwalifikat bħala "kwalunkwe persuna kkonċernata" kienet li jiġi mistieden għal intervista formali bħala xhud sabiex jikseb aktar informazzjoni mingħandu". Barra minn hekk, hija essenzjalment sostniet li l-kunċett ta' "kwalunkwe persuna kkonċernata" użat fl-Artikolu 4(3) tar-Regolament huwa usa' mill-kunċett ta' "persuna kkonċernata" fil-Manwal tal-OLAF. Fil-fehma tagħha, l-ewwel kunċett ikopri persuni taħt suspett, u persuni li ma humiex taħt suspett, iżda li jista’ jkollhom informazzjoni rilevanti. B'kuntrast ma' dan, l-Artikolu 4(5) tar-Regolament jittratta esklussivament il-kategorija ta' "persuna kkonċernata" skont it-tifsira tad-definizzjoni mogħtija fil-Manwal tal-OLAF [10]. Għalhekk, il-fatt li wieħed jibbaża ruħu fuq il-kunċett ta' "kwalunkwe persuna kkonċernata" fiċ-ċirkustanzi partikolari ma kienx ifisser li l-ilmentatur kien taħt suspett.

32. L-OLAF qies ukoll li l-verżjoni tal-2005 tal-Manwal tiegħu, li kienet tintuża fil-mument rilevanti, kienet tuża t-terminu "parti interessata" sabiex tinnomina persuna taħt investigazzjoni. It-terminu "persuna kkonċernata" ġie introdott biss wara li ntbagħtet l-ittra ta' stedina (datata d-9 ta' Marzu 2006) lill-ilmentatur. F’dan l-isfond, l-OLAF sostna li l-ilmentatur fittex b’mod retroattiv li japplika definizzjoni ġdida għal avvenimenti tal-passat. Hija ddikjarat ukoll li l-ilmentatur qatt ma kien meqjus bħala “parti interessata”, u qatt ma kien ġie investigat mill-OLAF.

33. L-OLAF sostna li huwa bbaża ruħu fuq l-Artikolu 4(3) tar-Regolament, flimkien mal-Artikolu 5(3) tar-Regolament 2185/96, bħala l-bażi legali biex jistieden lill-ilmentatur jattendi intervista. B’dan il-mod, hija ttrattat lill-ilmentatur bħala persuna minn barra l-istituzzjonijiet tal-UE li jista’ jkollha informazzjoni pertinenti għall-investigazzjoni tagħha. L-OLAF irrikonoxxa li dan seta’ ħoloq sitwazzjoni ambigwa, li ma kinitx l-intenzjoni tiegħu. L-OLAF enfasizza, għalhekk, li xtaq jikkonferma mill-ġdid li qatt ma ssuspetta li l-ilmentatur wettaq frodi jew irregolarità għad-detriment tal-interessi finanzjarji tal-UE, u li qatt ma kien beħsiebu jinvestiga lill-ilmentatur.

34. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur innota li l-OLAF ma spjegax għaliex it-termini użati fil-Manwal tal-OLAF ma kellhomx l-istess tifsira bħat-termini korrispondenti fir-regolamenti rilevanti. Skont il-prefazju tiegħu, il-Manwal tal-OLAF fih struzzjonijiet importanti għall-investigaturi. L-aċċettazzjoni tas-sottomissjonijiet tal-OLAF, għalhekk, tfisser li d-definizzjonijiet tal-kunċetti bażiċi mogħtija fil-Manwal tal-OLAF ma kinux korretti. Huwa ssottometta wkoll li l-verżjoni tal-2005 tal-Manwal tal-OLAF, li kienet disponibbli fuq is-sit web tal-OLAF, użat kemm il-kunċett ta' "parti interessata" kif ukoll il-kunċett ta' "persuna kkonċernata", b'din tal-aħħar tindika esklużivament persuni suspettati li huma responsabbli għal ksur tal-liġi. L-interpretazzjoni wiesgħa tal-OLAF tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament ma ssemmiet mkien. Fir-rigward tad-dikjarazzjoni tal-OLAF li hija qatt ma kellha l-intenzjoni li tinvestigah, l-ilmentatur osserva li l-OLAF ma indirizzax il-kwistjoni dwar it-tifsira tal-ittri tiegħu msemmija fil-punt 6 iktar 'il fuq. Huwa tenna l-fehma tiegħu li ma kien hemm l-ebda bażi legali għall-OLAF biex jiġbor informazzjoni dwaru, jew biex iwettaq inkjesti relatati miegħu.

35. Fit-tieni talba tiegħu għal aktar informazzjoni, l-Ombudsman talab lill-OLAF biex jiċċara jekk, fil-fehma tiegħu, l-Artikolu 4(3) tar-Regolament, li jintitolah li jitlob lill-persuni kkonċernati " biex jipprovdu" ċerta informazzjoni, jipprovdix bażi legali biex iċ-ċittadini jintalbu jattendu intervista fil-bini tal-OLAF. L-Ombudsman stieden ukoll lill-OLAF biex jagħti l-fehma tiegħu dwar it-tieni aspett tal-ewwel allegazzjoni tal-ilmentatur, u t-tieni aspett tat-talba tiegħu. Barra minn hekk, huwa talabha tispjega s-sinifikat tal-ittri tagħha lill-ilmentatur datati t-23 ta’ Marzu u s-26 ta’ April 2007, li fihom hija ddikjarat li ma kellha l-ebda intenzjoni “f’dan iż-żmien li twettaq kwalunkwe inkjesta ulterjuri”[11] li tikkonċernah.

36. Fit-tweġiba tiegħu, l-OLAF indika li l-użu konkret tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament kien jiddependi fuq il-kuntest u ċ-ċirkostanzi ta’ każ partikolari. L-għan ta’ din id-dispożizzjoni kien li tippermetti lill-persunal tal-OLAF jivverifika l-informazzjoni disponibbli, u jiġbor aktar informazzjoni rilevanti. Kien fid-diskrezzjoni tal-OLAF li jagħżel l-aktar metodi u tekniki investigattivi xierqa f’kull każ. L-OLAF sostna wkoll li, jekk ikun meħtieġ, l-Artikolu 4(3) tar-Regolament “jista’ tabilħaqq jintuża wkoll bħala bażi legali biex jiġu mistiedna xhieda minn barra l-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-UE biex jippreżentaw lilhom infushom għal intervista kif kien il-każ tal-ilmentatur”. Hija kompliet tgħid li, madankollu, ma kien hemm l-ebda obbligu li tiġi aċċettata tali stedina għal intervista.

37. L-OLAF żied li l-ilmentatur irrifjuta żewġ offerti li għamel biex jiltaqa’ miegħu b’mod informali fil-Lussemburgu. Kien biss f’dak iż-żmien li l-investigaturi tiegħu stiednu formalment lill-ilmentatur għal intervista. L-OLAF spjega li x-xhieda li jivvjaġġaw lejn il-bini tiegħu huma intitolati għal rimborż tal-ispejjeż tal-ivvjaġġar u allowance ta’ kuljum, u li kien informa lill-ilmentatur b’dan fl-ittra tiegħu datata d-9 ta’ Marzu 2006.

38. Fir-rigward tal-ewwel allegazzjoni tal-ilmentatur, l-OLAF enfasizza li qatt ma kienet l-intenzjoni tiegħu li jinvestiga lill-ilmentatur. Fil-qafas ta’ investigazzjoni interna, ma kienx possibbli għall-OLAF li jinvestiga individwu li mhuwiex membru tal-persunal tal-UE. L-OLAF sostna li kienet prattika standard li tiġi vvalutata l-affidabbiltà ta’ sors, u l-preċiżjoni tal-informazzjoni pprovduta matul l-istadju ta’ valutazzjoni. Hija kompliet tgħid li "parti minn dan il-kontroll standard l-OLAF ma fittex speċifikament l-ebda informazzjoni dwar l-ilmentatur".

39. Filwaqt li kkummenta dwar it-tieni aspett tal-affermazzjoni tal-ilmentatur, l-OLAF ikkonferma li ma hemm l-ebda bażi legali għall-investigazzjoni taċ-ċittadini li josservaw il-ħidma tal-istituzzjonijiet tal-UE u jiġbed l-attenzjoni għal każijiet possibbli ta’ amministrazzjoni ħażina, u li l-OLAF qatt ma ddikjara mod ieħor. L-OLAF sostna wkoll li l-ilmentatur qatt ma kien is-suġġett ta’ xi investigazzjoni tal-OLAF, u li qatt ma kien beħsiebu jinvestigah.

40. L-OLAF iddikjara li l-ittri datati t-23 ta' Marzu u s-26 ta' April 2007 ntbagħtu bi tweġiba għall-komunikazzjonijiet tal-kwerelant, u li kien fihom tweġibiet għall-mistoqsijiet li l-kwerelant kien qajjem fir-rigward tal-ipproċessar tad-data personali tiegħu. L-OLAF irrikonoxxa li l-formulazzjoni użata setgħet wasslet għal nuqqas ta’ ftehim, li għalih skuża ruħu. Hija sostniet li hija kienet sempliċement fittxet li tikkonferma li hija ma kellhiex l-intenzjoni li tfittex u tiġbor informazzjoni ulterjuri relatata mal-lanjant dwar l-affidabbiltà tas-sors. L-OLAF indika wkoll li, fil-korrispondenza futura, huwa kien ser joqgħod iktar attent li jevita l-użu ta’ kliem li jista’ jiġi interpretat b’mod żbaljat.

41. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur issottometta li l-OLAF ma infurmahx li ma kienx obbligat jattendi l-intervista. Huwa kkonferma li l-OLAF offra li jiltaqa’ miegħu b’mod informali fil-Lussemburgu. Huwa żied jgħid li qabel ma’ laqgħa informali għall-ewwel, iżda kkanċellaha meta sar jaf li ż-żewġ investigaturi tal-OLAF inkarigati mill-każ kienu involuti fl-investigazzjoni ta’ ġurnalist li ħadem għal rivista Ġermaniża ta’ kull ġimgħa, u li, għalhekk, possibbilment kienu ppreġudikati.

42. F’dan l-isfond, huwa qies li kien imħarrek (“Vorladung zu einer Zeugenvernehmung”) bħala “persuna kkonċernata” bħala bluff min-naħa tal-OLAF, maħsub biex jintimidah. Il-fatt li kellu jinstema' bħala xhud fil-bini tal-OLAF issuġġerixxa li l-OLAF iqis li jkun aktar faċli li jistaqsih hemmhekk sabiex isir jaf dwar is-sorsi tiegħu. Huwa qies li l-OLAF ma setax ikollu mistoqsijiet fuq il-mertu, peress li, mingħajr ma jagħti raġunijiet, huwa qatt ma aċċetta l-offerta tiegħu li jwieġeb għall-mistoqsijiet tiegħu bil-miktub.

43. Bi tweġiba għat-tieni mistoqsija tal-Ombudsman, l-OLAF iddikjara li kienet prattika standard li tiġi vvalutata l-affidabbiltà ta' sors, u l-preċiżjoni tal-informazzjoni pprovduta matul l-istadju ta' valutazzjoni. L-ilmentatur ma kkunsidrax l-ispjegazzjoni tal-OLAF bħala plawżibbli fid-dawl tal-fatt li l-OLAF estenda l-istedina għal intervista biss fil-fażi finali tal-investigazzjoni tiegħu, u mhux fil-bidu. Meta kkwota mir-Rapport Finali tal-Każ, l-ilmentatur ġibed attenzjoni partikolari għall-parti li wriet li l-OLAF kien qed jipprova jsir jaf x’kienu r-raġunijiet tiegħu biex idur lejn l-OLAF, u biex jiskopri s-sorsi inizjali ta’ informazzjoni tiegħu. Fil-fehma tiegħu, għalhekk, kellu jiġi preżunt li l-OLAF kien qed jipprova jsib evidenza li kien qed jimmira b'mod malizzjuż lejn Parlament "slander". Skont l-ilmentatur, deher li dan kien tabilħaqq il-fokus tal-investigazzjoni tal-OLAF, peress li r-Rapport Finali tal-Każ iddikjara li l-każ ma kienx dwar l-interessi finanzjarji tal-UE, iżda pjuttost dwar ir-reputazzjoni tal-istituzzjonijiet tal-UE b'mod ġenerali, u tal-Parlament b'mod partikolari.

44. Fir-rigward tat-tweġiba tiegħu fir-rigward tal-ittri tiegħu msemmija fil-paragrafu 6 hawn fuq, l-ilmentatur aċċetta l-apoloġija tal-OLAF, u kkunsidra li din il-kwistjoni ġiet solvuta.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

45. Meta allega li l-OLAF eċċeda l-limiti tas-setgħat tiegħu, l-ilmentatur iddistingwa bejn (i) il-ħatra tal-OLAF bħala "persuna kkonċernata", u (ii) l-inkjesti tal-OLAF fir-rigward tiegħu fil-qafas ta' investigazzjoni interna. F'dan li ġej, l-Ombudsman se jikkunsidra ż-żewġ aspetti wieħed wara l-ieħor.

Jekk l-OLAF kellux id-dritt li jqis lill-ilmentatur bħala “persuna kkonċernata”

46. L-OLAF inizjalment ibbaża ruħu fuq l-Artikolu 4(2) tar-Regolament, meta sejjaħ lill-ilmentatur biex jixhed. Wara l-oġġezzjoni tal-ilmentatur, huwa skuża ruħu talli għażel bażi legali żbaljata u, filwaqt li invoka l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament, stieden lill-ilmentatur għal intervista. L-ilmentatur oġġezzjona għal darb’oħra. L-OLAF imbagħad infurmah li l-bażi legali għall-intervista proposta kienet l-Artikolu 4(3) interpretat " f'sens usa'". Matul l-inkjesta tal-Ombudsman, l-OLAF sostna li l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament, flimkien mal-Artikolu 5(3) tar-Regolament 2185/96, serva bħala l-bażi legali biex l-ilmentatur jiġi mistieden jattendi intervista.

47. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman se janalizza u jivvaluta jekk l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament waħdu, jew possibbilment flimkien mal-Artikolu 5(3) tar-Regolament 2185/96, għandux is-setgħa li l-OLAF jistieden lill-ilmentatur jinstema’ bħala xhud.

48. Mill-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament jirriżulta li l-OLAF jista’ jitlob lil individwu “biex jipprovdi tali informazzjoni li jista’ jqis pertinenti għall-investigazzjonijiet tiegħu”, sakemm dan l-individwu jista’ jitqies bħala “persuna kkonċernata”. L-Ombudsman, għalhekk, jeħtieġ li jivvaluta jekk l-OLAF kienx intitolat li jikkunsidra lill-ilmentatur bħala "persuna kkonċernata" skont it-tifsira tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament. Mill-bidu nett, l-Ombudsman tqis li l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament ma jillimitax is-setgħa rispettiva tal-OLAF għal mument speċifiku f'investigazzjoni. Is-sottomissjoni tal-ilmentatur, għalhekk, li l-OLAF ma stedinux jattendi intervista sal-fażi finali tal-investigazzjoni tiegħu hija immaterjali meta analizza jekk l-OLAF setax jagħmel dan legalment skont l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament.

49. Il-partijiet jaqblu li r-Regolament ma jiddefinixxix it-terminu "persuna kkonċernata". Sabiex jivvaluta l-allegazzjoni tal-ilmentatur, l-Ombudsman huwa, għalhekk, meħtieġ jippreżenta l-interpretazzjoni tiegħu stess tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament. Meta tagħmel dan, hija tkun konxja tal-fatt li, skont l-Artikolu 19 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiżgura li l-liġi tiġi osservata fl-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tat-Trattati. Għalhekk ma jista’ jkun hemm l-ebda dubju li hija l-Qorti tal-Ġustizzja, u l-Qorti tal-Ġustizzja biss, li tista’ tinterpreta b’mod awtorevoli d-dritt tal-Unjoni.

50. L-Ombudsman iqis li, sabiex tasal għal interpretazzjoni korretta tal-espressjoni "kwalunkwe persuna kkonċernata", jeħtieġ li jitqies il-kuntest leġiżlattiv tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament.

51. L-Artikolu 3 tar-Regolament jiddefinixxi s-setgħat tal-OLAF fl-investigazzjonijiet esterni. L-investigazzjonijiet esterni huma investigazzjonijiet amministrattivi barra mill-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Unjoni, imwettqa għall-fini tal-identifikazzjoni ta' frodi jew ta' mġiba irregolari oħra minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi [12]. L-Artikolu 3 tar-Regolament jistipula li l-OLAF għandu jeżerċita s-setgħat mogħtija lill-Kummissjoni mir-Regolament 2185/96, sabiex iwettaq spezzjonijiet u kontrolli fuq il-post. Barra minn hekk, hija għandha twettaq spezzjonijiet u verifiki fl-Istati Membri (u, taħt ċerti kondizzjonijiet, f'pajjiżi terzi), kif previst fl-Artikolu 9(1) tar-Regolament 2988/95, u fir-regoli settorjali msemmija fl-Artikolu 9(2) ta' dak ir-Regolament. L-Artikolu 3 tar-Regolament, flimkien mar-Regolamenti 2185/96 u 2988/95, għalhekk, jagħti lill-OLAF għadd ta' setgħat investigattivi fil-konfront ta' partijiet terzi [13]. Dawn is-setgħat ivarjaw minn verifiki fuq il-post għal metodi inqas intrużivi, bħall-verifika tad-dokumenti. Fil-fehma tal-Ombudsman, is-setgħat tal-OLAF f'investigazzjonijiet esterni jidhru li jinkludu talba għal informazzjoni minn partijiet terzi li jista' jkollhom informazzjoni rilevanti għal investigazzjoni esterna. Barra minn hekk, mill-Artikolu 9 tar-Regolament 2988/95 jidher li l-OLAF jista’ jinforza talbiet rilevanti u, għal dan il-għan, jiddependi fuq l-assistenza tal-Istati Membri.

52. L-Artikolu 4 tar-Regolament jipprevedi regoli speċifiċi dwar l-investigazzjonijiet interni, jiġifieri, l-investigazzjonijiet amministrattivi fi ħdan l-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-UE. L-Artikolu 4(2) tar-Regolament jipprevedi setgħat ta’ investigazzjoni fir-rigward tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji. Għalhekk, l-OLAF jista’, pereżempju, jitlob aċċess kemm għall-informazzjoni miżmuma minnu kif ukoll għall-bini tiegħu; jispezzjonaw il-kontijiet tagħhom; u jitolbu informazzjoni bil-fomm mill-membri tal-persunal tagħhom. L-Artikolu 4(3) tar-Regolament jagħti dettalji dwar is-setgħat tal-OLAF vis-à-vis "l-operaturi ekonomiċi kkonċernati" u "l-persuni kkonċernati" barra mill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji. Fir-rigward tal-"operaturi ekonomiċi kkonċernati", l-OLAF jista', taħt il-kondizzjonijiet u f'konformità mar-Regolament 2185/96, iwettaq spezzjonijiet fuq il-post fil-bini tiegħu, sabiex jikseb aċċess għal informazzjoni relatata ma' irregolaritajiet possibbli li tali operaturi jista' jkollhom. Fir-rigward ta’ “kwalunkwe persuna kkonċernata”, l-OLAF jista’ jitlobhom jipprovdu ċerta informazzjoni.

53. Kemm fir-rigward ta’ “kwalunkwe persuna” kif ukoll ta’ “operaturi ekonomiċi”, l-Artikolu 4(3) tar-Regolament jispeċifika s-setgħat tal-OLAF b’referenza għall-fatt li huma “ikkonċernati”. Il-kwistjoni hija, għalhekk, jekk l-Artikolu 4(3) tar-Regolament b'hekk jillimitax is-setgħat tal-OLAF għal persuni jew operaturi ekonomiċi li huma taħt suspett.

54. Fir-rigward tal-"operaturi ekonomiċi", l-Artikolu 5 tar-Regolament 2185/96 jagħti lill-OLAF is-setgħat li ġejjin: L-OLAF jista’ jwettaq verifiki u spezzjonijiet fuq il-post fuq (i) "operaturi ekonomiċi li għalihom jistgħu jiġu applikati miżuri u penali amministrattivi Komunitarji skont l-Artikolu 7 tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 2988/95, fejn ikun hemm raġunijiet biex wieħed jaħseb li twettqu irregolaritajiet "u, (ii) "[w] hawnhekk strettament meħtieġa sabiex jiġi stabbilit jekk teżistix irregolarità", fuq "operaturi ekonomiċi oħra kkonċernati, sabiex ikollhom aċċess għal informazzjoni pertinenti miżmuma minn dawk l-operaturi dwar fatti soġġetti għal verifiki u spezzjonijiet fuq il-post". Mill-Artikolu 5 tar-Regolament 2185/96, moqri flimkien mal-premessa 13 ta' dak ir-Regolament, jirriżulta li s-setgħat rilevanti tal-OLAF jestendu għall-operaturi ekonomiċi taħt suspett u, f'ċerti ċirkostanzi, ukoll għall-operaturi ekonomiċi li mhumiex taħt suspett.

55. Il-kunċett ta' "operaturi ekonomiċi kkonċernati", kif użat fl-Artikolu 5 tar-Regolament 2185/96, jinkludi l-operaturi ekonomiċi taħt suspett, u l-operaturi ekonomiċi li mhumiex taħt suspett. Għalhekk, ir-referenza għall-fatt li huma "kkonċernati" ma tillimitax is-setgħat tal-OLAF għall-operaturi ekonomiċi li huma taħt suspett. Wara li ntqal dan, ma jidher li hemm l-ebda raġuni biex ir-referenza tiġi interpretata bħala "kkonċernata", fil-kuntest ta' "kwalunkwe persuna", b'mod differenti u/jew b'mod aktar restrittiv. Konsegwentement, interpretazzjoni li tieħu inkunsiderazzjoni l-Artikolu 5 tar-Regolament 2185/96 issostni l-fehma li s-setgħat tal-OLAF fir-rigward ta' "kwalunkwe persuna kkonċernata" jestendu għal persuni li jkunu taħt suspett, u għal persuni li ma jkunux. Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-fatt li l-għan tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament jidher li huwa li jagħti lill-OLAF is-setgħa li jkollu aċċess għall-informazzjoni pertinenti għall-investigazzjoni tiegħu (ara wkoll l-Artikolu 5 tar-Regolament 2185/96). Dan jissuġġerixxi li l-Artikolu 4(3) għandu jiġi interpretat bħala li jagħti lill-OLAF is-setgħa li jitlob informazzjoni minn dawk il-partijiet terzi li jista’ jkollhom informazzjoni rilevanti, irrispettivament minn jekk ikunux taħt suspett jew le. Fl-istess ħin, l-Ombudsman jinnota li l-Artikolu 4(3)(2) jirreferi biss għall-possibbiltà li tintalab "kwalunkwe persuna kkonċernata" għal informazzjoni li tista' tkun rilevanti. Hija ma tindikax b’mod ċar li d-destinatarji ta’ tali talbiet huma obbligati jwieġbu għalihom. Mal-ewwel daqqa t’għajn, u fuq il-bażi ta’ interpretazzjoni litterali, jidher li, b’differenza minn investigazzjonijiet esterni, l-OLAF ma għandux is-setgħa li jinforza talbiet għal informazzjoni. Madankollu, għandu jiġi rrilevat li l-lanjant indika, mingħajr ma ġie kontradett mill-OLAF, li huwa kien qiegħed jipproponi li jwieġeb bil-miktub għal kull mistoqsija li jista’ jkollu l-OLAF. Għalhekk, ma hemmx bżonn li tiġi eżaminata aktar il-kwistjoni dwar jekk it-talbiet għal informazzjoni magħmula abbażi tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament għandhomx jiġu rrispettati.

56. Il-konklużjoni provviżorja tal-Ombudsman hija, għalhekk, li interpretazzjoni sistemika tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament tissuġġerixxi li l-OLAF jista' jitlob lill-individwi għal informazzjoni li jista' jikkunsidra pertinenti għall-investigazzjonijiet tiegħu, irrispettivament minn jekk dawk l-individwi humiex taħt suspett jew le. Minn dan isegwi li persuna ma hijiex neċessarjament issuspettata jekk l-OLAF jitlobha informazzjoni.

57. L-Ombudsman jirrealizza li l-konklużjoni tiegħu tkun differenti kieku l-OLAF ħareġ struzzjonijiet interni għal interpretazzjoni differenti ta' "kwalunkwe persuna kkonċernata". Fis-sottomissjonijiet tiegħu, l-ilmentatur irrefera għad-definizzjoni ta’ “persuna kkonċernata” fil-verżjoni tal-2007 tal-Manwal tal-OLAF. Skont din id-definizzjoni, "persuna kkonċernata" hija persuna ssuspettata li wettqet atti investigati mill-OLAF. Jekk din id-definizzjoni tiġi applikata għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament, din twassal għall-konklużjoni li d-dispożizzjoni msemmija ma setgħetx isservi bħala l-bażi legali għat-talba ta’ informazzjoni mill-ilmentatur, minħabba li l-OLAF sostna li dan tal-aħħar qatt ma kien is-suġġett ta’ xi investigazzjoni tal-OLAF, u li qatt ma kien beħsiebu jinvestigah. Madankollu, minbarra li sostna li t-tifsira ta' "kwalunkwe persuna kkonċernata" fl-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament kienet differenti mid-definizzjoni ta' "persuna kkonċernata" fil-verżjoni tal-2007 tal-Manwal tiegħu, l-OLAF indika wkoll li din l-aħħar definizzjoni ma kinitx tinsab fil-verżjoni tal-2005 tal-Manwal, li kienet applikabbli fiż-żmien tal-istedina tal-ilmentatur. L-Ombudsman jaqbel ma' l-OLAF li l-verżjoni ta' l-2005 tal-Manwal ta' l-OLAF għandha titqies bħala l-edizzjoni rilevanti fir-rigward ta' l-istedina ta' l-ilmentatur, li saret fl-2006, peress li l-verżjoni ta' l-2007 tal-Manwal ma ġietx ippubblikata qabel ħafna wara dik id-data. Barra minn hekk, f'ċerti postijiet, il-verżjoni tal-2005 tal-Manwal tal-OLAF tirreferi għal "persuna kkonċernata", b'mod partikolari fir-rigward tal-investigazzjonijiet interni tal-OLAF [14]. Madankollu, hija ma tiddefinixxix din l-espressjoni. Barra minn hekk, l-Ombudsman mhuwiex konvint li l-ftit referenzi għal din l-espressjoni fil-verżjoni tal-2005 tal-Manwal tal-OLAF jippermettu li wieħed jasal għall-konklużjoni li tirreferi għal persuni suspettati. Bl-istess mod, it-terminu "parti interessata", kif użat fil-verżjoni tal-2005 tal-Manwal tal-OLAF, ma jitfa' l-ebda dawl fuq l-interpretazzjoni ta' "kwalunkwe persuna kkonċernata". Il-verżjoni tal-2005 tal-Manwal tal-OLAF, għalhekk, ma tipprovdi l-ebda gwida dwar kif l-espressjoni "kwalunkwe persuna kkonċernata" għandha tiġi interpretata skont it-tifsira tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament.

58. L-Ombudsman jinnota li l-verżjoni attwali tal-Manwal tal-OLAF (datata l-1 ta' Diċembru 2009) tipprovdi definizzjoni ta' "persuna kkonċernata". Minn din id-definizzjoni, iċċitata fil-punti 24 u 25 iktar 'il fuq, jirriżulta b'mod ċar li "persuna kkonċernata" hija individwu jew operatur ekonomiku li huwa ssuspettat li wettaq irregolarità jew frodi. Matul l-inkjesta, l-OLAF spjega li beda jinkludi din id-definizzjoni fil-Manwal tiegħu mill-2007 'il quddiem. Fl-istess ħin, mis-sottomissjonijiet tal-OLAF jirriżulta li “persuna kkonċernata” skont it-tifsira tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament mhux neċessarjament tkun taħt suspett. Huwa minnu li l-OLAF indika li d-definizzjoni li tinsab fil-Manwal tal-OLAF mill-2007 'il quddiem hija differenti mill-kunċett ta' "kwalunkwe persuna kkonċernata" fl-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament. Irrispettivament minn jekk dan huwiex tabilħaqq il-każ, jibqa’ l-fatt li kull min jintalab mill-OLAF jipprovdi informazzjoni fuq dik il-bażi, u li għalih tapplika l-verżjoni tal-2007 jew verżjoni sussegwenti tal-Manwal tiegħu, jista’ faċilment jingħata l-impressjoni li huwa tabilħaqq taħt suspett. Minħabba n-nuqqas ta' definizzjoni ta' "persuna kkonċernata" fir-Regolament, jidher loġiku li wieħed jassumi li riċevitur ta' talba għal informazzjoni x'aktarx jikkonsulta l-Manwal tal-OLAF sabiex isir jaf aktar dwar il-pożizzjoni legali tiegħu jew tagħha. F’dan il-kuntest, ta’ min ifakkar li, skont il-prefazju tiegħu, il-Manwal tal-OLAF fih struzzjonijiet importanti għall-investigaturi. Jekk xi ħadd li jirċievi talba għal informazzjoni jikkonsulta d-definizzjoni rilevanti fil-Manwal tal-OLAF, huwa inevitabbilment jikkonkludi li jinsab taħt suspett, minħabba li d-definizzjoni fil-Manwal tal-OLAF ma tiċċarax li hija differenti mill-espressjoni omologa fl-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament. L-Ombudsman huwa konxju li dan l-aspett mhuwiex kopert minn din l-allegazzjoni, li tirrigwarda avvenimenti li seħħew qabel il-Manwal tal-OLAF tal-2007. Madankollu, huwa jixtieq jieħu l-opportunità li juża dan l-abbozz ta' rakkomandazzjoni biex jiġbed l-attenzjoni tal-OLAF għall-fatt li d-definizzjoni ta' "persuna kkonċernata" li tinsab fil-verżjoni attwali tal-Manwal tiegħu hija mistennija li twassal għal nuqqas ta' fehim. Fil-kuntest partikolari, l-Ombudsman ifakkar li l-OLAF innifsu rrikonoxxa li, fil-każ tal-lanjant, dan seta' kien il-kawża ta' sitwazzjoni ambigwa (ara l-punt 33 iktar 'il fuq). Fil-fehma tal-Ombudsman, tali nuqqas ta' ftehim jista' faċilment jiġi evitat jekk isiru bidliet xierqa fil-Manwal. Alternattivament, meta l-OLAF jikteb lil individwi u jitlobhom jipprovdu informazzjoni abbażi tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament, jista’ tal-anqas jinforma lid-destinatarju/i li t-trattament bħala “persuna kkonċernata” ma jfissirx li huma taħt suspett. Peress li dan l-aspett mhuwiex parti minn din l-inkjesta, l-Ombudsman jista' jikkunsidra li jiftaħ inkjesta fuq inizjattiva proprja dwar il-kwistjoni.

59. Wara li ġie stabbilit li l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament jagħti s-setgħa lill-OLAF li jitlob lil xi ħadd fis-sitwazzjoni tal-ilmentatur biex jipprovdi informazzjoni li jqis pertinenti għal investigazzjoni, tibqa’ l-kwistjoni dwar jekk jagħtix ukoll is-setgħa lill-OLAF legalment li jistieden lil tali persuna biex tinstema’ bħala xhud. F’dan ir-rigward, l-OLAF sostna li l-użu tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament jiddependi fuq il-kuntest u ċ-ċirkostanzi tal-każ. Hija rreferiet għall-għan ta’ din id-dispożizzjoni, li huwa li tippermetti lill-persunal tagħha jivverifika u jiġbor informazzjoni addizzjonali. Hija indikat ukoll li, "jekk ikun meħtieġ", tista' tabilħaqq tintuża bħala bażi legali biex jiġu mistiedna xhieda minn barra l-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-UE biex jattendu intervista. L-Ombudsman tfakkar li l-OLAF irtira t-taħrika oriġinali tiegħu meta l-ilmentatur oġġezzjona li jissejjaħ bħala xhud. Minflok, hija stednitu għal intervista abbażi tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament. Jidher mis-sottomissjonijiet tiegħu, madankollu, li l-OLAF jemmen li l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament jista' jservi bħala bażi legali għas-smigħ ta' "persuna kkonċernata" bħala xhud. Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, l-Ombudsman, għalhekk, se jikkunsidra jekk l-OLAF għandux is-setgħa (i) li jistieden "persuna kkonċernata" għal intervista, u/jew (ii) li jisma' lil tali persuna bħala xhud.

60. L-Ombudsman ifakkar li l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament jagħti s-setgħa lill-OLAF li jitlob lil “kwalunkwe persuna kkonċernata” biex tipprovdi tali informazzjoni li tista’ tqis pertinenti għall-investigazzjonijiet tiegħu. L-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament, għalhekk, jagħti b’mod ċar is-setgħa lill-OLAF biex jitlob “persuna kkonċernata” biex tipprovdi ċerta informazzjoni. Madankollu, l-Ombudsman iqis li ma hemm xejn li jissuġġerixxi li dan jista' jservi bħala bażi legali għall-istedina ta' "persuna kkonċernata" biex tattendi intervista fis-sede tal-OLAF fi Brussell. Fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament, jeħtieġ li jitqiesu żewġ interessi possibbilment kunfliġġenti. L-ewwel nett, l-interess tal-OLAF li jkollu s-setgħat kollha li jeħtieġ biex iwettaq il-mandat tiegħu, u t-tieni nett, l-interessi tal-persuni li lilhom l-OLAF jindirizza t-talbiet tiegħu għal informazzjoni. Kif muri hawn fuq, l-Ombudsman iqis li l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament jista’ jiġi interpretat bħala li jippermetti lill-OLAF jitlob informazzjoni potenzjalment rilevanti għall-fini ta’ investigazzjonijiet interni minn persuni li mhumiex suspettati b’xi għemil ħażin huma stess. Madankollu, jekk l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament kellu jiġi interpretat b’tali mod li jfisser li l-OLAF għandu drittijiet li jmorru lil hinn milli jibgħat talbiet għal informazzjoni, id-drittijiet u l-interessi ta’ “persuna kkonċernata” ma jkunux salvagwardjati b’mod adegwat. Kif jidher hawn fuq, tali persuna tista’ tkun kwalunkwe persuna li jkollha informazzjoni li l-OLAF iqis rilevanti għal investigazzjoni. L-interpretazzjoni litterali tal-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament twassal għall-konklużjoni li dan ma jipprovdix bażi għall-istedina, jew saħansitra l-għoti ta’ mandat lil persuni li jista’ jkollhom informazzjoni utli biex jattendu intervista fil-bini tal-OLAF fi Brussell. Ma hemm xejn li jissuġġerixxi li din l-interpretazzjoni hija insodisfaċenti jew inadegwata. Għandu jiġi mfakkar li l-OLAF innifsu rrikonoxxa li l-ilmentatur kien intitolat li jirrifjuta li jagħti xhieda.

61. L-Ombudsman iqis li huwa utli li jiżdied, madankollu, li s-sejba ta' hawn fuq mhux neċessarjament tipprevjeni lill-OLAF milli jistieden "persuna kkonċernata" għal intervista, sakemm tagħmilha ċara li ma hemm l-ebda obbligu legali għad-destinatarju li jikkonforma ma' tali talba. Madankollu, l-ittri tal-OLAF lill-ilmentatur ma kien fihom l-ebda informazzjoni bħal din.

62. L-Ombudsman iqis li, peress li ma hemm l-ebda bażi legali biex tiġi mistiedna "persuna kkonċernata" għal intervista mingħajr ma tiġi informata minn qabel tali persuna li hija libera li taċċetta jew tirrifjuta dik l-istedina, minn dan isegwi li l-Artikolu 4(3)(2) lanqas ma jista' jservi bħala bażi legali biex tiġi mistiedna "persuna kkonċernata" biex tinstema' formalment bħala xhud.

63. Għar-raġunijiet ta’ hawn fuq, l-Ombudsman jikkonkludi li l-Artikolu 4(3)(2) waħdu, jew flimkien ma’ dispożizzjonijiet applikabbli oħra tar-Regolament, ma pprovdiex bażi legali biex l-ilmentatur jiġi mistieden jattendi intervista. Fuq dik il-bażi, għalhekk, l-Ombudsman jikkonkludi li l-OLAF lanqas ma kien intitolat jistieden lill-ilmentatur biex jinstema’ bħala xhud.

Jekk l-OLAF għamilx, jew kellux l-intenzjoni li jagħmel, inkjesti illegali dwar l-ilmentatur

64. Fl-ittri tiegħu lill-ilmentatur datati t-23 ta ' Marzu u s-26 ta ' April 2007, l-OLAF iddikjara li ma kellu l-ebda intenzjoni " f ' dan iż-żmien li jwettaq kwalunkwe inkjesta ulterjuri"[15] dwaru. Skont l-ilmentatur, dawn id-dikjarazzjonijiet kienu jimplikaw li l-OLAF irriżerva d-dritt li jagħmel inkjesti dwaru f’data aktar tard. L-ilmentatur ikkunsidra li ma kellu l-ebda dritt, fi kwalunkwe ħin, jew ikun xi jkun, li jagħmel inkjesti dwaru fil-qafas ta’ investigazzjoni interna. Huwa ddikjara wkoll li l-OLAF kien ġabar informazzjoni dwaru. L-Ombudsman jinnota li, matul l-investigazzjoni tiegħu, l-OLAF iċċara d-dikjarazzjonijiet tiegħu, u l-fatt li, minbarra kontroll standard sabiex tiġi vvalutata l-affidabbiltà tas-sors, huwa ma għamel l-ebda investigazzjoni relatata mal-ilmentatur. Hija ddikjarat ukoll li qatt ma kienet l-intenzjoni tagħha li tinvestiga lill-ilmentatur. L-OLAF irrikonoxxa li l-formulazzjoni użata setgħet wasslet għal nuqqas ta’ ftehim, li għalih skuża ruħu. L-OLAF indika wkoll li, fil-korrispondenza futura, huwa kien ser joqgħod iktar attent li jevita l-użu ta’ kliem li jista’ jiġi interpretat b’mod żbaljat.

65. L-ilmentatur aċċetta l-apoloġija tal-OLAF u qies li din il-kwistjoni ġiet solvuta.

66. Fid-dawl tal-apoloġija tal-OLAF, li l-ilmentatur aċċetta, l-Ombudsman iqis li m'hemmx bżonn ta' aktar azzjoni min-naħa tiegħu fir-rigward ta' dan l-aspett tal-każ.

Konklużjonijiet fir-rigward tal-ewwel allegazzjoni u talba tal-ilmentatur

67. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman jikkonkludi li, billi ħatar lill-ilmentatur bħala "persuna kkonċernata" u, fuq din il-bażi, stiednu għal intervista, l-OLAF qabeż il-limiti tas-setgħat tiegħu. Dan jikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina. L-Ombudsman, għalhekk, filwaqt li jqis l-affermazzjoni tal-ilmentatur, jagħmel abbozz ta' rakkomandazzjoni korrispondenti hawn taħt, f'konformità mal-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew.

B. Fir-rigward tat-tieni allegazzjoni tal-ilmentatur

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

68. L-ilmentatur allega li, għall-kuntrarju tal-kontenut tal-ittra tiegħu datata d-19 ta’ Ottubru 2006, l-OLAF naqas milli jagħti l-opinjoni tiegħu dwar l-imġiba tas-Sur X., Kap ta’ Unità fil-Kummissjoni. Skont l-ilmentatur, dan tal-aħħar bagħat il-komunikazzjonijiet tal-ilmentatur mas-servizzi tal-Kummissjoni lill-Parlament, minkejja li kien ċar li dan ma kienx dak li kien biħsiebu jagħmel l-ilmentatur.

69. Fl-opinjoni tiegħu, l-OLAF sostna li ma wiegħedx, fl-ittra tiegħu lill-ilmentatur datata d-19 ta' Ottubru 2006, li jagħti l-opinjoni tiegħu dwar l-imġiba tas-Sur X. Hija indikat ukoll li l-kompitu tagħha kien li tistabbilixxi fatti matul investigazzjoni, u mhux li "tagħti l-opinjoni tagħha". Sa fejn l-allegazzjoni tal-ilmentatur tista’ tinftiehem bħala talba biex l-OLAF jiftaħ investigazzjoni dwar l-allegat għemil ħażin tal-Kap tal-Unità, l-OLAF fakkar li l-ilmentatur ma kellu l-ebda “dritt li tinfetaħ investigazzjoni tal-OLAF kontra xi ħadd”. L-OLAF enfasizza l-fatt li huwa gawda minn marġni ta’ diskrezzjoni meta ddeċieda li jiftaħ inkjesta.

70. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur sostna li l-OLAF għamel il-wegħda msemmija fil-paragrafu 69. Huwa ddikjara li t-talba tiegħu kienet inkluża bħala punt 4 fl-ittra tal-OLAF datata d-19 ta' Ottubru 2006. L-OLAF ħabbar li kien ser iwieġeb għall-punti kollha elenkati f’din l-ittra fi żmien sitt ġimgħat. Huwa insista li ma kienx jissuġġerixxi li l-OLAF għandu jiftaħ investigazzjoni dwar l-imġiba tas-Sur X, li ma kinitx tkun meħtieġa fi kwalunkwe każ, minħabba li l-fatti rilevanti kienu diġà magħrufa mill-OLAF.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

71. L-Ombudsman ifakkar li, fl-abbozz ta' rakkomandazzjoni tiegħu fl-ilment 1450/2007/(WP)BEH, huwa talab lill-OLAF biex iwieġeb, sal-punt li ma kienx diġà għamel dan, għall-mistoqsijiet imqajma fl-ittra tal-kwerelant tas-27 ta' Settembru 2006. Fl-ittra tiegħu datata d-19 ta' Ottubru 2006, l-OLAF ġabar fil-qosor il-mistoqsijiet u t-talbiet tal-kwerelant f'10 punti, u wiegħed li jibgħat lill-kwerelant tweġibiet separati dwar id-diversi kwistjonijiet imqajma fi żmien sitt ġimgħat [16]. Fl-opinjoni dettaljata tiegħu dwar l-ilment 1450/2007/(WP)BEH, l-OLAF issottometta li kien diġà pprovda tweġibiet sħaħ għall-punti 1-3 u 8-9 elenkati fl-ittra tiegħu datata d-19 ta' Ottubru 2006. Fir-rigward tal-punti 4-7 (ċerti kwistjonijiet li jikkonċernaw l-investigazzjoni tal-OLAF), l-OLAF ipprovda tweġibiet fl-opinjoni dettaljata tiegħu. Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-opinjoni dettaljata ta' l-OLAF, l-ilmentatur irrikonoxxa li l-OLAF kien wieġeb għall-mistoqsijiet imqajma fl-ittra tiegħu datata s-27 ta' Settembru 2006, iżda huwa kkunsidra t-tweġibiet ta' l-OLAF bħala mhux sodisfaċenti. Huwa kkritika wkoll il-fatt li t-tweġibiet tiegħu ġew posposti b'aktar minn tliet snin. Huwa qies li l-OLAF, madankollu, kien implimenta l-parti rilevanti tal-abbozz ta' rakkomandazzjoni tal-Ombudsman, u li għalhekk ma kienet meħtieġa l-ebda azzjoni ulterjuri min-naħa tal-Ombudsman.

72. Peress li, matul l-inkjesta tal-Ombudsman dwar l-ilment 1450/2007/(WP)BEH, l-OLAF ipprovda lill-ilmentatur bi tweġiba għar-raba' punt imsemmi fl-ittra tiegħu tad-19 ta' Ottubru 2006, rigward il-fehmiet tal-OLAF dwar l-imġiba tas-Sur X., Kap tal-Unità, l-Ombudsman ma jara l-ebda ħtieġa għal azzjoni ulterjuri min-naħa tiegħu fir-rigward tat-tieni allegazzjoni tal-ilmentatur.

C. Fir-rigward tat-tielet allegazzjoni tal-ilmentatur

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

73. L-ilmentatur sostna li ma kienx id-Direttur Ġenerali tal-OLAF (“id-Direttur Ġenerali”) li ħa d-deċiżjoni li jiftaħ jew jagħlaq l-investigazzjoni OF/2003/0026, iżda pjuttost id-Direttur inkarigat mill-investigazzjonijiet u l-operazzjonijiet tal-OLAF. Skont l-ilmentatur, tali delega ta’ setgħa tmur kontra l-Artikolu 5 tar-Regolament, li jirriżerva ċerti setgħat lid-Direttur tal-Uffiċċju u għalhekk, lid-Direttur Ġenerali. L-ilmentatur ġibed aktar appoġġ għall-fehma tiegħu mill-Artikolu 12(6) ta' proposta tal-Kummissjoni għal emenda tar-Regolament [17]. L-emenda tipprevedi l-possibbiltà ta' tali delega ta' setgħat. Madankollu, il-proposta tal-Kummissjoni kienet għadha ma ġietx adottata mill-Kunsill u mill-Parlament. F’dan l-isfond, huwa allega li, billi ddelega s-setgħat biex jinfetħu u jingħalqu l-investigazzjonijiet lid-Direttur inkarigat mill-investigazzjonijiet u l-operazzjonijiet, li mhuwiex id-“Direttur tal-Uffiċċju” skont it-tifsira tar-Regolament, l-OLAF naqas milli jikkonforma mal-Artikolu 5 tar-Regolament.

74. Fl-opinjoni tiegħu, l-OLAF ġibed l-attenzjoni għan-natura ibrida tiegħu, li tirriżulta mill-fatt li huwa organu amministrattiv, indipendenti fil-funzjoni investigattiva tiegħu u, fl-istess ħin, Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni. Huwa spjega wkoll li l-kap tal-OLAF għandu l-grad ta’ Direttur Ġenerali, f’konformità mal-istruttura ġerarkika tal-Kummissjoni. Id-Direttorat Ġenerali OLAF huwa maqsum f'Direttorati mmexxija mid-Diretturi. L-OLAF iddikjara li, bis-saħħa tal-Artikolu 6(4) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/352 [18], id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-organizzazzjoni interna tal-Kummissjoni japplikaw ukoll għall-OLAF.

75. L-OLAF sostna wkoll li l-Bord Eżekuttiv tal-Investigazzjonijiet u l-Operazzjonijiet (“il-Bord”) jagħmel rakkomandazzjonijiet lid-Direttur Ġenerali rigward id-deċiżjonijiet dwar it-trattament tal-każijiet. Id-Direttur Ġenerali huwa responsabbli għat-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar kwistjonijiet li jitressqu quddiem il-Bord, b’mod partikolari, fir-rigward tal-ftuħ u l-għeluq tal-investigazzjonijiet. Għal skopijiet prattiċi, madankollu, din ir-responsabbiltà ġiet iddelegata lil Direttur inkarigat mill-investigazzjonijiet u l-operazzjonijiet, taħt is-superviżjoni tad-Direttur Ġenerali, "għalkemm f'xi każijiet id-Direttur Ġenerali nnifsu jieħu d-deċiżjoni. " L-OLAF finalment indika li d-delega tal-kompiti fi ħdan struttura amministrattiva kienet parti mill-ħidma tiegħu ta' kuljum u, bħala tali, ma kinitx tikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina.

76. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur iddikjara li l-ilment tiegħu kien relatat mad-delega ta’ ċerti setgħat li, bis-saħħa tal-Artikolu 5(2) tar-Regolament, kienu espliċitament riżervati għad-Direttur Ġenerali. Għalhekk, l-ilment tiegħu ma kienx jikkonċerna sempliċi "delega ta ' kompiti" , kif iddikjarat fl-opinjoni tal-OLAF. Minħabba li, skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament, is-setgħa li tiddeċiedi li tiftaħ investigazzjoni hija tad-Direttur tal-Uffiċċju, fin-nuqqas ta’ dispożizzjoni speċifika dwar l-għeluq ta’ investigazzjoni, wieħed għandu jassumi li din is-setgħa hija wkoll tad-Direttur tal-Uffiċċju. Skont l-ilmentatur, dan ma kienx kontradett mill-OLAF.

77. Għalhekk, il-kwistjoni kienet jekk, u jekk iva, sa liema punt, id-Direttur Ġenerali setax jiddelega s-setgħat rispettivi tiegħu.

78. Filwaqt li nnota r-referenza tal-OLAF għall-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/352, l-ilmentatur iddikjara li, filwaqt li din id-dispożizzjoni ppermettiet delega tas-setgħat fi kwistjonijiet tal-persunal u baġitarji, huwa ma għamilx dan fir-rigward tal-investigazzjonijiet. Barra minn hekk, l-ilmentatur ġibed l-attenzjoni għat-tweġiba tal-Kummissjoni għall-mistoqsija bil-miktub E-3208/07 tat-22 ta' Ġunju 2007 dwar it-"Trasferiment tas-setgħat lill-membri tal-persunal tal-OLAF". Skont l-ilmentatur, fit-tweġiba tagħha, il-Kummissjoni spjegat li r-regoli ta’ proċedura tagħha huma applikabbli bis-sħiħ, u dawn jipprevedu li Direttur tal-OLAF jista’ jaħtar jekk id-Direttur Ġenerali jkun assenti, fuq missjoni, fuq liv, jew f’każ ta’ mard.

79. Madankollu, mill-opinjoni tal-OLAF deher li d-Direttur Ġenerali ttrasferixxa s-setgħat rispettivi tiegħu lil Direttur fuq bażi permanenti. Id-Direttur Ġenerali deher li kien qed jieħu d-deċiżjonijiet huwa stess f’xi każijiet biss. Dan iqajjem il-mistoqsija għaliex din is-sitwazzjoni apparentement ma ġietx irrappurtata fit-tweġiba tal-Kummissjoni għall-mistoqsija bil-miktub. Barra minn hekk, hija qajmet il-kwistjoni dwar għaliex l-OLAF deher li insista li ma kienx obbligat josserva r-regoli applikabbli. Il-konsegwenzi ta' tali mġiba ġew iċċarati fis-sentenza tal-Qorti Ġenerali fil-Kawża T-48/05 [19], li fiha l-Kummissjoni ġiet ordnata tħallas id-danni għan-nuqqas tal-OLAF li jirrispetta l-proċeduri legali.

80. Fl-ewwel talba tiegħu għal aktar informazzjoni, l-Ombudsman staqsa lill-OLAF għadd ta' mistoqsijiet imfassla biex jiċċaraw il-bażi legali u l-punt sa fejn l-OLAF jiddelega s-setgħa tad-Direttur Ġenerali li jiftaħ u jagħlaq investigazzjonijiet lil Direttur.

81. Fir-risposta tiegħu, l-OLAF essenzjalment sostna li din id-delega ta’ setgħat hija kwistjoni tal-organizzazzjoni amministrattiva interna tiegħu, li l-bażi tagħha hija s-setgħa organizzattiva interna tad-Direttur Ġenerali [20]. Skont l-OLAF, id-Direttur Ġenerali jista’ jiddelega ċerti setgħat lill-membri tal-persunal sabiex jiżgura l-funzjonament bla xkiel tal-uffiċċju, iżda tali setgħat delegati jistgħu jiġu rtirati fi kwalunkwe ħin.

82. L-OLAF spjega wkoll li s-setgħa li jitkomplew l-investigazzjonijiet hija marbuta mal-funzjoni ta’ Direttur Ġenerali, iżda mhux mal-persuna tiegħu bħala tali. Għalhekk, is-setgħat rispettivi tiegħu jistgħu jiġu ddelegati. Skont l-Artikolu 5 tar-Regolament, l-investigazzjonijiet għandhom jinfetħu b’deċiżjoni tad-Direttur tal-Uffiċċju. Fil-fehma tal-OLAF, deċiżjoni meħuda minn membru tal-persunal delegat, taħt l-awtorità tad-Direttur Ġenerali, iżżomm il-karattru ta’ deċiżjoni tad-Direttur tal-Uffiċċju. Jekk din id-delegazzjoni tirrispetta l-kondizzjoni li d-Direttur Ġenerali jżomm kontroll, u jkun jista' jissostitwixxi d-deċiżjoni tiegħu stess għal dik iddelegata fi kwalunkwe ħin, din il-prattika ma tista' bl-ebda mod tikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina. Kieku dan kien mod ieħor, il-funzjonament rapidu u bla xkiel tat-teħid tad-deċiżjonijiet ma setax jiġi organizzat b’mod effettiv. L-OLAF żied li, mill-2003 sal-2008, bħala medja, infetħu 225 każ, u 283 każ ingħalqu fis-sena.

83. L-OLAF sostna wkoll li t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-mistoqsija bil-miktub E-3208/07 kienet tikkonċerna l-kariga ta' Viċi Kap tal-OLAF, jiġifieri, wieħed mid-Diretturi tal-OLAF li nħatar bħala deputat għad-Direttur Ġenerali fin-nuqqas tiegħu, f'konformità mal-prinċipju tal-kontinwità tas-servizz. L-OLAF spjega li l-Viċi Kap tal-OLAF ma għandu l-ebda setgħa speċifika biex jiftaħ jew jagħlaq investigazzjonijiet. Madankollu, fl-assenza tad-Direttur Ġenerali, huwa jista' jaġixxi f'isem dan tal-aħħar, u taħt l-awtorità tiegħu. Għalhekk, it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-mistoqsija bil-miktub E-3208/07 ma kinitx tikkonċerna d-delega ta' wħud mis-setgħat tad-Direttur Ġenerali lil membru tal-persunal wieħed jew aktar tal-Uffiċċju.

84. L-OLAF sostna wkoll li l-ħatra għad-Direttur Ġenerali tiegħu meta ma jkunx jista ' jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu hija bbażata fuq l-Artikolu 6(4) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/352 flimkien mal-Artikolu 24 tar-Regoli ta ' Proċedura tal-Kummissjoni "applikabbli f ' dak iż-żmien"[21]. L-OLAF iddikjara wkoll li l-Artikolu 24 ġie sussegwentement emendat, u issa jaqra kif ġej: "Kontinwità tas-Servizz - Il-Membri tal-Kummissjoni u d-dipartimenti għandhom jiżguraw li jieħdu l-miżuri kollha xierqa biex jiżguraw il-kontinwità tas-servizz, f'konformità mad-dispożizzjonijiet adottati għal dak il-għan mill-Kummissjoni jew mill-President."

85. Fir-rigward tal-għan tal-Artikolu 12(6) tal-proposta tal-Kummissjoni għal emenda tar-Regolament, l-OLAF ippreżenta dan li ġej: "Sabiex l-arranġamenti għall-ħatra tad-Direttur Ġenerali jsiru aktar viżibbli u trasparenti, minn naħa waħda b'kont meħud tal-Artikolu 24 il-ġdid tar-Regoli ta' Proċedura tal-Kummissjoni u min-naħa l-oħra l-esperjenza bbażata fuq prattika operattiva li wriet li huwa utli li d-Direttur Ġenerali jitħalla jiddelega l-eżerċizzju ta' wħud mill-funzjonijiet tiegħu lil membru wieħed jew aktar tal-persunal tal-Uffiċċju ġie deċiż li tiddaħħal dispożizzjoni ġdida (l-Artikolu 12(6)) għal dak il-għan...".

86. Fir-rigward tal-kwistjoni dwar il-każijiet preċiżi li fihom id-Direttur Ġenerali stess jiddeċiedi li jiftaħ jew jagħlaq investigazzjonijiet, l-OLAF sostna li, fil-prinċipju, huwa dejjem id-Direttur Ġenerali li jieħu d-deċiżjoni, peress li huwa l-persuna li fl-aħħar mill-aħħar hija responsabbli. F'dan il-kuntest, l-OLAF irrefera għad-diskrezzjoni ta' dan tal-aħħar. L-OLAF spjega wkoll li, fil-prattika, huwa d-Direttur Ġenerali nnifsu li jieħu deċiżjoni f’każijiet urġenti u sensittivi, u f’każijiet fejn il-Bord ma jkunx jista’ jilħaq qbil dwar rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, l-OLAF enfasizza li dawn kienu biss eżempji, meta wieħed iżomm f’moħħu li d-Direttur Ġenerali seta’, fi kwalunkwe ħin, jissostitwixxi d-deċiżjoni tiegħu stess għal waħda ddelegata.

87. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur indika li l-Membru tal-PE li ssottometta mistoqsija bil-miktub E-3208/07 staqsa dwar id-delegi kollha tas-setgħat fi ħdan l-OLAF, u mhux biss fir-rigward tad-Deputat Kap tal-OLAF, kif l-OLAF ipprova jargumenta. Fit-tweġiba tagħha għall-mistoqsija tal-MPE, il-Kummissjoni tat l-impressjoni li s-setgħat jistgħu jiġu ddelegati biss jekk id-Direttur Ġenerali ma jkunx jista' jeżerċita s-setgħat huwa stess. Madankollu, mit-tweġiba tal-OLAF deher li d-Direttur Ġenerali kien iddelega b'mod permanenti ċerti setgħat lil membri oħra tal-persunal tal-OLAF, u mhux biss għal każijiet meta huwa stess ma setax jaġixxi.

88. B’referenza għall-għadd medju ta’ każijiet miftuħa u magħluqa mill-OLAF, l-ilmentatur ikkonkluda li d-Direttur Ġenerali jkollu jittratta bejn żewġ u tliet inkjesti kuljum. Huwa staqsa jekk dan ikunx wisq mistenni minn impjegat taċ-ċivil anzjan imħallas ħafna inkarigat minn Uffiċċju, li l-kompitu ewlieni tiegħu huwa li jwettaq inkjesti.

89. Barra minn hekk, l-ilmentatur issottometta li t-tweġiba tal-OLAF issuġġeriet li ma kienx hemm kriterji jew proċeduri ċari li jirregolaw meta d-Direttur Ġenerali għandu jeżerċita s-setgħat tiegħu personalment, jew jiddelegahom lil membri oħra tal-persunal minflok. F’dan l-isfond, huwa kien tal-fehma li jista’ jkun utli li l-OLAF jintalab jippreżenta kopji tad-deċiżjonijiet meħuda mid-Direttur Ġenerali li fihom huwa ddelega s-setgħat tiegħu.

90. Fl-osservazzjonijiet supplimentari tiegħu, l-ilmentatur essenzjalment issottometta li l-verżjoni tal-2009 tal-Manwal tal-OLAF ikkonfermat li l-prattika tad-Direttur Ġenerali li jiddelega s-setgħat hija estensiva. Madankollu, sakemm il-Kunsill u l-Parlament jadottaw il-proposta tal-Kummissjoni biex jiġi emendat ir-Regolament li jagħmel id-delega tas-setgħat possibbli, tali delega jkollha titqies bħala illegali. L-ilmentatur issottometta wkoll li jekk l-azzjonijiet li jikkontestaw l-investigazzjonijiet tal-OLAF għal żbalji proċedurali jitressqu quddiem qorti, dawn ikollhom ċans tajjeb ta' suċċess, filwaqt li wieħed iżomm f'moħħu s-sentenza tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku fil-Kawża F-80/08 [22].

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman li twassal għal abbozz ta' rakkomandazzjoni

Kumment preliminari

91. Mal-ewwel daqqa t'għajn, l-argument tal-kwerelant rigward il-kamp ta' applikazzjoni tal-mistoqsija bil-miktub E-3208/07 jista' jinftiehem bħala li huwa dirett lejn il-Kummissjoni. Bħala tali, hija ma tifformax parti minn din l-investigazzjoni, li tikkonċerna lill-OLAF. Fl-istess ħin, il-kwistjoni hawnhekk hija jekk, u sa liema punt, id-Direttur Ġenerali jistax jiddelega wħud mis-setgħat tiegħu lil membri oħra tal-persunal tal-OLAF. L-argument tal-ilmentatur għandu, għalhekk, jiġi interpretat bħala relatat mal-kwistjoni dwar jekk l-OLAF ipprovdax spjegazzjoni konvinċenti jew le tal-bażi legali għad-delega tas-setgħat mid-Direttur Ġenerali. Fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-Ombudsman ma jara l-ebda ħtieġa li jestendi l-ambitu tal-inkjesta preżenti tiegħu għal istituzzjoni oħra.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

92. Mis-sottomissjonijiet tal-partijiet, l-Ombudsman iqis li huwa ċar li din it-tilwima mhijiex dwar delegazzjoni temporanja tas-setgħat tad-Direttur Ġenerali lid-Deputat Kap tal-Uffiċċju [23], jew lil kwalunkwe membru ieħor tal-persunal tal-OLAF, fil-każ li d-Direttur Ġenerali ma jkunx jista' jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu. Minflok, huwa dwar delega ġenerali ta’ ċerti setgħat mid-Direttur Ġenerali lill-membri tal-persunal tal-OLAF, b’mod partikolari, lid-Direttur inkarigat mill-investigazzjonijiet u l-operazzjonijiet. Barra minn hekk, il-partijiet jidhru li jaqblu li din l-allegazzjoni testendi għall-prattika ġenerali tal-OLAF f'dan ir-rigward, kif ukoll għall-prattika tiegħu fir-rigward tal-ftuħ u l-għeluq tal-investigazzjoni interna tiegħu fil-każ OF/2003/0026.

93. Il-kwistjoni li għandha tiġi indirizzata mill-Ombudsman hija jekk, u sa liema punt, id-Direttur Ġenerali jista' jkun intitolat jiddelega s-setgħa li jiftaħ u jagħlaq investigazzjonijiet lil membri oħra tal-persunal tal-OLAF, b'mod partikolari, lid-Direttur inkarigat mill-investigazzjonijiet u l-operazzjonijiet. L-ilmentatur indika li, peress li r-Regolament ma fihx dispożizzjoni speċifika dwar min għandu s-setgħa li jagħlaq l-investigazzjonijiet tal-OLAF, minħabba li d-Direttur Ġenerali għandu s-setgħa li jiftaħ investigazzjonijiet, kellu jiġi preżunt li huwa għandu wkoll is-setgħa li jagħlaqhom. Peress li din il-fehma ma ġietx kontradetta mill-OLAF, l-Ombudsman, f’dan li ġej, mhux se jiddistingwi bejn is-setgħa li tiftaħ u tagħlaq l-investigazzjonijiet.

94. Sabiex tiġi pprovduta bażi fattwali għal valutazzjoni tal-kwistjoni li qed tiġi rieżaminata hawnhekk, huwa utli li tiġi analizzata f’aktar dettall il-prattika rilevanti tal-OLAF, peress li dan ħareġ mis-sottomissjonijiet tal-OLAF. Fl-opinjoni tiegħu, l-OLAF sostna li r-responsabbiltà għall-ftuħ u l-għeluq tal-investigazzjonijiet ġiet iddelegata, taħt is-superviżjoni tad-Direttur Ġenerali. Fl-istess ħin, hija indikat li, f’xi każijiet, id-Direttur Ġenerali nnifsu jieħu tali deċiżjonijiet. Għalkemm irrefera għal “delega ta’ responsabbiltà”, jidher li l-OLAF fil-fatt irrikonoxxa li s-setgħa li jieħu deċiżjonijiet rilevanti ġiet iddelegata lil Direttur, peress li ddikjara li d-Direttur Ġenerali jieħu d-deċiżjoni huwa stess biss f’xi każijiet. Filwaqt li l-OLAF sostna li deċiżjoni meħuda mid-Direttur iżżomm in-natura ta' deċiżjoni tad-Direttur Ġenerali, li jista' fi kwalunkwe ħin jissostitwixxi d-deċiżjoni tiegħu għal deċiżjoni delegata, mis-sottomissjonijiet tal-OLAF jirriżulta li, f'każijiet fejn id-Direttur Ġenerali ma jkunx irriżerva deċiżjonijiet għalih innifsu, id-Direttur jieħu deċiżjonijiet li ma jkunux ġew approvati qabel mid-Direttur Ġenerali. Kif indikat mill-ilmentatur, din il-prattika tidher li hija kkonfermata mill-verżjoni attwali tal-Manwal tal-OLAF li fih is-silta li ġejja: "Id-Direttur Ġenerali huwa responsabbli għall-aċċettazzjoni ta' rakkomandazzjonijiet u għat-teħid ta' deċiżjonijiet dwar kwistjonijiet relatati mal-każijiet riferuti lill-Bord. Għal finijiet prattiċi, ir-responsabbiltà hija ddelegata lid-Diretturi A jew B, taħt is-superviżjoni tad-Direttur Ġenerali, għalkemm f'xi każijiet id-Direttur Ġenerali jista' jagħżel li jintervjeni personalment."[24]

95. B’appoġġ għall-prattika tiegħu ta’ hawn fuq, l-OLAF essenzjalment invoka żewġ raġunijiet separati: l-ewwel, is-setgħat organizzattivi interni tad-Direttur Ġenerali u l-organizzazzjoni amministrattiva interna tal-OLAF, u, it-tieni, ċerti dispożizzjonijiet li jirregolaw l-organizzazzjoni interna tal-Kummissjoni.

96. Fir-rigward tal-ewwel raġuni invokata mill-OLAF, l-Ombudsman jinnota mill-bidu nett l-osservazzjoni tal-ilmentatur li l-ammont ta' xogħol skattat mit-trattament tal-inkjesti ma kienx raġuni valida biex id-Direttur Ġenerali tal-OLAF ma jiħux id-deċiżjonijiet rilevanti huwa stess. Fil-fehma tal-Ombudsman, il-kwistjoni dwar jekk id-Direttur Ġenerali jistax jiddelega jew le wħud mis-setgħat tiegħu lil membri oħra tal-persunal tal-OLAF hija primarjament kwistjoni legali, u għandha, għalhekk, tiġi vvalutata b'referenza għall-qafas legali applikabbli. Huwa biss sa fejn il-qafas legali jirreferi għall-ammont ta’ xogħol, jew kriterji fattwali oħra bħala prekundizzjoni għall-ġustifikazzjoni ta’ delega tas-setgħat, li dawn il-kriterji jkollhom jiġu kkunsidrati. Matul l-inkjesta, l-OLAF ippreżenta ċifri konkreti dwar l-għadd medju ta’ inkjesti li jiftaħ u jagħlaq kull sena. Madankollu, fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, dawn iċ-ċifri ma għandhom l-ebda effett dirett fuq il-valutazzjoni tal-legalità tal-arranġamenti interni tal-OLAF għat-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar il-ftuħ u l-għeluq tal-investigazzjonijiet.

97. L-Ombudsman ifakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-ġurisprudenza tagħha, tiddistingwi bejn delega ta' setgħat u delega ta' firma. Dan tal-aħħar jinkludi sitwazzjonijiet li fihom uffiċjal li għandu s-setgħa jieħu deċiżjoni japprova deċiżjoni u, sussegwentement, jawtorizza lil uffiċjal ieħor sempliċement jiffirma din id-deċiżjoni. F’każ bħal dan, l-uffiċjal awtorizzat biex jiffirma ma jaġixxix taħt delega ta’ setgħat, iżda sempliċiment taħt awtorizzazzjoni biex jiffirma jew, fi kliem ieħor, taħt delega ta’ firma.[25] F’konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, delega ta’ firma “tikkostitwixxi miżura li tikkonċerna l-organizzazzjoni interna tas-servizzi tal-Kummissjoni”[26] u, bħala tali, ma teħtieġx bażi legali speċifika. Madankollu, kif intwera hawn fuq, id-Direttur inkarigat mill-investigazzjonijiet u l-operazzjonijiet jieħu deċiżjonijiet li ma jkunux ġew approvati qabel mid-Direttur Ġenerali. Tali miżura ma tistax tiġi ġġustifikata mis-sempliċi riferiment għall-organizzazzjoni interna ta’ servizz. Minflok, l-Ombudsman huwa konvint li, fl-isfond tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tali delega ta’ setgħat teħtieġ bażi legali sabiex tkun legali.

98. Fil-fehma tal-Ombudsman, anki jekk, kif sottomess mill-OLAF, wieħed kellu jassumi li kull deċiżjoni meħuda hija fl-aħħar mill-aħħar ir-responsabbiltà tad-Direttur Ġenerali, dan ma jbiddilx il-valutazzjoni ta' hawn fuq, peress li l-OLAF għamilha ċara li huwa d-Direttur inkarigat mill-operazzjonijiet u l-investigazzjonijiet innifsu li jieħu deċiżjoni. Dan jirriżulta wkoll b'mod ċar mid-deċiżjonijiet li jiftħu u jagħlqu l-investigazzjoni interna tal-OLAF fil-każ OF/2003/0026, li t-tnejn li huma ġew iffirmati mid-Direttur inkarigat mill-operazzjonijiet u l-investigazzjonijiet, mingħajr ebda indikazzjoni li d-deċiżjonijiet kienu ngħataw l-approvazzjoni minn qabel tad-Direttur Ġenerali. Barra minn hekk, l-Ombudsman ma jarax kif dan ir-raġunament jiġi affettwat mill-argument tal-OLAF li s-setgħa tat-teħid tad-deċiżjonijiet tappartjeni għall-funzjoni, u mhux għall-persuna tad-Direttur Ġenerali tal-OLAF.

99. Minn dan ta' hawn fuq jirriżulta li r-referenza tal-OLAF għall-organizzazzjoni amministrattiva interna tiegħu ma tistax tiġġustifika d-delega tas-setgħat taħt rieżami f'dan il-każ.

100. L-Ombudsman jifhem li t-tieni raġuni li l-OLAF ibbaża ruħu fuqha bħala bażi għall-prattika tiegħu fid-delega tas-setgħat hija bbażata fuq l-Artikolu 24 tar-Regoli ta' Proċedura tal-Kummissjoni, kif emendati. Huwa minnu, kif indikat mill-OLAF, li l-Artikolu 24 tar-Regoli ta’ Proċedura attwali tal-Kummissjoni jobbliga lid-dipartimenti tal-Kummissjoni jieħdu l-miżuri kollha xierqa biex jiżguraw il-kontinwità tas-servizz. B'kuntrast ma' dan, l-Artikolu 24 tar-Regoli ta' Proċedura tal-Kummissjoni adottati fl-2000 kien fih dispożizzjonijiet dwar id-deputaġġ għad-Diretturi Ġenerali, il-Kapijiet ta' Unità u "kwalunkwe superjur ġerarkiku ieħor"fil-każ li ma jitħallewx jeżerċitaw il-funzjonijiet tagħhom. Il-fatt li l-Artikolu 24 attwali (ara l-paragrafu 81 hawn fuq) ma jirriflettix il-kontenut tal-Artikolu 24 l-antik, madankollu, ma jfissirx li r-Regoli ta' Proċedura attwali tal-Kummissjoni kienu jneħħu d-dispożizzjonijiet dwar id-deputazzjoni, u minflok kienu jiddependu fuq il-prinċipju tal-kontinwità tas-servizz. Fil-fatt, l-Artikoli 25-27 tar-Regoli ta’ Proċedura attwali tal-Kummissjoni jżommu u jespandu fuq id-dispożizzjonijiet dwar il-ħatra, kif kien hemm qabel fl-Artikolu 24 tar-Regoli ta’ Proċedura l-qodma tal-Kummissjoni. Il-fehma tal-OLAF li l-Artikolu 24 tar-Regoli ta' Proċedura tal-Kummissjoni jista' bħala tali jservi bħala bażi legali għall-prattika tiegħu għalhekk mhijiex fondata. Barra minn hekk, l-Artikolu 27(1) tar-Regoli ta’ Proċedura attwali tal-Kummissjoni fih dispożizzjoni dwar l-arranġamenti ta’ deputaġġ għad-Diretturi Ġenerali. Madankollu, dawn l-arranġamenti japplikaw biss f'każijiet fejn Direttur Ġenerali ma jkunx jista' jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu. Jekk l-Artikolu 24 tar-Regoli ta’ Proċedura attwali tal-Kummissjoni kellu tabilħaqq jiġi interpretat bħala li jippermetti delega ġenerali tas-setgħat tad-Direttur Ġenerali, l-arranġamenti ta’ ħatra previsti mill-Artikolu 27(1) tar-Regoli ta’ Proċedura attwali tal-Kummissjoni jiġu mċaħħda minn kwalunkwe effett prattiku. Minn dan isegwi li l-OLAF ma jistax jinvoka r-Regoli ta’ Proċedura attwali tal-Kummissjoni biex jiġġustifika s-setgħat ta’ delega, sakemm tali delega ma tkunx limitata għal każijiet fejn id-Direttur Ġenerali ma jkunx jista’ jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu.

101. Barra minn hekk, l-Ombudsman ifakkar li l-Artikolu 6(4) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/352 jipprevedi li d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-organizzazzjoni interna tagħha għandhom japplikaw għall-OLAF" sakemm dawn ikunu kompatibbli mad-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw l-Uffiċċju". Ir-regoli dwar id-deputaġġ stabbiliti fir-Regoli ta’ Proċedura tal-Kummissjoni huma bbażati fuq l-idea li (i) jew id-deputat tal-uffiċjal impedit milli jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu, jew (ii) uffiċjal ieħor maħtur apposta għandu jiddeputa. Fil-każ li l-President tal-Kummissjoni ma jkunx jista' jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu, dawn għandhom jiġu eżerċitati minn wieħed mill-Viċi Presidenti jew Membri tal-Kummissjoni (l-Artikolu 25 tar-Regoli ta' Proċedura tal-Kummissjoni). Peress li l-Membri tal-Kummissjoni jinħatru bl-istess mod, minn perspettiva ta’ leġittimità, ma jagħmel l-ebda differenza liema Membru tal-Kummissjoni jieħu deċiżjoni partikolari.

102. Madankollu, is-sitwazzjoni hija differenti għad-Direttur Ġenerali tal-OLAF. Skont l-Artikolu 12(2) tar-Regolament, il-Kummissjoni taħtar id-Direttur Ġenerali tal-OLAF wara konsultazzjonijiet mal-Parlament u mal-Kunsill. Il-leġittimità tad-Direttur Ġenerali hija, għalhekk, speċjali meta mqabbla ma' membri oħra tal-persunal tal-OLAF. Għandu jiġi nnutat ukoll li r-Regolament jistipula speċifikament li ċerti deċiżjonijiet, bħal deċiżjoni biex tinfetaħ inkjesta, iridu jittieħdu mid-Direttur tal-OLAF. F'dawn iċ-ċirkostanzi, il-leġislatur seta' kien mistenni li jipprevedi l-possibbiltà ta' delega ġenerali ta' dawn is-setgħat lil membri oħra tal-persunal tal-OLAF, li kieku din kienet l-intenzjoni tiegħu. Madankollu, ma saret l-ebda dispożizzjoni bħal din. Anki jekk l-argument tal-OLAF, jiġifieri, li d-delega tas-setgħat tiegħu hija ġġustifikata fis-sens li tiżgura l-kontinwità tas-servizz (f’konformità mal-Artikolu 24 tar-Regoli ta’ Proċedura tal-Kummissjoni, kif emendati), kellu jitqies konvinċenti, fil-fehma tal-Ombudsman il-prattika li tirriżulta ma tkunx kompatibbli mad-“dispożizzjonijiet li jikkonċernaw l-Uffiċċju” (l-Artikolu 6(4) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/352).

103. L-OLAF argumenta li l-Artikolu 12(6) tal-proposta tal-Kummissjoni għal emenda tar-Regolament, li jipprevedi l-possibbiltà ta' delega ta' setgħat, sempliċiment jagħmel l-arranġamenti attwali ta' deputati aktar viżibbli u trasparenti. L-Ombudsman iqis li dan l-argument għandu jiġi miċħud bħala mhux konvinċenti.

104. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman jikkonkludi li l-OLAF ma stabbilixxiex li l-prattika tiegħu li jiddelega s-setgħa li jiftaħ u jagħlaq deċiżjonijiet mid-Direttur Ġenerali lid-Direttur inkarigat mill-investigazzjonijiet u l-operazzjonijiet hija f’konformità mal-liġi. Din il-fehma tapplika għad-deċiżjonijiet li jiftħu u jagħlqu l-investigazzjoni OF/2003/0026, li t-tnejn li huma ġew iffirmati mid-Direttur inkarigat mill-operazzjonijiet u l-investigazzjonijiet [27]. Japplika wkoll għall-prattika ġenerali tal-OLAF, li huwa ddeskriva fil-qosor matul din l-inkjesta. Dan jikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina. L-Ombudsman, għalhekk, jagħmel abbozz ta’ rakkomandazzjoni korrispondenti hawn taħt, f’konformità mal-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew.

D. L-abbozz ta' rakkomandazzjoni

Abbażi tal-inkjesti tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħmel l-abbozz ta' rakkomandazzjoni li ġej lill-OLAF:

L-OLAF għandu jirrikonoxxi li l-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament ma jagħtihx is-setgħa li jistieden "persuna kkonċernata" biex tinstema' bħala xhud. Barra minn hekk, l-OLAF għandu jitlob skuża lill-ilmentatur talli stiednu għal intervista fuq dik il-bażi.

L-OLAF għandu jikkunsidra mill-ġdid il-prattika tiegħu li jiddelega s-setgħa li jiftaħ u jagħlaq investigazzjonijiet mid-Direttur Ġenerali lid-Direttur inkarigat mill-operazzjonijiet u l-investigazzjonijiet.

L-Istituzzjoni u l-ilmentatur se jiġu infurmati b’dan l-abbozz ta’ rakkomandazzjoni. Skont l-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew, l-Istituzzjoni għandha tibgħat opinjoni dettaljata sal-31 ta' Marzu 2011. L-opinjoni dettaljata tista’ tikkonsisti fl-aċċettazzjoni tal-abbozz ta’ rakkomandazzjoni u deskrizzjoni ta’ kif ġie implimentat.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Magħmul fi Strasburgu fid-9 ta' Diċembru 2010

---

[1] Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta’ Marzu 1994 dwar ir-regolamenti u l-kundizzjonijiet ġenerali li jirregolaw it-twettiq tal-obbligi tal-Ombudsman (94/262/KEFA, KE, Euratom), ĠU 1994 L 113, p. 15.

[2] Regolament (KE) Nru 1073/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-25 ta’ Mejju 1999, dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF), ĠU L 136, p. 1.

[3] L-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 1073/1999 huwa fformulat kif ġej:

"Sakemm ikun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1:

l-Uffiċċju għandu jkollu d-dritt ta' aċċess immedjat u għal għarrieda għal kwalunkwe informazzjoni miżmuma mill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji, u għall-bini tagħhom. L-Uffiċċju għandu jingħata s-setgħa li jispezzjona l-kontijiet tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji. L-Uffiċċju jista' jieħu kopja ta' u jikseb estratti minn kwalunkwe dokument jew il-kontenut ta' kwalunkwe mezz ta' data miżmum mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji u, jekk meħtieġ, jassumi l-kustodja ta' tali dokumenti jew data biex jiżgura li ma jkun hemm l-ebda periklu li dawn jisparixxu,

- l-Uffiċċju jista’ jitlob informazzjoni bil-fomm mill-membri tal-istituzzjonijiet u l-korpi, mill-maniġers tal-uffiċċji u l-aġenziji u mill-persunal tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji."

[4] L-Artikolu 4(3)(2) tar-Regolament Nru 1073/1999 huwa fformulat kif ġej: "L-Uffiċċju jista', barra minn hekk, jitlob lil kwalunkwe persuna kkonċernata biex tipprovdi tali informazzjoni li jista' jikkunsidra pertinenti għall-investigazzjonijiet tiegħu. ..."

[5] "Nikkonferma li l-OLAF m'għandu l-ebda intenzjoni f'dan il-mument li jwettaq aktar inkjesti dwarek."(Traduzzjoni mis-servizzi tal-Ombudsman).

[6] Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95, tat-18 ta’ Diċembru 1995, dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 340).

[7] Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2185/96, tal-11 ta’ Novembru 1996, dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolarijiet oħra (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 21, p. 3).

[8] Il-Manwal tal-OLAF, p. 12-13 (http://ec.europa.eu/dgs/olaf/legal/manual/OLAF-Manual-Operational-Procedures.pdf).

[9] Il-Manwal tal-OLAF, p. 12-13 (http://ec.europa.eu/dgs/olaf/legal/manual/OLAF-Manual-Operational-Procedures.pdf).

[10] L-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(5) tar-Regolament taqra kif ġej: "Fejn l-investigazzjonijiet jiżvelaw li membru, maniġer, uffiċjal jew impjegat ieħor jista' jkun involut personalment, l-istituzzjoni, il-korp, l-uffiċċju jew l-aġenzija li jappartjeni għaliha għandha tiġi infurmata."

[11] Enfasi miżjuda mill-Ombudsman.

[12] Is-Seba' Rapport ta' Attività tal-OLAF, 2006, p. 9.

[13] F'dan li ġej, it-terminu "partijiet terzi" se jintuża biex jirreferi b'mod kollettiv għal operaturi ekonomiċi u persuni barra mill-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE.

[14] Manwal ta' l-OLAF (verżjoni ta' l-2005), p. 114 u 116. Għalkemm il-verżjoni tal-2005 tal-Manwal tal-OLAF ma tidhirx li għadha disponibbli fuq is-sit web tal-OLAF, il-verżjoni stampata ta’ din il-verżjoni hija fid-dominju pubbliku.

[15] Enfasi miżjuda mill-Ombudsman.

[16] Ara l-paragrafu 113 tad-deċiżjoni tal-Ombudsman dwar l-ilment 1450/2007/(WP)BEH.

[17] COM(2006)244 finali. L-Artikolu 12(6) huwa fformulat kif ġej: "Id-Direttur Ġenerali jista' jiddelega l-eżerċizzju ta' wħud mill-funzjonijiet tiegħu skont l-Artikoli 5, 6(3), 7b u 10(2) lil membru wieħed jew aktar tal-persunal tal-Uffiċċju permezz ta' dokument bil-miktub li jispeċifika l-kundizzjonijiet u l-limiti li jirregolaw id-delega." Fl-20 ta' Novembru 2008, il-Parlament approva l-proposta tal-Kummissjoni kif emendata fl-ewwel qari (ĠU 2010, C 16 E, p. 201). Jidher li, minn dak iż-żmien, ma ntlaħaq l-ebda ftehim dwar l-emenda tar-Regolament.

[18] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/352/KE, KEFA, Euratom tat-28 ta' April 1999 li twaqqaf l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF), ĠU L 136, p. 20. L-Artikolu 6(4) huwa fformulat kif ġej: "Id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-organizzazzjoni interna tagħha għandhom japplikaw għall-Uffiċċju sakemm ikunu kompatibbli mad-dispożizzjonijiet dwar l-Uffiċċju adottati mil-leġislatur Komunitarju, ma' din id-Deċiżjoni u mar-regoli dettaljati li jimplimentawha."

[19] Il-Kawża T-48/05 Franchet u Byk vs il-Kummissjoni [2008] Ġabra II-1585.

[20] Barra minn hekk, l-OLAF afferma li d-delega tas-setgħat hija “prattika amministrattiva u prinċipju tal-liġi amministrattiva”. Skont l-OLAF, "[i]t hija parti mill-prinċipji organizzattivi inerenti" f ' organizzazzjoni bħall-Kummissjoni u "parti min-negozju ta ' kuljum" .

[21] Regoli ta’ Proċedura tal-Kummissjoni, C(2000) 3614, ĠU 2000, L 308, p. 26. L-Artikolu 24 ta’ din il-verżjoni tar-Regoli tal-Proċedura huwa fformulat kif ġej: "Fejn Direttur Ġenerali ma jkunx jista' jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu, dawn għandhom jiġu eżerċitati mid-Deputat Direttur Ġenerali l-aktar anzjan preżenti, u fil-każ ta' anzjanità ugwali, minn dak li huwa l-aktar anzjan, jew, fejn din il-pożizzjoni ma teżistix, minn uffiċjal maħtur mill-Kummissjoni. Jekk ma tinħatar l-ebda sostituzzjoni bħal din, l-aktar subordinat anzjan preżenti fl-ogħla kategorija u grad għandu jiddeputa, u fil-każ ta’ anzjanità ugwali, dak li jkun l-akbar.

Viċi Kap tal-Unità, fejn teżisti l-pożizzjoni, għandu jkun deputat għall-Kap tal-Unità.

Meta xi superjur ieħor ma jkunx jista' jeżerċita d-dmirijiet tiegħu, id-Direttur Ġenerali għandu jaħtar uffiċjal bi qbil mal-Membru tal-Kummissjoni responsabbli. Jekk ma jiġi nnominat l-ebda sostitut, l-aktar subordinat anzjan preżenti fl-ogħla kategorija u grad għandu jiddeputa, u fil-każ ta’ anzjanità ugwali, dak li jkun l-akbar."

[22] Il-Kawża F-80/08 Wenig vs Il-Kummissjoni, Sentenza tat-30 ta' Novembru 2009 (għadha ma ġietx irrappurtata fil-Ġabra).

[23] Skond it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-mistoqsija bil-miktub E-3208/07, id-Deputat Kap ta' l-Uffiċċju huwa wieħed mid-Diretturi ta' l-OLAF maħtura biex iservu ta' deputat għad-Direttur Ġenerali fl-assenza ta' dan ta' l-aħħar.

[24] Il-Manwal tal-OLAF, p. 27 (http://ec.europa.eu/dgs/olaf/legal/manual/OLAF-Manual-Operational-Procedures.pdf).

[25] Il-Kawża 8-72 Vereeniging von Cementhandelaren vs il-Kummissjoni [1972] Ġabra 977, il-paragrafi 11-12; Il-Kawża 55/69 Cassella Farbwerke v il-Kummissjoni [1972] Ġabra 887, il-paragrafu 5; Il-Kawża 52/69 Ciba-Geigy v il-Kummissjoni [1972] Ġabra 787, il-paragrafu 5.

[26] Il-Kawża 8-72 Vereeniging von Cementhandelaren vs il-Kummissjoni [1972] Ġabra 977, il-paragrafu 13; Il-Kawża 55/69 Cassella Farbwerke v il-Kummissjoni [1972] Ġabra 887, il-paragrafu 5; Il-Kawża 52/69 Ciba-Geigy v il-Kummissjoni [1972] Ġabra 787, il-paragrafu 5.

[27] Id-deċiżjoni tal-ftuħ fl-investigazzjoni OF/2003/0026 kien fiha l-ispeċifikazzjoni addizzjonali "B'ordni tal-Bord Eżekuttiv", mingħajr ma dan kellu impatt fuq id-delega tas-setgħat mid-Direttur Ġenerali lid-Direttur inkarigat mill-operat u l-investigazzjonijiet.