Titlu tal-każ: Id-dewmien tal-Kummissjoni Ewropea fil-pubblikazzjoni ta’ diversi Dokumenti Ewropej ta’ Valutazzjoni għall-prodotti tal-azzar użati fis-settur tal-kostruzzjoni

Data: L-Erbgħa, 28 ta' Settembru 2022

Preżenti

Il-Kummissjoni Ewropea:

- Kap ta' l-unità - GROW.H.1

- Uffiċjal legali - GROW.H.1

- Uffiċjal tal-politika - GROW.H.1

- Uffiċjal tal-politika - GROW.H.1

- Assistent tal-politika - GROW.D.4

- Espert anzjan - SG.C.2

EOTA:

- President

- Segretarju Ġenerali

L-Ombudsman Ewropew:

- Is-Sur Fergal Ó Regan - Kap espert legali

- Is-Sa Tanja Ehnert - Inquiries koordinatur

- Is-Sur Vieri Biondi - Uffiċjal tal-Inkjesti

- Is-Sur Elia Saso - Inquiries trainee

L-għan tal-laqgħa

L-għan tal-laqgħa kien li t-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman jirċievi aktar informazzjoni dwar l-istatus attwali tal-erba’ Dokumenti Ewropej ta’ Valutazzjoni (EADs) tal-ilmentatur u dwar x’azzjoni qed tieħu l-Kummissjoni biex tindirizza l-kwistjoni tad-dewmien fil-pubblikazzjoni tal-EADs fil-Ġurnal Uffiċjali (ĠU). It-tim ta’ inkjesta talab ukoll dettalji addizzjonali dwar il-proċedura għall-pubblikazzjoni tal-EADs.

Peress li l-proċedura għall-pubblikazzjoni tal-EADs tinvolvi kemm il-Kummissjoni kif ukoll l-Organizzazzjoni Ewropea għall-Valutazzjoni Teknika (EOTA), l-Ombudsman innotat fit-talba tal-laqgħa tagħha li l-Kummissjoni tista’ tistieden rappreżentanti mill-EOTA għal-laqgħa.

Introduzzjoni u informazzjoni proċedurali

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman iltaqa’ ma’ rappreżentanti tal-Kummissjoni Ewropea u tal-Organizzazzjoni Ewropea għall-Valutazzjoni Teknika (EOTA) permezz ta’ vidjokonferenza.

It-tim ta’ inkjesta stabbilixxa l-iskop tal-laqgħa u ddeskriva l-qafas legali applikabbli. Huma spjegaw li l-Ombudsman ma kien se jiżvela l-ebda informazzjoni identifikata mill-Kummissjoni bħala kunfidenzjali, la lill-ilmentatur u lanqas lil kwalunkwe persuna oħra barra mill-Uffiċċju tal-Ombudsman, mingħajr il-kunsens minn qabel tal-Kummissjoni.

Informazzjoni skambjata

Status tal-EADs tal-ilmentatur

Fir-rigward tal-istatus attwali tal-EADs tal-ilmentatur, il-Kummissjoni u l-EOTA ċċaraw li l-erba’ EADs għadhom qed jiġu riveduti u vvalutati. Dawn ġew irritornati mill-Kummissjoni lill-EOTA u bħalissa jinsabu għand il-korp ta’ valutazzjoni teknika (TAB) responsabbli. Tnejn mill-EADs għandhom jiġu rritornati lill-EOTA għal rieżami intern sal-aħħar ta’ Ottubru 2022 u t-tnejn l-oħra sal-aħħar ta’ Novembru 2022. L-EOTA tista’ mbagħad tagħmel aktar bidliet fl-abbozzi tal-EADs qabel ma tissottomettihom lill-Kummissjoni għall-valutazzjoni u l-pubblikazzjoni fil-ĠU. Il-Kummissjoni mbagħad se tivvaluta l-abbozzi tal-EADs u, jekk jikkonformaw mar-rekwiżiti skont ir-Regolament 305/2011 [1] (CPR), se tippubblikahom fil-ĠU malajr kemm jista' jkun (perjodu ta' żmien stmat: sal-aħħar ta’ Frar 2023 (tnejn mill-EADs) u l-aħħar ta’ Marzu 2023 (tnejn mill-EADs).

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ssuġġerew li l-ilmentatur diġà jista’ f’dan l-istadju jikkollabora mat-TAB responsabbli biex jiżgura li l-EADs ikunu konformi mar-rekwiżiti legali ladarba jiġu ppreżentati lill-EOTA. L-EOTA hija lesta wkoll li tappoġġa t-TAB f’każ ta’ mistoqsijiet.

Kwistjonijiet li kkawżaw id-dewmien fit-trattament tal-EADs tal-ilmentatur

Qabel id-dħul fis-seħħ tas-CPR, il-kwistjoni kienet irregolata mid-Direttiva 89/106/KEE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri dwar il-prodotti għall-bini [2] (CPD). Bid-dħul fis-seħħ tar-regolament il-ġdid, ma għadhiex il-konformità tal-prodott mar-rekwiżiti stabbiliti minn qabel (kif kien il-każ bis-CPD) li tiġi vvalutata, iżda l-prestazzjoni tiegħu fir-rigward tal-karatteristiċi essenzjali. Ir-rekwiżiti għall-EADs għalhekk inbidlu b’mod sostanzjali.  

Il-prodotti tal-ilmentatur kienu diġà ġew ivvalutati u kkummerċjalizzati skont is-CPD. Bid-dħul fis-seħħ tas-CPR, il-korp VT rilevanti uża mill-ġdid parti mill-valutazzjoni tal-erba’ prodotti li kienu saru skont is-CPD mingħajr ma vverifika jekk dik il-valutazzjoni tkunx konformi mar-rekwiżiti l-ġodda tas-CPR. Dawk l-EADs bdew jiġu żviluppati fl-2015 u fl-2016 u għalhekk ma kienx hemm ħafna esperjenza taħt ir-reġim tas-CPR. 

Meta l-EADs tal-ilmentatur ġew ippreżentati għall-ewwel darba lill-Kummissjoni (fl-2019), kien ċar, anke fid-dawl tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Elliot Construction (C-613/14), li dawn ma setgħux jiġu ppubblikati fil-ĠU. B’riżultat ta’ dan, l-EADs intbagħtu lura lill-EOTA għal rieżami u emenda addizzjonali. Il-linji gwida li l-Kummissjoni ħarġet biex jiggwidaw lill-korpi VT fl-abbozzar tal-EADs (imsemmija hawn taħt) ma setgħux jintużaw fit-tħejjija inizjali tal-EADs tal-ilmentatur, peress li kienu għadhom ma humiex disponibbli f’dak iż-żmien.

Miżuri li diġà ttieħdu biex jiġu indirizzati d-dewmien u azzjonijiet ulterjuri

Wara l-adozzjoni tas-CPR fl-2011 u s-sentenza Elliot Construction fl-2016, kien hemm xogħol b’lura ta’ aktar minn 100 EAD li ma setgħux jiġu ppubblikati fil-ĠU fl-2018/2019.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li l-EADs huma abbozzati mit-TAB magħżul wara l-informazzjoni teknika pprovduta mill-manifattur. Il-kwalità tal-EADs tista’ tinbidel b’mod sinifikanti minn każ għal każ. Filwaqt li xi EADs sottomessi lill-Kummissjoni kienu konformi mar-rekwiżiti tas-CPR u għalhekk setgħu jiġu ppubblikati fil-ĠU, ħafna minnhom ma kinux. Pereżempju, ma ssodisfawx ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 24 tar-RDK, ma tħejjewx f’konformità mal-Anness II tar-RDK, ma rrispettawx l-orjentazzjoni tal-prestazzjoni tar-RDK, jew il-kontenut tekniku tagħhom ma kienx espliċitu u robust biżżejjed biex jiżgura riżultati ta’ valutazzjoni replikabbli u komparabbli.

Biex tindirizza din il-problema, il-Kummissjoni ħarġet linji gwida dwar kif għandhom jiġu abbozzati l-EADs biex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti legali u tekniċi tas-CPR (Linji Gwida għall-Applikazzjoni tal-Format tal-EAD). L-ewwel verżjoni tal-linji gwida saret disponibbli għall-EOTA u għall-korpi VT fl-2018, wara s-sentenza Elliot Construction. Dawn il-linji gwida ttejbu u ġew aġġornati fl-2019; l-aħħar verżjoni nħarġet f’Awwissu 2021. Minħabba li l-EADs jeħtieġ li jkunu espliċiti biżżejjed biex jiksbu riżultati replikabbli, il-metodi ta’ valutazzjoni jeħtieġ li jkunu preċiżi. Bil-pubblikazzjoni tagħhom fil-ĠU, l-EADs isiru speċifikazzjonijiet tekniċi armonizzati u jistgħu jintużaw minn manifatturi oħra ta’ prodotti simili bħala bażi għall-marka CE. Il-linji gwida huma għalhekk dettaljati ħafna u jkopru aktar minn 20 paġna. Il-Kummissjoni dejjem ippreżentat il-linji gwida lill-Istati Membri u lill-EOTA fil-Grupp Konsultattiv dwar il-Prodotti għall-Bini, filwaqt li l-EOTA ppreżentathom lill-korpi VT matul il-laqgħat tal-Bord Tekniku.

Fl-2019, il-Kummissjoni nediet ukoll proġett biex tħarreġ ċerti korpi VT dwar kif jirrikonoxxu kwistjonijiet relatati mal-abbozzar tal-EADs. Dawn il-korpi VT imbagħad qasmu l-esperjenza ma’ korpi VT oħrajn. Barra minn hekk, il-Lista ta’ Kontroll għall-abbozz tal-EAD adottat ġiet żviluppata biex tkompli tappoġġa lill-EOTA u lill-korpi VT fl-issodisfar tar-rekwiżiti tas-CPR.

Fil-bidu tal-2021, il-Kummissjoni introduċiet ukoll l-approċċ ta’ “grupp ta’ erba’”, li skontu l-abbozzi tal-EADs jenħtieġ li jgħaddu minn rieżami addizzjonali mill-EOTA (tim tal-proġett tal-ġestjoni tal-kwalità interna) qabel ma jiġu ppreżentati lill-Kummissjoni għall-valutazzjoni u l-kwotazzjoni finali, erbgħa kull darba. Dan l-approċċ tejjeb b’mod sinifikanti l-kwalità tal-EADs li rċeviet il-Kummissjoni. Madankollu, ma ħaffefx il-proċess ta’ reviżjoni u għalhekk ma solviex il-kwistjoni tax-xogħol b’lura fil-pubblikazzjoni tal-EADs, peress li l-EADs il-ġodda qed jiġu abbozzati b’mod kostanti.

L-inizjattivi ta’ hawn fuq diġà ppermettew lill-Kummissjoni żżid ir-rata ta’ pubblikazzjoni tal-EADs b’50 % meta mqabbla mas-sena l-oħra. Madankollu, il-Kummissjoni tqis li hija meħtieġa azzjoni ulterjuri b’mod imperattiv biex jiġi indirizzat ix-xogħol b’lura, filwaqt li fl-istess ħin il-kwalità legali u teknika tal-EADs ma tistax tiġi kompromessa. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni u l-EOTA issa qed jiffinalizzaw Pjan ta’ Azzjoni Konġunt biex iħaffu l-pubblikazzjoni tal-EADs, li jipprevedi riżorsi finanzjarji u umani addizzjonali, u għandu jiġi implimentat minn Ottubru 2022. L-objettiv tal-Kummissjoni huwa li tirrieżamina u tivvaluta l-EADs pendenti kollha sa Lulju 2023. Biex jagħmel dan, il-pjan ta’ azzjoni jindika b’mod ċar kemm se jkun hemm żmien iddedikat għal kull wieħed mill-passi meħtieġa għall-valutazzjoni, l-emenda u l-pubblikazzjoni eventwali ta’ kull wieħed mill-EADs pendenti.

Reċentement, il-Kummissjoni adottat proposta għal Regolament ġdid dwar il-Prodotti għall-Bini [3] li l-objettiv ewlieni tiegħu rigward l-iżvilupp u ċ-ċitazzjoni tal-EADs huwa li jintegra l-għanijiet ambjentali u li jagħmel il-proċess aktar effettiv u effiċjenti. Il-proposta ma tbiddilx b’mod sinifikanti l-proċedura għall-adozzjoni u l-pubblikazzjoni tal-EADs, iżda tindirizza xi wħud mill-kwistjonijiet attwali. Fost l-oħrajn, il-proposta tintroduċi l-possibbiltà li l-Kummissjoni jew grupp ta’ manifatturi jibdew il-proċedura għall-abbozzar tal-EADs u tippermetti lill-Kummissjoni tiġbor flimkien jew tirrifjuta talbiet għall-iżvilupp tal-EADs jew tippubblikahom fil-ĠU b’restrizzjonijiet.

Fir-rigward tal-komunikazzjoni mal-manifatturi, il-Kummissjoni nnotat li huma l-korpi VT responsabbli li huma f’kuntatt dirett mal-manifatturi, kif inhi l-EOTA. Il-Kummissjoni, konxja mill-importanza tar-rotta tal-EOTA għall-manifatturi, madankollu twieġeb b’mod komprensiv għall-mistoqsijiet li tirċievi mill-manifatturi (inkluż l-ilmentatur), iżda mhijiex f’pożizzjoni li tipprovdilhom dati speċifiċi li fihom l-EADs tagħhom se jiġu ppubblikati fil-ĠU.

Konklużjoni tal-laqgħa

It-tim ta’ inkjesta rringrazzja lill-Kummissjoni u lill-EOTA għall-ħin tagħhom u għall-ispjegazzjonijiet ipprovduti. Il-laqgħa mbagħad intemmet.

Brussell, 20 ta' Ottubru 2022

Ó Fergal Regan Vieri Biondi

Uffiċjal Kap tal-Inkjesti tal-Esperti Legali

[1] Ir-Regolament 305/2011 li jistabbilixxi kundizzjonijiet armonizzati għall-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti għall-bini u li jħassar id-Direttiva 89/106 KEE, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32011R0305.

[2] Id-Direttiva 89/106/KEE dwar l-approssimazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri dwar il-prodotti għall-bini, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/ALL/?uri=CELEX%3A31989L0106.

[3] Proposta għal Regolament li jistabbilixxi kundizzjonijiet armonizzati għall-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti għall-bini, li jemenda r-Regolament (UE) 2019/1020 u li jħassar ir-Regolament (UE) 305/2011, https://ec.europa.eu/docsroom/documents/49315.